มหาภารตะ · อัธยายะ 12.263
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.263.1
प्रजासर्गनिमित्तं मे कार्यवत्तामिमां प्रभो ।
विद्धि सृष्टास्त्वया हीमा मा कुप्यासां पितामह ॥ १२.२६३.१ ॥
ข้าแต่พระผู้เป็นใหญ่ ข้าพเจ้ามีหน้าที่นี้เพื่อการสร้างสรรพสัตว์ ขอทรงทราบเถิด สัตว์เหล่านี้พระองค์ทรงสร้างขึ้น ข้าแต่ปู่ขอทรงอย่าได้กริ้วเลย
12.263.2
तव तेजोग्निना देव प्रजा दह्यन्ति सर्वशः ।
ता दृष्ट्वा मम कारुण्यं मा कुप्यासां जगत्प्रभो ॥ १२.२६३.२ ॥
ข้าแต่เทพเจ้า สรรพสัตว์กำลังถูกเผาไหม้ทั่วทุกทิศด้วยเปลวเพลิงแห่งรัศมีของพระองค์ เมื่อเห็นเช่นนั้น ความกรุณาก็เกิดขึ้นในข้าพเจ้า ข้าแต่เจ้าแห่งโลก ขอทรงอย่าได้กริ้วเลย
12.263.3
न कुप्ये न च मे कामो नभवेयुः प्रजा इति ।
लाघवार्थं धरण्यास्तु ततः संहार इष्यते ॥ १२.२६३.३ ॥
ข้าพเจ้าไม่ได้กริ้ว และไม่ได้ปรารถนาให้สัตว์เหล่านี้สูญสิ้นไป เพื่อให้แผ่นดินได้เบาบางจากภาระ การทำลายจึงเป็นที่ปรารถนา
12.263.4
इयं हि मां सदा देवी भारार्ता समचोदयत् ।
संहारार्थं महादेव भारेणाप्सु निमज्जती ॥ १२.२६३.४ ॥
เทวีผู้นี้คือแผ่นดิน ผู้ถูกภาระทับถมทรมาน ได้เร่งเร้าข้าพเจ้าให้ทำลายมาโดยตลอด ข้าแต่มหาเทพ นางกำลังจมลงในน้ำด้วยน้ำหนักแห่งภาระของตน
12.263.5
यदाऽहं नाधिगच्छामि बुद्ध्या बहु विचारयन् ।
संहारमासां वृद्धानां ततो मां क्रोध आविशत् ॥ १२.२६३.५ ॥
เมื่อข้าพเจ้าพิจารณาด้วยปัญญาอย่างมากแล้วก็ไม่พบทางที่จะทำลายบรรดาผู้เฒ่าเหล่านี้ ความโกรธจึงเข้าครอบงำข้าพเจ้า
12.263.6
संहारात्त्वं निवर्तस्य मा क्रुधो विवुधेश्वर ।
मा प्रजाः स्थावरं चैव जङ्गमं च व्यनीनशः ॥ १२.२६३.६ ॥
ข้าแต่เจ้าแห่งเทพทั้งหลาย ขอทรงหยุดจากการทำลายเถิด และอย่ากริ้วเลย ขอทรงอย่าทำลายสัตว์ทั้งที่เคลื่อนที่ได้และที่เคลื่อนที่ไม่ได้จนสิ้นเลย
12.263.7
पल्वलानि च सर्वाणि सर्वं चैव तृणीलपम् ।
स्थावरं जङ्गमं चैव भूतग्रामं चतुर्विधम् ॥ १२.२६३.७ ॥
ทั้งสระน้ำทั้งปวง หญ้าและพืชทั้งสิ้น สัตว์ทั้งที่เคลื่อนที่ได้และที่เคลื่อนที่ไม่ได้ หมู่สัตว์สี่ประเภททั้งหมด
12.263.8
अकाले भस्मसाद्भूतं जगत्सर्वमुपप्लुतम् ।
प्रसीद भगवन्साधो वर एष वृतो मया ॥ १२.२६३.८ ॥
โลกทั้งปวงถูกทำให้เป็นเถ้าถ่านก่อนเวลาอันควร และตกอยู่ในความทุกข์ ข้าแต่พระผู้เป็นเจ้าผู้ประเสริฐ ขอทรงโปรดปรานเถิด นี่คือพรที่ข้าพเจ้าได้ทูลขอ
12.263.9
नष्टा न पुनरेष्यन्ति प्रजा ह्येताः कथंचन ।
तस्मान्निवर्ततामेतत्तेन स्वेनेव तेजसा ॥ १२.२६३.९ ॥
สัตว์เหล่านี้เมื่อถูกทำลายแล้วจะไม่กลับมาอีกไม่ว่าด้วยวิธีใด ฉะนั้นขอให้การทำลายนี้ถูกถอนกลับไปด้วยรัศมีของพระองค์เองเถิด
12.263.10
उपायमन्यं संपश्य भूतानां हितकाम्यया ।
यथामी जन्तवः सर्वे न दह्येरन्पितामह ॥ १२.२६३.१० ॥
ขอทรงพิจารณาหาวิธีอื่น ด้วยความปรารถนาในประโยชน์ของสรรพสัตว์ เพื่อให้สัตว์ทั้งปวงเหล่านี้ไม่ถูกเผาไหม้ ข้าแต่ปู่
12.263.11
अभावं हि न गच्छेयुरुत्सन्नप्रजनाः प्रजाः ।
पुत्रत्वेनानुसंकल्प्ये तदाऽहं तप्य दानवैः।
अधिदैवे नियुक्तोस्मि त्वया लोकहितेप्सुना ॥ १२.२६३.११ ॥
ขอให้สัตว์ทั้งหลายที่เผ่าพันธุ์ถูกตัดขาดอย่าได้ถึงความไม่มีอยู่เลย ข้าพเจ้าจะถือว่าสัตว์เหล่านั้นเป็นบุตรของข้าพเจ้า แล้วข้าพเจ้าก็ถูกพวกทานพทรมาน พระองค์ผู้ปรารถนาประโยชน์แก่โลกทั้งหลายได้ทรงแต่งตั้งข้าพเจ้าให้ดูแลแดนเทพ
12.263.12
त्वद्भवं हि जगन्नाथ एतत्स्थावरजङ्गमम् ।
प्रसाद्य त्वां महादेव याचाम्यावृत्तिजाः प्रजाः ॥ १२.२६३.१२ ॥
ข้าแต่เจ้าแห่งโลก สิ่งทั้งปวงนี้ ทั้งที่เคลื่อนที่ไม่ได้และที่เคลื่อนที่ได้ ล้วนเกิดจากพระองค์ ข้าแต่มหาเทพ ข้าพเจ้าขอวิงวอนพระองค์ให้ทรงโปรด และขออนุญาตให้สัตว์ทั้งหลายเกิดขึ้นใหม่ด้วยการหมุนเวียนกลับมา
12.263.13
श्रुत्वा तु वचनं देवः स्थाणोर्नियतवाङ्भनाः ।
तेजस्तत्सन्निजग्राह पुनरेवान्तरात्मनि ॥ १२.२६३.१३ ॥
เมื่อเทพผู้นั้นได้ฟังถ้อยคำของสถาณุ ทรงมีพระวาจาและพระทัยสำรวมแล้ว จึงดึงรัศมีแห่งไฟนั้นกลับเข้าไปในภายในพระองค์อีกครั้ง
12.263.14
ततोऽग्निमुपसंगृह्य भगवाँल्लोकपूजितः ।
प्रवृत्तिं च निवृत्तिं च कल्पयामास वै प्रभुः ॥ १२.२६३.१४ ॥
แล้วพระผู้เป็นเจ้าผู้ประเสริฐ ซึ่งโลกทั้งหลายบูชา ทรงรับเอาไฟนั้นไว้ และทรงกำหนดทั้งการดำเนินไปและการหยุดยั้งขึ้น
