ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 12.263
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.263.1
प्रजासर्गनिमित्तं मे कार्यवत्तामिमां प्रभो ।
विद्धि सृष्टास्त्वया हीमा मा कुप्यासां पितामह ॥ १२.२६३.१ ॥
ହେ ପ୍ରଭୁ, ପ୍ରଜାସୃଷ୍ଟି ପାଇଁ ମୋର ଏହି କାର୍ଯ୍ୟଶୀଳତା ଜାଣନ୍ତୁ। ହେ ପିତାମହ, ଏଗୁଡ଼ିକ ଆପଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟ; କ୍ରୋଧ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ।
12.263.2
तव तेजोग्निना देव प्रजा दह्यन्ति सर्वशः ।
ता दृष्ट्वा मम कारुण्यं मा कुप्यासां जगत्प्रभो ॥ १२.२६३.२ ॥
ହେ ଦେବ, ଆପଣଙ୍କ ତେଜର ଅଗ୍ନିରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରଜା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜଳୁଛନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ମୋର କରୁଣା ଜାଗେ; ହେ ଜଗତ୍ପ୍ରଭୁ, କ୍ରୋଧ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ।
12.263.3
न कुप्ये न च मे कामो नभवेयुः प्रजा इति ।
लाघवार्थं धरण्यास्तु ततः संहार इष्यते ॥ १२.२६३.३ ॥
ମୁଁ କ୍ରୋଧିତ ନୁହେଁ, ଏବଂ ପ୍ରଜା ନ ରହନ୍ତୁ ଏପରି ଇଚ୍ଛା ମଧ୍ୟ ମୋର ନାହିଁ। ପୃଥିବୀର ଭାର ଲଘୁ କରିବା ପାଇଁ ସଂହାର ଇଚ୍ଛିତ ହୁଏ।
12.263.4
इयं हि मां सदा देवी भारार्ता समचोदयत् ।
संहारार्थं महादेव भारेणाप्सु निमज्जती ॥ १२.२६३.४ ॥
ଏହି ଦେବୀ ପୃଥିବୀ ଭାରରେ ପୀଡ଼ିତା ହୋଇ ସର୍ବଦା ମୋତେ ସଂହାର ପାଇଁ ପ୍ରେରଣା ଦେଇଥିଲେ। ହେ ମହାଦେବ, ଭାରରେ ସେ ଜଳରେ ବୁଡ଼ିଯାଉଛନ୍ତି।
12.263.5
यदाऽहं नाधिगच्छामि बुद्ध्या बहु विचारयन् ।
संहारमासां वृद्धानां ततो मां क्रोध आविशत् ॥ १२.२६३.५ ॥
ବୁଦ୍ଧିରେ ବହୁ ବିଚାର କରିବା ପରେ ମଧ୍ୟ ଯେତେବେଳେ ମୁଁ ଏହି ବୃଦ୍ଧମାନଙ୍କ ସଂହାରର ଉପାୟ ପାଇଲି ନାହିଁ, ସେତେବେଳେ ମୋ ଭିତରେ କ୍ରୋଧ ପ୍ରବେଶ କଲା।
12.263.6
संहारात्त्वं निवर्तस्य मा क्रुधो विवुधेश्वर ।
मा प्रजाः स्थावरं चैव जङ्गमं च व्यनीनशः ॥ १२.२६३.६ ॥
ହେ ଦେବେଶ୍ୱର, ସଂହାରରୁ ଫେରନ୍ତୁ; କ୍ରୋଧ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ। ସ୍ଥାବର ଓ ଜଙ୍ଗମ ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ଆପଣ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିନଷ୍ଟ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ।
12.263.7
