മഹാഭാരതം · അധ്യായം 12.263
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.263.1
प्रजासर्गनिमित्तं मे कार्यवत्तामिमां प्रभो ।
विद्धि सृष्टास्त्वया हीमा मा कुप्यासां पितामह ॥ १२.२६३.१ ॥
ഹേ പ്രഭോ, പ്രജാസൃഷ്ടിക്കായുള്ള എന്റെ ഈ കർമ്മസാമർത്ഥ്യം അറിഞ്ഞാലും. ഹേ പിതാമഹാ, ഇവ അങ്ങയാൽ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടവയാണ്; കോപിക്കരുതേ.
12.263.2
तव तेजोग्निना देव प्रजा दह्यन्ति सर्वशः ।
ता दृष्ट्वा मम कारुण्यं मा कुप्यासां जगत्प्रभो ॥ १२.२६३.२ ॥
ഹേ ദേവാ, അങ്ങയുടെ തേജസ്സാകുന്ന അഗ്നിയാൽ പ്രജകളെല്ലാം പൂർണ്ണമായി ദഹിക്കുന്നു. അവരെ കണ്ട് എനിക്ക് കാരുണ്യം തോന്നുന്നു; ഹേ ജഗത്പ്രഭോ, കോപിക്കരുതേ.
12.263.3
न कुप्ये न च मे कामो नभवेयुः प्रजा इति ।
लाघवार्थं धरण्यास्तु ततः संहार इष्यते ॥ १२.२६३.३ ॥
ഞാൻ കോപിച്ചിട്ടില്ല; പ്രജകൾ ഇല്ലാതാകണമെന്നും എനിക്ക് ആഗ്രഹമില്ല. ഭൂമിയുടെ ഭാരം ലഘൂകരിക്കാനാണ് സംഹാരം ഉദ്ദേശിക്കപ്പെടുന്നത്.
12.263.4
इयं हि मां सदा देवी भारार्ता समचोदयत् ।
संहारार्थं महादेव भारेणाप्सु निमज्जती ॥ १२.२६३.४ ॥
ഈ ദേവി ഭൂമി, ഭാരത്താൽ പീഡിതയായി എന്നെ എപ്പോഴും സംഹാരത്തിനായി പ്രേരിപ്പിച്ചു. ഹേ മഹാദേവാ, ഭാരത്താൽ അവൾ ജലത്തിൽ മുങ്ങിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു.
12.263.5
यदाऽहं नाधिगच्छामि बुद्ध्या बहु विचारयन् ।
संहारमासां वृद्धानां ततो मां क्रोध आविशत् ॥ १२.२६३.५ ॥
ബുദ്ധികൊണ്ട് ഏറെ ആലോചിച്ചിട്ടും ഈ വൃദ്ധരെ സംഹരിക്കാനുള്ള മാർഗം കണ്ടെത്താനാകാതെ വന്നപ്പോൾ എന്നിൽ കോപം കടന്നുകൂടി.
12.263.6
संहारात्त्वं निवर्तस्य मा क्रुधो विवुधेश्वर ।
मा प्रजाः स्थावरं चैव जङ्गमं च व्यनीनशः ॥ १२.२६३.६ ॥
ഹേ ദേവേശ്വരാ, സംഹാരത്തിൽ നിന്ന് പിന്മാറുക; കോപിക്കരുതേ. സ്ഥാവരങ്ങളെയും ജംഗമങ്ങളെയും അങ്ങ് പൂർണ്ണമായി നശിപ്പിക്കരുതേ.
12.263.7
पल्वलानि च सर्वाणि सर्वं चैव तृणीलपम् ।
स्थावरं जङ्गमं चैव भूतग्रामं चतुर्विधम् ॥ १२.२६३.७ ॥
എല്ലാ കുളങ്ങളും പുല്ലും സസ്യങ്ങളും, സ്ഥാവരവും ജംഗമവും, നാലുവിധമായ ഭൂതഗ്രാമവും.
