ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 12.263
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.263.1
प्रजासर्गनिमित्तं मे कार्यवत्तामिमां प्रभो ।
विद्धि सृष्टास्त्वया हीमा मा कुप्यासां पितामह ॥ १२.२६३.१ ॥
ಓ ಪ್ರಭೂ, ಪ್ರಜೆಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಗಾಗಿ ನನ್ನ ಈ ಕಾರ್ಯಶೀಲತೆಯನ್ನು ತಿಳಿಯಿರಿ. ಓ ಪಿತಾಮಹ, ಇವು ನಿನ್ನಿಂದಲೇ ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು; ಕೋಪಗೊಳ್ಳಬೇಡ.
12.263.2
तव तेजोग्निना देव प्रजा दह्यन्ति सर्वशः ।
ता दृष्ट्वा मम कारुण्यं मा कुप्यासां जगत्प्रभो ॥ १२.२६३.२ ॥
ಓ ದೇವ, ನಿನ್ನ ತೇಜಸ್ಸಿನ ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ಪ್ರಜೆಗಳೆಲ್ಲರೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಉರಿಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅವರನ್ನು ನೋಡಿ ನನ್ನಲ್ಲಿ ಕರುಣೆ ಉಂಟಾಗಿದೆ; ಓ ಜಗತ್ಪ್ರಭು, ಕೋಪಗೊಳ್ಳಬೇಡ.
12.263.3
न कुप्ये न च मे कामो नभवेयुः प्रजा इति ।
लाघवार्थं धरण्यास्तु ततः संहार इष्यते ॥ १२.२६३.३ ॥
ನಾನು ಕೋಪಗೊಂಡಿಲ್ಲ; ಪ್ರಜೆಗಳು ಇಲ್ಲದಾಗಲಿ ಎಂಬ ಆಸೆಯೂ ನನಗಿಲ್ಲ. ಭೂಮಿಯ ಭಾರವನ್ನು ಕಡಿಮೆಮಾಡಲು ಸಂಹಾರವನ್ನು ಬಯಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
12.263.4
इयं हि मां सदा देवी भारार्ता समचोदयत् ।
संहारार्थं महादेव भारेणाप्सु निमज्जती ॥ १२.२६३.४ ॥
ಈ ದೇವಿ ಭೂಮಿ ಭಾರದಿಂದ ಪೀಡಿತಳಾಗಿ ಸದಾ ನನ್ನನ್ನು ಸಂಹಾರಕ್ಕೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿದಳು. ಓ ಮಹಾದೇವ, ಭಾರದಿಂದ ಅವಳು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ.
12.263.5
यदाऽहं नाधिगच्छामि बुद्ध्या बहु विचारयन् ।
संहारमासां वृद्धानां ततो मां क्रोध आविशत् ॥ १२.२६३.५ ॥
ನಾನು ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಬಹಳ ಚಿಂತಿಸಿದರೂ ಈ ಹಿರಿಯರ ಸಂಹಾರದ ದಾರಿಯನ್ನು ಕಾಣದಿದ್ದಾಗ ನನ್ನಲ್ಲಿ ಕೋಪ ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು.
12.263.6
संहारात्त्वं निवर्तस्य मा क्रुधो विवुधेश्वर ।
मा प्रजाः स्थावरं चैव जङ्गमं च व्यनीनशः ॥ १२.२६३.६ ॥
ಓ ದೇವತೆಗಳ ಒಡೆಯ, ಸಂಹಾರದಿಂದ ಹಿಂದಿರುಗು; ಕೋಪಗೊಳ್ಳಬೇಡ. ಸ್ಥಾವರ ಮತ್ತು ಜಂಗಮ ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ನೀನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಾಶಮಾಡಬೇಡ.
12.263.7
पल्वलानि च सर्वाणि सर्वं चैव तृणीलपम् ।
स्थावरं जङ्गमं चैव भूतग्रामं चतुर्विधम् ॥ १२.२६३.७ ॥
ಎಲ್ಲ ಕೊಳಗಳು, ಎಲ್ಲ ಹುಲ್ಲು-ಸಸ್ಯಗಳು, ಸ್ಥಾವರ ಜಂಗಮ, ನಾಲ್ಕು ವಿಧದ ಭೂತಸಮೂಹ.