पल्वलानि च सर्वाणि सर्वं चैव तृणीलपम् ।
स्थावरं जङ्गमं चैव भूतग्रामं चतुर्विधम् ॥ १२.२६३.७ ॥
ସମସ୍ତ ପୋଖରୀ, ସମସ୍ତ ତୃଣ-ଲତା, ସ୍ଥାବର ଓ ଜଙ୍ଗମ, ଚାରି ପ୍ରକାରର ଭୂତସମୂହ।
12.263.8
अकाले भस्मसाद्भूतं जगत्सर्वमुपप्लुतम् ।
प्रसीद भगवन्साधो वर एष वृतो मया ॥ १२.२६३.८ ॥
ଅକାଳରେ ସମସ୍ତ ଜଗତ ଭସ୍ମ ହୋଇ ପୀଡ଼ିତ। ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତୁ, ହେ ଭଗବନ୍, ହେ ସାଧୁ! ଏହି ବର ମୁଁ ମାଗିଛି।
12.263.9
नष्टा न पुनरेष्यन्ति प्रजा ह्येताः कथंचन ।
तस्मान्निवर्ततामेतत्तेन स्वेनेव तेजसा ॥ १२.२६३.९ ॥
ନଷ୍ଟ ହୋଇଥିବା ଏହି ପ୍ରଜାମାନେ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ପୁଣି ଫେରିବେ ନାହିଁ। ତେଣୁ ଏହା ନିଜ ତେଜରେ ହିଁ ଫେରୁ।
12.263.10
उपायमन्यं संपश्य भूतानां हितकाम्यया ।
यथामी जन्तवः सर्वे न दह्येरन्पितामह ॥ १२.२६३.१० ॥
ଭୂତମାନଙ୍କ ହିତ କାମନାରେ ଅନ୍ୟ ଉପାୟ ଦେଖନ୍ତୁ, ଯେପରି ଏହି ସମସ୍ତ ଜୀବ ନ ଦହନ୍ତୁ, ହେ ପିତାମହ।
12.263.11
अभावं हि न गच्छेयुरुत्सन्नप्रजनाः प्रजाः ।
पुत्रत्वेनानुसंकल्प्ये तदाऽहं तप्य दानवैः।
अधिदैवे नियुक्तोस्मि त्वया लोकहितेप्सुना ॥ १२.२६३.११ ॥
ସନ୍ତାନହୀନ ପ୍ରଜାମାନେ ଅଭାବ ନ ପାଆନ୍ତୁ। ତେବେ ସେମାନଙ୍କୁ ପୁତ୍ରରୂପେ ଚିନ୍ତା କରି ମୁଁ ଦାନବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୀଡ଼ିତ ହେଉଛି। ଲୋକହିତ ଇଚ୍ଛା କରୁଥିବା ଆପଣ ମୋତେ ଅଧିଦୈବରେ ନିଯୁକ୍ତ କରିଛନ୍ତି।
12.263.12
त्वद्भवं हि जगन्नाथ एतत्स्थावरजङ्गमम् ।
प्रसाद्य त्वां महादेव याचाम्यावृत्तिजाः प्रजाः ॥ १२.२६३.१२ ॥
ହେ ଜଗନ୍ନାଥ, ଏହି ସ୍ଥାବର-ଜଙ୍ଗମ ସବୁ ଆପଣଙ୍କଠାରୁ ଜାତ। ହେ ମହାଦେବ, ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରି ମୁଁ ପୁନର୍ଜନ୍ମିତ ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ଯାଚନା କରୁଛି।
12.263.13
श्रुत्वा तु वचनं देवः स्थाणोर्नियतवाङ्भनाः ।
तेजस्तत्सन्निजग्राह पुनरेवान्तरात्मनि ॥ १२.२६३.१३ ॥
ସ୍ଥାଣୁଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ବାକ୍ ଓ ମନକୁ ସଂଯତ କରି ସେହି ଦେବତା ସେ ତେଜକୁ ପୁନର୍ବାର ନିଜ ଅନ୍ତରାତ୍ମାରେ ଗ୍ରହଣ କଲେ ।
12.263.14
ततोऽग्निमुपसंगृह्य भगवाँल्लोकपूजितः ।
प्रवृत्तिं च निवृत्तिं च कल्पयामास वै प्रभुः ॥ १२.२६३.१४ ॥
ତା'ପରେ ଲୋକପୂଜିତ ଭଗବାନ ସେହି ଅଗ୍ନିକୁ ସଂହାର କରି ପ୍ରବୃତ୍ତି ଓ ନିବୃତ୍ତି ବିଧାନ କଲେ ।
