ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 12.257
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.257.2
…नधीयीत शुश्रूषुर्ब्रह्मचर्यवान् ।
ऋवो यजूंषि सामानि वेदवेदाङ्गपारगः ॥ १२.२५७.२ ॥
…ସେବାଭାବରେ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ପାଳି ଯିଏ ଅଧ୍ୟୟନ କରେ ନାହିଁ, ସେ ଋକ, ଯଜୁଃ, ସାମ ମନ୍ତ୍ରରେ ଏବଂ ବେଦ-ବେଦାଙ୍ଗରେ ପାରଙ୍ଗତ ହୁଏ ନାହିଁ।
12.257.3
ज्ञानी यः सर्वभूतानां सर्ववित्सर्वभूतवित् ।
नाकामो म्रियते जातु… ॥ १२.२५७.३ ॥
ଯିଏ ସର୍ବଭୂତର ଜ୍ଞାନୀ, ସର୍ବଜ୍ଞ ଏବଂ ଭୂତମାନଙ୍କ ସ୍ଵଭାବ ଜାଣେ, ସେ କାମନାରହିତ ନହେଲେ କଦାପି ମରେ ନାହିଁ…
12.257.4
इष्टी…श्राप्य क्रतूश्चवाप्तदाक्षणान् ।
प्राप्नोति नैव ब्राह्मण्यमविज्ञानात्कथंचन ॥ १२.२५७.४ ॥
ଯଜ୍ଞ କରି, କ୍ରତୁ ଓ ଦକ୍ଷିଣା ପାଇଲେ ମଧ୍ୟ ଜ୍ଞାନ ବିନା କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣତ୍ୱ ମିଳେ ନାହିଁ।
12.257.5
यदा चायं न बिभेति यदा चास्मान्न बियति ।
यदा नेच्छति न द्वेष्टि ब्रह्म संपद्यते तदा ॥ १२.२५७.५ ॥
ଯେତେବେଳେ ଏ କାହାକୁ ଭୟ କରେ ନାହିଁ ଏବଂ କେହି ଏହାକୁ ଭୟ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ଯେତେବେଳେ ଏ ଇଚ୍ଛା କରେ ନାହିଁ କିମ୍ବା ଦ୍ଵେଷ କରେ ନାହିଁ, ସେତେବେଳେ ବ୍ରହ୍ମ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।
12.257.6
यदा न कुरुते भावं सर्वभूतेषु पापकम् ।
कर्मणा मनसा वाचा ब्रह्म संपद्यते तदा ॥ १२.२५७.६ ॥
ଯେତେବେଳେ ସର୍ବଭୂତ ପ୍ରତି ପାପଭାବ ରଖେ ନାହିଁ, କର୍ମ, ମନ ଓ ବାଣୀରେ, ସେତେବେଳେ ବ୍ରହ୍ମ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।
12.257.7
कामबन्धनमेवेदं नान्यदस्तीह बन्धनम् ।
कामबन्धनमुक्तो हि ब्रह्मभूयाय कल्पते ॥ १२.२५७.७ ॥
ଏହା ହିଁ କାମନାର ବନ୍ଧନ; ଏଠାରେ ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ବନ୍ଧନ ନାହିଁ। କାମନାର ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତି ବ୍ରହ୍ମଭାବ ପାଇବାର ଯୋଗ୍ୟ ହୁଏ।
12.257.8
कामतो मुच्यमानस्तु धूमाभ्रादिव चन्द्रमाः ।
विरजाः कालमाकाङ्क्षन्धीरो धैर्येण वर्तते ॥ १२.२५७.८ ॥
ଯିଏ କାମନାରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ, ସେ ଧୂଆଁ ଓ ମେଘରୁ ମୁକ୍ତ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରି ନିର୍ମଳ ହୋଇ ସମୟର ଅପେକ୍ଷା କରେ; ଧୀର ପୁରୁଷ ଧୈର୍ଯ୍ୟରେ ସ୍ଥିର ରୁହେ।
12.257.9
आपूर्यमाणमचलप्रतिष्ठं ।
समुद्रमापः प्रविशन्ति यद्वत्।
तद्वत्कामा यं प्रविशन्ति सर्वे ।
स शान्तिमाप्नोति न कामकामः ॥ १२.२५७.९ ॥
ପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ଅଚଳ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ସମୁଦ୍ରରେ ଯେପରି ଜଳ ପ୍ରବେଶ କରେ, ସେହିପରି ଯାହାଠାରେ ସବୁ କାମନା ପ୍ରବେଶ କରେ, ସେ ଶାନ୍ତି ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ; କାମନାର କାମନାକାରୀ ନୁହେଁ।
12.257.10
क कामकान्तो न तु कामकामः ।
स वै कामात्स्वर्गमुपैति देही ॥ १२.२५७.१० ॥
ଯିଏ କାମନାରେ ପ୍ରିୟ ସେ ନୁହେଁ, କାମନାର କାମନାକାରୀ; ସେ ଦେହଧାରୀ କାମନା ଦ୍ୱାରା ସ୍ୱର୍ଗ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।
12.257.11
वेदस्योपनिषद्दानं दानस्योपनिषद्दमः ।
दमस्योपनिषद्दानं दानस्योपनिषत्तपः ॥ १२.२५७.११ ॥
ବେଦର ଉପନିଷଦ ଦାନ; ଦାନର ଉପନିଷଦ ଦମ; ଦମର ଉପନିଷଦ ଦାନ; ଦାନର ଉପନିଷଦ ତପ।
12.257.12
तपसोपनिषत्त्यागस्त्यागस्योपनिषत्सुखम् ।
सुखस्योपनिषत्स्वर्गः स्वर्गस्योपनिषच्छमः ॥ १२.२५७.१२ ॥
ତପର ଉପନିଷଦ ତ୍ୟାଗ; ତ୍ୟାଗର ଉପନିଷଦ ସୁଖ; ସୁଖର ଉପନିଷଦ ସ୍ୱର୍ଗ; ସ୍ୱର୍ଗର ଉପନିଷଦ ଶମ।
12.257.13
क्लेदनं शोकमनसोः संतीर्णं तृष्णया सह ।
सत्वमृच्छति संतोपाच्छान्तिलक्षणमुत्तमम् ॥ १२.२५७.१३ ॥
ଶୋକ ଓ ମନର କ୍ଲେଶ, ତୃଷ୍ଣା ସହିତ, ଯେ ପାର କରେ, ସେ ସତ୍ତ୍ୱ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ; ସନ୍ତୋଷରେ ସେ ଉତ୍ତମ ଶାନ୍ତିର ଲକ୍ଷଣ ପାଏ।
12.257.14
विशोको निर्ममः शांतः प्रशांतात्माऽत्मविच्छुचिः ।
पङ्गिर्लक्षणवानेतैः समग्रः पुनरेष्यति ॥ १२.२५७.१४ ॥
ଶୋକରହିତ, ମମତାରହିତ, ଶାନ୍ତ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଶାନ୍ତ ଆତ୍ମାବିଶିଷ୍ଟ, ଆତ୍ମଜ୍ଞ ଓ ଶୁଚି — ଏହି ଲକ୍ଷଣଯୁକ୍ତ ପଙ୍କ୍ତି ପୁନଃ ଫେରିଆସିବ।
12.257.15
पङ्भिः सत्वगुणोपेतैः प्राज्ञैरधिगतं त्रिभिः ।
ये विदुः प्रत्यगात्मानमिहस्थानमृतान्विदुः ॥ १२.२५७.१५ ॥
ସତ୍ତ୍ୱଗୁଣଯୁକ୍ତ ପ୍ରାଜ୍ଞମାନେ ତିନି ପଙ୍କ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଯାହା ପାଆନ୍ତି ତାହା ଏହି; ସେମାନେ ଅନ୍ତରାତ୍ମା, ଏଠାକାର ସ୍ଥାନ ଓ ସତ୍ୟକୁ ଜାଣନ୍ତି।
12.257.16
अकृत्रिममसंहार्यं प्राकृतं निरुपस्कृतम् ।
अध्यात्मवित्कृतप्रज्ञः सुखमव्ययमश्नुते ॥ १२.२५७.१६ ॥
ଅକୃତ୍ରିମ, ଅବିନାଶୀ, ସ୍ୱାଭାବିକ ଓ ଅଳଙ୍କାରରହିତ ତାହାକୁ ଅଧ୍ୟାତ୍ମଜ୍ଞ, ସ୍ଥିର ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ ବ୍ୟକ୍ତି ଅକ୍ଷୟ ସୁଖ ଲାଭ କରେ।
12.257.17
निष्प्रचारं मनः कृत्वा प्रतिष्ठाप्य च सर्वशः ।
यामयं लभते तुष्टिं सा न शक्याऽऽत्मनोन्यथा ॥ १२.२५७.१७ ॥
