ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 12.262
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.262.1
य इमे पृथिवीपालाः शेरते पृथिवीतले ।
पृतनामध्य एते हि गतसत्त्वा महाबलाः ॥ १२.२६२.१ ॥
ପୃଥିବୀର ଏହି ପାଳକ ରାଜାମାନେ ଭୂତଳରେ ଶୋଇଛନ୍ତି; ସେନାର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଏହି ମହାବଳୀମାନେ ପ୍ରାଣହୀନ ହୋଇ ପଡିଛନ୍ତି।
12.262.2
एकैकशो भीमबला नागायुतबलास्तथा ।
एते हि निहताः सङ्ख्ये तुल्यतेजीबलैर्नरैः ॥ १२.२६२.२ ॥
ଏକ ଏକ କରି ଏମାନେ ଭୀଷଣ ବଳଶାଳୀ, ଦଶ ହଜାର ହାତୀର ବଳଧାରୀ; ଯୁଦ୍ଧରେ ସମାନ ତେଜ ଓ ବଳଧାରୀ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏମାନେ ନିହତ ହୋଇଛନ୍ତି।
12.262.3
नैषां पश्यामि हन्तारं प्राणिनां संयुगे पुरा ।
विक्रमेणोपसंपन्नास्तेजोबलसमन्विताः ॥ १२.२६२.३ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ପୂର୍ବରୁ ଏମାନଙ୍କୁ ମାରିବା ଲୋକ ମୁଁ ଦେଖେ ନାହିଁ; ଏମାନେ ବିକ୍ରମ, ତେଜ ଓ ବଳରେ ସମ୍ପନ୍ନ ଥିଲେ।
12.262.4
अथ चेमे महाप्राज्ञाः शेरते हि गतासवः ।
मृता इति च शब्दोऽयं वर्तत्येषु गतासुषु ॥ १२.२६२.४ ॥
ଏମାନେ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରାଣ ହରାଇ ଶୋଇଛନ୍ତି; 'ମୃତ' ଏହି ଶବ୍ଦ ପ୍ରାଣହୀନ ଏମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ପ୍ରଯୁଜ୍ୟ।
12.262.5
इमे मृता नृपतयः प्रायशो भीमविक्रमाः ।
तत्र मे संशयो जातः कुतः संज्ञा मृता इति ॥ १२.२६२.५ ॥
ଭୀଷଣ ବିକ୍ରମୀ ଏହି ରାଜାମାନେ ପ୍ରାୟ ସମସ୍ତେ ମୃତ; 'ମୃତ' ଏହି ଧାରଣା କେଉଁଠୁ ଆସିଲା ସେ ବିଷୟରେ ମୋର ସନ୍ଦେହ ଜାତ ହୋଇଛି।
12.262.6
कस्य मृत्युः कुतो मृत्युः केन मृत्युरिह प्रजाः ।
हरत्यमरसंकाश तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १२.२६२.६ ॥
କାହାର ମୃତ୍ୟୁ? କେଉଁଠୁ ମୃତ୍ୟୁ? କାହା ଦ୍ୱାରା ଏଠାରେ ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ମୃତ୍ୟୁ ହରଣ କରେ? ହେ ଦେବତୁଲ୍ୟ ପିତାମହ, ତାହା ମୋତେ କୁହନ୍ତୁ।
12.262.7
पुरा कृतयुगे तात राजा ह्यासीदकम्पनः ।
स शत्रुवशमापन्नः संग्रामे क्षीणवाहनः ॥ १२.२६२.७ ॥
ପୂର୍ବରେ କୃତଯୁଗରେ, ହେ ବତ୍ସ, ଅକମ୍ପନ ନାମକ ଜଣେ ରାଜା ଥିଲେ। ଯୁଦ୍ଧରେ ସେ ଶତ୍ରୁର ବଶରେ ପଡ଼ିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ବାହନ ନଷ୍ଟ ହେଲା।
12.262.8
तस्य पुत्रो हरिर्नाम नारायणसमो बले ।
स शत्रुभिर्हतः सङ्ख्ये सबलः सपदानुगः ॥ १२.२६२.८ ॥
ତାଙ୍କର ପୁତ୍ର ହରି ନାମରେ ଥିଲେ, ବଳରେ ନାରାୟଣ ସମାନ। ଯୁଦ୍ଧରେ ଶତ୍ରୁମାନେ ସୈନ୍ୟ ଓ ପଦାତିକ ଅନୁଚରଙ୍କ ସହିତ ତାଙ୍କୁ ବଧ କଲେ।
12.262.9
स राजा शत्रुवशगः पुत्रशोकसमन्वितः ।
यदृच्छया शान्तिपरो ददर्श भुवि नारदम् ॥ १२.२६२.९ ॥
ଶତ୍ରୁ ବଶରେ ପଡ଼ିଥିବା ସେହି ରାଜା, ପୁତ୍ରଶୋକରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଶାନ୍ତି ଖୋଜୁଥିଲେ, ଏବଂ ଦୈବାତ୍ ପୃଥିବୀରେ ନାରଦଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
12.262.10
तस्मै स सर्वमाचष्ट यथावृत्तं जनेश्वरः ।
शत्रुभिर्ग्रहणं सङ्ख्ये पुत्रस्य मरणं तथा ॥ १२.२६२.१० ॥
ସେହି ଜନେଶ୍ୱର ରାଜା ଯାହା ଘଟିଥିଲା ସବୁ ଯେପରି ଘଟିଥିଲା ସେପରି ତାଙ୍କୁ କହିଲେ — ଯୁଦ୍ଧରେ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଧରାପଡ଼ିବା ଏବଂ ପୁତ୍ରର ମୃତ୍ୟୁ।
12.262.11
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा नारदोऽथ तपोधनः ।
आख्यानमिदमाचष्ट पुत्रशोकापहं तदा ॥ १२.२६२.११ ॥
ତାଙ୍କର ସେହି କଥା ଶୁଣି ତପୋଧନ ନାରଦ ସେତେବେଳେ ପୁତ୍ରଶୋକ ଦୂର କରୁଥିବା ଏହି ଆଖ୍ୟାନ କହିଲେ।
12.262.12
राजञ्शृणु महाख्यानं ममेदं बहुविस्तरम् ।
यथावृत्तं श्रुतं चैव मयाऽपि वसुधाधिप ॥ १२.२६२.१२ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ମୋ ଏହି ମହାନ ଓ ବିସ୍ତୃତ ଆଖ୍ୟାନ ଶୁଣ। ହେ ବସୁଧାଧିପ, ଯେପରି ଘଟିଥିଲା ଏବଂ ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଯେପରି ଶୁଣିଥିଲି, ସେପରି କହୁଛି।
12.262.13
प्रजाः सृष्ट्वा महातेजाः प्रजासर्गे पितामहः ।
अतीव वृद्धा बहुला नामृष्यत पुनः प्रजाः ॥ १२.२६२.१३ ॥
ମହାତେଜା ପିତାମହ ପ୍ରଜାମାନଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ; କିନ୍ତୁ ପ୍ରଜାସର୍ଗରେ ପ୍ରଜାମାନେ ଅତ୍ୟଧିକ ବଢ଼ି ଅସଂଖ୍ୟ ହେଲେ; ସେମାନଙ୍କୁ ସେ ପୁନର୍ବାର ସହିପାରିଲେ ନାହିଁ।
12.262.14
न ह्यन्तरमभूत्किंचित्क्वचिज्जन्तुभिरच्युत ।
निरुच्छ्वासमिवोन्नद्धं त्रैलोक्यमभवन्नृप ॥ १२.२६२.१४ ॥
ହେ ଅଚ୍ୟୁତ, କେଉଁଠି ଜୀବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅଳ୍ପ ମଧ୍ୟ ସ୍ଥାନ ଅବଶେଷ ରହିଲା ନାହିଁ; ହେ ନୃପ, ତ୍ରିଲୋକ ଯେପରି ନିଶ୍ୱାସହୀନ ଓ ଫୁଲିଥିବା ପରି ହେଲା।
