മഹാഭാരതം · അധ്യായം 12.262
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.262.1
य इमे पृथिवीपालाः शेरते पृथिवीतले ।
पृतनामध्य एते हि गतसत्त्वा महाबलाः ॥ १२.२६२.१ ॥
ഭൂമിയെ പാലിക്കുന്ന ഈ രാജാക്കന്മാർ ഭൂതലത്തിൽ കിടക്കുന്നു; സേനയുടെ മധ്യത്തിൽ ഈ മഹാബലന്മാർ ജീവനറ്റ് കിടക്കുന്നു.
12.262.2
एकैकशो भीमबला नागायुतबलास्तथा ।
एते हि निहताः सङ्ख्ये तुल्यतेजीबलैर्नरैः ॥ १२.२६२.२ ॥
ഓരോരുത്തരും ഭയങ്കര ബലമുള്ളവരും പതിനായിരം ആനകളുടെ ബലമുള്ളവരുമാണ്; യുദ്ധത്തിൽ തുല്യ തേജസ്സും ബലവുമുള്ള മനുഷ്യരാൽ ഇവർ വധിക്കപ്പെട്ടു.
12.262.3
नैषां पश्यामि हन्तारं प्राणिनां संयुगे पुरा ।
विक्रमेणोपसंपन्नास्तेजोबलसमन्विताः ॥ १२.२६२.३ ॥
യുദ്ധത്തിൽ മുമ്പ് ഇവരെ കൊല്ലുന്ന ഒരാളെയും ഞാൻ കാണുന്നില്ല; ഇവർ വിക്രമവും തേജസ്സും ബലവും ഉള്ളവരായിരുന്നു.
12.262.4
अथ चेमे महाप्राज्ञाः शेरते हि गतासवः ।
मृता इति च शब्दोऽयं वर्तत्येषु गतासुषु ॥ १२.२६२.४ ॥
ഈ മഹാപ്രാജ്ഞന്മാരും പ്രാണൻ പോയി കിടക്കുന്നു; 'മൃതർ' എന്ന ഈ വാക്ക് പ്രാണൻ പോയ ഇവർക്കു ബാധകമാകുന്നു.
12.262.5
इमे मृता नृपतयः प्रायशो भीमविक्रमाः ।
तत्र मे संशयो जातः कुतः संज्ञा मृता इति ॥ १२.२६२.५ ॥
ഭയങ്കര വിക്രമമുള്ള ഈ രാജാക്കന്മാർ മിക്കവാറും മരിച്ചിരിക്കുന്നു; 'മൃതർ' എന്ന ഈ ധാരണ എവിടെ നിന്ന് വന്നു എന്ന സംശയം എനിക്കുണ്ടായി.
12.262.6
कस्य मृत्युः कुतो मृत्युः केन मृत्युरिह प्रजाः ।
हरत्यमरसंकाश तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १२.२६२.६ ॥
ആരുടെ മരണം? എവിടെ നിന്ന് മരണം? ആരാൽ ഇവിടെ പ്രജകളെ മരണം അപഹരിക്കുന്നു? ദേവതുല്യനായവനേ, പിതാമഹാ, അത് എനിക്ക് പറഞ്ഞുതരൂ.
12.262.7
पुरा कृतयुगे तात राजा ह्यासीदकम्पनः ।
स शत्रुवशमापन्नः संग्रामे क्षीणवाहनः ॥ १२.२६२.७ ॥
പണ്ട് കൃതയുഗത്തിൽ, പ്രിയ പുത്രാ, അകമ്പനൻ എന്ന ഒരു രാജാവുണ്ടായിരുന്നു. യുദ്ധത്തിൽ അദ്ദേഹം ശത്രുക്കളുടെ വശത്തായി, വാഹനങ്ങൾ നശിച്ചു.
12.262.8
तस्य पुत्रो हरिर्नाम नारायणसमो बले ।
स शत्रुभिर्हतः सङ्ख्ये सबलः सपदानुगः ॥ १२.२६२.८ ॥
അദ്ദേഹത്തിന്റെ പുത്രൻ ഹരി, ബലത്തിൽ നാരായണനു തുല്യൻ. യുദ്ധത്തിൽ ശത്രുക്കൾ അവനെ സേനയോടും കാലാൾ അനുചരരോടും കൂടി വധിച്ചു.
12.262.9
स राजा शत्रुवशगः पुत्रशोकसमन्वितः ।
यदृच्छया शान्तिपरो ददर्श भुवि नारदम् ॥ १२.२६२.९ ॥
ശത്രുവശത്തായ ആ രാജാവ്, പുത്രശോകത്താൽ നിറഞ്ഞവനായി, യാദൃച്ഛികമായി ശാന്തി തേടി ഭൂമിയിൽ നാരദനെ കണ്ടു.
12.262.10
तस्मै स सर्वमाचष्ट यथावृत्तं जनेश्वरः ।
शत्रुभिर्ग्रहणं सङ्ख्ये पुत्रस्य मरणं तथा ॥ १२.२६२.१० ॥
ആ ജനനായകൻ നടന്നതെല്ലാം നടന്നതുപോലെ അദ്ദേഹത്തോട് പറഞ്ഞു — യുദ്ധത്തിൽ ശത്രുക്കൾ പിടികൂടിയതും പുത്രന്റെ മരണവും.
12.262.11
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा नारदोऽथ तपोधनः ।
आख्यानमिदमाचष्ट पुत्रशोकापहं तदा ॥ १२.२६२.११ ॥
അവന്റെ ആ വാക്കുകൾ കേട്ട് തപോധനനായ നാരദൻ അപ്പോൾ പുത്രശോകം നീക്കുന്ന ഈ ആഖ്യാനം പറഞ്ഞു.
12.262.12
राजञ्शृणु महाख्यानं ममेदं बहुविस्तरम् ।
यथावृत्तं श्रुतं चैव मयाऽपि वसुधाधिप ॥ १२.२६२.१२ ॥
രാജാവേ, എന്റെ ഈ മഹത്തും വിസ്തൃതവുമായ ആഖ്യാനം കേൾക്കുക. ഭൂപതേ, നടന്നതുപോലെയും ഞാനും കേട്ടതുപോലെയും പറയുന്നു.
12.262.13
प्रजाः सृष्ट्वा महातेजाः प्रजासर्गे पितामहः ।
अतीव वृद्धा बहुला नामृष्यत पुनः प्रजाः ॥ १२.२६२.१३ ॥
മഹാതേജസ്വിയായ പിതാമഹൻ പ്രജകളെ സൃഷ്ടിച്ചു; എന്നാൽ പ്രജാസർഗ്ഗത്തിൽ പ്രജകൾ അത്യധികം വർദ്ധിച്ച് അസംഖ്യമായി; അവയെ അദ്ദേഹത്തിന് വീണ്ടും സഹിക്കാനായില്ല.
12.262.14
न ह्यन्तरमभूत्किंचित्क्वचिज्जन्तुभिरच्युत ।
निरुच्छ्वासमिवोन्नद्धं त्रैलोक्यमभवन्नृप ॥ १२.२६२.१४ ॥
അച്യുതാ, എവിടെയും ജീവികളാൽ അൽപ്പം പോലും സ്ഥലം ശേഷിച്ചില്ല; രാജാവേ, മൂന്നു ലോകങ്ങളും ശ്വാസമില്ലാതെ വീർത്തതുപോലെയായി.
12.262.15
तस्य चिन्ता समुत्पन्ना संहारं प्रति भूपते ।
चिन्तयन्नाध्यगच्छच्च संहारे हेतुकारणम् ॥ १२.२६२.१५ ॥
ഭൂപതേ, സംഹാരത്തെക്കുറിച്ച് അദ്ദേഹത്തിന് ചിന്ത ഉണ്ടായി; ചിന്തിച്ചിട്ടും സംഹാരത്തിന്റെ ഹേതുവും കാരണവും അദ്ദേഹം കണ്ടെത്തിയില്ല.
12.262.16
तस्य रोपान्महाराज खेभ्योऽग्निरुदतिष्ठत ।
तेन सर्वा दिशो राजन्ददाह स पितामहः ॥ १२.२६२.१६ ॥
മഹാരാജാവേ, അദ്ദേഹത്തിന്റെ കോപത്തിൽനിന്ന് ആകാശദ്വാരങ്ങളിൽനിന്ന് അഗ്നി ഉയർന്നു; രാജാവേ, അതിനാൽ ആ പിതാമഹൻ എല്ലാ ദിക്കുകളെയും ദഹിപ്പിച്ചു.
12.262.17
ततो दिवं भुवं खं च जगच्च सचराचरम् ।
ददाह पावको राजन्भगवत्कोपसंभवः ॥ १२.२६२.१७ ॥
പിന്നെ രാജാവേ, ഭഗവാന്റെ കോപത്തിൽനിന്ന് ജനിച്ച ആ അഗ്നി സ്വർഗ്ഗത്തെയും ഭൂമിയെയും ആകാശത്തെയും ചരാചരങ്ങളോടുകൂടിയ ലോകത്തെയും ദഹിപ്പിച്ചു.
12.262.18
तत्रादह्यन्त भूतानि जङ्गमानि ध्रुवाणि च ।
महता क्रोधवेगेन कुपिते प्रपितामहे ॥ १२.२६२.१८ ॥
അവിടെ ചരങ്ങളും അചരങ്ങളുമായ എല്ലാ ജീവികളും ദഹിച്ചു; പ്രപിതാമഹൻ മഹത്തായ കോപവേഗത്താൽ കുപിതനായപ്പോൾ.
12.262.19
ततो हरो जटी स्थाणुर्देवोऽध्वरपतिः शिवः ।
जगाम शरणं देवो ब्रह्माणं परमेष्ठिनम् ॥ १२.२६२.१९ ॥
അപ്പോൾ ജടാധാരിയും സ്ഥാണുവും യജ്ഞങ്ങളുടെ അധിപതിയും മംഗളസ്വരൂപനുമായ ദേവൻ ഹരൻ (ശിവൻ) പരമേഷ്ഠിയായ ബ്രഹ്മാവിനെ ശരണം പ്രാപിച്ചു.
12.262.20
तस्मिन्नभिगते स्थाणौ प्रजानां हितकाम्यया ।
अब्रवीद्वरदो देवो ज्वलन्निव तदा शिवम् ॥ १२.२६२.२० ॥
സ്ഥാണു (ശിവൻ) അടുത്തെത്തിയപ്പോൾ, പ്രജകളുടെ ഹിതം ആഗ്രഹിച്ച്, വരദായകനായ ദേവൻ ബ്രഹ്മാവ് ജ്വലിക്കുന്നതുപോലെ ശിവനോട് പറഞ്ഞു.
12.262.21
करवाण्यद्य कं कामं व्नरार्होऽसि मतो मम ।
कर्ता ह्यसि प्रियं शंभो तव यद्धृदि वर्तते ॥ १२.२६२.२१ ॥
ഇന്ന് നിന്റെ ഏത് ആഗ്രഹം ഞാൻ നിറവേറ്റണം? നീ എന്നാൽ ബഹുമാനിക്കപ്പെടേണ്ടവനാണ്. ഓ ശംഭോ, നിന്റെ ഹൃദയത്തിലുള്ളത് നീ തന്നെ ചെയ്യുന്നവനാണ്.