12.263.15
उपसंहरतस्तस्य तमग्निं रोषजं तदा ।
प्रादुर्बभूव विश्वेभ्यः खेभ्यो नारी महात्मनः ॥ १२.२६३.१५ ॥
ସେହି ମହାତ୍ମାଙ୍କର କ୍ରୋଧରୁ ଜାତ ସେହି ଅଗ୍ନିକୁ ସଂହାର କରୁଥିବା ସମୟରେ, ସମସ୍ତ ଆକାଶରୁ ଜଣେ ନାରୀ ପ୍ରକଟ ହେଲେ ।
12.263.16
कृष्णरक्ताम्बरधरा कृष्णनेत्रतलान्तरा ।
दिव्यकुण्डलसंपन्ना दिव्याभरणभूषिता ॥ १२.२६३.१६ ॥
କଳା ଓ ଲାଲ ବସ୍ତ୍ର ପରିହିତା, ଆଖିର ଗଭୀରରେ କଳା ପୁତଳି ଥିବା, ଦିବ୍ୟ କୁଣ୍ଡଳରେ ସମ୍ପନ୍ନା ଓ ଦିବ୍ୟ ଅଳଙ୍କାରରେ ଭୂଷିତା ।
12.263.17
सा विनिःसृत्य वै खेभ्यो दक्षिणामाश्रिता दिशम् ।
ददृशाते च तां कन्यां देवौ विश्वेश्वरावुभौ ॥ १२.२६३.१७ ॥
ସେ ଆକାଶରୁ ବାହାରି ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଆଶ୍ରୟ କଲେ; ବିଶ୍ୱେଶ୍ୱର ଦୁଇ ଦେବତା ସେହି କନ୍ୟାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ ।
12.263.18
तामाहूय तदा देवो लोकानामादिरीश्वरः ।
मृत्यो इति महीपाल जहि चेमाः प्रजा इति ॥ १२.२६३.१८ ॥
ସେତେବେଳେ ଲୋକମାନଙ୍କର ଆଦି ଈଶ୍ୱର ଦେବତା ତାଙ୍କୁ ଡାକି କହିଲେ, 'ହେ ମୃତ୍ୟୁ, ଏହି ପ୍ରଜାମାନଙ୍କୁ ସଂହାର କର'—ହେ ମହୀପାଳ ।
12.263.19
त्वं हि संहारबुद्ध्या मे चिन्तिता रुषितेन च ।
तस्मात्संहर सर्वास्त्वं प्रजाः सजडपण्डिताः ॥ १२.२६३.१९ ॥
ମୁଁ କ୍ରୋଧରେ ସଂହାର ବୁଦ୍ଧିରେ ତୁମକୁ ଚିନ୍ତା କରିଥିଲି। ଅତଏବ ଜଡ଼ ଓ ପଣ୍ଡିତ ସମସ୍ତ ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ତୁମେ ସଂହାର କର।
12.263.20
अविशेषेण चैव त्वं प्रजाः संहर कामिनि ।
मम त्वं हि नियोगेन श्रेयः परमवाप्स्यसि ॥ १२.२६३.२० ॥
ହେ କାମିନୀ, ମୋ ଆଜ୍ଞାରେ ଭେଦ ନକରି ତୁମେ ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ସଂହାର କର। ତେଣୁ ତୁମେ ପରମ କଲ୍ୟାଣ ପାଇବ।
12.263.21
एवमुक्ता तु या देवी मृत्युः कमलमालिनी ।
प्रदध्यौ दुःखिता बाला साश्रुपातमतीव च ॥ १२.२६३.२१ ॥
ଏପରି କୁହାଯିବାରୁ କମଳମାଳା ଧାରିଣୀ ଦେବୀ ମୃତ୍ୟୁ, ଦୁଃଖିତା ସେହି ବାଳିକା, ଅଶ୍ରୁ ଝରାଇ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଚିନ୍ତାମଗ୍ନ ହେଲେ।
12.263.22
पाणिभ्यां चैव जग्राह तान्यश्रूणि जनेश्वरः ।
मानवानां हितार्थाय ययाचे पुनरेव ह ॥ १२.२६३.२२ ॥
ଜନେଶ୍ୱର ସେହି ଅଶ୍ରୁ ଦୁଇ ହାତରେ ଧରିଲେ; ମାନବଙ୍କ ହିତ ପାଇଁ ପୁଣି ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ।