ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 12.26
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.26.1
अभिमन्यौ हते बाले द्रौपद्यास्तनयेषु च ।
धृष्टद्युम्ने विराटे च द्रुपदे च महीपतौ ॥ १२.२६.१ ॥
ଅଭିମନ୍ୟୁ ହତ ହେଲେ, ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ, ବିରାଟ ଏବଂ ରାଜା ଦ୍ରୁପଦଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ।
12.26.2
वृषसेने च धर्मज्ञे धृष्टकेतौ तु पार्थिवे ।
तथाऽन्येषु नरेन्द्रेषु नानादेश्येषु संयुगे ॥ १२.२६.२ ॥
ବୃଷସେନ, ଧର୍ମଜ୍ଞ ଧୃଷ୍ଟକେତୁ, ରାଜା ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ଦେଶର ଅନ୍ୟ ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଯୁଦ୍ଧରେ।
12.26.3
न च मुञ्चति मां शोको ज्ञातिघातिनमातुरम् ।
राज्यकामुकमत्युग्रं स्ववंशोच्छेदकारिणम् ॥ १२.२६.३ ॥
ଜ୍ଞାତିଘାତୀ, ପୀଡିତ, ରାଜ୍ୟଲୋଭୀ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉଗ୍ର ଏବଂ ନିଜ ବଂଶର ଉଚ୍ଛେଦକାରୀ ମୋତେ ଶୋକ ଛାଡୁ ନାହିଁ।
12.26.4
यस्याङ्के क्रीडमानेन मया विपरिवर्तितम् ।
स मया राज्यलुब्धेन गाङ्गेयो युधि पातितः ॥ १२.२६.४ ॥
ଯାହାର କୋଳରେ ଖେଳି ଖେଳି ମୁଁ ଗଡ଼ାଗଡ଼ି ହୋଇଥିଲି, ସେହି ଗାଙ୍ଗେୟଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟଲୋଭରେ ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧରେ ପାତିତ କଲି।
12.26.5
यदा ह्येनं विघूर्णन्तं मदर्थं पार्थसायकैः ।
तक्ष्यमाणं यथा वज्रैः प्रेक्षमाणं शिखण्डिनम् ॥ १२.२६.५ ॥
ମୋ ପାଇଁ ପାର୍ଥଙ୍କ ବାଣରେ ଘୂରୁଥିବା, ବଜ୍ରରେ କଟାଯାଉଥିବା ପରି, ଶିଖଣ୍ଡୀକୁ ଚାହୁଁଥିବା ଏହାଙ୍କୁ ଯେବେ (ମୁଁ ଦେଖିଲି)।
12.26.6
जीर्णसिंहमिव प्राज्ञं नरसिंहं पितामहम् ।
कीर्यमाणं शरैर्दीप्तैर्दृष्ट्वा मे व्यथितं मनः ॥ १२.२६.६ ॥
ବୃଦ୍ଧ ସିଂହ ପରି, ପ୍ରାଜ୍ଞ, ନରସିଂହ ପିତାମହଙ୍କୁ ଜଳୁଥିବା ବାଣରେ ବିନ୍ଧାଯାଉଥିବା ଦେଖି ମୋ ମନ ବ୍ୟଥିତ ହେଲା।
12.26.7
प्राड्भुखं सीदमानं च रथात्पररथारुजम् ।
घूर्णमानं यथा शैलं तदा मे कश्मलोऽभवत् ॥ १२.२६.७ ॥
ପୂର୍ବମୁଖ ହୋଇ ରଥରୁ ପଡ଼ୁଥିବା, ଶତ୍ରୁରଥ ଭାଙ୍ଗୁଥିବା ସେହି ବୀରଙ୍କୁ ପର୍ବତ ପରି ଟଳମଳ ହେଉଥିବାର ଦେଖି ସେତେବେଳେ ମୋର ମୂର୍ଚ୍ଛା ହେଲା।
12.26.8
यः सवाणधनुष्पाणिर्योधयामास भार्गवम् ।
बहून्यहानि कौरव्यः कुरुक्षेत्रे महामृधे ॥ १२.२६.८ ॥
ହାତରେ ବାଣ ଓ ଧନୁ ଧରି କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରର ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ଭାର୍ଗବ (ପରଶୁରାମ) ସହିତ ବହୁ ଦିନ ଯୁଦ୍ଧ କରିଥିବା ସେ କୌରବ।
12.26.9
समेतं पार्थिवं क्षत्रं वाराणस्यां नदीसुतः ।
कन्यार्थमाह्वयद्वीरो रथेनैकेन संयुगे ॥ १२.२६.९ ॥
ବାରାଣସୀରେ ଏକତ୍ରିତ କ୍ଷତ୍ରିୟ ରାଜାମାନଙ୍କୁ, ଗଙ୍ଗାପୁତ୍ର ସେହି ବୀର କନ୍ୟା ପାଇଁ ଏକା ରଥରେ ଯୁଦ୍ଧକୁ ଆହ୍ୱାନ କରିଥିଲେ।
12.26.10
येन चोग्रायुधो राजा चक्रवर्ती दुरासदः ।
दग्धश्चास्त्रप्रतापेन स मया युधि पातितः ॥ १२.२६.१० ॥
ଯେଉଁ ଉଗ୍ର ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ, ଚକ୍ରବର୍ତୀ, ଦୁର୍ଜୟ ରାଜାଙ୍କୁ ଅସ୍ତ୍ରର ପ୍ରତାପରେ ଦଗ୍ଧ କରିଥିଲା, ସେହି ରାଜାଙ୍କୁ ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧରେ ପାତିତ କରିଥିଲି।
12.26.11
स्वयं मृत्युं रक्षमाणः पाञ्चाल्यं यः शिखण्डिनम् ।
न बाणैः पातयामास सोऽर्जुनेन निपातितः ॥ १२.२६.११ ॥
ନିଜକୁ ମୃତ୍ୟୁରୁ ରକ୍ଷା କରି, ଯେ ପାଞ୍ଚାଳ ବୀର ଶିଖଣ୍ଡୀଙ୍କୁ ବାଣରେ ପାତିତ କରି ନ ଥିଲା, ସେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପାତିତ ହେଲା।
12.26.12
यदैनं पतितं भूमावपश्यं रुधिरोक्षितम् ।
तदैवाविशदन्युग्रो ज्वरो मां मुनिसत्तम ॥ १२.२६.१२ ॥
ତାଙ୍କୁ ରକ୍ତରେ ଭିଜି ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଥିବା ଦେଖିଲି ସେତେବେଳେ, ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେହିକ୍ଷଣି ପ୍ରଚଣ୍ଡ ଜ୍ୱର ମୋଠାରେ ପ୍ରବେଶ କଲା।
12.26.13
येन संवर्धिता बाला येन स्म परिरक्षिताः ।
स मया राज्यलुब्धेन पापेन गुरुधातिना।
अल्पकालस्य राज्यस्य कृते मूढेन पातितः ॥ १२.२६.१३ ॥
ଯିଏ ପିଲାମାନଙ୍କୁ ପାଳନ କରିଥିଲେ, ଯିଏ ସେମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ, ତାଙ୍କୁ ମୁଁ ରାଜ୍ୟଲୋଭରେ, ପାପୀ ଓ ଗୁରୁଘାତୀ ହୋଇ, ମୂର୍ଖତାରେ, ଅଳ୍ପକାଳର ରାଜ୍ୟ ପାଇଁ ପତିତ କରିଥିଲି।
12.26.14
आचार्यश्च महेष्वासः सर्वपार्थिवपूजितः ।
अभिगम्य रणे मिथ्या पापेनोक्तः सुतं प्रति ॥ १२.२६.१४ ॥
ମହାଧନୁର୍ଧର, ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ, ରଣରେ ନିକଟକୁ ଯାଇ, ପାପୀ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ବିଷୟରେ ମିଥ୍ୟା କୁହାଯାଇଥିଲା।
12.26.15
तन्मे दहति गात्राणि यन्मां गुरुरभाषत ।
सत्यमाख्याहि राजंस्त्वं यदि जीवति मे सुतः ॥ १२.२६.१५ ॥
ଗୁରୁ ମୋତେ ଯାହା କହିଲେ, ତାହା ମୋ ଅଙ୍ଗକୁ ଦହନ କରୁଛି। ହେ ରାଜନ, ମୋ ପୁତ୍ର ଜୀବିତ ଥିଲେ ସତ୍ୟ କୁହ।
12.26.16
सत्यमामर्शयन्विप्रो मयि तत्परिपृष्टवान् ।
कुञ्जरं चान्तरं कृत्वा मिथ्योपचरितो मया ॥ १२.२६.१६ ॥
ସତ୍ୟ ବିଚାରି ସେହି ବ୍ରାହ୍ମଣ ମୋତେ ତାହା ପଚାରିଥିଲେ; ହାତୀକୁ ଭେଦ ରଖି, ମୋ ଦ୍ୱାରା ମିଥ୍ୟାରେ ସେବିତ ହେଲେ।
12.26.17
सुभृशं राज्यलुब्धेन पापेन गुरुघातिना ।
सत्यकञ्चुकमुन्मुच्य मया स गुरुराहवे ॥ १२.२६.१७ ॥
ଅତ୍ୟଧିକ ରାଜ୍ୟଲୋଭୀ, ପାପୀ, ଗୁରୁଘାତୀ ମୁଁ ସତ୍ୟର କବଚ ଛାଡ଼ି ରଣରେ ସେହି ଗୁରୁଙ୍କୁ (ପତିତ କଲି)।
12.26.18
अश्वत्थामा हत इति निरुक्तः कुञ्जरे हते ।
काँल्लोकांस्तु गमिष्यामि कृत्वा कर्म सुदुष्करम् ॥ १२.२६.१८ ॥
'ଅଶ୍ୱତ୍ଥାମା ହତ' ଏପରି ହାତୀ ମରିବା ସମୟରେ କୁହାଯାଇଥିଲା। ଏତେ ଦୁଷ୍କର କର୍ମ କରି ମୁଁ କେଉଁ ଲୋକକୁ ଯିବି?
12.26.19
अघातयं च यत्कर्णं समरेष्वपलायिनम् ।
ज्येष्ठभ्रातरमत्युग्रः को मत्तः पापकृत्तमः ॥ १२.२६.१९ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ କେବେ ବି ପଛକୁ ନ ହଟିଥିବା କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ, ମୋ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଭାଇଙ୍କୁ, ମୁଁ ବଧ କରାଇଥିଲି। ମୋଠାରୁ ବଡ଼ ପାପୀ କିଏ?
12.26.20
अभिमन्युं च यद्वालं जातं सिंहमिवाद्रिषु ।
प्रावेशयमहं लुब्धो वाहिनीं द्रोणपालिताम् ॥ १२.२६.२० ॥
ପର୍ବତରେ ଜନ୍ମିତ ସିଂହ ପରି ବାଳକ ଅଭିମନ୍ୟୁଙ୍କୁ, ଲୋଭବଶରେ, ଦ୍ରୋଣ ରକ୍ଷିତ ସେନାରେ ମୁଁ ପଠାଇଲି।
12.26.21
तदाप्रभृति वीभत्सुं न शक्नोमि निरीक्षितुम् ।
कृष्णं च पुण्डरीकाक्षं किल्विषी भ्रूणहा यथा ॥ १२.२६.२१ ॥
ସେଦିନଠାରୁ ମୁଁ ବୀଭତ୍ସୁ (ଅର୍ଜୁନ)ଙ୍କୁ ଦେଖିପାରେ ନାହିଁ; କମଳନୟନ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ, ଗର୍ଭହତ୍ୟାକାରୀ ପାପୀ ପରି।
12.26.22
द्रौपदीं चाप्यदुःखार्हां पञ्चपुत्रैर्विनाकृताम् ।
शोचामि पृथिवीं हीनां पञ्चभिः पर्वतैरिव ॥ १२.२६.२२ ॥
ଦୁଃଖ ଯୋଗ୍ୟା ନ ହୋଇ ମଧ୍ୟ ପାଞ୍ଚ ପୁତ୍ରହରା ଦ୍ରୌପଦୀ ପାଇଁ, ଏବଂ ପାଞ୍ଚ ପର୍ବତହୀନ ପୃଥିବୀ ପରି ହୋଇଥିବା ତାଙ୍କ ପାଇଁ ମୁଁ ଶୋକ କରେ।
12.26.23
सोऽहमागस्करः पापः पृथिवीनाशकारकः ।
आसीन एवमेवेदं शोषयिष्ये कलेवरम् ॥ १२.२६.२३ ॥
ମୁଁ, ପାପୀ ଅପରାଧୀ, ପୃଥିବୀ ବିନାଶର କାରଣ। ଏହିପରି ବସି ବସି ଏହି ଶରୀରକୁ ଶୁଖାଇ ଦେବି।
12.26.24
प्रायोपविष्टं जानीध्वमथ मां गुरुघातिनम् ।
जातिष्वन्यास्वपि यथा न भवेयं कुलान्तकृत् ॥ १२.२६.२४ ॥
ବର୍ତ୍ତମାନ ଜାଣ: ପ୍ରାୟୋପବେଶନ କରି ବସିଥିବା ମୋତେ, ଗୁରୁଘାତକକୁ। ଅନ୍ୟ ଜନ୍ମରେ ମଧ୍ୟ କୁଳନାଶକ ନ ହେବା ପାଇଁ।
12.26.25
न भोक्ष्ये न च पानीयमुपयोक्ष्ये कथंचन ।
शोषयिष्ये प्रियान्प्राणानिहस्थोऽहं तपोधनाः ॥ १२.२६.२५ ॥
ମୁଁ ଖାଇବି ନାହିଁ, ପାଣି ମଧ୍ୟ ପିଇବି ନାହିଁ, କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ଉପଭୋଗ କରିବି ନାହିଁ। ଏଠାରେ ଛିଡ଼ା ହୋଇ ମୋର ପ୍ରିୟ ପ୍ରାଣକୁ ଶୁଖାଇଦେବି, ହେ ତପୋଧନମାନେ।
12.26.26
यथेष्टं गम्यतां काममनुजाने प्रसाद्य वः ।
सर्वे मामनुजानीत त्यक्ष्यामीदं कलेवरम् ॥ १२.२६.२६ ॥
ଆପଣମାନଙ୍କ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଯାଆନ୍ତୁ; ଆପଣମାନଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରି ବିଦାୟ ଦେଉଛି। ଆପଣ ସମସ୍ତେ ମୋତେ ଅନୁମତି ଦିଅନ୍ତୁ, ମୁଁ ଏହି ଶରୀର ତ୍ୟାଗ କରିବି।
12.26.27
तमेवंवादिनं पार्थं बन्धुशोकेन विह्वलम् ।
मैवमित्यब्रवीद्व्यासो निगृह्य मुनिसत्तमः ॥ १२.२६.२७ ॥
ବନ୍ଧୁ ଶୋକରେ ବିହ୍ୱଳ ହୋଇ ଏପରି କହୁଥିବା ସେହି ପାର୍ଥଙ୍କୁ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ୟାସ ଅଟକାଇ କହିଲେ, "ଏପରି କର ନାହିଁ।"
