Mahābhārata · Adhyāya 12.256
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.256.1
यस्माद्धर्मात्परो धर्मो विद्यदे नेह कश्चन ।
यो वि… न्प्रब्रवीतु मे ॥ १२.२५६.१ ॥
Que no hay dharma más alto que este aquí—el que… que me lo explique.
12.256.2
धर्मं ति संप्रवक्ष्यामि पुराणमृषिसंस्तुतम् ।
विशिष्टं सर्वधर्मेभ्यस्तमिहैकमनाः शृणु ॥ १२.२५६.२ ॥
Te expondré plenamente aquel dharma antiguo, alabado por los sabios, superior a todos los dharmas; escúchalo con mente única.
12.256.3
इन्द्रिया…प्रमाथीनि बुद्ध्या संयम्य यत्नतः ।
सर्वतो… ॥ १२.२५६.३ ॥
Los sentidos… turbulentos; dominándolos con el intelecto y el esfuerzo… por todos lados…
12.256.4
मनसश्चेन्द्रियाणा चाप्यकाग्र्य परमं तप ।
तज्ज्यायः सर्वधर्मेभ्यः स धर्मः पर उच्य ॥ १२.२५६.४ ॥
La concentración de la mente y los sentidos es la austeridad suprema; es superior a todos los dharmas, y se le llama dharma supremo.
12.256.5
तानि सर्वाणि संधाय मनःषष्ठानि मेधया ।
आत्मतृप्त इवासीत बहुचिन्त्यमचिन्तयन् ॥ १२.२५६.५ ॥
Habiéndolos reunido a todos, con la mente como sexto, por medio de la inteligencia, siéntate satisfecho en el yo, sin pensar en las muchas cosas en que se podría pensar.
12.256.6
गोचरेभ्यो निवृत्तानि यदा स्थास्यन्ति वेश्मनि ।
तदा त्वमात्मनाऽऽत्मानं परं द्रक्ष्यसि शाश्वतम् ॥ १२.२५६.६ ॥
Cuando los sentidos, apartados de sus objetos, permanezcan firmes en la casa del cuerpo, entonces verás por ti mismo al yo supremo y eterno.
12.256.7
सर्वात्मानं महात्मानं विधूममिव पावकम् ।
तं पश्यन्ति महात्मानो ब्राह्मणा ये मनीषिणः ॥ १२.२५६.७ ॥
Como el fuego sin humo, el Ātman de todos, aquel gran Ātman, lo ven los brahmanes magnánimos que son sabios.
12.256.8
यथा पुष्पफलोपेतो बहुशाखो महाद्रुमः ।
आत्मनो नाभिजानीते क्व मे पुष्पं क्व मे फलम् ॥ १२.२५६.८ ॥
Como un gran árbol, cargado de flores y frutos y de muchas ramas, no se conoce a sí mismo: ¿dónde está mi flor, dónde está mi fruto?
12.256.9
एवमात्मा न जानीते क्व गभिष्ये कुतस्त्वहम् ।
अन्यो ह्यत्रान्तरात्माऽस्ति यः सर्वमनुपश्यति ॥ १२.२५६.९ ॥
Así el ātman no sabe: ¿adónde iré, de dónde he venido? Aquí hay otro ātman interior, que todo lo ve.
12.256.10
ज्ञानदीपेन दीप्तेन पश्यत्यात्मानमात्मना ।
दृष्ट्वा त्वमात्मनाऽऽत्मानं निरात्मा भव सर्ववित् ॥ १२.२५६.१० ॥
Con la lámpara encendida del conocimiento, uno ve el ātman por medio del ātman. Habiendo visto el ātman por medio del ātman, vuélvete sin yo separado, conocedor de todo.
12.256.11
विमुक्तः सर्वपापेभ्यो विमुक्तत्वगिवोरगः ।
परां बुद्धिमवाप्येह विपाप्मा विगतज्वरः ॥ १२.२५६.११ ॥
Liberado de todos los pecados, como la serpiente libre de su piel mudada, habiendo alcanzado aquí el entendimiento supremo, vuélvete sin pecado y libre de fiebre.
12.256.12
सर्वतः प्रवहां घोरां नदीं लोकप्रवाहिनीम् ।
पञ्चेन्द्रियग्राहवतीं मनःसंकल्परोधसम् ॥ १२.२५६.१२ ॥
Un río terrible que fluye por todos lados, arrastrando a los mundos, con los cinco sentidos como cocodrilos y las resoluciones de la mente como orillas.
12.256.13
लोभमोहतृणच्छन्नां कामक्रोधसरीसृपाम् ।
सत्यतीर्थानृतक्षोभां क्रोधपङ्कां सरिद्वराम् ॥ १२.२५६.१३ ॥
Cubierto de la hierba de la codicia y la ilusión, lleno de reptiles de deseo y cólera, con la verdad como vados, agitado por la falsedad, con la ira como lodo: el mejor de los ríos.
12.256.14
अव्यक्तप्रभवां शीघ्रां दुस्तरामकृतात्मभिः ।
प्रतरस्व नदीं बुद्ध्या कामग्राहसमाकुलाम् ॥ १२.२५६.१४ ॥
Nacido de lo no manifestado, veloz, difícil de cruzar para quienes no han domado el yo, lleno de los cocodrilos del deseo: cruza este río con discernimiento.
12.256.15
… तालद्स्तराम् ।
आत्मकमा…जिह्वावर्तां दुरासदाम् ॥ १२.२५६.१५ ॥
…difícil de cruzar como un bosque de palmeras, …deseo del yo, con remolinos de lengua, difícil de abordar.
12.256.16
यां तरन्ति कृतप्रज्ञा धृतिमन्तो मनीषिणः ।
तां तीर्णः सर्वतोमुक्तो विधूतात्माऽऽत्मविच्छुचिः ॥ १२.२५६.१६ ॥
Habiendo cruzado aquel río que cruzan los sabios de sabiduría firme y los perseverantes, quien lo cruza queda libre por todos lados, con el yo sacudido, conocedor del yo y puro.
12.256.17
उत्तमां बुद्धिमास्थाय ब्रह्मभूयं भविष्यसि ।
संतीर्णः सर्वसंक्लेशान्प्रसन्नात्मा विकल्मषः ॥ १२.२५६.१७ ॥
Adoptando la suprema discriminación, llegarás a ser Brahman; habiendo cruzado todas las aflicciones, con el yo sereno y sin mancha.
12.256.18
भूमिष्ठानीव भूतानि पर्वतस्थो निशामय ।
अक्रुध्यन्नप्रहृष्यंश्च अनृशंसमतिस्तथा ॥ १२.२५६.१८ ॥
De pie sobre una montaña, observa a los seres de la tierra, sin ira ni alegría, y asimismo con mente compasiva.
12.256.19
ततो द्रक्ष्यसि सर्वेषां भूतानां प्रभवाप्ययौ ।
एनं वै सर्वभूतेभ्यो विशिष्टं मेनिरे बुधाः।
धर्मं धर्मभृतां श्रेष्ठा मुनयस्तत्त्वदर्शिनः ॥ १२.२५६.१९ ॥
Entonces verás el origen y la disolución de todos los seres. Los sabios consideran esto superior a todos los seres; los mejores de los que sostienen el dharma, los sabios videntes de la verdad, consideran este mismo dharma (como supremo).
12.256.20
आत्मनो व्यापिनो ज्ञानमिदं पुत्रानुशासनम् ।
प्रयताय प्रवक्तव्यं हितायानुगताय च ॥ १२.२५६.२० ॥
Este es el conocimiento del ser que todo lo penetra, una enseñanza para un hijo. Debe comunicarse solo a quien es dueño de sí, benévolo y devoto.
12.256.21
आत्मज्ञानमिदं गुह्यं सर्वगुह्यतमं महत् ।
अब्रुवं यदहं तात आत्मसाक्षिकमञ्जसा ॥ १२.२५६.२१ ॥
Este conocimiento del ser es secreto, el más secreto de todos los secretos, y grande. Querido hijo, lo que he dicho lo he dicho como directamente testimoniado por el ser.
12.256.22
नैव स्त्री न पुमानेतन्नैव वेद नपुंसकम् ।
अदुःखमसुखं ब्रह्म भूतभव्यभवात्मकम् ॥ १२.२५६.२२ ॥
Eso (Brahman) no es mujer, ni hombre, ni tampoco neutro. Es Brahman, libre de dolor y de placer, cuya naturaleza es lo que fue, será y es.
12.256.23
नैतज्ज्ञात्वा पुमान्स्त्री वा पुनर्भवमवाप्नुते ।
स्वभावप्रतिपत्त्यर्थमेतद्धर्मं विधीयते ॥ १२.२५६.२३ ॥
Habiendo conocido esto, ni hombre ni mujer alcanza un nuevo nacimiento. Este dharma se prescribe solo para que uno realice su propia naturaleza.
12.256.24
यथा मतानि सर्वाणि तथैतानि यथातथा ।
कथितानि मया पुत्र भवन्ति न भवन्ति च ॥ १२.२५६.२४ ॥
Así como existen todas las doctrinas, así existen estas. Hijo, las he expuesto como he podido; son y no son.
12.256.25
तत्प्रीतियुक्तेन गुणान्वितेन ।
पुत्रेण सत्पुत्र दमान्वितेन।
पृष्टो हि संप्रीतिमना यथार्थं ।
ब्रूयात्सुतस्येह यदुक्तमेतत् ॥ १२.२५६.२५ ॥
Cuando un hijo lleno de afecto, dotado de virtudes y de dominio de sí le pregunte, oh buen hijo, se le debe responder con ánimo alegre y con verdad, diciendo lo que aquí se ha dicho al hijo.