มหาภารตะ · อัธยายะ 12.257
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.257.2
…नधीयीत शुश्रूषुर्ब्रह्मचर्यवान् ।
ऋवो यजूंषि सामानि वेदवेदाङ्गपारगः ॥ १२.२५७.२ ॥
…ผู้ที่ไม่ศึกษา ผู้ตั้งใจรับใช้และดำรงพรหมจรรย์ ย่อมไม่ชำนาญในฤคเวท ยชุรเวท และสามเวท ไม่เป็นผู้รอบรู้พระเวทและเวทางคศาสตร์ทั้งหลาย
12.257.3
ज्ञानी यः सर्वभूतानां सर्ववित्सर्वभूतवित् ।
नाकामो म्रियते जातु… ॥ १२.२५७.३ ॥
ผู้ที่เป็นปราชญ์ในหมู่สรรพสัตว์ ผู้รู้ทุกสิ่งและรู้ธรรมชาติของสรรพสัตว์ทั้งปวง ย่อมไม่ตายโดยไม่หลุดพ้นจากความปรารถนา…
12.257.4
इष्टी…श्राप्य क्रतूश्चवाप्तदाक्षणान् ।
प्राप्नोति नैव ब्राह्मण्यमविज्ञानात्कथंचन ॥ १२.२५७.४ ॥
แม้ได้ประกอบอิษฏีและยัญพิธีทั้งหลาย และได้รับค่าตอบแทนในพิธีกรรม ก็ไม่อาจบรรลุความเป็นพราหมณ์ได้เลย หากปราศจากความรู้ ไม่ว่าด้วยวิธีใด
12.257.5
यदा चायं न बिभेति यदा चास्मान्न बियति ।
यदा नेच्छति न द्वेष्टि ब्रह्म संपद्यते तदा ॥ १२.२५७.५ ॥
เมื่อผู้นี้ไม่กลัวผู้ใด และผู้ใดก็ไม่กลัวเขา เมื่อเขาไม่ปรารถนาและไม่เกลียดชัง เมื่อนั้นพรหมันย่อมบรรลุได้
12.257.6
यदा न कुरुते भावं सर्वभूतेषु पापकम् ।
कर्मणा मनसा वाचा ब्रह्म संपद्यते तदा ॥ १२.२५७.६ ॥
เมื่อผู้ใดไม่คิดร้ายต่อสรรพสัตว์ ไม่ว่าด้วยการกระทำ ใจ หรือวาจา เมื่อนั้นพรหมันย่อมบรรลุได้
12.257.7
कामबन्धनमेवेदं नान्यदस्तीह बन्धनम् ।
कामबन्धनमुक्तो हि ब्रह्मभूयाय कल्पते ॥ १२.२५७.७ ॥
บ่วงแห่งความปรารถนานี้เท่านั้นคือการผูกมัด ไม่มีการผูกมัดอื่นในโลกนี้ ผู้ที่หลุดพ้นจากบ่วงแห่งความปรารถนาย่อมควรแก่การเป็นพรหมัน
12.257.8
कामतो मुच्यमानस्तु धूमाभ्रादिव चन्द्रमाः ।
विरजाः कालमाकाङ्क्षन्धीरो धैर्येण वर्तते ॥ १२.२५७.८ ॥
ผู้ที่หลุดพ้นจากความปรารถนา เหมือนพระจันทร์ที่พ้นจากควันและเมฆ ปราศจากมลทิน รอคอยเวลาอยู่ ผู้มีปัญญามั่นคงย่อมดำรงอยู่ด้วยความอดทน
12.257.9
आपूर्यमाणमचलप्रतिष्ठं ।
समुद्रमापः प्रविशन्ति यद्वत्।
तद्वत्कामा यं प्रविशन्ति सर्वे ।
स शान्तिमाप्नोति न कामकामः ॥ १२.२५७.९ ॥
เหมือนดั่งน้ำที่ไหลลงสู่มหาสมุทร ซึ่งเต็มอยู่และตั้งมั่นไม่หวั่นไหว ความปรารถนาทั้งปวงก็ย่อมเข้าสู่ผู้ที่ความปรารถนาเข้าไปอยู่ เขาย่อมบรรลุความสงบ ไม่ใช่ผู้ที่ปรารถนาความปรารถนา
12.257.10
क कामकान्तो न तु कामकामः ।
स वै कामात्स्वर्गमुपैति देही ॥ १२.२५७.१० ॥
ไม่ใช่ผู้ที่ความปรารถนารักใคร่ แต่เป็นผู้ที่ปรารถนาความปรารถนา ผู้มีร่างนั้นย่อมไปถึงสวรรค์ได้ด้วยความปรารถนา
12.257.11
वेदस्योपनिषद्दानं दानस्योपनिषद्दमः ।
दमस्योपनिषद्दानं दानस्योपनिषत्तपः ॥ १२.२५७.११ ॥
อุปนิษัทของพระเวทคือการให้ทาน อุปนิษัทของการให้ทานคือการข่มใจ อุปนิษัทของการข่มใจคือการให้ทาน อุปนิษัทของการให้ทานคือตบะ
12.257.12
तपसोपनिषत्त्यागस्त्यागस्योपनिषत्सुखम् ।
सुखस्योपनिषत्स्वर्गः स्वर्गस्योपनिषच्छमः ॥ १२.२५७.१२ ॥
อุปนิษัทของตบะคือการสละ อุปนิษัทของการสละคือความสุข อุปนิษัทของความสุขคือสวรรค์ อุปนิษัทของสวรรค์คือความสงบ
12.257.13
क्लेदनं शोकमनसोः संतीर्णं तृष्णया सह ।
सत्वमृच्छति संतोपाच्छान्तिलक्षणमुत्तमम् ॥ १२.२५७.१३ ॥
ผู้ที่ข้ามพ้นความเปียกชุ่มแห่งความโศกและใจ พร้อมทั้งตัณหา ย่อมบรรลุคุณแห่งสัตตวะ ด้วยความสันโดษ เขาได้ลักษณะอันสูงสุดคือความสงบ
12.257.14
विशोको निर्ममः शांतः प्रशांतात्माऽत्मविच्छुचिः ।
पङ्गिर्लक्षणवानेतैः समग्रः पुनरेष्यति ॥ १२.२५७.१४ ॥
ผู้ปราศจากความโศกและความยึดมั่นในตน สงบ มีตนที่สงบระงับ รู้จักตนและบริสุทธิ์ ผู้ครบห้าหมู่ที่มีลักษณะเหล่านี้ พร้อมบริบูรณ์ จะกลับมาอีก
12.257.15
पङ्भिः सत्वगुणोपेतैः प्राज्ञैरधिगतं त्रिभिः ।
ये विदुः प्रत्यगात्मानमिहस्थानमृतान्विदुः ॥ १२.२५७.१५ ॥
สิ่งนี้บรรลุได้โดยปราชญ์ผู้มีคุณแห่งสัตตวะ ผ่านหมู่ห้าทั้งสาม ผู้ที่รู้อาตมันภายใน ที่อยู่ในที่นี้ และความจริง ย่อมรู้สิ่งนั้น
12.257.16
अकृत्रिममसंहार्यं प्राकृतं निरुपस्कृतम् ।
अध्यात्मवित्कृतप्रज्ञः सुखमव्ययमश्नुते ॥ १२.२५७.१६ ॥
ไม่ได้ประดิษฐ์ ไม่อาจทำลาย เป็นธรรมชาติ และไม่ถูกตกแต่ง ผู้รู้อัธยาตมัน ผู้มีปัญญามั่นคง ย่อมบรรลุความสุขที่ไม่เสื่อมสูญ
12.257.17
निष्प्रचारं मनः कृत्वा प्रतिष्ठाप्य च सर्वशः ।
यामयं लभते तुष्टिं सा न शक्याऽऽत्मनोन्यथा ॥ १२.२५७.१७ ॥
เมื่อทำใจให้นิ่งไม่เคลื่อนไหว และตั้งมั่นทุกด้าน ความพอใจที่เขาได้รับ ตนไม่อาจบรรลุได้ด้วยวิธีอื่น
12.257.18
येन तृप्यत्यभुञ्जानो येन तृप्यत्यवित्तवान् ।
येनास्नेहो बलं धत्ते यस्तं वेद स वेदवित् ॥ १२.२५७.१८ ॥
สิ่งใดทำให้ผู้ไม่กินอิ่มเอิบใจ สิ่งใดทำให้ผู้ไม่มีทรัพย์อิ่มเอิบใจ สิ่งใดที่ปราศจากความยึดติดให้กำลัง ผู้ใดรู้สิ่งนั้น ผู้นั้นเป็นผู้รู้พระเวท
12.257.19
असङ्गो ह्यात्मनो द्वाराण्यपिधाय विचिन्तयन् ।
यो ह्यास्ते ब्राह्मणः शिष्टः स आत्मरतिरुच्यते ॥ १२.२५७.१९ ॥
พราหมณ์ผู้มีวินัย ปราศจากความยึดติด ปิดประตูแห่งตน ใคร่ครวญอยู่ ผู้นั้นกล่าวกันว่ายินดีในอาตมัน
12.257.20
समाहितं परे तत्त्वे क्षीणकाममवस्थितम् ।
सर्वतः सुखमन्वेति वपुश्चान्द्रमसं यथा ॥ १२.२५७.२० ॥
สำหรับผู้ที่ตั้งจิตมั่นในความจริงสูงสุด มีความปรารถนาสิ้นไปและดำรงมั่น ความสุขย่อมตามมาทุกด้าน เหมือนแสงจันทร์ตามติดกายพระจันทร์
12.257.21
अविशेषाणि भूतानि गुणांश्च जहतो मुनेः ।
सुखेनापोह्यते दुःखं भास्करेण तमो यथा ॥ १२.२५७.२१ ॥
สำหรับฤๅษีผู้ละทิ้งสรรพสัตว์ที่ยังไม่แยกแยะและคุณทั้งหลาย ความทุกข์ย่อมถูกขจัดได้โดยง่าย เหมือนความมืดถูกดวงอาทิตย์ขับไล่
12.257.22
तमतिक्रान्तकर्माणमतिक्रान्तगुणक्षयम् ।
ब्राह्मणं विपयाश्लिष्टं जरामृत्यू न विन्दतः ॥ १२.२५७.२२ ॥
พราหมณ์ผู้ก้าวล่วงการงาน และก้าวล่วงความเสื่อมของคุณสมบัติทั้งหลาย ผู้ไม่ยึดติดกับวิษยอารมณ์ ย่อมไม่ถูกชราและมรณะเข้าถึง
12.257.23
स यदा सर्वतो मुक्तः समः पर्यवतिष्ठते ।
इन्द्रियाणीन्द्रियार्थांश्च शरीरस्थोऽतिवर्तते ॥ १२.२५७.२३ ॥
เมื่อเขาหลุดพ้นจากทุกด้าน และดำรงอยู่อย่างสม่ำเสมอ เขาย่อมก้าวล่วงอินทรีย์และอารมณ์ของอินทรีย์ทั้งหลาย ขณะที่ยังสถิตอยู่ในร่างกาย
12.257.24
कारणं परमं प्राप्य अतिक्रान्तस्य कार्यताम् ।
पुनरावर्तनं नास्ति संप्राप्तस्य परात्परम् ॥ १२.२५७.२४ ॥
ผู้ที่บรรลุเหตุอันสูงสุด และก้าวล่วงภาวะของการเป็นผล เมื่อเขาบรรลุสิ่งที่สูงกว่าสูงสุดแล้ว ย่อมไม่มีการหวนกลับมาอีก