మహాభారతం · అధ్యాయం 12.263
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.263.1
प्रजासर्गनिमित्तं मे कार्यवत्तामिमां प्रभो ।
विद्धि सृष्टास्त्वया हीमा मा कुप्यासां पितामह ॥ १२.२६३.१ ॥
ఓ ప్రభూ, ప్రజల సృష్టి కోసం నా ఈ కార్యశీలతను తెలుసుకోండి. ఓ పితామహా, ఇవి మీచేతనే సృష్టించబడినవి; కోపించకండి.
12.263.2
तव तेजोग्निना देव प्रजा दह्यन्ति सर्वशः ।
ता दृष्ट्वा मम कारुण्यं मा कुप्यासां जगत्प्रभो ॥ १२.२६३.२ ॥
ఓ దేవా, మీ తేజస్సు అగ్నితో ప్రజలంతా పూర్తిగా కాలిపోతున్నారు. వారిని చూసి నా కారుణ్యం కలుగుతోంది; ఓ జగత్ప్రభూ, కోపించకండి.
12.263.3
न कुप्ये न च मे कामो नभवेयुः प्रजा इति ।
लाघवार्थं धरण्यास्तु ततः संहार इष्यते ॥ १२.२६३.३ ॥
నేను కోపించడం లేదు, ప్రజలు లేకుండా పోవాలనే కోరిక కూడా నాకు లేదు. భూమి భారాన్ని తగ్గించడానికే సంహారం కోరబడుతోంది.
12.263.4
इयं हि मां सदा देवी भारार्ता समचोदयत् ।
संहारार्थं महादेव भारेणाप्सु निमज्जती ॥ १२.२६३.४ ॥
ఈ దేవి భూమి భారంతో బాధపడి ఎల్లప్పుడూ నన్ను సంహారానికి ప్రేరేపించింది. ఓ మహాదేవా, భారంతో ఆమె నీటిలో మునిగిపోతోంది.
12.263.5
यदाऽहं नाधिगच्छामि बुद्ध्या बहु विचारयन् ।
संहारमासां वृद्धानां ततो मां क्रोध आविशत् ॥ १२.२६३.५ ॥
నేను బుద్ధితో ఎంతగా ఆలోచించినా, ఈ పెద్దల సంహారానికి ఉపాయం కనుగొనలేనప్పుడు నాలో కోపం ప్రవేశించింది.
12.263.6
संहारात्त्वं निवर्तस्य मा क्रुधो विवुधेश्वर ।
मा प्रजाः स्थावरं चैव जङ्गमं च व्यनीनशः ॥ १२.२६३.६ ॥
ఓ దేవతల ప్రభూ, సంహారం నుండి వెనుకకు తిరగండి; కోపించకండి. స్థావర జంగమ ప్రజలను మీరు పూర్తిగా నాశనం చేయకండి.
12.263.7
पल्वलानि च सर्वाणि सर्वं चैव तृणीलपम् ।
स्थावरं जङ्गमं चैव भूतग्रामं चतुर्विधम् ॥ १२.२६३.७ ॥
అన్ని మడుగులు, గడ్డి-మొక్కలు అన్నీ, స్థావరాలు జంగమాలు, నాలుగు విధాల భూతసమూహం.
12.263.8
अकाले भस्मसाद्भूतं जगत्सर्वमुपप्लुतम् ।
प्रसीद भगवन्साधो वर एष वृतो मया ॥ १२.२६३.८ ॥
అకాలంలో జగత్తంతా భస్మమై బాధపడుతోంది. ప్రసన్నులు కండి, భగవన్, సాధో! ఈ వరాన్ని నేను కోరుతున్నాను.
12.263.9
नष्टा न पुनरेष्यन्ति प्रजा ह्येताः कथंचन ।
तस्मान्निवर्ततामेतत्तेन स्वेनेव तेजसा ॥ १२.२६३.९ ॥
నశించిన ఈ ప్రజలు ఏ విధంగానూ తిరిగి రారు. కాబట్టి ఇది ఆ స్వంత తేజస్సుతోనే వెనక్కి తిరగాలి.
12.263.10
उपायमन्यं संपश्य भूतानां हितकाम्यया ।
यथामी जन्तवः सर्वे न दह्येरन्पितामह ॥ १२.२६३.१० ॥
జీవుల హితాన్ని కోరి మరో ఉపాయాన్ని ఆలోచించండి; ఈ జీవులన్నీ దహించకుండా ఉండేలా, పితామహా.
12.263.11
अभावं हि न गच्छेयुरुत्सन्नप्रजनाः प्रजाः ।
पुत्रत्वेनानुसंकल्प्ये तदाऽहं तप्य दानवैः।
अधिदैवे नियुक्तोस्मि त्वया लोकहितेप्सुना ॥ १२.२६३.११ ॥
సంతానం నశించిన ప్రజలు అభావాన్ని పొందకూడదు. అప్పుడు కొడుకులుగా వారిని భావిస్తూ దానవుల వల్ల నేను బాధపడుతున్నాను. లోకహితాన్ని కోరే మీరు నన్ను అధిదైవంలో నియమించారు.
12.263.12
त्वद्भवं हि जगन्नाथ एतत्स्थावरजङ्गमम् ।
प्रसाद्य त्वां महादेव याचाम्यावृत्तिजाः प्रजाः ॥ १२.२६३.१२ ॥
జగన్నాథా, ఈ స్థావర జంగమాలన్నీ నీ నుండే జన్మించాయి. మహాదేవా, నిన్ను ప్రసన్నం చేసుకుని, తిరిగి పుట్టే ప్రజలను కోరుతున్నాను.
12.263.13
श्रुत्वा तु वचनं देवः स्थाणोर्नियतवाङ्भनाः ।
तेजस्तत्सन्निजग्राह पुनरेवान्तरात्मनि ॥ १२.२६३.१३ ॥
స్థాణువు మాటలు విని, వాక్కును మనస్సును నిగ్రహించిన దేవుడు ఆ తేజస్సును మళ్లీ తన అంతరాత్మలోకి స్వీకరించాడు.
12.263.14
ततोऽग्निमुपसंगृह्य भगवाँल्लोकपूजितः ।
प्रवृत्तिं च निवृत्तिं च कल्पयामास वै प्रभुः ॥ १२.२६३.१४ ॥
అప్పుడు లోకపూజితుడైన భగవంతుడు ఆ అగ్నిని సంగ్రహించి, ప్రవృత్తిని నివృత్తిని ఏర్పరిచాడు.
12.263.15
उपसंहरतस्तस्य तमग्निं रोषजं तदा ।
प्रादुर्बभूव विश्वेभ्यः खेभ्यो नारी महात्मनः ॥ १२.२६३.१५ ॥
ఆ మహాత్ముడు కోపం నుండి పుట్టిన ఆ అగ్నిని ఉపసంహరించినప్పుడు, అన్ని ఆకాశాల నుండి ఒక స్త్రీ ప్రత్యక్షమైంది.
12.263.16
कृष्णरक्ताम्बरधरा कृष्णनेत्रतलान्तरा ।
दिव्यकुण्डलसंपन्ना दिव्याभरणभूषिता ॥ १२.२६३.१६ ॥
నల్లని ఎరుపు వస్త్రాలు ధరించి, కళ్ల లోతుల్లో నల్లని కనుపాపలు కలిగి, దివ్య కుండలాలతో, దివ్య ఆభరణాలతో అలంకరించబడినది.
12.263.17
सा विनिःसृत्य वै खेभ्यो दक्षिणामाश्रिता दिशम् ।
ददृशाते च तां कन्यां देवौ विश्वेश्वरावुभौ ॥ १२.२६३.१७ ॥
ఆమె ఆకాశాల నుండి బయటకు వచ్చి దక్షిణ దిశను ఆశ్రయించింది; విశ్వేశ్వరులైన ఇద్దరు దేవతలూ ఆ కన్యను చూశారు.
12.263.18
तामाहूय तदा देवो लोकानामादिरीश्वरः ।
मृत्यो इति महीपाल जहि चेमाः प्रजा इति ॥ १२.२६३.१८ ॥
అప్పుడు లోకాలకు ఆదిమ ఈశ్వరుడైన దేవుడు ఆమెను పిలిచి, 'ఓ మృత్యూ, ఈ ప్రజలను సంహరించు' అన్నాడు, ఓ మహీపాలా.
12.263.19
त्वं हि संहारबुद्ध्या मे चिन्तिता रुषितेन च ।
तस्मात्संहर सर्वास्त्वं प्रजाः सजडपण्डिताः ॥ १२.२६३.१९ ॥
నిన్ను కోపంతో నేను సంహార బుద్ధితో తలచాను. కాబట్టి మూర్ఖులనూ పండితులనూ ఉన్న ప్రజలందరినీ నువ్వు సంహరించు.
12.263.20
अविशेषेण चैव त्वं प्रजाः संहर कामिनि ।
मम त्वं हि नियोगेन श्रेयः परमवाप्स्यसि ॥ १२.२६३.२० ॥
ఓ కామినీ, నా ఆజ్ఞతో భేదం లేకుండా ప్రజలందరినీ నువ్వు సంహరించు. అలా నువ్వు అత్యున్నత శ్రేయస్సును పొందుతావు.
12.263.21
एवमुक्ता तु या देवी मृत्युः कमलमालिनी ।
प्रदध्यौ दुःखिता बाला साश्रुपातमतीव च ॥ १२.२६३.२१ ॥
ఇలా చెప్పబడగా, కమలమాల ధరించిన దేవి మృత్యువు, దుఃఖితురాలైన ఆ బాలిక, కన్నీరు విపరీతంగా కారుస్తూ ధ్యానంలో మునిగిపోయింది.
12.263.22
पाणिभ्यां चैव जग्राह तान्यश्रूणि जनेश्वरः ।
मानवानां हितार्थाय ययाचे पुनरेव ह ॥ १२.२६३.२२ ॥
జనేశ్వరుడు ఆ కన్నీళ్లను రెండు చేతులతో పట్టుకున్నాడు; మానవుల హితం కోసం మళ్లీ వేడుకున్నాడు.