12.26.28
अतिवेलं महाराज न शोकं कर्तुमर्हसि ।
पुनरुक्तं तु वक्ष्यामि दिष्टमेतदिति प्रभो ॥ १२.२६.२८ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ଅତ୍ୟଧିକ ଶୋକ କରିବା ଆପଣଙ୍କ ପକ୍ଷେ ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଏହା ଭାଗ୍ୟର ବିଧାନ, ଏହା ମୁଁ ପୁଣି କହୁଛି, ହେ ପ୍ରଭୋ।
12.26.29
संयोगा विप्रयोगाश्च जातानां प्राणिनां ध्रुवम् ।
बुद्धुदा इव तोयेषु भवन्ति न भवन्ति च ॥ १२.२६.२९ ॥
ଜନ୍ମିତ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ସଂଯୋଗ ଓ ବିୟୋଗ ନିଶ୍ଚିତ। ସେମାନେ ଜଳରେ ବୁଦବୁଦ ପରି ଉଠନ୍ତି, ଆଉ ଉଠନ୍ତି ନାହିଁ ମଧ୍ୟ।
12.26.30
सर्वे क्षयान्ता निचयाः पतनान्ताः समुच्छ्रयाः ।
संयोगा विप्रयोगान्ता मरणान्तं हि जीवितम् ॥ १२.२६.३० ॥
ସମସ୍ତ ସଞ୍ଚୟ କ୍ଷୟରେ ସମାପ୍ତ ହୁଏ; ସମସ୍ତ ଉଚ୍ଚତା ପତନରେ ସମାପ୍ତ ହୁଏ। ସଂଯୋଗ ବିୟୋଗରେ ସମାପ୍ତ ହୁଏ; ଜୀବନ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ମରଣରେ ସମାପ୍ତ ହୁଏ।
12.26.31
सुखं दुःखान्तमालस्यं दाक्ष्यं दुःखं सुखोदयम् ।
भूतिः श्रीर्ह्रीर्धृतिः कीर्तिर्दक्षे वसति नालसे ॥ १२.२६.३१ ॥
ସୁଖ ଦୁଃଖରେ ଶେଷ ହୁଏ, ଆଳସ୍ୟ (ଅଛି); ଦକ୍ଷତାରେ ଦୁଃଖ ଓ ସୁଖର ଉଦୟ ହୁଏ। ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ, ଶ୍ରୀ, ଲଜ୍ଜା, ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଓ କୀର୍ତ୍ତି ଦକ୍ଷ ଲୋକଙ୍କଠାରେ ବାସ କରନ୍ତି, ଆଳସୀଙ୍କଠାରେ ନୁହେଁ।
12.26.32
नालं सुखाय सुहृदो नाले दुःखाय शत्रवः ।
न च प्रज्ञालमर्थेभ्यो न सुखेभ्योऽप्यलं धनम् ॥ १२.२६.३२ ॥
ବନ୍ଧୁମାନେ ସୁଖ ପାଇଁ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ନୁହଁନ୍ତି; ଶତ୍ରୁମାନେ ଦୁଃଖ ପାଇଁ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ନୁହଁନ୍ତି। ପ୍ରଜ୍ଞା ଧନ ପାଇଁ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ନୁହେଁ; ଧନ ମଧ୍ୟ ସୁଖ ପାଇଁ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ନୁହେଁ।
12.26.33
यथा सृष्टोऽसि कौन्तेय धात्रा कर्मसु तत्क्ररु ।
अत एव हि सिद्धिस्ते नेशस्त्वं ह्यात्मनो नृप ॥ १२.२६.३३ ॥
ହେ କୌନ୍ତେୟ, ବିଧାତା ତୁମକୁ ଯେପରି ସୃଷ୍ଟି କରିଛନ୍ତି, ସେପରି କର୍ମରେ ତାହା କର। ଏଣୁ ତୁମର ସିଦ୍ଧି ହେବ। ହେ ନୃପ, ତୁମେ ନିଜର ଈଶ୍ବର ନୁହଁ।