12.263.8
अकाले भस्मसाद्भूतं जगत्सर्वमुपप्लुतम् ।
प्रसीद भगवन्साधो वर एष वृतो मया ॥ १२.२६३.८ ॥
ಅಕಾಲದಲ್ಲಿ ಜಗತ್ತೆಲ್ಲ ಭಸ್ಮವಾಗಿ ಪೀಡಿತವಾಗಿದೆ. ಪ್ರಸನ್ನರಾಗಿ, ಭಗವನ್, ಸಾಧೋ! ಈ ವರವನ್ನು ನಾನು ಬೇಡಿದ್ದೇನೆ.
12.263.9
नष्टा न पुनरेष्यन्ति प्रजा ह्येताः कथंचन ।
तस्मान्निवर्ततामेतत्तेन स्वेनेव तेजसा ॥ १२.२६३.९ ॥
ನಾಶವಾದ ಈ ಪ್ರಜೆಗಳು ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಮರಳಿ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದು ತನ್ನ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದಲೇ ಹಿಂದಿರುಗಲಿ.
12.263.10
उपायमन्यं संपश्य भूतानां हितकाम्यया ।
यथामी जन्तवः सर्वे न दह्येरन्पितामह ॥ १२.२६३.१० ॥
ಜೀವಿಗಳ ಹಿತವನ್ನು ಬಯಸಿ ಇನ್ನೊಂದು ಉಪಾಯವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ; ಈ ಜೀವಿಗಳೆಲ್ಲ ಸುಡದಿರಲಿ, ಪಿತಾಮಹ.
12.263.11
अभावं हि न गच्छेयुरुत्सन्नप्रजनाः प्रजाः ।
पुत्रत्वेनानुसंकल्प्ये तदाऽहं तप्य दानवैः।
अधिदैवे नियुक्तोस्मि त्वया लोकहितेप्सुना ॥ १२.२६३.११ ॥
ಸಂತತಿ ನಾಶವಾದ ಪ್ರಜೆಗಳು ಅಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದದಿರಲಿ. ಆಗ ಅವರನ್ನು ಮಕ್ಕಳೆಂದು ಭಾವಿಸಿ ನಾನು ದಾನವರಿಂದ ಸಂಕಟಪಡುತ್ತೇನೆ. ಲೋಕಹಿತವನ್ನು ಬಯಸುವ ನೀವು ನನ್ನನ್ನು ಅಧಿದೈವದಲ್ಲಿ ನೇಮಿಸಿದ್ದೀರಿ.
12.263.12
त्वद्भवं हि जगन्नाथ एतत्स्थावरजङ्गमम् ।
प्रसाद्य त्वां महादेव याचाम्यावृत्तिजाः प्रजाः ॥ १२.२६३.१२ ॥
ಜಗನ್ನಾಥನೇ, ಈ ಸ್ಥಾವರ ಜಂಗಮವೆಲ್ಲ ನಿನ್ನಿಂದಲೇ ಹುಟ್ಟಿದೆ. ಮಹಾದೇವನೇ, ನಿನ್ನನ್ನು ಪ್ರಸನ್ನಗೊಳಿಸಿ ಮರಳಿ ಹುಟ್ಟುವ ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ಬೇಡುತ್ತೇನೆ.
12.263.13
श्रुत्वा तु वचनं देवः स्थाणोर्नियतवाङ्भनाः ।
तेजस्तत्सन्निजग्राह पुनरेवान्तरात्मनि ॥ १२.२६३.१३ ॥
ಸ್ಥಾಣುವಿನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿದ ದೇವನು ವಾಕ್ಕು ಮನಸ್ಸನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸಿ, ಆ ತೇಜಸ್ಸನ್ನು ಮತ್ತೆ ತನ್ನ ಅಂತರಾತ್ಮದಲ್ಲಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು.
12.263.14
ततोऽग्निमुपसंगृह्य भगवाँल्लोकपूजितः ।
प्रवृत्तिं च निवृत्तिं च कल्पयामास वै प्रभुः ॥ १२.२६३.१४ ॥
ಆಗ ಲೋಕಪೂಜಿತನಾದ ಭಗವಂತನು ಆ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ, ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಮತ್ತು ನಿವೃತ್ತಿಯನ್ನು ನಿಯಮಿಸಿದನು.