12.263.8
अकाले भस्मसाद्भूतं जगत्सर्वमुपप्लुतम् ।
प्रसीद भगवन्साधो वर एष वृतो मया ॥ १२.२६३.८ ॥
അകാലത്തിൽ ലോകമെല്ലാം ഭസ്മമായി പീഡിതമായിരിക്കുന്നു. പ്രസാദിക്കണമേ, ഭഗവാനേ, സാധോ! ഈ വരം ഞാൻ ചോദിക്കുന്നു.
12.263.9
नष्टा न पुनरेष्यन्ति प्रजा ह्येताः कथंचन ।
तस्मान्निवर्ततामेतत्तेन स्वेनेव तेजसा ॥ १२.२६३.९ ॥
നശിച്ച ഈ പ്രജകൾ ഒരിക്കലും തിരിച്ചു വരില്ല. അതിനാൽ ഇത് സ്വന്തം തേജസ്സുകൊണ്ടുതന്നെ പിൻവാങ്ങട്ടെ.
12.263.10
उपायमन्यं संपश्य भूतानां हितकाम्यया ।
यथामी जन्तवः सर्वे न दह्येरन्पितामह ॥ १२.२६३.१० ॥
ജീവികളുടെ നന്മ ആഗ്രഹിച്ച് മറ്റൊരു ഉപായം ചിന്തിക്കൂ; ഈ ജീവികളെല്ലാം ദഹിക്കാതിരിക്കട്ടെ, പിതാമഹാ.
12.263.11
अभावं हि न गच्छेयुरुत्सन्नप्रजनाः प्रजाः ।
पुत्रत्वेनानुसंकल्प्ये तदाऽहं तप्य दानवैः।
अधिदैवे नियुक्तोस्मि त्वया लोकहितेप्सुना ॥ १२.२६३.११ ॥
സന്താനം നശിച്ച പ്രജകൾ അഭാവത്തിൽ പതിക്കരുത്. അപ്പോൾ അവരെ പുത്രരായി ചിന്തിച്ച് ഞാൻ ദാനവരാൽ പീഡിതനാകുന്നു. ലോകഹിതം ആഗ്രഹിക്കുന്ന നിങ്ങൾ എന്നെ അധിദൈവത്തിൽ നിയമിച്ചിരിക്കുന്നു.
12.263.12
त्वद्भवं हि जगन्नाथ एतत्स्थावरजङ्गमम् ।
प्रसाद्य त्वां महादेव याचाम्यावृत्तिजाः प्रजाः ॥ १२.२६३.१२ ॥
ജഗന്നാഥാ, ഈ സ്ഥാവരജംഗമങ്ങൾ എല്ലാം നിങ്ങളിൽ നിന്നാണ് ജനിച്ചത്. മഹാദേവാ, നിങ്ങളെ പ്രസാദിപ്പിച്ച് തിരിച്ചു ജനിക്കുന്ന പ്രജകളെ ഞാൻ യാചിക്കുന്നു.
12.263.13
श्रुत्वा तु वचनं देवः स्थाणोर्नियतवाङ्भनाः ।
तेजस्तत्सन्निजग्राह पुनरेवान्तरात्मनि ॥ १२.२६३.१३ ॥
സ്ഥാണുവിന്റെ വാക്ക് കേട്ട ദേവൻ, വാക്കും മനസ്സും നിയന്ത്രിച്ച്, ആ തേജസ്സ് വീണ്ടും തന്റെ അന്തരാത്മാവിൽ ഉൾക്കൊണ്ടു.
12.263.14
ततोऽग्निमुपसंगृह्य भगवाँल्लोकपूजितः ।
प्रवृत्तिं च निवृत्तिं च कल्पयामास वै प्रभुः ॥ १२.२६३.१४ ॥
അപ്പോൾ ലോകപൂജിതനായ ഭഗവാൻ ആ അഗ്നിയെ സംഹരിച്ച്, പ്രവൃത്തിയും നിവൃത്തിയും നിശ്ചയിച്ചു.
12.263.15
उपसंहरतस्तस्य तमग्निं रोषजं तदा ।
प्रादुर्बभूव विश्वेभ्यः खेभ्यो नारी महात्मनः ॥ १२.२६३.१५ ॥
ആ മഹാത്മാവ് കോപത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ച ആ അഗ്നിയെ സംഹരിക്കുമ്പോൾ, എല്ലാ ആകാശങ്ങളിൽ നിന്നും ഒരു സ്ത്രീ പ്രത്യക്ഷയായി.
12.263.16
कृष्णरक्ताम्बरधरा कृष्णनेत्रतलान्तरा ।
दिव्यकुण्डलसंपन्ना दिव्याभरणभूषिता ॥ १२.२६३.१६ ॥
കറുപ്പും ചുവപ്പും വസ്ത്രം ധരിച്ചവൾ, കണ്ണുകളുടെ ആഴത്തിൽ കറുത്ത കൃഷ്ണമണിയുള്ളവൾ, ദിവ്യ കുണ്ഡലങ്ങളും ദിവ്യാഭരണങ്ങളും അണിഞ്ഞവൾ.
12.263.17
सा विनिःसृत्य वै खेभ्यो दक्षिणामाश्रिता दिशम् ।
ददृशाते च तां कन्यां देवौ विश्वेश्वरावुभौ ॥ १२.२६३.१७ ॥
അവൾ ആകാശങ്ങളിൽ നിന്ന് പുറത്തുവന്ന് ദക്ഷിണദിശയെ ആശ്രയിച്ചു; വിശ്വേശ്വരരായ രണ്ടു ദേവന്മാരും ആ കന്യകയെ കണ്ടു.
12.263.18
तामाहूय तदा देवो लोकानामादिरीश्वरः ।
मृत्यो इति महीपाल जहि चेमाः प्रजा इति ॥ १२.२६३.१८ ॥
അപ്പോൾ ലോകങ്ങളുടെ ആദി ഈശ്വരനായ ദേവൻ അവളെ വിളിച്ച്, 'ഓ മൃത്യൂ, ഈ പ്രജകളെ സംഹരിക്കൂ' എന്ന് പറഞ്ഞു, ഓ മഹീപാലാ.
12.263.19
त्वं हि संहारबुद्ध्या मे चिन्तिता रुषितेन च ।
तस्मात्संहर सर्वास्त्वं प्रजाः सजडपण्डिताः ॥ १२.२६३.१९ ॥
നിന്നെ ഞാൻ കോപത്തോടെ സംഹാരബുദ്ധിയോടെ ചിന്തിച്ചു. അതുകൊണ്ട് മൂഢരും പണ്ഡിതരുമായ എല്ലാ പ്രജകളെയും നീ സംഹരിക്കുക.
12.263.20
अविशेषेण चैव त्वं प्रजाः संहर कामिनि ।
मम त्वं हि नियोगेन श्रेयः परमवाप्स्यसि ॥ १२.२६३.२० ॥
ഹേ കാമിനീ, എന്റെ നിയോഗത്താൽ വിവേചനമില്ലാതെ പ്രജകളെ നീ സംഹരിക്കുക. അതിലൂടെ നീ പരമശ്രേയസ്സ് നേടും.
12.263.21
एवमुक्ता तु या देवी मृत्युः कमलमालिनी ।
प्रदध्यौ दुःखिता बाला साश्रुपातमतीव च ॥ १२.२६३.२१ ॥
ഇപ്രകാരം പറയപ്പെട്ടപ്പോൾ, താമരമാല ധരിച്ച മൃത്യുദേവി, ദുഃഖിതയായ ആ ബാല, കണ്ണീർ വാർത്തുകൊണ്ട് വളരെ ചിന്തയിലാണ്ടു.
12.263.22
पाणिभ्यां चैव जग्राह तान्यश्रूणि जनेश्वरः ।
मानवानां हितार्थाय ययाचे पुनरेव ह ॥ १२.२६३.२२ ॥
ജനേശ്വരൻ ആ കണ്ണീർ രണ്ടു കൈകളാലും ഏറ്റുവാങ്ങി; മനുഷ്യരുടെ ഹിതത്തിനായി വീണ്ടും അപേക്ഷിച്ചു.