มหาภารตะ · อัธยายะ 12.262
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.262.1
य इमे पृथिवीपालाः शेरते पृथिवीतले ।
पृतनामध्य एते हि गतसत्त्वा महाबलाः ॥ १२.२६२.१ ॥
กษัตริย์ผู้ปกครองแผ่นดินเหล่านี้ ที่นอนอยู่บนพื้นพิภพ ผู้มีพลังมหาศาลเหล่านี้ นอนอยู่กลางกองทัพ สิ้นลมหายใจแล้ว
12.262.2
एकैकशो भीमबला नागायुतबलास्तथा ।
एते हि निहताः सङ्ख्ये तुल्यतेजीबलैर्नरैः ॥ १२.२६२.२ ॥
ทีละองค์ วีรบุรุษผู้มีกำลังน่าเกรงขามเท่าช้างหมื่นเชือก ถูกสังหารในสนามรบโดยมนุษย์ผู้มีรัศมีและกำลังเทียบเท่ากัน
12.262.3
नैषां पश्यामि हन्तारं प्राणिनां संयुगे पुरा ।
विक्रमेणोपसंपन्नास्तेजोबलसमन्विताः ॥ १२.२६२.३ ॥
ข้าไม่เห็นผู้สังหารสัตว์เหล่านี้ในการสู้รบมาก่อนเลย พวกเขามีความกล้าหาญ และเปี่ยมด้วยรัศมีและกำลัง
12.262.4
अथ चेमे महाप्राज्ञाः शेरते हि गतासवः ।
मृता इति च शब्दोऽयं वर्तत्येषु गतासुषु ॥ १२.२६२.४ ॥
และบัณฑิตผู้ยิ่งใหญ่เหล่านี้ก็นอนอยู่ สิ้นลมหายใจแล้ว คำว่า 'ตาย' นี้ใช้กับผู้ที่ลมหายใจได้ดับไปแล้ว
12.262.5
इमे मृता नृपतयः प्रायशो भीमविक्रमाः ।
तत्र मे संशयो जातः कुतः संज्ञा मृता इति ॥ १२.२६२.५ ॥
กษัตริย์ผู้มีความกล้าหาญน่าเกรงขามเหล่านี้ ส่วนใหญ่ได้สิ้นชีวิตแล้ว ข้าเกิดความสงสัยขึ้นว่า ความคิดว่า 'ตาย' มาจากไหน
12.262.6
कस्य मृत्युः कुतो मृत्युः केन मृत्युरिह प्रजाः ।
हरत्यमरसंकाश तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १२.२६२.६ ॥
ความตายเป็นของผู้ใด ความตายมาจากที่ไหน ใครเป็นผู้พรากสัตว์ทั้งหลายไปในโลกนี้ ข้าแต่ปู่ผู้เปรียบเสมือนเทพอมตะ ขอพระองค์โปรดตรัสบอกข้าด้วยเถิด
12.262.7
पुरा कृतयुगे तात राजा ह्यासीदकम्पनः ।
स शत्रुवशमापन्नः संग्रामे क्षीणवाहनः ॥ १२.२६२.७ ॥
ในกาลก่อน ในยุคกฤตะ ลูกรัก มีพระราชาพระองค์หนึ่งพระนามว่าอกัมปนะ ในการรบพระองค์ตกอยู่ใต้อำนาจของศัตรู และพาหนะของพระองค์ก็ถูกทำลายสิ้น
12.262.8
तस्य पुत्रो हरिर्नाम नारायणसमो बले ।
स शत्रुभिर्हतः सङ्ख्ये सबलः सपदानुगः ॥ १२.२६२.८ ॥
มีพระโอรสพระนามว่าหริ มีกำลังเทียบเท่าพระนารายณ์ ในการรบพระองค์ถูกศัตรูสังหารพร้อมด้วยกองทัพ พลราบ และผู้ติดตาม
12.262.9
स राजा शत्रुवशगः पुत्रशोकसमन्वितः ।
यदृच्छया शान्तिपरो ददर्श भुवि नारदम् ॥ १२.२६२.९ ॥
พระราชาพระองค์นั้น ตกอยู่ใต้อำนาจของศัตรูและเต็มไปด้วยความโศกเศร้าเพราะการสูญเสียพระโอรส ขณะแสวงหาความสงบ ได้พบพระนารทะบนพื้นพิภพโดยบังเอิญ
12.262.10
तस्मै स सर्वमाचष्ट यथावृत्तं जनेश्वरः ।
शत्रुभिर्ग्रहणं सङ्ख्ये पुत्रस्य मरणं तथा ॥ १२.२६२.१० ॥
ผู้เป็นใหญ่แห่งมนุษย์นั้นได้เล่าเรื่องทุกอย่างให้พระนารทะฟังตามที่เป็นมา ทั้งการถูกศัตรูจับกุมในสนามรบ และการสิ้นพระชนม์ของพระโอรส
12.262.11
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा नारदोऽथ तपोधनः ।
आख्यानमिदमाचष्ट पुत्रशोकापहं तदा ॥ १२.२६२.११ ॥
เมื่อได้ฟังคำของพระราชานั้นแล้ว พระนารทะผู้มีตบะเป็นทรัพย์ จึงได้เล่าเรื่องนี้ ซึ่งขจัดความโศกเศร้าเพราะการสูญเสียบุตรได้
12.262.12
राजञ्शृणु महाख्यानं ममेदं बहुविस्तरम् ।
यथावृत्तं श्रुतं चैव मयाऽपि वसुधाधिप ॥ १२.२६२.१२ ॥
ข้าแต่พระราชา จงฟังเรื่องใหญ่นี้ของข้า ซึ่งมีรายละเอียดมากมาย ข้าแต่จอมปฐพี ข้าเล่าตามที่เป็นมา และตามที่ข้าได้ฟังมาด้วยเช่นกัน
12.262.13
प्रजाः सृष्ट्वा महातेजाः प्रजासर्गे पितामहः ।
अतीव वृद्धा बहुला नामृष्यत पुनः प्रजाः ॥ १२.२६२.१३ ॥
พระปิตามหะผู้มีรัศมีอันยิ่งใหญ่ ได้สร้างสรรพสัตว์ขึ้น แต่เมื่อสรรพสัตว์เพิ่มจำนวนมากขึ้นอย่างยิ่ง พระองค์ก็ทรงทนไม่ได้อีกต่อไป
12.262.14
न ह्यन्तरमभूत्किंचित्क्वचिज्जन्तुभिरच्युत ।
निरुच्छ्वासमिवोन्नद्धं त्रैलोक्यमभवन्नृप ॥ १२.२६२.१४ ॥
ข้าแต่พระอัจยุตะ ไม่มีที่ว่างเหลืออยู่เลยแม้เพียงเล็กน้อย เพราะสัตว์ทั้งหลาย ข้าแต่พระราชา ไตรโลกจึงพองโตและอึดอัดราวกับหายใจไม่ออก
12.262.15
तस्य चिन्ता समुत्पन्ना संहारं प्रति भूपते ।
चिन्तयन्नाध्यगच्छच्च संहारे हेतुकारणम् ॥ १२.२६२.१५ ॥
ข้าแต่จอมปฐพี ความกังวลได้เกิดขึ้นแก่พระองค์เรื่องการทำลายล้าง ทรงพิจารณาอยู่แต่ไม่พบเหตุและสาเหตุของการทำลายล้าง
12.262.16
तस्य रोपान्महाराज खेभ्योऽग्निरुदतिष्ठत ।
तेन सर्वा दिशो राजन्ददाह स पितामहः ॥ १२.२६२.१६ ॥
ข้าแต่มหาราชา จากพระพิโรธของพระองค์ ไฟได้ลุกโพลงขึ้นจากช่องว่างแห่งท้องฟ้า ข้าแต่พระราชา ด้วยไฟนั้น พระปิตามหะได้เผาทุกทิศ
12.262.17
ततो दिवं भुवं खं च जगच्च सचराचरम् ।
ददाह पावको राजन्भगवत्कोपसंभवः ॥ १२.२६२.१७ ॥
ข้าแต่พระราชา ไฟที่เกิดจากพระพิโรธของพระผู้เป็นเจ้า ได้เผาสวรรค์ โลก และอากาศ พร้อมทั้งโลกที่มีทั้งสัตว์เคลื่อนที่และสัตว์ไม่เคลื่อนที่
12.262.18
तत्रादह्यन्त भूतानि जङ्गमानि ध्रुवाणि च ।
महता क्रोधवेगेन कुपिते प्रपितामहे ॥ १२.२६२.१८ ॥
ที่นั่น สัตว์ทั้งที่เคลื่อนที่และไม่เคลื่อนที่ถูกเผาไหม้ เมื่อปรมปิตามหะถูกพระพิโรธด้วยความเร็วแห่งโทสะอันยิ่งใหญ่
12.262.19
ततो हरो जटी स्थाणुर्देवोऽध्वरपतिः शिवः ।
जगाम शरणं देवो ब्रह्माणं परमेष्ठिनम् ॥ १२.२६२.१९ ॥
ครั้งนั้น พระหระผู้มีมวยผม เทพผู้ไม่หวั่นไหว เป็นเจ้าแห่งการบูชายัญ คือพระศิวะผู้เป็นมงคล ได้ไปพึ่งพระพรหมผู้เป็นเจ้าสูงสุด
12.262.20
तस्मिन्नभिगते स्थाणौ प्रजानां हितकाम्यया ।
अब्रवीद्वरदो देवो ज्वलन्निव तदा शिवम् ॥ १२.२६२.२० ॥
เมื่อพระสถาณุ (พระศิวะ) เข้าเฝ้าแล้ว พระพรหมผู้ประทานพร ด้วยความปรารถนาให้สรรพสัตว์ได้รับประโยชน์ ตรัสกับพระศิวะขณะที่ทรงรุ่งโรจน์ดุจเปลวไฟ
12.262.21
करवाण्यद्य कं कामं व्नरार्होऽसि मतो मम ।
कर्ता ह्यसि प्रियं शंभो तव यद्धृदि वर्तते ॥ १२.२६२.२१ ॥
วันนี้ข้าจะทำความปรารถนาอันใดให้ท่านได้ ท่านเป็นที่นับถือของข้า ข้าแต่พระศัมภุ ท่านย่อมเป็นผู้กระทำสิ่งอันเป็นที่รักได้จริง คือสิ่งใดที่อยู่ในใจของท่าน