ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 12.256
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.256.1
यस्माद्धर्मात्परो धर्मो विद्यदे नेह कश्चन ।
यो वि… न्प्रब्रवीतु मे ॥ १२.२५६.१ ॥
ಇದಕ್ಕಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಧರ್ಮ ಇಲ್ಲಿ ಯಾವುದೂ ಇಲ್ಲವೋ, ಅದನ್ನು… ನನಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
12.256.2
धर्मं ति संप्रवक्ष्यामि पुराणमृषिसंस्तुतम् ।
विशिष्टं सर्वधर्मेभ्यस्तमिहैकमनाः शृणु ॥ १२.२५६.२ ॥
ಋಷಿಗಳಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ಪುರಾತನವಾದ, ಎಲ್ಲ ಧರ್ಮಗಳಿಗಿಂತ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಧರ್ಮವನ್ನು ನಾನು ನಿನಗೆ ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ; ಏಕಾಗ್ರ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಕೇಳು.
12.256.3
इन्द्रिया…प्रमाथीनि बुद्ध्या संयम्य यत्नतः ।
सर्वतो… ॥ १२.२५६.३ ॥
ಇಂದ್ರಿಯಗಳು… ಉದ್ರೇಕಗೊಳ್ಳುವ ಸ್ವಭಾವದವು; ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಪ್ರಯತ್ನಪೂರ್ವಕ ಅವುಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ… ಎಲ್ಲ ಕಡೆಗಳಿಂದ…
12.256.4
मनसश्चेन्द्रियाणा चाप्यकाग्र्य परमं तप ।
तज्ज्यायः सर्वधर्मेभ्यः स धर्मः पर उच्य ॥ १२.२५६.४ ॥
ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಏಕಾಗ್ರತೆಯೇ ಪರಮ ತಪಸ್ಸು; ಅದು ಎಲ್ಲ ಧರ್ಮಗಳಿಗಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠ, ಅದನ್ನೇ ಪರಮ ಧರ್ಮ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
12.256.5
तानि सर्वाणि संधाय मनःषष्ठानि मेधया ।
आत्मतृप्त इवासीत बहुचिन्त्यमचिन्तयन् ॥ १२.२५६.५ ॥
ಮನಸ್ಸನ್ನು ಆರನೆಯದಾಗಿ ಹೊಂದಿರುವ ಆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಒಂದುಗೂಡಿಸಿ, ಆತ್ಮದಲ್ಲಿ ತೃಪ್ತನಾಗಿ ಕುಳಿತಿರು; ಬಹಳ ಚಿಂತಿಸಬೇಕಾದವನ್ನು ಚಿಂತಿಸದೆ.
12.256.6
गोचरेभ्यो निवृत्तानि यदा स्थास्यन्ति वेश्मनि ।
तदा त्वमात्मनाऽऽत्मानं परं द्रक्ष्यसि शाश्वतम् ॥ १२.२५६.६ ॥
ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ತಮ್ಮ ವಿಷಯಗಳಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿದು ದೇಹವೆಂಬ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಾಗ, ನೀನು ನಿನ್ನ ಮೂಲಕವೇ ನಿನ್ನ ಪರಮ, ಶಾಶ್ವತ ಆತ್ಮವನ್ನು ಕಾಣುವೆ.
12.256.7
सर्वात्मानं महात्मानं विधूममिव पावकम् ।
तं पश्यन्ति महात्मानो ब्राह्मणा ये मनीषिणः ॥ १२.२५६.७ ॥
ಹೊಗೆಯಿಲ್ಲದ ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಸರ್ವರ ಆತ್ಮನಾದ ಆ ಮಹಾತ್ಮನನ್ನು, ಮನೀಷಿಗಳಾದ ಮಹಾತ್ಮ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಕಾಣುತ್ತಾರೆ.
12.256.8
यथा पुष्पफलोपेतो बहुशाखो महाद्रुमः ।
आत्मनो नाभिजानीते क्व मे पुष्पं क्व मे फलम् ॥ १२.२५६.८ ॥
ಹೂವು ಹಣ್ಣುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ, ಅನೇಕ ಕೊಂಬೆಗಳ ಮಹಾವೃಕ್ಷವು ತನ್ನನ್ನು ತಿಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ: ನನ್ನ ಹೂವು ಎಲ್ಲಿ, ನನ್ನ ಹಣ್ಣು ಎಲ್ಲಿ ಎಂದು.
12.256.9
एवमात्मा न जानीते क्व गभिष्ये कुतस्त्वहम् ।
अन्यो ह्यत्रान्तरात्माऽस्ति यः सर्वमनुपश्यति ॥ १२.२५६.९ ॥
ಹಾಗೆಯೇ ಆತ್ಮವು ತಿಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ: ನಾನು ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗುವೆನು, ನಾನು ಎಲ್ಲಿಂದ ಬಂದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಅಂತರಾತ್ಮನಿದ್ದಾನೆ; ಅವನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನೋಡುತ್ತಾನೆ.