12.262.15
तस्य चिन्ता समुत्पन्ना संहारं प्रति भूपते ।
चिन्तयन्नाध्यगच्छच्च संहारे हेतुकारणम् ॥ १२.२६२.१५ ॥
ହେ ଭୂପତି, ତାଙ୍କ ମନରେ ସଂହାରର ଚିନ୍ତା ଉପୁଜିଲା; ଚିନ୍ତା କରି ମଧ୍ୟ ସେ ସଂହାରର ହେତୁ ଓ କାରଣ ପାଇଲେ ନାହିଁ।
12.262.16
तस्य रोपान्महाराज खेभ्योऽग्निरुदतिष्ठत ।
तेन सर्वा दिशो राजन्ददाह स पितामहः ॥ १२.२६२.१६ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ତାଙ୍କ କ୍ରୋଧରୁ ଆକାଶର ଛିଦ୍ରରୁ ଅଗ୍ନି ଉଠିଲା; ହେ ରାଜନ, ସେଥିରେ ସେହି ପିତାମହ ସମସ୍ତ ଦିଗ ଦଗ୍ଧ କଲେ।
12.262.17
ततो दिवं भुवं खं च जगच्च सचराचरम् ।
ददाह पावको राजन्भगवत्कोपसंभवः ॥ १२.२६२.१७ ॥
ତାପରେ ହେ ରାଜନ, ଭଗବାନଙ୍କ କ୍ରୋଧରୁ ଜାତ ସେହି ପାବକ ସ୍ୱର୍ଗ, ପୃଥିବୀ, ଆକାଶ ଏବଂ ଚରାଚର ସହିତ ଜଗତକୁ ଦଗ୍ଧ କଲା।
12.262.18
तत्रादह्यन्त भूतानि जङ्गमानि ध्रुवाणि च ।
महता क्रोधवेगेन कुपिते प्रपितामहे ॥ १२.२६२.१८ ॥
ସେଠାରେ ଚର ଓ ଅଚର ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଦଗ୍ଧ ହେଲେ, ଯେତେବେଳେ ପ୍ରପିତାମହ ମହାକ୍ରୋଧର ବେଗରେ କୁପିତ ହେଲେ।
12.262.19
ततो हरो जटी स्थाणुर्देवोऽध्वरपतिः शिवः ।
जगाम शरणं देवो ब्रह्माणं परमेष्ठिनम् ॥ १२.२६२.१९ ॥
ସେତେବେଳେ ଜଟାଧାରୀ, ସ୍ଥାଣୁ, ଯଜ୍ଞର ଅଧିପତି, ମଙ୍ଗଳମୟ ଦେବ ହର (ଶିବ) ପରମେଷ୍ଠୀ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଶରଣ ନେଲେ।
12.262.20
तस्मिन्नभिगते स्थाणौ प्रजानां हितकाम्यया ।
अब्रवीद्वरदो देवो ज्वलन्निव तदा शिवम् ॥ १२.२६२.२० ॥
ସ୍ଥାଣୁ (ଶିବ) ତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିବାରୁ, ପ୍ରଜାଙ୍କ ହିତ ଇଚ୍ଛାରେ ବରଦାତା ଦେବ ବ୍ରହ୍ମା ଯେପରି ଜଳୁଥିଲେ ସେପରି ଶିବଙ୍କୁ କହିଲେ।
12.262.21
करवाण्यद्य कं कामं व्नरार्होऽसि मतो मम ।
कर्ता ह्यसि प्रियं शंभो तव यद्धृदि वर्तते ॥ १२.२६२.२१ ॥
ଆଜି ମୁଁ ତୁମ୍ଭର କେଉଁ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିବି? ତୁମେ ମୋ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନର ଯୋଗ୍ୟ। ହେ ଶମ୍ଭୋ, ତୁମ ହୃଦୟରେ ଯାହା ଅଛି, ତୁମେ ହିଁ ସେହି ପ୍ରିୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବ।