Mahābhārata · Adhyāya 12.264
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.264.1
विनीय दुःखमबला साऽऽत्मनैवायतेक्षणा ।
उवाच प्राञ्जलिर्भूत्वा तमेवावर्जिता तदा ॥ १२.२६४.१ ॥
Dominando su dolor, la mujer débil de ojos grandes, juntando las manos y inclinándose ante él, habló entonces por sí misma.
12.264.2
त्वया सृष्टा कथं नारी मादृशी वदतां वर ।
रौद्रकर्माभिजायेत सर्वप्राणिभयंकरी ॥ १२.२६४.२ ॥
¡Oh, el mejor de los oradores! ¿Cómo podría nacer una mujer como yo, creada por ti, para acciones crueles, aterradora para todos los seres vivos?
12.264.3
विभेम्यहमधर्मस्य धर्म्यमादिश कर्म मे ।
त्वं मां भीतामवेक्षस्व शिवेनेश्वरचक्षुषा ॥ १२.२६४.३ ॥
Temo la injusticia; prescríbeme una acción justa. Mírame, temerosa, con tu ojo benevolente y soberano.
12.264.4
बालान्वृद्धान्वयस्थांश्च न हरेयमनागसः ।
प्राणिनः प्राणिनामीश नमस्तेऽस्तु प्रसीद मे ॥ १२.२६४.४ ॥
No debería arrebatar a los niños, a los ancianos, a los de mediana edad ni a los seres vivos inocentes. Oh señor de los seres vivos, homenaje a ti; sé benévolo conmigo.
12.264.5
प्रियान्पुत्रान्वयस्यांश्च भ्रातॄन्मातॄः पितृनपि ।
अपध्यास्यन्ति यद्येवं मृतास्तेभ्यो विभेम्यहम् ॥ १२.२६४.५ ॥
Si mis queridos hijos, compañeros, hermanos, madres y padres, muertos, me maldijeran así, les temo.
12.264.6
कृपणाश्रुपरिक्लेदो दहेन्मां शाश्वतीः समाः ।
तेभ्योऽहं बलवद्भीता शरणं त्वामुपागता ॥ १२.२६४.६ ॥
La maldición empapada en lágrimas de los desdichados me quemaría por años sin fin. Temiéndolos grandemente, he venido a ti en busca de refugio.
12.264.7
यमस्य भवने देव पात्यन्ते पापकर्मिणः ।
प्रसादये त्वां वरद प्रसादं कुरु मे प्रभो ॥ १२.२६४.७ ॥
Oh dios, en la morada de Yama los pecadores son arrojados. Te suplico, oh dador de dones; oh señor, concédeme tu favor.
12.264.8
एतदिच्छाम्यहं कामं त्वत्तो लोकपितामह ।
इच्छेयं त्वत्प्रसादाच्च तपस्तप्तुं महेश्वर ॥ १२.२६४.८ ॥
Esto es lo que deseo de ti, oh abuelo de los mundos: por tu gracia deseo practicar austeridad, oh gran señor.
12.264.9
त्वं हिं संहारबुद्ध्या मे चिन्तिता रुषितेन च ।
तस्मात्संहर सर्वास्त्वं प्रजा मा च विचारय ॥ १२.२६४.९ ॥
Te concebí en la ira, con intención de destrucción. Por tanto, destruye a todas las criaturas, y no vaciles.
12.264.10
एतदेवमवश्यं हि भविता नैतदन्यथा ।
क्रियतामनवद्याङ्गि यथोक्तं मद्वचोऽनघे ॥ १२.२६४.१० ॥
Esto ciertamente sucederá así y no de otro modo. Oh de miembros intachables, haz según lo que he dicho, conforme a mi palabra, oh sin pecado.
12.264.11
एवमुक्ता महाबाहो मृत्युः परपुरंजय ।
न व्याजहार तस्थौ च प्रह्वा भगवदुन्मुखी ॥ १२.२६४.११ ॥
Así interpelada, oh de brazos poderosos, conquistador de ciudades enemigas, la Muerte no habló; se quedó de pie con humildad, mirando hacia el bienaventurado señor.
12.264.12
पुनः पुनरथोक्ता सा गतसत्त्वेव भामिनी ।
तूष्णीमासीत्ततो देवो लोकानामीश्वरेश्वरः ॥ १२.२६४.१२ ॥
Aunque se le habló una y otra vez, la radiante mujer permaneció en silencio, como si estuviera sin vida. Entonces el dios, señor de los señores de los mundos, guardó silencio.
12.264.13
प्रससाद किल ब्रह्मा स्वयमेवात्मनाऽऽत्मनि ।
स्मयमानश्च लोकेशो लोकान्सर्वानवैक्षत ॥ १२.२६४.१३ ॥
Brahmā se apaciguó en sí mismo por sí mismo. El señor de los mundos, sonriendo, contempló todos los mundos.
12.264.14
निवृत्तरोषे तस्मिंस्तु भगवत्यपराजिते ।
सा कन्याऽथ जगामास्य समीपादिति नःश्रुतम् ॥ १२.२६४.१४ ॥
Cuando la ira de aquel venerable Aparājita se hubo calmado, la doncella, según hemos oído, se alejó de su presencia.
12.264.15
अपसृत्याप्रतिश्रुत्य प्रजासंहरणं तदा ।
त्वरमाणेव राजेन्द्र मृत्युर्धेनुकमभ्यगात् ॥ १२.२६४.१५ ॥
Retirándose sin haber dado su asentimiento a la destrucción de las criaturas, oh señor de reyes, la Muerte entonces se dirigió hacia Dhenuka, como apresurada.
12.264.16
सा तत्र परमं देवी तपोऽचरत दुश्चरम् ।
समा ह्येकपदे तस्थौ दशपद्मानि पञ्च च ॥ १२.२६४.१६ ॥
Allí aquella diosa practicó la suprema y muy difícil austeridad; permaneció de pie sobre un solo pie durante diez padmas y cinco.
12.264.17
तां तथा कुर्वतीं तत्र तपः परमदुश्चरम् ।
पुनरेव महातेजा ब्रह्मा वचनमब्रवीत् ॥ १२.२६४.१७ ॥
Mientras ella realizaba así la austeridad más difícil, el gran resplandeciente Brahmā volvió a dirigirle estas palabras.
12.264.18
कुरुष्व मे वचो मृत्यो तदनादृत्य सत्वरा ।
तथैवैकपदे तात पुनरन्यानि सप्त सा ॥ १२.२६४.१८ ॥
"¡Oh Muerte, cumple mi palabra, despreciándola y rápidamente!" Querida, de la misma manera ella permaneció sobre un pie siete más.
12.264.19
तस्थौ पद्मानि षट् चैव पञ्च द्वे चैव मानद ।
भूयः पद्मायुतं तात मृगैः सह चचार सा ॥ १२.२६४.१९ ॥
Ella permaneció de pie durante seis, cinco y dos períodos de loto, oh dador de honor, querido; y de nuevo durante diez mil períodos de loto vagó con los ciervos.
12.264.20
द्वे चायुते नरश्रेष्ठ वाय्वाहारा महामते ।
पुनरेव ततो राजन्मौनमातिष्ठदुत्तमम् ॥ १२.२६४.२० ॥
Durante dos ayutas, oh el mejor de los hombres, vivió solo de aire, oh mente grande; luego, de nuevo, oh rey, adoptó el silencio supremo.
12.264.21
अप्सु वर्षसहस्राणि सप्त चैकं च पार्थिव ।
ततो जगाम सा कन्या कौशिकीं नृपसत्तम ॥ १२.२६४.२१ ॥
En las aguas pasó siete mil años y uno más, oh rey; luego aquella doncella fue al río Kauśikī, oh mejor de los reyes.
12.264.22
तत्र वायुजलाहारा चचार नियमं पुनः ।
ततो ययौ महाभागा गङ्गां मेरुं च केवलम् ॥ १२.२६४.२२ ॥
Allí, viviendo de aire y agua, practicó de nuevo su disciplina; luego, oh afortunada, fue al Gaṅgā y solo al Meru.
12.264.23
तस्थौ दार्विव निश्चेष्टा प्रजानां हितकाम्यया ।
ततो हिमवतो मूर्ध्निं यत्र देवाः समीजिरे ॥ १२.२६४.२३ ॥
Inmóvil como un leño, deseando el bien de las criaturas, se quedó de pie; luego en la cima del Himālaya, donde se habían reunido los dioses.
12.264.24
तत्राङ्गुष्ठेन राजेन्द्र निखर्वमचरत्तपः ।
तस्थौ पितामहं चैव तोषयामास यत्नतः ॥ १२.२६४.२४ ॥
Allí, oh señor de reyes, sobre un dedo del pie realizó austeridad durante un nikharva; y de pie complació con esfuerzo al abuelo.
12.264.25
ततस्तामब्रवीत्तत्र लोकानां प्रपितामहः ।
किमिदं वर्तसे पुत्रि क्रियतां मम तद्वचः ॥ १२.२६४.२५ ॥
Entonces el bisabuelo de los mundos le dijo allí: "Hija, ¿qué estás haciendo? Cumple mi palabra."
12.264.26
ततोऽब्रवीत्पुनर्मृत्युर्भगवन्तं पितामहम् ।
न हरेयं प्रजा देव पुनस्त्वाऽहं प्रसादये ॥ १२.२६४.२६ ॥
Entonces la Muerte volvió a hablar al venerable abuelo: "Dios, no me llevaré a las criaturas; de nuevo te suplico."
12.264.27
तामधर्मभयाद्भीतां पुनरेव प्रयाचतीम् ।
तदाऽब्रवीद्देवदेवो निगृह्येदं वचस्ततः ॥ १२.२६४.२७ ॥
A ella, atemorizada por el temor a la injusticia y suplicando de nuevo, el dios de los dioses, conteniéndose, entonces le dijo estas palabras.
12.264.28
अधर्मो नास्ति ते मृत्यो संयच्छेमाः प्रजाः शुभे ।
मयाऽप्युक्तं मृषा भद्रे भविता नेह किंचन ॥ १२.२६४.२८ ॥
"Oh Muerte, no hay injusticia para ti; oh bienaventurada, refrena a estas criaturas. Que también lo que dije sea falso, oh gentil; nada habrá aquí."
12.264.29
धर्मः सनातनश्च त्वामिहैवानुप्रवेक्ष्यति ।
अहं च विबुधाश्चैव त्वद्धिते निरताः सदा ॥ १२.२६४.२९ ॥
"El dharma eterno entrará en ti aquí mismo; y yo y los dioses siempre estamos atentos a tu bienestar."
12.264.30
इमन्यं च ते कामं ददानि मनसेप्सितम् ।
न त्वां दोषेण यास्यन्ति व्याधिसंपीडिताः प्रजाः ॥ १२.२६४.३० ॥
"Y te concedo este otro deseo que tu mente anhela: las criaturas afligidas por la enfermedad no irán a ti por culpa."
12.264.31
पुरुषेषु च रूपेण पुरुषस्त्वं भविष्यसि ।
स्त्रीषु स्त्रीरूपिणी चैव तृतीयेषु नपुंसकम् ॥ १२.२६४.३१ ॥
Entre los varones serás varón en forma; entre las mujeres tendrás forma femenina; y entre los del tercer sexo serás neutro.
12.264.32
सैवमुक्ता महाराज कृताञ्जलिरुवाच ह ।
पुनरेव महात्मानं नेति देवेशमव्ययम् ॥ १२.२६४.३२ ॥
Así interpelada, oh gran rey, ella juntó las manos y de nuevo dijo al gran espíritu, al imperecedero señor de los dioses: "No."
12.264.33
तामब्रवीत्तदा देवो मृत्यो संहर मानवान् ।
अधर्मस्ते न भविता यथा ध्यास्याम्यहं शुभे ॥ १२.२६४.३३ ॥
Entonces el dios le dijo: "Oh Muerte, destruye a los seres humanos; no será pecado para ti, tal como yo lo consideraré, oh auspiciosa."
12.264.34
त्वं हि शक्ता च युक्ता च पूर्वोत्पन्ना च भामिनि ।
अनुशिष्टा च निर्दोषा तस्मात्त्वं कुरु मे मतम् ॥ १२.२६४.३४ ॥
Tú eres capaz y apta, nacida antes que todos, oh dama; instruida e irreprochable. Por eso, cumple mi deseo.
12.264.35
यानश्रुबिन्दून्पतितानपश्यं ।
ये पाणिभ्यां धारितास्ते पुरस्तात्।
ते व्याधयो मानवान्घोररूपाः ।
प्राप्ते काले पीडयिष्यन्ति मृत्यो ॥ १२.२६४.३५ ॥
Las gotas de lágrimas que vi caer, y que se sostenían con las manos, son las enfermedades de forma terrible que, cuando llegue el tiempo propicio, afligirán a los seres humanos, oh Muerte.
12.264.36
सर्वेषां त्वं प्राणिनामन्तकाले ।
कामक्रोधौ सहितौ योजयेथाः।
एवं धर्मस्त्वामुपैष्यत्यमोघो ।
न चाधर्मं लप्स्यसे तुल्यवृत्तिः ॥ १२.२६४.३६ ॥
En el momento de la muerte de todos los seres vivos, tú unirás el deseo y la ira juntos. Así el dharma infalible se acercará a ti, y tú, de conducta igual, no obtendrás pecado.
12.264.37
एवं धर्मं पालयिष्यस्यथो त्वं ।
न चात्मानं मञ्जयिष्यस्यधर्मे।
तस्मात्कामं रोचयाभ्यागतं त्वं ।
सा त्वं साधो संहरस्वेह जन्तून् ॥ १२.२६४.३७ ॥
Así protegerás el dharma y no te hundirás en el adharma. Por eso acepta el deseo que ha llegado. Oh bueno, aquí destruye a los seres vivos.
12.264.38
सा वै तदा मृत्युसंज्ञा कृतास्त्री ।
शापाद्भीता बाढमित्यब्रवीत्तम्।
अथो प्राणान्प्राणिनामन्तकाले ।
कामक्रोधौ प्राप्य नित्यं निहन्ति ॥ १२.२६४.३८ ॥
Entonces aquella mujer llamada Muerte, armada, temerosa por la maldición, le dijo: 'Muy bien'. Y luego, en el momento final de los seres vivos, al obtener el deseo y la ira, siempre les quita el aliento de vida.
12.264.39
मृत्योर्ये ते व्याधयश्चाश्चुपाता ।
मनुष्याणां युज्यते यैः शरीरम्।
सर्वेषां वै प्राणिनां प्राणनान्ते ।
तस्माच्छोकं मा कृथा बुद्ध्य बुद्ध्या ॥ १२.२६४.३९ ॥
Aquellas enfermedades de la muerte y caídas como las del caballo, por las que se ata el cuerpo de los hombres, llegan a todos los seres vivos al final de su aliento. Por tanto, comprendiéndolo con el intelecto, no te aflijas.
12.264.40
सर्वे देवाः प्राणिनां प्राणनान्ते ।
गत्वा वृत्ताः सन्निवृत्तास्तथैव।
एवं सर्वे मानवाः प्राणनान्ते ।
गत्वा वृत्ता देववद्राजसिंह ॥ १२.२६४.४० ॥
Todos los dioses también, al final del aliento de los seres vivos, se van y vuelven; igualmente. Así todos los hombres, al final de su aliento, se van como dioses, oh león entre los reyes.
12.264.41
वायुर्भीमो भीमनादो महौजाः ।
सर्वेषां च प्राणिनां प्राणभूतः।
अनावृत्तिर्देहिनां देहपाते ।
तस्माद्वायुर्देवदेवो विशिष्टः ॥ १२.२६४.४१ ॥
Vāyu es terrible, de rugido aterrador y gran poder. Es el aliento vital de todos los seres vivos. Para los seres encarnados no hay retorno tras la caída del cuerpo. Por eso Vāyu es el dios de los dioses, el supremo.
12.264.42
सर्वे देवा मर्त्यसंज्ञाविशिष्टाः ।
सर्वे मर्त्या देवसंज्ञाविशिष्टाः।
तस्मात्पुत्रं मा शुचो राजसिंह ।
पुत्रः स्वर्गं प्राप्यते मोदते हे ॥ १२.२६४.४२ ॥
Todos los dioses se distinguen por el nombre de mortales, y todos los mortales por el nombre de dioses. Por tanto, león entre reyes, no llores por el hijo. El hijo alcanza el cielo y se regocija.
12.264.43
एवं मृत्युर्देवसृष्टा प्रजानां ।
प्राप्ते काले संहरन्ती यथावत्।
तस्याश्चैव व्याधयस्तेऽश्रुपाताः ।
प्राप्ते काले संहरन्तीह जन्तून् ॥ १२.२६४.४३ ॥
Así la muerte, creada por los dioses, arrebata a las criaturas debidamente cuando llega el momento. Sus enfermedades y lágrimas también le pertenecen. Cuando llega el tiempo, arrebata aquí a los seres vivos.