12.256.10
ज्ञानदीपेन दीप्तेन पश्यत्यात्मानमात्मना ।
दृष्ट्वा त्वमात्मनाऽऽत्मानं निरात्मा भव सर्ववित् ॥ १२.२५६.१० ॥
ಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಜ್ವಲಿಸುವ ದೀಪದಿಂದ ಮನುಷ್ಯನು ತನ್ನಿಂದಲೇ ತನ್ನ ಆತ್ಮವನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾನೆ. ಆತ್ಮನನ್ನು ಆತ್ಮನಿಂದ ಕಂಡು, ನೀನು ನಿರಾತ್ಮಕನಾಗಿ ಸರ್ವಜ್ಞನಾಗು.
12.256.11
विमुक्तः सर्वपापेभ्यो विमुक्तत्वगिवोरगः ।
परां बुद्धिमवाप्येह विपाप्मा विगतज्वरः ॥ १२.२५६.११ ॥
ಕಂಚುಕವನ್ನು ಬಿಟ್ಟ ಹಾವಿನಂತೆ ಸರ್ವ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿ, ಇಲ್ಲಿಯೇ ಪರಮ ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದು, ಪಾಪರಹಿತನೂ ಸಂತಾಪರಹಿತನೂ ಆಗು.
12.256.12
सर्वतः प्रवहां घोरां नदीं लोकप्रवाहिनीम् ।
पञ्चेन्द्रियग्राहवतीं मनःसंकल्परोधसम् ॥ १२.२५६.१२ ॥
ಸರ್ವತ್ರ ಹರಿಯುವ, ಭಯಂಕರ, ಲೋಕಗಳನ್ನು ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವ ನದಿ; ಅದರಲ್ಲಿ ಪಂಚೇಂದ್ರಿಯಗಳು ಮೊಸಳೆಗಳು, ಮನಸ್ಸಿನ ಸಂಕಲ್ಪಗಳು ದಡಗಳು.
12.256.13
लोभमोहतृणच्छन्नां कामक्रोधसरीसृपाम् ।
सत्यतीर्थानृतक्षोभां क्रोधपङ्कां सरिद्वराम् ॥ १२.२५६.१३ ॥
ಲೋಭ ಮೋಹ ಎಂಬ ಹುಲ್ಲಿನಿಂದ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟ, ಕಾಮಕ್ರೋಧ ಎಂಬ ಸರೀಸೃಪಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ, ಸತ್ಯವೇ ತೀರ್ಥವಾದ, ಸುಳ್ಳಿನಿಂದ ಕಲಕಲ್ಪಟ್ಟ, ಕ್ರೋಧದ ಕೆಸರಿನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನದಿ.
12.256.14
अव्यक्तप्रभवां शीघ्रां दुस्तरामकृतात्मभिः ।
प्रतरस्व नदीं बुद्ध्या कामग्राहसमाकुलाम् ॥ १२.२५६.१४ ॥
ಅವ್ಯಕ್ತದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ, ರಭಸದ, ಆತ್ಮನಿಗ್ರಹವಿಲ್ಲದವರಿಗೆ ದಾಟಲಾಗದ, ಕಾಮವೆಂಬ ಮೊಸಳೆಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಈ ನದಿಯನ್ನು ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ದಾಟು.
12.256.15
… तालद्स्तराम् ।
आत्मकमा…जिह्वावर्तां दुरासदाम् ॥ १२.२५६.१५ ॥
…ತಾಳವನದಂತೆ ದಾಟಲಾಗದ, ಆತ್ಮಕಾಮ…ನಾಲಿಗೆಯ ಸುಳಿಗಳುಳ್ಳ, ಸಮೀಪಿಸಲಾಗದ.
12.256.16
यां तरन्ति कृतप्रज्ञा धृतिमन्तो मनीषिणः ।
तां तीर्णः सर्वतोमुक्तो विधूतात्माऽऽत्मविच्छुचिः ॥ १२.२५६.१६ ॥
ಕೃತಪ್ರಜ್ಞರು, ಧೀರರು, ಮನೀಷಿಗಳು ಯಾವ ನದಿಯನ್ನು ದಾಟುತ್ತಾರೋ ಅದನ್ನು ದಾಟಿದವನು, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಮುಕ್ತನಾಗಿ, ಆತ್ಮವನ್ನು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಿ, ಆತ್ಮಜ್ಞನೂ ಶುಚಿಯೂ ಆಗುತ್ತಾನೆ.
12.256.17
उत्तमां बुद्धिमास्थाय ब्रह्मभूयं भविष्यसि ।
संतीर्णः सर्वसंक्लेशान्प्रसन्नात्मा विकल्मषः ॥ १२.२५६.१७ ॥
ಉತ್ತಮ ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ನೀನು ಬ್ರಹ್ಮಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದುವೆ; ಎಲ್ಲ ಕ್ಲೇಶಗಳನ್ನು ದಾಟಿ, ಪ್ರಸನ್ನಾತ್ಮನೂ ನಿರ್ಮಲನೂ ಆಗಿ.
12.256.18
भूमिष्ठानीव भूतानि पर्वतस्थो निशामय ।
अक्रुध्यन्नप्रहृष्यंश्च अनृशंसमतिस्तथा ॥ १२.२५६.१८ ॥
ಪರ್ವತದ ಮೇಲೆ ನಿಂತು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ನೋಡು; ಕ್ರೋಧವಿಲ್ಲದೆ, ಹರ್ಷವಿಲ್ಲದೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಕರುಣೆಯ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ.
12.256.19
ततो द्रक्ष्यसि सर्वेषां भूतानां प्रभवाप्ययौ ।
एनं वै सर्वभूतेभ्यो विशिष्टं मेनिरे बुधाः।
धर्मं धर्मभृतां श्रेष्ठा मुनयस्तत्त्वदर्शिनः ॥ १२.२५६.१९ ॥
ಆಗ ನೀನು ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮತ್ತು ಲಯವನ್ನು ನೋಡುವೆ. ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಇದನ್ನು ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ; ಧರ್ಮಧಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರಾದ, ತತ್ತ್ವದರ್ಶಿಗಳಾದ ಮುನಿಗಳು ಈ ಧರ್ಮವನ್ನೇ (ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು) ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ.
12.256.20
आत्मनो व्यापिनो ज्ञानमिदं पुत्रानुशासनम् ।
प्रयताय प्रवक्तव्यं हितायानुगताय च ॥ १२.२५६.२० ॥
ಇದು ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವ ಆತ್ಮನ ಜ್ಞಾನ; ಮಗನಿಗೆ ನೀಡುವ ಉಪದೇಶ ಇದು. ಇದನ್ನು ಸಂಯಮಿಗೆ, ಹಿತಚಿಂತಕನಿಗೆ ಮತ್ತು ಅನುಸರಿಸುವವನಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಹೇಳಬೇಕು.
12.256.21
आत्मज्ञानमिदं गुह्यं सर्वगुह्यतमं महत् ।
अब्रुवं यदहं तात आत्मसाक्षिकमञ्जसा ॥ १२.२५६.२१ ॥
ಈ ಆತ್ಮಜ್ಞಾನ ರಹಸ್ಯವಾದುದು; ಎಲ್ಲ ರಹಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ರಹಸ್ಯವಾದುದು ಮತ್ತು ಮಹತ್ತರವಾದುದು. ಎಲೈ ಮಗನೇ, ನಾನು ಹೇಳಿದುದು ಆತ್ಮಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ನೇರವಾಗಿ ಅನುಭವಿಸಲ್ಪಟ್ಟದ್ದು.
12.256.22
नैव स्त्री न पुमानेतन्नैव वेद नपुंसकम् ।
अदुःखमसुखं ब्रह्म भूतभव्यभवात्मकम् ॥ १२.२५६.२२ ॥
ಇದು (ಬ್ರಹ್ಮ) ಸ್ತ್ರೀಯಲ್ಲ, ಪುರುಷನಲ್ಲ, ನಪುಂಸಕವೂ ಅಲ್ಲ. ಇದು ದುಃಖರಹಿತ, ಸುಖರಹಿತ ಬ್ರಹ್ಮ; ಭೂತ, ಭವಿಷ್ಯ ಮತ್ತು ವರ್ತಮಾನದ ಸಾರವಾಗಿರುವುದು.
12.256.23
नैतज्ज्ञात्वा पुमान्स्त्री वा पुनर्भवमवाप्नुते ।
स्वभावप्रतिपत्त्यर्थमेतद्धर्मं विधीयते ॥ १२.२५६.२३ ॥
ಇದನ್ನು ತಿಳಿದ ಪುರುಷನಾಗಲಿ ಸ್ತ್ರೀಯಾಗಲಿ ಪುನರ್ಜನ್ಮವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ತನ್ನ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಅರಿಯಲೆಂದೇ ಈ ಧರ್ಮ ವಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
12.256.24
यथा मतानि सर्वाणि तथैतानि यथातथा ।
कथितानि मया पुत्र भवन्ति न भवन्ति च ॥ १२.२५६.२४ ॥
ಎಲ್ಲ ಮತಗಳು ಇರುವಂತೆಯೇ ಇವೂ ಇವೆ. ಎಲೈ ಮಗನೇ, ನಾನು ಹೇಗೋ ಹಾಗೆ ಹೇಳಿದ್ದೇನೆ; ಇವು ಇರಲೂಬಹುದು, ಇಲ್ಲದೆಯೂ ಇರಬಹುದು.
12.256.25
तत्प्रीतियुक्तेन गुणान्वितेन ।
पुत्रेण सत्पुत्र दमान्वितेन।
पृष्टो हि संप्रीतिमना यथार्थं ।
ब्रूयात्सुतस्येह यदुक्तमेतत् ॥ १२.२५६.२५ ॥
ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ, ಗುಣವಂತನಾದ, ಸಂಯಮಿಯಾದ ಮಗನು ಕೇಳಿದಾಗ, ಒಳ್ಳೆಯ ಮಗನೇ, ಪ್ರಸನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ, ಇಲ್ಲಿ ಮಗನಿಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟದ್ದನ್ನು ಹೇಳಬೇಕು.