12.263.15
उपसंहरतस्तस्य तमग्निं रोषजं तदा ।
प्रादुर्बभूव विश्वेभ्यः खेभ्यो नारी महात्मनः ॥ १२.२६३.१५ ॥
ಆ ಮಹಾತ್ಮನು ಕೋಪದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಆ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಉಪಸಂಹರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಎಲ್ಲ ಆಕಾಶಗಳಿಂದ ಒಬ್ಬ ನಾರಿ ಪ್ರಕಟಳಾದಳು.
12.263.16
कृष्णरक्ताम्बरधरा कृष्णनेत्रतलान्तरा ।
दिव्यकुण्डलसंपन्ना दिव्याभरणभूषिता ॥ १२.२६३.१६ ॥
ಕಪ್ಪು ಕೆಂಪು ವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಿದವಳು, ಕಣ್ಣಿನ ಆಳದಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪು ಕನ್ನಡಕ ಉಳ್ಳವಳು, ದಿವ್ಯ ಕುಂಡಲಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದವಳು, ದಿವ್ಯ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತಳು.
12.263.17
सा विनिःसृत्य वै खेभ्यो दक्षिणामाश्रिता दिशम् ।
ददृशाते च तां कन्यां देवौ विश्वेश्वरावुभौ ॥ १२.२६३.१७ ॥
ಅವಳು ಆಕಾಶಗಳಿಂದ ಹೊರಬಂದು ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದಳು; ವಿಶ್ವೇಶ್ವರರಾದ ಇಬ್ಬರು ದೇವತೆಗಳೂ ಆ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ನೋಡಿದರು.
12.263.18
तामाहूय तदा देवो लोकानामादिरीश्वरः ।
मृत्यो इति महीपाल जहि चेमाः प्रजा इति ॥ १२.२६३.१८ ॥
ಆಗ ಲೋಕಗಳ ಆದಿ ಈಶ್ವರನಾದ ದೇವನು ಅವಳನ್ನು ಕರೆದು, 'ಓ ಮೃತ್ಯು, ಈ ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸು' ಎಂದನು, ಓ ಮಹೀಪಾಲ.
12.263.19
त्वं हि संहारबुद्ध्या मे चिन्तिता रुषितेन च ।
तस्मात्संहर सर्वास्त्वं प्रजाः सजडपण्डिताः ॥ १२.२६३.१९ ॥
ನಿನ್ನನ್ನು ನಾನು ಕೋಪದಿಂದ ಸಂಹಾರ ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಚಿಂತಿಸಿದ್ದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮೂಢರು ಮತ್ತು ಪಂಡಿತರು ಎಲ್ಲ ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ನೀನು ಸಂಹರಿಸು.
12.263.20
अविशेषेण चैव त्वं प्रजाः संहर कामिनि ।
मम त्वं हि नियोगेन श्रेयः परमवाप्स्यसि ॥ १२.२६३.२० ॥
ಎಲೆ ಕಾಮಿನಿ, ನನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ಭೇದವಿಲ್ಲದೆ ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ನೀನು ಸಂಹರಿಸು. ಅದರಿಂದ ನೀನು ಪರಮ ಶ್ರೇಯಸ್ಸನ್ನು ಪಡೆಯುವೆ.
12.263.21
एवमुक्ता तु या देवी मृत्युः कमलमालिनी ।
प्रदध्यौ दुःखिता बाला साश्रुपातमतीव च ॥ १२.२६३.२१ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಕಮಲಮಾಲೆ ಧರಿಸಿದ ದೇವಿ ಮೃತ್ಯು, ದುಃಖಿತಳಾದ ಆ ಬಾಲೆ, ಅತ್ಯಂತ ಕಣ್ಣೀರು ಸುರಿಸುತ್ತಾ ಚಿಂತಿಸಿದಳು.
12.263.22
पाणिभ्यां चैव जग्राह तान्यश्रूणि जनेश्वरः ।
मानवानां हितार्थाय ययाचे पुनरेव ह ॥ १२.२६३.२२ ॥
ಜನೇಶ್ವರನು ಆ ಕಣ್ಣೀರನ್ನು ಎರಡು ಕೈಗಳಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಂಡನು; ಮಾನವರ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಬೇಡಿಕೊಂಡನು.