മഹാഭാരതം · അധ്യായം 12.256
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.256.1
यस्माद्धर्मात्परो धर्मो विद्यदे नेह कश्चन ।
यो वि… न्प्रब्रवीतु मे ॥ १२.२५६.१ ॥
ഇതിനേക്കാൾ ഉയർന്ന ധർമ്മം ഇവിടെ ഒന്നുമില്ലയോ, അത്… എനിക്ക് പറഞ്ഞുതരിക.
12.256.2
धर्मं ति संप्रवक्ष्यामि पुराणमृषिसंस्तुतम् ।
विशिष्टं सर्वधर्मेभ्यस्तमिहैकमनाः शृणु ॥ १२.२५६.२ ॥
ഋഷിമാർ പുകഴ്ത്തിയ, പുരാതനമായ, എല്ലാ ധർമ്മങ്ങളെക്കാളും വിശിഷ്ടമായ ധർമ്മം ഞാൻ നിനക്ക് പൂർണ്ണമായി പറഞ്ഞുതരാം; ഏകാഗ്രമനസ്സോടെ കേൾക്കുക.
12.256.3
इन्द्रिया…प्रमाथीनि बुद्ध्या संयम्य यत्नतः ।
सर्वतो… ॥ १२.२५६.३ ॥
ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ… അടക്കാനാവാത്തവ; അവയെ ബുദ്ധിയാൽ പ്രയത്നപൂർവ്വം നിയന്ത്രിച്ച്… എല്ലാ ഭാഗത്തുനിന്നും…
12.256.4
मनसश्चेन्द्रियाणा चाप्यकाग्र्य परमं तप ।
तज्ज्यायः सर्वधर्मेभ्यः स धर्मः पर उच्य ॥ १२.२५६.४ ॥
മനസ്സിന്റെയും ഇന്ദ്രിയങ്ങളുടെയും ഏകാഗ്രതയാണ് പരമമായ തപസ്സ്; അത് എല്ലാ ധർമ്മങ്ങളെക്കാളും ശ്രേഷ്ഠം, അതിനെ പരമധർമ്മം എന്ന് പറയുന്നു.
12.256.5
तानि सर्वाणि संधाय मनःषष्ठानि मेधया ।
आत्मतृप्त इवासीत बहुचिन्त्यमचिन्तयन् ॥ १२.२५६.५ ॥
മനസ്സ് ആറാമതായുള്ള ആ എല്ലാത്തിനെയും ബുദ്ധിയാൽ ഒരുമിച്ചുകൂട്ടി, ആത്മാവിൽ തൃപ്തനായി ഇരിക്കുക; അനേകം ചിന്തിക്കേണ്ടവ ചിന്തിക്കാതെ.
12.256.6
गोचरेभ्यो निवृत्तानि यदा स्थास्यन्ति वेश्मनि ।
तदा त्वमात्मनाऽऽत्मानं परं द्रक्ष्यसि शाश्वतम् ॥ १२.२५६.६ ॥
ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ വിഷയങ്ങളിൽ നിന്ന് പിന്മാറി വീടായ ശരീരത്തിൽ നിലകൊള്ളുമ്പോൾ, നീ നിന്നാൽത്തന്നെ നിന്റെ പരവും ശാശ്വതവുമായ ആത്മാവിനെ കാണും.
12.256.7
सर्वात्मानं महात्मानं विधूममिव पावकम् ।
तं पश्यन्ति महात्मानो ब्राह्मणा ये मनीषिणः ॥ १२.२५६.७ ॥
പുകയില്ലാത്ത അഗ്നിപോലെ സർവ്വരുടെയും ആത്മാവായ ആ മഹാത്മാവിനെ, മനീഷികളായ മഹാത്മാക്കളായ ബ്രാഹ്മണർ കാണുന്നു.
12.256.8
यथा पुष्पफलोपेतो बहुशाखो महाद्रुमः ।
आत्मनो नाभिजानीते क्व मे पुष्पं क्व मे फलम् ॥ १२.२५६.८ ॥
പൂവും ഫലവും നിറഞ്ഞ, ഒട്ടേറെ ശാഖകളുള്ള മഹാവൃക്ഷം സ്വയം അറിയുന്നില്ല: എവിടെ എന്റെ പൂവ്, എവിടെ എന്റെ ഫലം എന്ന്.
12.256.9
एवमात्मा न जानीते क्व गभिष्ये कुतस्त्वहम् ।
अन्यो ह्यत्रान्तरात्माऽस्ति यः सर्वमनुपश्यति ॥ १२.२५६.९ ॥
അതുപോലെ ആത്മാവ് അറിയുന്നില്ല: ഞാൻ എവിടെ പോകും, ഞാൻ എവിടെനിന്ന് വന്നു. ഇവിടെ മറ്റൊരു അന്തരാത്മാവുണ്ട്; അവൻ എല്ലാം കാണുന്നു.
12.256.10
ज्ञानदीपेन दीप्तेन पश्यत्यात्मानमात्मना ।
दृष्ट्वा त्वमात्मनाऽऽत्मानं निरात्मा भव सर्ववित् ॥ १२.२५६.१० ॥
ജ്ഞാനമാകുന്ന പ്രകാശിക്കുന്ന ദീപത്താൽ ഒരുവൻ തന്നാൽത്തന്നെ തന്റെ ആത്മാവിനെ കാണുന്നു. ആത്മാവിനെ ആത്മാവിനാൽ കണ്ട് നീ അഹംഭാവരഹിതനായി സർവ്വജ്ഞനാകുക.
12.256.11
विमुक्तः सर्वपापेभ्यो विमुक्तत्वगिवोरगः ।
परां बुद्धिमवाप्येह विपाप्मा विगतज्वरः ॥ १२.२५६.११ ॥
തോൽ ഉപേക്ഷിച്ച പാമ്പുപോലെ സർവ്വപാപങ്ങളിൽനിന്നും മുക്തനായി, ഇവിടെത്തന്നെ പരമബുദ്ധി നേടി, പാപരഹിതനും ദുഃഖരഹിതനുമാകുക.
12.256.12
सर्वतः प्रवहां घोरां नदीं लोकप्रवाहिनीम् ।
पञ्चेन्द्रियग्राहवतीं मनःसंकल्परोधसम् ॥ १२.२५६.१२ ॥
എല്ലായിടത്തും ഒഴുകുന്ന, ഭയങ്കരമായ, ലോകങ്ങളെ ഒഴുക്കിക്കൊണ്ടുപോകുന്ന നദി; അതിൽ പഞ്ചേന്ദ്രിയങ്ങൾ മുതലകൾ, മനസ്സിന്റെ സങ്കൽപ്പങ്ങൾ തീരങ്ങൾ.
12.256.13
लोभमोहतृणच्छन्नां कामक्रोधसरीसृपाम् ।
सत्यतीर्थानृतक्षोभां क्रोधपङ्कां सरिद्वराम् ॥ १२.२५६.१३ ॥
ലോഭമോഹമാകുന്ന പുല്ലുകൊണ്ട് മൂടപ്പെട്ടതും, കാമക്രോധമാകുന്ന ഇഴജന്തുക്കൾ നിറഞ്ഞതും, സത്യമാകുന്ന കടവുള്ളതും, അസത്യത്താൽ ഇളകിമറിഞ്ഞതും, ക്രോധമാകുന്ന ചേറുള്ളതുമായ ശ്രേഷ്ഠനദി.
12.256.14
अव्यक्तप्रभवां शीघ्रां दुस्तरामकृतात्मभिः ।
प्रतरस्व नदीं बुद्ध्या कामग्राहसमाकुलाम् ॥ १२.२५६.१४ ॥
അവ്യക്തത്തിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിച്ചതും, വേഗമേറിയതും, ആത്മനിയന്ത്രണമില്ലാത്തവർക്ക് കടക്കാനാവാത്തതും, കാമമാകുന്ന മുതലകൾ നിറഞ്ഞതുമായ ഈ നദിയെ ബുദ്ധികൊണ്ട് കടക്കുക.
12.256.15
… तालद्स्तराम् ।
आत्मकमा…जिह्वावर्तां दुरासदाम् ॥ १२.२५६.१५ ॥
…താളവനംപോലെ കടക്കാനാവാത്തതും, ആത്മകാമ…നാവിന്റെ ചുഴികളുള്ളതും, സമീപിക്കാനാവാത്തതും.
12.256.16
यां तरन्ति कृतप्रज्ञा धृतिमन्तो मनीषिणः ।
तां तीर्णः सर्वतोमुक्तो विधूतात्माऽऽत्मविच्छुचिः ॥ १२.२५६.१६ ॥
കൃതപ്രജ്ഞരും ധൈര്യമുള്ളവരും മനീഷികളുമായവർ ഏതു നദിയെ കടക്കുന്നുവോ അതിനെ കടന്നവൻ, എല്ലാ വശത്തുനിന്നും മുക്തനായി, ആത്മാവിനെ ഇളക്കിക്കളഞ്ഞ്, ആത്മജ്ഞനും ശുചിയുമായിത്തീരുന്നു.
12.256.17
उत्तमां बुद्धिमास्थाय ब्रह्मभूयं भविष्यसि ।
संतीर्णः सर्वसंक्लेशान्प्रसन्नात्मा विकल्मषः ॥ १२.२५६.१७ ॥
ഉത്തമമായ ബുദ്ധിയെ സ്വീകരിച്ച് നീ ബ്രഹ്മഭാവം പ്രാപിക്കും; എല്ലാ ക്ലേശങ്ങളും കടന്ന്, പ്രസന്നാത്മാവും നിർമ്മലനുമായി.
12.256.18
भूमिष्ठानीव भूतानि पर्वतस्थो निशामय ।
अक्रुध्यन्नप्रहृष्यंश्च अनृशंसमतिस्तथा ॥ १२.२५६.१८ ॥
മലമുകളിൽ നിന്ന് ഭൂമിയിലെ ജീവികളെ നോക്കുക; കോപമില്ലാതെ, ആഹ്ലാദമില്ലാതെ, അതുപോലെ കാരുണ്യമുള്ള മനസ്സോടെ.
12.256.19
ततो द्रक्ष्यसि सर्वेषां भूतानां प्रभवाप्ययौ ।
एनं वै सर्वभूतेभ्यो विशिष्टं मेनिरे बुधाः।
धर्मं धर्मभृतां श्रेष्ठा मुनयस्तत्त्वदर्शिनः ॥ १२.२५६.१९ ॥
അപ്പോൾ നീ എല്ലാ ജീവികളുടെയും ഉത്പത്തിയും ലയവും കാണും. ജ്ഞാനികൾ ഇതിനെ എല്ലാ ജീവികളേക്കാളും ശ്രേഷ്ഠമായി കരുതുന്നു; ധർമ്മധാരികളിൽ ശ്രേഷ്ഠരും തത്ത്വദർശികളുമായ മുനിമാർ ഈ ധർമ്മത്തെ (ഉത്തമമായി) കരുതുന്നു.
12.256.20
आत्मनो व्यापिनो ज्ञानमिदं पुत्रानुशासनम् ।
प्रयताय प्रवक्तव्यं हितायानुगताय च ॥ १२.२५६.२० ॥
ഇത് വ്യാപിക്കുന്ന ആത്മാവിനെക്കുറിച്ചുള്ള ജ്ഞാനമാണ്; മകന് നൽകുന്ന ഉപദേശമാണിത്. ഇത് സംയമിക്ക്, ഹിതത്തിൽ ആഗ്രഹമുള്ളവന്, അനുഗമിക്കുന്നവന് മാത്രമേ പറയാവൂ.
12.256.21
आत्मज्ञानमिदं गुह्यं सर्वगुह्यतमं महत् ।
अब्रुवं यदहं तात आत्मसाक्षिकमञ्जसा ॥ १२.२५६.२१ ॥
ഈ ആത്മജ്ഞാനം രഹസ്യമാണ്; എല്ലാ രഹസ്യങ്ങളിലും ഏറ്റവും രഹസ്യവും മഹത്തരവുമാണ്. പ്രിയ മകനേ, ഞാൻ പറഞ്ഞത് ആത്മസാക്ഷിയായി നേരിട്ട് അനുഭവിച്ചതാണ്.
12.256.22
नैव स्त्री न पुमानेतन्नैव वेद नपुंसकम् ।
अदुःखमसुखं ब्रह्म भूतभव्यभवात्मकम् ॥ १२.२५६.२२ ॥
ഇത് (ബ്രഹ്മം) സ്ത്രീയല്ല, പുരുഷനല്ല, നപുംസകവുമല്ല. ഇത് ദുഃഖരഹിതവും സുഖരഹിതവുമായ ബ്രഹ്മമാണ്; ഭൂത, ഭവ്യ, ഭവ സ്വരൂപമായത്.
12.256.23
नैतज्ज्ञात्वा पुमान्स्त्री वा पुनर्भवमवाप्नुते ।
स्वभावप्रतिपत्त्यर्थमेतद्धर्मं विधीयते ॥ १२.२५६.२३ ॥
ഇത് അറിഞ്ഞ പുരുഷനോ സ്ത്രീയോ പുനർജന്മം നേടുന്നില്ല. സ്വഭാവത്തെ പ്രാപിക്കുവാൻ വേണ്ടിയാണ് ഈ ധർമ്മം വിധിക്കപ്പെട്ടത്.
12.256.24
यथा मतानि सर्वाणि तथैतानि यथातथा ।
कथितानि मया पुत्र भवन्ति न भवन्ति च ॥ १२.२५६.२४ ॥
എല്ലാ അഭിപ്രായങ്ങളും ഉള്ളതുപോലെ ഇവയും ഉണ്ട്. പ്രിയ മകനേ, ഞാൻ എങ്ങനെയോ അങ്ങനെ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; ഇവ ഉള്ളതുമാണ്, ഇല്ലാത്തതുമാണ്.
12.256.25
तत्प्रीतियुक्तेन गुणान्वितेन ।
पुत्रेण सत्पुत्र दमान्वितेन।
पृष्टो हि संप्रीतिमना यथार्थं ।
ब्रूयात्सुतस्येह यदुक्तमेतत् ॥ १२.२५६.२५ ॥
സ്നേഹത്തോടും ഗുണങ്ങളോടും ആത്മനിയന്ത്രണത്തോടും കൂടിയ മകൻ ചോദിക്കുമ്പോൾ, നല്ല മകനേ, പ്രസന്നമനസ്സോടെ യഥാർത്ഥമായി, ഇവിടെ മകനോട് പറയപ്പെട്ടത് പറയണം.