12.263.15
उपसंहरतस्तस्य तमग्निं रोषजं तदा ।
प्रादुर्बभूव विश्वेभ्यः खेभ्यो नारी महात्मनः ॥ १२.२६३.१५ ॥
เมื่อพระผู้ยิ่งใหญ่ทรงดึงไฟที่เกิดจากความโกรธนั้นกลับคืน สตรีนางหนึ่งก็ปรากฏขึ้นจากท้องฟ้าทั้งปวง
12.263.16
कृष्णरक्ताम्बरधरा कृष्णनेत्रतलान्तरा ।
दिव्यकुण्डलसंपन्ना दिव्याभरणभूषिता ॥ १२.२६३.१६ ॥
นางทรงผ้าดำและแดง มีแววตาดำลึกอยู่ภายในดวงตา ประดับด้วยตุ้มหูทิพย์และเครื่องอาภรณ์ทิพย์
12.263.17
सा विनिःसृत्य वै खेभ्यो दक्षिणामाश्रिता दिशम् ।
ददृशाते च तां कन्यां देवौ विश्वेश्वरावुभौ ॥ १२.२६३.१७ ॥
นางออกมาจากท้องฟ้าแล้วไปพักพิงอยู่ในทิศใต้ เทพทั้งสองผู้เป็นเจ้าแห่งจักรวาลได้เห็นกุมารีนั้น
12.263.18
तामाहूय तदा देवो लोकानामादिरीश्वरः ।
मृत्यो इति महीपाल जहि चेमाः प्रजा इति ॥ १२.२६३.१८ ॥
ครั้งนั้นเทพผู้เป็นเจ้าแห่งโลกองค์แรกได้เรียกนางมา แล้วตรัสว่า ข้าแต่มฤตยู จงทำลายสัตว์เหล่านี้เถิด ข้าแต่ผู้พิทักษ์แผ่นดิน
12.263.19
त्वं हि संहारबुद्ध्या मे चिन्तिता रुषितेन च ।
तस्मात्संहर सर्वास्त्वं प्रजाः सजडपण्डिताः ॥ १२.२६३.१९ ॥
แท้จริงแล้วเราได้คิดถึงเจ้าด้วยความตั้งใจจะทำลาย และด้วยความโกรธ ฉะนั้นจงทำลายสัตว์ทั้งปวงเถิด ทั้งผู้โง่เขลาและผู้มีปัญญา
12.263.20
अविशेषेण चैव त्वं प्रजाः संहर कामिनि ।
मम त्वं हि नियोगेन श्रेयः परमवाप्स्यसि ॥ १२.२६३.२० ॥
ข้าแต่หญิงงามผู้เป็นที่รัก จงทำลายสัตว์ทั้งปวงโดยไม่เลือกปฏิบัติเถิด ตามบัญชาของเรา เจ้าจะได้รับความดีอันสูงสุด
12.263.21
एवमुक्ता तु या देवी मृत्युः कमलमालिनी ।
प्रदध्यौ दुःखिता बाला साश्रुपातमतीव च ॥ १२.२६३.२१ ॥
เมื่อถูกกล่าวเช่นนั้นแล้ว เทวี มฤตยู ผู้สวมพวงมาลัยดอกบัว ซึ่งเป็นหญิงสาวผู้โศกเศร้า ได้ครุ่นคิดอยู่ พลางหลั่งน้ำตามากมาย
12.263.22
पाणिभ्यां चैव जग्राह तान्यश्रूणि जनेश्वरः ।
मानवानां हितार्थाय ययाचे पुनरेव ह ॥ १२.२६३.२२ ॥
พระผู้เป็นใหญ่แห่งประชาชนรองรับน้ำตาเหล่านั้นด้วยสองมือ และเพื่อประโยชน์สุขของมนุษย์ ได้ทูลขอต่อพระนางอีกครั้ง