ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 12.262
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.262.1
य इमे पृथिवीपालाः शेरते पृथिवीतले ।
पृतनामध्य एते हि गतसत्त्वा महाबलाः ॥ १२.२६२.१ ॥
ಭೂಮಿಯನ್ನು ಪಾಲಿಸುವ ಈ ರಾಜರು ಭೂತಲದ ಮೇಲೆ ಮಲಗಿದ್ದಾರೆ; ಸೇನೆಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಈ ಮಹಾಬಲರು ಪ್ರಾಣವಿಲ್ಲದೆ ಬಿದ್ದಿದ್ದಾರೆ.
12.262.2
एकैकशो भीमबला नागायुतबलास्तथा ।
एते हि निहताः सङ्ख्ये तुल्यतेजीबलैर्नरैः ॥ १२.२६२.२ ॥
ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರೂ ಭಯಂಕರ ಬಲವುಳ್ಳವರು, ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಆನೆಗಳ ಬಲವುಳ್ಳವರು; ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸಮಾನ ತೇಜಸ್ಸು ಬಲವುಳ್ಳ ಮನುಷ್ಯರಿಂದ ಇವರು ಹತರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
12.262.3
नैषां पश्यामि हन्तारं प्राणिनां संयुगे पुरा ।
विक्रमेणोपसंपन्नास्तेजोबलसमन्विताः ॥ १२.२६२.३ ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ಇವರನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವವರನ್ನು ನಾನು ಕಾಣಲಿಲ್ಲ; ಇವರು ಪರಾಕ್ರಮ, ತೇಜಸ್ಸು, ಬಲದಿಂದ ಕೂಡಿದವರಾಗಿದ್ದರು.
12.262.4
अथ चेमे महाप्राज्ञाः शेरते हि गतासवः ।
मृता इति च शब्दोऽयं वर्तत्येषु गतासुषु ॥ १२.२६२.४ ॥
ಈ ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞರೂ ಪ್ರಾಣ ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಮಲಗಿದ್ದಾರೆ; 'ಮೃತರು' ಎಂಬ ಈ ಪದ ಪ್ರಾಣ ಹೋದ ಇವರಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ.
12.262.5
इमे मृता नृपतयः प्रायशो भीमविक्रमाः ।
तत्र मे संशयो जातः कुतः संज्ञा मृता इति ॥ १२.२६२.५ ॥
ಭಯಂಕರ ಪರಾಕ್ರಮಿಗಳಾದ ಈ ರಾಜರು ಬಹುತೇಕ ಮೃತರಾಗಿದ್ದಾರೆ; 'ಮೃತರು' ಎಂಬ ಈ ಭಾವನೆ ಎಲ್ಲಿಂದ ಬಂತು ಎಂದು ನನಗೆ ಸಂದೇಹವಾಗಿದೆ.
12.262.6
कस्य मृत्युः कुतो मृत्युः केन मृत्युरिह प्रजाः ।
हरत्यमरसंकाश तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १२.२६२.६ ॥
ಯಾರ ಮೃತ್ಯು? ಎಲ್ಲಿಂದ ಮೃತ್ಯು? ಯಾರಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ಮೃತ್ಯು ಅಪಹರಿಸುತ್ತದೆ? ದೇವಸದೃಶನೇ, ಪಿತಾಮಹನೇ, ಅದನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳಿ.
12.262.7
पुरा कृतयुगे तात राजा ह्यासीदकम्पनः ।
स शत्रुवशमापन्नः संग्रामे क्षीणवाहनः ॥ १२.२६२.७ ॥
ಹಿಂದೆ ಕೃತಯುಗದಲ್ಲಿ, ಮಗುವೇ, ಅಕಂಪನ ಎಂಬ ರಾಜನಿದ್ದನು. ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅವನು ಶತ್ರುಗಳ ವಶವಾದನು, ಅವನ ವಾಹನಗಳು ಕ್ಷೀಣಿಸಿದವು.
