మహాభారతం · అధ్యాయం 12.256
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.256.1
यस्माद्धर्मात्परो धर्मो विद्यदे नेह कश्चन ।
यो वि… न्प्रब्रवीतु मे ॥ १२.२५६.१ ॥
దీనికంటే గొప్ప ధర్మం ఇక్కడ ఏదీ కనిపించదో, అది… నాకు చెప్పుము.
12.256.2
धर्मं ति संप्रवक्ष्यामि पुराणमृषिसंस्तुतम् ।
विशिष्टं सर्वधर्मेभ्यस्तमिहैकमनाः शृणु ॥ १२.२५६.२ ॥
ఋషులచే స్తుతించబడిన, పురాతనమైన, అన్ని ధర్మాల కంటే విశిష్టమైన ధర్మాన్ని నేను నీకు చెబుతాను; ఏకాగ్ర మనస్సుతో వినుము.
12.256.3
इन्द्रिया…प्रमाथीनि बुद्ध्या संयम्य यत्नतः ।
सर्वतो… ॥ १२.२५६.३ ॥
ఇంద్రియాలు… అదుపు తప్పేవి; వాటిని బుద్ధితో ప్రయత్నపూర్వకంగా నియంత్రించి… అన్ని వైపుల నుండి…
12.256.4
मनसश्चेन्द्रियाणा चाप्यकाग्र्य परमं तप ।
तज्ज्यायः सर्वधर्मेभ्यः स धर्मः पर उच्य ॥ १२.२५६.४ ॥
మనస్సు మరియు ఇంద్రియాల ఏకాగ్రతే పరమ తపస్సు; అది అన్ని ధర్మాల కంటే శ్రేష్ఠమైనది, దాన్నే పరమ ధర్మం అంటారు.
12.256.5
तानि सर्वाणि संधाय मनःषष्ठानि मेधया ।
आत्मतृप्त इवासीत बहुचिन्त्यमचिन्तयन् ॥ १२.२५६.५ ॥
మనస్సు ఆరవదిగా ఉన్న వాటన్నింటినీ బుద్ధితో సమీకరించి, ఆత్మలో తృప్తుడై కూర్చుండుము; ఎన్నో విషయాలను ఆలోచించకుండా.
12.256.6
गोचरेभ्यो निवृत्तानि यदा स्थास्यन्ति वेश्मनि ।
तदा त्वमात्मनाऽऽत्मानं परं द्रक्ष्यसि शाश्वतम् ॥ १२.२५६.६ ॥
ఇంద్రియాలు తమ విషయాల నుండి వెనుకకు మళ్లి శరీరమనే ఇంట్లో స్థిరంగా ఉన్నప్పుడు, నీవు నీ ద్వారానే నీ పరమ, శాశ్వత ఆత్మను చూస్తావు.
12.256.7
सर्वात्मानं महात्मानं विधूममिव पावकम् ।
तं पश्यन्ति महात्मानो ब्राह्मणा ये मनीषिणः ॥ १२.२५६.७ ॥
పొగలేని అగ్నివలె, సర్వుల ఆత్మ అయిన ఆ మహాత్ముణ్ణి మనీషులైన మహాత్ములైన బ్రాహ్మణులు చూస్తారు.
12.256.8
यथा पुष्पफलोपेतो बहुशाखो महाद्रुमः ।
आत्मनो नाभिजानीते क्व मे पुष्पं क्व मे फलम् ॥ १२.२५६.८ ॥
పూలు పండ్లతో నిండిన, అనేక కొమ్మల మహావృక్షం తనను గురించి తెలుసుకోదు: ఎక్కడ నా పువ్వు, ఎక్కడ నా పండు అని.
12.256.9
एवमात्मा न जानीते क्व गभिष्ये कुतस्त्वहम् ।
अन्यो ह्यत्रान्तरात्माऽस्ति यः सर्वमनुपश्यति ॥ १२.२५६.९ ॥
అలాగే ఆత్మకు తెలియదు: నేను ఎక్కడికి వెళ్తాను, నేను ఎక్కడి నుండి వచ్చాను. ఇక్కడ మరో అంతరాత్మ ఉంది; అది అన్నింటినీ చూస్తుంది.
12.256.10
ज्ञानदीपेन दीप्तेन पश्यत्यात्मानमात्मना ।
दृष्ट्वा त्वमात्मनाऽऽत्मानं निरात्मा भव सर्ववित् ॥ १२.२५६.१० ॥
జ్ఞానమనే ప్రజ్వలించిన దీపంతో మనిషి తనచేత తన ఆత్మను చూస్తాడు. ఆత్మను ఆత్మచేత చూచి, నీవు నిరాత్మకుడవై సర్వజ్ఞుడవు కమ్ము.
12.256.11
विमुक्तः सर्वपापेभ्यो विमुक्तत्वगिवोरगः ।
परां बुद्धिमवाप्येह विपाप्मा विगतज्वरः ॥ १२.२५६.११ ॥
పొరను విడిచిన పామువలె అన్ని పాపాలనుండి విముక్తుడవై, ఇక్కడే పరమ బుద్ధిని పొంది, పాపరహితుడవు, సంతాపరహితుడవు కమ్ము.
12.256.12
सर्वतः प्रवहां घोरां नदीं लोकप्रवाहिनीम् ।
पञ्चेन्द्रियग्राहवतीं मनःसंकल्परोधसम् ॥ १२.२५६.१२ ॥
అన్ని వైపులా ప్రవహించే భయంకరమైన, లోకాలను తనతో కొట్టుకుపోయేలా చేసే నది; అందులో ఐదు ఇంద్రియాలు మొసళ్ళు, మనస్సు సంకల్పాలు గట్లు.
12.256.13
लोभमोहतृणच्छन्नां कामक्रोधसरीसृपाम् ।
सत्यतीर्थानृतक्षोभां क्रोधपङ्कां सरिद्वराम् ॥ १२.२५६.१३ ॥
లోభ మోహాలనే గడ్డితో కప్పబడినది, కామక్రోధాలనే సరీసృపాలతో నిండినది, సత్యమే తీర్థంగా కలది, అసత్యంతో కలతపడినది, క్రోధమనే బురద కలిగిన శ్రేష్ఠ నది.
12.256.14
अव्यक्तप्रभवां शीघ्रां दुस्तरामकृतात्मभिः ।
प्रतरस्व नदीं बुद्ध्या कामग्राहसमाकुलाम् ॥ १२.२५६.१४ ॥
అవ్యక్తం నుండి పుట్టినది, వేగమైనది, ఆత్మనిగ్రహం లేనివారికి దాటరానిది, కామమనే మొసళ్ళతో నిండిన ఈ నదిని బుద్ధితో దాటు.
12.256.15
… तालद्स्तराम् ।
आत्मकमा…जिह्वावर्तां दुरासदाम् ॥ १२.२५६.१५ ॥
…తాళవనంలా దాటరానిది, ఆత్మకామ…నాలుక సుడులు కలది, చేరరానిది.
12.256.16
यां तरन्ति कृतप्रज्ञा धृतिमन्तो मनीषिणः ।
तां तीर्णः सर्वतोमुक्तो विधूतात्माऽऽत्मविच्छुचिः ॥ १२.२५६.१६ ॥
కృతప్రజ్ఞులు, ధైర్యవంతులు, మనీషులు ఏ నదిని దాటుతారో దానిని దాటినవాడు, అన్నివైపులా విముక్తుడై, ఆత్మను శుభ్రపరచుకుని, ఆత్మజ్ఞుడై పవిత్రుడవుతాడు.
12.256.17
उत्तमां बुद्धिमास्थाय ब्रह्मभूयं भविष्यसि ।
संतीर्णः सर्वसंक्लेशान्प्रसन्नात्मा विकल्मषः ॥ १२.२५६.१७ ॥
ఉత్తమ బుద్ధిని ఆశ్రయించి నీవు బ్రహ్మభావాన్ని పొందుతావు; అన్ని క్లేశాలను దాటి, ప్రసన్నాత్ముడవై, నిర్మలుడవై.
12.256.18
भूमिष्ठानीव भूतानि पर्वतस्थो निशामय ।
अक्रुध्यन्नप्रहृष्यंश्च अनृशंसमतिस्तथा ॥ १२.२५६.१८ ॥
పర్వతంపై నిలిచి భూమిపై ఉన్న ప్రాణులను చూడు; కోపం లేకుండా, సంతోషం లేకుండా, అలాగే దయగల మనస్సుతో.
12.256.19
ततो द्रक्ष्यसि सर्वेषां भूतानां प्रभवाप्ययौ ।
एनं वै सर्वभूतेभ्यो विशिष्टं मेनिरे बुधाः।
धर्मं धर्मभृतां श्रेष्ठा मुनयस्तत्त्वदर्शिनः ॥ १२.२५६.१९ ॥
అప్పుడు నీవు సమస్త ప్రాణుల ఉత్పత్తిని, లయాన్ని చూస్తావు. జ్ఞానులు దీనిని సకల ప్రాణులకంటే విశిష్టమైనదిగా భావిస్తారు; ధర్మధారులలో శ్రేష్ఠులైన, తత్త్వదర్శులైన మునులు ఈ ధర్మాన్నే (అత్యుత్తమమని) భావిస్తారు.
12.256.20
आत्मनो व्यापिनो ज्ञानमिदं पुत्रानुशासनम् ।
प्रयताय प्रवक्तव्यं हितायानुगताय च ॥ १२.२५६.२० ॥
ఇది సర్వవ్యాపి ఆత్మ జ్ఞానం; కుమారునికి ఇచ్చే ఉపదేశం ఇది. ఇది నిగ్రహం కలవానికి, హితుడికి, అనుసరించే శిష్యునికి మాత్రమే చెప్పాలి.
12.256.21
आत्मज्ञानमिदं गुह्यं सर्वगुह्यतमं महत् ।
अब्रुवं यदहं तात आत्मसाक्षिकमञ्जसा ॥ १२.२५६.२१ ॥
ఈ ఆత్మజ్ఞానం రహస్యమైనది; రహస్యాలన్నింటిలో అత్యంత రహస్యమైనది, మహత్తరమైనది. ఓ కుమారా, నేను చెప్పినది ఆత్మసాక్షిగా నేరుగా అనుభవించబడినది.
12.256.22
नैव स्त्री न पुमानेतन्नैव वेद नपुंसकम् ।
अदुःखमसुखं ब्रह्म भूतभव्यभवात्मकम् ॥ १२.२५६.२२ ॥
ఇది (బ్రహ్మము) స్త్రీ కాదు, పురుషుడు కాదు, నపుంసకుడు కూడా కాదు. ఇది దుఃఖరహితమైన, సుఖరహితమైన బ్రహ్మము; భూత, భవ్య, భవాత్మకమైనది.
12.256.23
नैतज्ज्ञात्वा पुमान्स्त्री वा पुनर्भवमवाप्नुते ।
स्वभावप्रतिपत्त्यर्थमेतद्धर्मं विधीयते ॥ १२.२५६.२३ ॥
దీనిని తెలుసుకున్న పురుషుడు గానీ స్త్రీ గానీ పునర్జన్మను పొందరు. తన స్వభావాన్ని పొందడానికే ఈ ధర్మం విధించబడింది.
12.256.24
यथा मतानि सर्वाणि तथैतानि यथातथा ।
कथितानि मया पुत्र भवन्ति न भवन्ति च ॥ १२.२५६.२४ ॥
అన్ని అభిప్రాయాలు ఉన్నట్లే ఇవీ ఉన్నాయి. ఓ కుమారా, నేను ఏదో విధంగా చెప్పాను; ఇవి ఉన్నవి కూడా, లేనివి కూడా.
12.256.25
तत्प्रीतियुक्तेन गुणान्वितेन ।
पुत्रेण सत्पुत्र दमान्वितेन।
पृष्टो हि संप्रीतिमना यथार्थं ।
ब्रूयात्सुतस्येह यदुक्तमेतत् ॥ १२.२५६.२५ ॥
ప్రేమతో, సద్గుణాలతో, ఇంద్రియనిగ్రహంతో కూడిన కుమారుడు అడిగినప్పుడు, ప్రసన్న హృదయంతో యథార్థంగా, ఇక్కడ కుమారునికి చెప్పబడినది చెప్పాలి, ఓ సత్పుత్రా.