ମନକୁ ନିଶ୍ଚଳ କରି ଏବଂ ସର୍ବତୋଭାବେ ସ୍ଥିର କରି ଏ ଯେଉଁ ତୁଷ୍ଟି ଲାଭ କରେ, ତାହା ଅନ୍ୟ ଉପାୟରେ ଆତ୍ମା ଦ୍ୱାରା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।
12.257.18
येन तृप्यत्यभुञ्जानो येन तृप्यत्यवित्तवान् ।
येनास्नेहो बलं धत्ते यस्तं वेद स वेदवित् ॥ १२.२५७.१८ ॥
ଯାହାଦ୍ୱାରା ଅଭୋଜୀ ତୃପ୍ତ ହୁଏ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଧନହୀନ ତୃପ୍ତ ହୁଏ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଅସ୍ନେହୀ ବଳ ଧାରଣ କରେ — ଯିଏ ତାହା ଜାଣେ, ସେ ବେଦବେତ୍ତା।
12.257.19
असङ्गो ह्यात्मनो द्वाराण्यपिधाय विचिन्तयन् ।
यो ह्यास्ते ब्राह्मणः शिष्टः स आत्मरतिरुच्यते ॥ १२.२५७.१९ ॥
ଆତ୍ମାର ଦ୍ୱାରଗୁଡ଼ିକୁ (ଇନ୍ଦ୍ରିୟ) ବନ୍ଦ କରି, ଅସକ୍ତ ହୋଇ ଚିନ୍ତା କରି ରହୁଥିବା ଶିଷ୍ଟ ବ୍ରାହ୍ମଣ — ତାହାକୁ ଆତ୍ମରତ କୁହାଯାଏ।
12.257.20
समाहितं परे तत्त्वे क्षीणकाममवस्थितम् ।
सर्वतः सुखमन्वेति वपुश्चान्द्रमसं यथा ॥ १२.२५७.२० ॥
ପରମ ତତ୍ତ୍ୱରେ ସମାହିତ, କାମନା କ୍ଷୀଣ ହୋଇ ସ୍ଥିର ରହିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ଚନ୍ଦ୍ରର ଦେହପ୍ରଭା ପରି ସବୁ ଦିଗରୁ ସୁଖ ଅନୁସରଣ କରେ।
12.257.21
अविशेषाणि भूतानि गुणांश्च जहतो मुनेः ।
सुखेनापोह्यते दुःखं भास्करेण तमो यथा ॥ १२.२५७.२१ ॥
ଅବିଶେଷ ଭୂତ ଓ ଗୁଣମାନଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗକାରୀ ମୁନିଙ୍କ ଦୁଃଖ, ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅନ୍ଧକାର ଦୂର ହେବା ପରି ସହଜରେ ଦୂର ହୁଏ।
12.257.22
तमतिक्रान्तकर्माणमतिक्रान्तगुणक्षयम् ।
ब्राह्मणं विपयाश्लिष्टं जरामृत्यू न विन्दतः ॥ १२.२५७.२२ ॥
କର୍ମକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିବା, ଗୁଣକ୍ଷୟକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିବା ସେହି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ, ବିଷୟରେ ଆସକ୍ତ ନ ଥିବା ଜଣକୁ, ଜରା ଓ ମୃତ୍ୟୁ ପାଆନ୍ତି ନାହିଁ।
12.257.23
स यदा सर्वतो मुक्तः समः पर्यवतिष्ठते ।
इन्द्रियाणीन्द्रियार्थांश्च शरीरस्थोऽतिवर्तते ॥ १२.२५७.२३ ॥
ସେ ଯେତେବେଳେ ସବୁ ଦିଗରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ସମଚିତ୍ତରେ ସ୍ଥିର ରହେ, ସେତେବେଳେ ଶରୀରରେ ରହି ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟବିଷୟକୁ ଅତିକ୍ରମ କରେ।
12.257.24
कारणं परमं प्राप्य अतिक्रान्तस्य कार्यताम् ।
पुनरावर्तनं नास्ति संप्राप्तस्य परात्परम् ॥ १२.२५७.२४ ॥
ପରମ କାରଣକୁ ପାଇ, କାର୍ଯ୍ୟଭାବକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିବା ଲୋକଙ୍କର ପୁନଃ ଫେରିବା ନାହିଁ; ସେ ପରାତ୍ପରକୁ ପାଇଛି।