12.262.8
तस्य पुत्रो हरिर्नाम नारायणसमो बले ।
स शत्रुभिर्हतः सङ्ख्ये सबलः सपदानुगः ॥ १२.२६२.८ ॥
ಅವನ ಮಗ ಹರಿ, ಬಲದಲ್ಲಿ ನಾರಾಯಣನಿಗೆ ಸಮನಾದವನು. ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಶತ್ರುಗಳಿಂದ ಅವನು ತನ್ನ ಸೈನ್ಯ ಮತ್ತು ಕಾಲಾಳುಗಳೊಂದಿಗೆ ಹತನಾದನು.
12.262.9
स राजा शत्रुवशगः पुत्रशोकसमन्वितः ।
यदृच्छया शान्तिपरो ददर्श भुवि नारदम् ॥ १२.२६२.९ ॥
ಶತ್ರುಗಳ ವಶನಾದ ಆ ರಾಜನು, ಮಗನ ಶೋಕದಿಂದ ತುಂಬಿ, ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾ, ಕಾಕತಾಳೀಯವಾಗಿ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ನಾರದನನ್ನು ಕಂಡನು.
12.262.10
तस्मै स सर्वमाचष्ट यथावृत्तं जनेश्वरः ।
शत्रुभिर्ग्रहणं सङ्ख्ये पुत्रस्य मरणं तथा ॥ १२.२६२.१० ॥
ಆ ಜನನಾಯಕ ರಾಜನು ನಡೆದದ್ದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಹೇಗೆ ನಡೆಯಿತೋ ಹಾಗೆಯೇ ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು — ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಶತ್ರುಗಳಿಂದ ಸೆರೆಯಾದುದನ್ನು ಮತ್ತು ಮಗನ ಮರಣವನ್ನು.
12.262.11
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा नारदोऽथ तपोधनः ।
आख्यानमिदमाचष्ट पुत्रशोकापहं तदा ॥ १२.२६२.११ ॥
ಅವನ ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ತಪೋಧನನಾದ ನಾರದನು ಆಗ ಮಗನ ಶೋಕವನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸುವ ಈ ಆಖ್ಯಾನವನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
12.262.12
राजञ्शृणु महाख्यानं ममेदं बहुविस्तरम् ।
यथावृत्तं श्रुतं चैव मयाऽपि वसुधाधिप ॥ १२.२६२.१२ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ನನ್ನ ಈ ಮಹಾ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಆಖ್ಯಾನವನ್ನು ಕೇಳು. ಓ ಭೂಪತಿಯೇ, ನಡೆದಂತೆಯೂ ನಾನು ಕೇಳಿದಂತೆಯೂ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.
12.262.13
प्रजाः सृष्ट्वा महातेजाः प्रजासर्गे पितामहः ।
अतीव वृद्धा बहुला नामृष्यत पुनः प्रजाः ॥ १२.२६२.१३ ॥
ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ಪಿತಾಮಹನು ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು; ಆದರೆ ಪ್ರಜಾಸರ್ಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಜೆಗಳು ಅತಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆದು ಅಸಂಖ್ಯರಾದರು; ಅವರನ್ನು ಅವನು ಮತ್ತೆ ಸಹಿಸಲಾರನಾದನು.
12.262.14
न ह्यन्तरमभूत्किंचित्क्वचिज्जन्तुभिरच्युत ।
निरुच्छ्वासमिवोन्नद्धं त्रैलोक्यमभवन्नृप ॥ १२.२६२.१४ ॥
ಅಚ್ಯುತ, ಎಲ್ಲಿಯೂ ಜೀವಿಗಳಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪವೂ ಅವಕಾಶ ಉಳಿಯಲಿಲ್ಲ; ಅರಸನೇ, ಮೂರು ಲೋಕಗಳು ಉಸಿರಿಲ್ಲದೆ ಉಬ್ಬಿದಂತಾದವು.
12.262.15
तस्य चिन्ता समुत्पन्ना संहारं प्रति भूपते ।
चिन्तयन्नाध्यगच्छच्च संहारे हेतुकारणम् ॥ १२.२६२.१५ ॥
ಭೂಪತೇ, ಅವನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸಂಹಾರದ ಕುರಿತು ಚಿಂತೆ ಹುಟ್ಟಿತು; ಚಿಂತಿಸಿದರೂ ಸಂಹಾರದ ಹೇತು ಮತ್ತು ಕಾರಣವನ್ನು ಅವನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ.
12.262.16
तस्य रोपान्महाराज खेभ्योऽग्निरुदतिष्ठत ।
तेन सर्वा दिशो राजन्ददाह स पितामहः ॥ १२.२६२.१६ ॥
ಮಹಾರಾಜ, ಅವನ ಕೋಪದಿಂದ ಆಕಾಶದ ಬಿರುಕುಗಳಿಂದ ಅಗ್ನಿ ಎದ್ದಿತು; ರಾಜನೇ, ಅದರಿಂದಲೇ ಆ ಪಿತಾಮಹನು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ದಹಿಸಿದನು.
12.262.17
ततो दिवं भुवं खं च जगच्च सचराचरम् ।
ददाह पावको राजन्भगवत्कोपसंभवः ॥ १२.२६२.१७ ॥
ಆಗ ರಾಜನೇ, ಭಗವಂತನ ಕೋಪದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಆ ಅಗ್ನಿ ಸ್ವರ್ಗ, ಭೂಮಿ, ಆಕಾಶ ಮತ್ತು ಚರಾಚರಗಳೊಂದಿಗೆ ಇಡೀ ಜಗತ್ತನ್ನು ದಹಿಸಿತು.
12.262.18
तत्रादह्यन्त भूतानि जङ्गमानि ध्रुवाणि च ।
महता क्रोधवेगेन कुपिते प्रपितामहे ॥ १२.२६२.१८ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಚರ ಮತ್ತು ಅಚರ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳು ದಹಿಸಿದವು; ಪ್ರಪಿತಾಮಹನು ಮಹಾ ಕೋಪದ ವೇಗದಿಂದ ಕುಪಿತನಾದಾಗ.
12.262.19
ततो हरो जटी स्थाणुर्देवोऽध्वरपतिः शिवः ।
जगाम शरणं देवो ब्रह्माणं परमेष्ठिनम् ॥ १२.२६२.१९ ॥
ಆಗ ಜಟಾಧಾರಿಯೂ, ಸ್ಥಾಣುವೂ, ಯಜ್ಞಗಳ ಅಧಿಪತಿಯೂ, ಮಂಗಳಕರನೂ ಆದ ದೇವ ಹರನು (ಶಿವನು) ಪರಮೇಷ್ಠಿ ಬ್ರಹ್ಮನ ಶರಣು ಹೊಕ್ಕನು.
12.262.20
तस्मिन्नभिगते स्थाणौ प्रजानां हितकाम्यया ।
अब्रवीद्वरदो देवो ज्वलन्निव तदा शिवम् ॥ १२.२६२.२० ॥
ಸ್ಥಾಣು (ಶಿವ) ಅವನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದಾಗ, ಪ್ರಜೆಗಳ ಹಿತವನ್ನು ಬಯಸಿ, ವರದಾಯಕ ದೇವ ಬ್ರಹ್ಮನು ಉರಿಯುತ್ತಿರುವವನಂತೆ ಶಿವನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.
12.262.21
करवाण्यद्य कं कामं व्नरार्होऽसि मतो मम ।
कर्ता ह्यसि प्रियं शंभो तव यद्धृदि वर्तते ॥ १२.२६२.२१ ॥
ಇಂದು ನಿನ್ನ ಯಾವ ಇಷ್ಟವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಲಿ? ನೀನು ನನ್ನಿಂದ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಡುವವನು. ಓ ಶಂಭೋ, ನಿನ್ನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿರುವುದನ್ನು ನೀನೇ ಮಾಡುವವನು.