ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 12.264
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.264.1
विनीय दुःखमबला साऽऽत्मनैवायतेक्षणा ।
उवाच प्राञ्जलिर्भूत्वा तमेवावर्जिता तदा ॥ १२.२६४.१ ॥
ದುಃಖವನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸಿ ಆ ವಿಶಾಲನಯನೆಯಾದ ಅಬಲೆ ತಾನೇ ಕೈಮುಗಿದು ಅವರಿಗೆ ವಂದಿಸಿ ಹೇಳಿದಳು.
12.264.2
त्वया सृष्टा कथं नारी मादृशी वदतां वर ।
रौद्रकर्माभिजायेत सर्वप्राणिभयंकरी ॥ १२.२६४.२ ॥
ಮಾತನಾಡುವವರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ನಿನ್ನಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ನನ್ನಂತಹ ಸ್ತ್ರೀ ಕ್ರೂರ ಕರ್ಮಗಳಿಗಾಗಿ ಹೇಗೆ ಹುಟ್ಟಬಲ್ಲಳು, ಸರ್ವಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೂ ಭಯಂಕರಳಾಗಿ?
12.264.3
विभेम्यहमधर्मस्य धर्म्यमादिश कर्म मे ।
त्वं मां भीतामवेक्षस्व शिवेनेश्वरचक्षुषा ॥ १२.२६४.३ ॥
ಅಧರ್ಮಕ್ಕೆ ನಾನು ಹೆದರುತ್ತೇನೆ; ನನಗೆ ಧರ್ಮ್ಯವಾದ ಕರ್ಮವನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸು. ಭೀತಳಾದ ನನ್ನನ್ನು ಶಿವಮಯ, ಈಶ್ವರ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡು.
12.264.4
बालान्वृद्धान्वयस्थांश्च न हरेयमनागसः ।
प्राणिनः प्राणिनामीश नमस्तेऽस्तु प्रसीद मे ॥ १२.२६४.४ ॥
ಮಕ್ಕಳನ್ನು, ವೃದ್ಧರನ್ನು, ಮಧ್ಯವಯಸ್ಕರನ್ನು, ನಿರಪರಾಧಿ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ನಾನು ಅಪಹರಿಸಬಾರದು. ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಒಡೆಯನೇ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಪ್ರಸನ್ನನಾಗು.
12.264.5
प्रियान्पुत्रान्वयस्यांश्च भ्रातॄन्मातॄः पितृनपि ।
अपध्यास्यन्ति यद्येवं मृतास्तेभ्यो विभेम्यहम् ॥ १२.२६४.५ ॥
ಪ್ರಿಯ ಪುತ್ರರು, ಸ್ನೇಹಿತರು, ಸಹೋದರರು, ತಾಯಂದಿರು, ತಂದೆಯರು ಸಾವಿನಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ಶಪಿಸಿದರೆ, ಅವರಿಗೆ ನಾನು ಹೆದರುತ್ತೇನೆ.
12.264.6
कृपणाश्रुपरिक्लेदो दहेन्मां शाश्वतीः समाः ।
तेभ्योऽहं बलवद्भीता शरणं त्वामुपागता ॥ १२.२६४.६ ॥
ದೀನರ ಕಣ್ಣೀರಿನಿಂದ ತೋಯ್ದ ಶಾಪ ನನ್ನನ್ನು ಶಾಶ್ವತ ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಸುಡುವುದು. ಅವರಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಹೆದರಿ ನಾನು ನಿನ್ನ ಶರಣು ಬಂದಿದ್ದೇನೆ.
12.264.7
यमस्य भवने देव पात्यन्ते पापकर्मिणः ।
प्रसादये त्वां वरद प्रसादं कुरु मे प्रभो ॥ १२.२६४.७ ॥
ಓ ದೇವ, ಯಮನ ಭವನದಲ್ಲಿ ಪಾಪಕರ್ಮಿಗಳು ಕೆಡವಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ. ವರದನೇ, ನಿನ್ನನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತೇನೆ; ಪ್ರಭುವೇ, ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಅನುಗ್ರಹ ಮಾಡು.
12.264.8
एतदिच्छाम्यहं कामं त्वत्तो लोकपितामह ।
इच्छेयं त्वत्प्रसादाच्च तपस्तप्तुं महेश्वर ॥ १२.२६४.८ ॥
ಲೋಕಪಿತಾಮಹನೇ, ಇದನ್ನೇ ನಾನು ನಿನ್ನಿಂದ ಬಯಸುತ್ತೇನೆ. ನಿನ್ನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ, ಮಹೇಶ್ವರನೇ.
12.264.9
त्वं हिं संहारबुद्ध्या मे चिन्तिता रुषितेन च ।
तस्मात्संहर सर्वास्त्वं प्रजा मा च विचारय ॥ १२.२६४.९ ॥
ನಿನ್ನನ್ನು ನಾನು ಕೋಪದಿಂದ ಸಂಹಾರ ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಚಿಂತಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನೂ ಸಂಹರಿಸು; ಯೋಚಿಸಬೇಡ.
12.264.10
एतदेवमवश्यं हि भविता नैतदन्यथा ।
क्रियतामनवद्याङ्गि यथोक्तं मद्वचोऽनघे ॥ १२.२६४.१० ॥
ಇದು ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಹೀಗೆಯೇ ಆಗುವುದು, ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲ. ಅನವದ್ಯಾಂಗಿಯೇ, ನಾನು ಹೇಳಿದಂತೆ ನನ್ನ ಮಾತಿನಂತೆ ಮಾಡು, ಪಾಪರಹಿತೆಯೇ.
12.264.11
एवमुक्ता महाबाहो मृत्युः परपुरंजय ।
न व्याजहार तस्थौ च प्रह्वा भगवदुन्मुखी ॥ १२.२६४.११ ॥
ಮಹಾಬಾಹುವೇ, ಶತ್ರುಪುರಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದವನೇ, ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಮೃತ್ಯು ಮಾತನಾಡಲಿಲ್ಲ; ವಿನಯದಿಂದ ಭಗವಂತನತ್ತ ಮುಖ ಮಾಡಿ ನಿಂತಳು.
12.264.12
पुनः पुनरथोक्ता सा गतसत्त्वेव भामिनी ।
तूष्णीमासीत्ततो देवो लोकानामीश्वरेश्वरः ॥ १२.२६४.१२ ॥
ಪದೇ ಪದೇ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟರೂ, ಆ ಭಾಮಿನಿ ಪ್ರಾಣವಿಲ್ಲದವಳಂತೆ ಮೌನವಾಗಿದ್ದಳು. ಆಗ ಲೋಕೇಶ್ವರರಿಗೆ ಈಶ್ವರನಾದ ದೇವನು ಮೌನವಾದನು.
12.264.13
प्रससाद किल ब्रह्मा स्वयमेवात्मनाऽऽत्मनि ।
स्मयमानश्च लोकेशो लोकान्सर्वानवैक्षत ॥ १२.२६४.१३ ॥
ಬ್ರಹ್ಮನು ತನ್ನೊಳಗೆ ತಾನೇ ಶಾಂತನಾದನು. ಲೋಕಗಳ ಒಡೆಯನು ನಗುತ್ತಾ ಎಲ್ಲಾ ಲೋಕಗಳನ್ನು ನೋಡಿದನು.
12.264.14
निवृत्तरोषे तस्मिंस्तु भगवत्यपराजिते ।
सा कन्याऽथ जगामास्य समीपादिति नःश्रुतम् ॥ १२.२६४.१४ ॥
ಆ ಅಪರಾಜಿತ ಭಗವಂತನ ಕೋಪ ಶಾಂತವಾದಾಗ, ಆ ಕನ್ಯೆ ಅವನ ಸಮೀಪದಿಂದ ಹೊರಟುಹೋದಳು ಎಂದು ನಾವು ಕೇಳಿದ್ದೇವೆ.
12.264.15
अपसृत्याप्रतिश्रुत्य प्रजासंहरणं तदा ।
त्वरमाणेव राजेन्द्र मृत्युर्धेनुकमभ्यगात् ॥ १२.२६४.१५ ॥
ಓ ರಾಜೇಂದ್ರ! ಪ್ರಜಾ-ಸಂಹಾರಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿಗೆ ನೀಡದೆ ಹಿಂದೆ ಸರಿದು, ಅವಸರದಿಂದಿರುವಂತೆ ಮೃತ್ಯುವು ಆಗ ಧೇನುಕನ ಬಳಿಗೆ ಹೋದಳು.
12.264.16
सा तत्र परमं देवी तपोऽचरत दुश्चरम् ।
समा ह्येकपदे तस्थौ दशपद्मानि पञ्च च ॥ १२.२६४.१६ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಆ ದೇವಿ ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣವಾದ ಪರಮ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸಿದಳು. ಒಂದೇ ಕಾಲಿನ ಮೇಲೆ ನಿಂತಳು, ಹತ್ತು ಪದ್ಮಗಳು ಮತ್ತು ಐದು (ವರ್ಷಗಳು) ಕಾಲ.
12.264.17
तां तथा कुर्वतीं तत्र तपः परमदुश्चरम् ।
पुनरेव महातेजा ब्रह्मा वचनमब्रवीत् ॥ १२.२६४.१७ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಅವಳು ಹೀಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ, ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ಬ್ರಹ್ಮನು ಮತ್ತೆ ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
12.264.18
कुरुष्व मे वचो मृत्यो तदनादृत्य सत्वरा ।
तथैवैकपदे तात पुनरन्यानि सप्त सा ॥ १२.२६४.१८ ॥
ಓ ಮೃತ್ಯು! ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಪಾಲಿಸು, ಅದನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಿ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ. ಮಗಳೇ, ಹಾಗೆಯೇ ಒಂದೇ ಕಾಲಿನ ಮೇಲೆ ಇನ್ನೂ ಏಳು (ವರ್ಷಗಳು) ಕಾಲ ಅವಳು ನಿಂತಳು.
12.264.19
तस्थौ पद्मानि षट् चैव पञ्च द्वे चैव मानद ।
भूयः पद्मायुतं तात मृगैः सह चचार सा ॥ १२.२६४.१९ ॥
ಅವಳು ಆರು, ಐದು, ಎರಡು ಪದ್ಮ ಕಾಲಗಳವರೆಗೆ ನಿಂತಳು. ಓ ಮಾನದಾ, ತಾತಾ, ಮತ್ತೆ ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಪದ್ಮ ಕಾಲಗಳವರೆಗೆ ಅವಳು ಜಿಂಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಚರಿಸಿದಳು.
12.264.20
द्वे चायुते नरश्रेष्ठ वाय्वाहारा महामते ।
पुनरेव ततो राजन्मौनमातिष्ठदुत्तमम् ॥ १२.२६४.२० ॥
ನರಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಎರಡು ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಅವಳು ಗಾಳಿಯನ್ನೇ ಆಹಾರವಾಗಿ ಸೇವಿಸಿದಳು. ಓ ಮಹಾಮತೇ, ರಾಜನೇ, ನಂತರ ಅವಳು ಉತ್ತಮ ಮೌನವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದಳು.
12.264.21
अप्सु वर्षसहस्राणि सप्त चैकं च पार्थिव ।
ततो जगाम सा कन्या कौशिकीं नृपसत्तम ॥ १२.२६४.२१ ॥
ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಏಳು ಸಾವಿರ ವರ್ಷ ಮತ್ತು ಒಂದು ವರ್ಷ ಕಳೆಯಿತು, ಓ ಪಾರ್ಥಿವಾ. ನಂತರ ಆ ಕನ್ಯೆ ಕೌಶಿಕಿ ನದಿಯ ಕಡೆಗೆ ಹೋದಳು, ಓ ನೃಪಸತ್ತಮಾ.
12.264.22
तत्र वायुजलाहारा चचार नियमं पुनः ।
ततो ययौ महाभागा गङ्गां मेरुं च केवलम् ॥ १२.२६४.२२ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಗಾಳಿ ಮತ್ತು ನೀರನ್ನು ಆಹಾರವಾಗಿ ಸೇವಿಸುತ್ತ ಅವಳು ಮತ್ತೆ ನಿಯಮವನ್ನು ಪಾಲಿಸಿದಳು. ನಂತರ, ಓ ಮಹಾಭಾಗೆ, ಅವಳು ಗಂಗೆಗೆ ಮತ್ತು ಕೇವಲ ಮೇರುವಿಗೆ ಹೋದಳು.
12.264.23
तस्थौ दार्विव निश्चेष्टा प्रजानां हितकाम्यया ।
ततो हिमवतो मूर्ध्निं यत्र देवाः समीजिरे ॥ १२.२६४.२३ ॥
ಮರದ ತುಂಡಿನಂತೆ ನಿಶ್ಚಲವಾಗಿ ಅವಳು ನಿಂತಳು, ಪ್ರಜೆಗಳ ಹಿತವನ್ನು ಬಯಸಿ. ನಂತರ ಹಿಮವಂತದ ಶಿಖರದ ಮೇಲೆ, ದೇವತೆಗಳು ಸೇರಿದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ.
12.264.24
तत्राङ्गुष्ठेन राजेन्द्र निखर्वमचरत्तपः ।
तस्थौ पितामहं चैव तोषयामास यत्नतः ॥ १२.२६४.२४ ॥
ಅಲ್ಲಿ, ಓ ರಾಜೇಂದ್ರನೇ, ಅವಳು ಒಂದು ಹೆಬ್ಬೆರಳಿನ ಮೇಲೆ ನಿಂತು ನಿಖರ್ವ ಸಂಖ್ಯೆಯವರೆಗೆ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದಳು. ನಿಂತೇ ಇದ್ದು ಅವಳು ಪ್ರಯತ್ನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪಿತಾಮಹನನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಿದಳು.
12.264.25
ततस्तामब्रवीत्तत्र लोकानां प्रपितामहः ।
किमिदं वर्तसे पुत्रि क्रियतां मम तद्वचः ॥ १२.२६४.२५ ॥
ಆಗ ಲೋಕಗಳ ಪ್ರಪಿತಾಮಹನು ಅಲ್ಲಿ ಅವಳಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: "ಮಗಳೇ, ನೀನು ಇದೇನು ಮಾಡುತ್ತಿರುವೆ? ನನ್ನ ಆ ಮಾತನ್ನು ಪಾಲಿಸು."
12.264.26
ततोऽब्रवीत्पुनर्मृत्युर्भगवन्तं पितामहम् ।
न हरेयं प्रजा देव पुनस्त्वाऽहं प्रसादये ॥ १२.२६४.२६ ॥
ಆಗ ಮೃತ್ಯು ಮತ್ತೆ ಭಗವಾನ್ ಪಿತಾಮಹನಿಗೆ ಹೇಳಿತು: "ದೇವ, ನಾನು ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ಅಪಹರಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ನಿನ್ನನ್ನು ಮತ್ತೆ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತೇನೆ."
12.264.27
तामधर्मभयाद्भीतां पुनरेव प्रयाचतीम् ।
तदाऽब्रवीद्देवदेवो निगृह्येदं वचस्ततः ॥ १२.२६४.२७ ॥
ಅಧರ್ಮದ ಭಯದಿಂದ ಹೆದರಿ ಮತ್ತೆ ಬೇಡುತ್ತಿದ್ದ ಅವಳಿಗೆ, ಆಗ ದೇವದೇವನು ತನ್ನ ಮಾತನ್ನು ತಡೆದುಕೊಂಡು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು.
12.264.28
अधर्मो नास्ति ते मृत्यो संयच्छेमाः प्रजाः शुभे ।
मयाऽप्युक्तं मृषा भद्रे भविता नेह किंचन ॥ १२.२६४.२८ ॥
"ಮೃತ್ಯು, ನಿನಗೆ ಅಧರ್ಮವಿಲ್ಲ; ಶುಭೆ, ಈ ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ತಡೆ. ನಾನು ಹೇಳಿದ್ದೂ ಸುಳ್ಳಾಗಲಿ, ಭದ್ರೆ; ಇಲ್ಲಿ ಏನೂ ಆಗದು."
12.264.29
धर्मः सनातनश्च त्वामिहैवानुप्रवेक्ष्यति ।
अहं च विबुधाश्चैव त्वद्धिते निरताः सदा ॥ १२.२६४.२९ ॥
"ಸನಾತನ ಧರ್ಮವು ಇಲ್ಲಿಯೇ ನಿನ್ನನ್ನು ಸೇರುವುದು; ನಾನೂ ದೇವತೆಗಳೂ ಸದಾ ನಿನ್ನ ಹಿತದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದೇವೆ."
12.264.30
इमन्यं च ते कामं ददानि मनसेप्सितम् ।
न त्वां दोषेण यास्यन्ति व्याधिसंपीडिताः प्रजाः ॥ १२.२६४.३० ॥
"ನಿನಗೆ ಇನ್ನೊಂದು ಇಷ್ಟವನ್ನೂ, ಮನಸ್ಸು ಬಯಸಿದುದನ್ನೂ ಕೊಡುತ್ತೇನೆ: ರೋಗಪೀಡಿತ ಪ್ರಜೆಗಳು ದೋಷದಿಂದ ನಿನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗರು."
12.264.31
पुरुषेषु च रूपेण पुरुषस्त्वं भविष्यसि ।
स्त्रीषु स्त्रीरूपिणी चैव तृतीयेषु नपुंसकम् ॥ १२.२६४.३१ ॥
ಪುರುಷರಲ್ಲಿ ರೂಪದಿಂದ ನೀನು ಪುರುಷನಾಗುವೆ; ಸ್ತ್ರೀಯರಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀರೂಪಿಯಾಗುವೆ; ತೃತೀಯರಲ್ಲಿ ನಪುಂಸಕನಾಗುವೆ.
12.264.32
सैवमुक्ता महाराज कृताञ्जलिरुवाच ह ।
पुनरेव महात्मानं नेति देवेशमव्ययम् ॥ १२.२६४.३२ ॥
ಮಹಾರಾಜ, ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಅವಳು ಕೈಮುಗಿದು ಮತ್ತೆ ಆ ಮಹಾತ್ಮ, ಅವ್ಯಯ, ದೇವೇಶನಿಗೆ "ಬೇಡ" ಎಂದಳು.
12.264.33
तामब्रवीत्तदा देवो मृत्यो संहर मानवान् ।
अधर्मस्ते न भविता यथा ध्यास्याम्यहं शुभे ॥ १२.२६४.३३ ॥
ಆಗ ದೇವನು ಅವಳಿಗೆ ಹೇಳಿದನು — "ಓ ಮೃತ್ಯು, ಮಾನವರನ್ನು ಸಂಹರಿಸು; ನಾನು ಯೋಚಿಸಿದಂತೆ, ಓ ಶುಭೆ, ನಿನಗೆ ಅಧರ್ಮವಾಗದು."
12.264.34
त्वं हि शक्ता च युक्ता च पूर्वोत्पन्ना च भामिनि ।
अनुशिष्टा च निर्दोषा तस्मात्त्वं कुरु मे मतम् ॥ १२.२६४.३४ ॥
ನೀನು ಶಕ್ತಳು, ಯೋಗ್ಯಳು, ಮೊದಲು ಹುಟ್ಟಿದವಳು, ಓ ಭಾಮಿನಿ; ಶಿಕ್ಷಿತಳು, ನಿರ್ದೋಷಿ; ಆದ್ದರಿಂದ ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಮಾಡು.
12.264.35
यानश्रुबिन्दून्पतितानपश्यं ।
ये पाणिभ्यां धारितास्ते पुरस्तात्।
ते व्याधयो मानवान्घोररूपाः ।
प्राप्ते काले पीडयिष्यन्ति मृत्यो ॥ १२.२६४.३५ ॥
ಬಿದ್ದ ಕಣ್ಣೀರ ಹನಿಗಳನ್ನು ನಾನು ಕಂಡೆ; ಕೈಗಳಿಂದ ಹಿಡಿಯಲ್ಪಟ್ಟವು — ಅವು ಮೊದಲು; ಆ ರೋಗಗಳು, ಘೋರ ರೂಪದವು, ಸೂಕ್ತ ಕಾಲ ಬಂದಾಗ ಮಾನವರನ್ನು ಪೀಡಿಸುವವು, ಓ ಮೃತ್ಯು.
12.264.36
सर्वेषां त्वं प्राणिनामन्तकाले ।
कामक्रोधौ सहितौ योजयेथाः।
एवं धर्मस्त्वामुपैष्यत्यमोघो ।
न चाधर्मं लप्स्यसे तुल्यवृत्तिः ॥ १२.२६४.३६ ॥
ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಅಂತ್ಯಕಾಲದಲ್ಲಿ ನೀನು ಕಾಮ ಕ್ರೋಧಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸು; ಹೀಗೆ ಅಮೋಘ ಧರ್ಮ ನಿನ್ನನ್ನು ಸೇರುವುದು, ಸಮಾನ ನಡತೆಯ ನಿನಗೆ ಅಧರ್ಮ ಸಿಗದು.
12.264.37
एवं धर्मं पालयिष्यस्यथो त्वं ।
न चात्मानं मञ्जयिष्यस्यधर्मे।
तस्मात्कामं रोचयाभ्यागतं त्वं ।
सा त्वं साधो संहरस्वेह जन्तून् ॥ १२.२६४.३७ ॥
ಹೀಗೆ ನೀನು ಧರ್ಮವನ್ನು ಪಾಲಿಸುವೆ; ಅಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನನ್ನು ಮುಳುಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವೆ ಅಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಬಂದಿರುವ ಕಾಮನೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸು. ಓ ಸಾಧುವೇ, ಇಲ್ಲಿ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸು.
12.264.38
सा वै तदा मृत्युसंज्ञा कृतास्त्री ।
शापाद्भीता बाढमित्यब्रवीत्तम्।
अथो प्राणान्प्राणिनामन्तकाले ।
कामक्रोधौ प्राप्य नित्यं निहन्ति ॥ १२.२६४.३८ ॥
ಆಗ ಮೃತ್ಯು ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ, ಶಸ್ತ್ರಧಾರಿಣಿಯಾದ ಆ ಸ್ತ್ರೀ ಶಾಪದಿಂದ ಭಯಗೊಂಡು, 'ಸರಿ' ಎಂದು ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದಳು. ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಅಂತ್ಯಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕಾಮ ಮತ್ತು ಕ್ರೋಧವನ್ನು ಪಡೆದು ಅವಳು ಸದಾ ಪ್ರಾಣಗಳನ್ನು ಹರಣ ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ.
12.264.39
मृत्योर्ये ते व्याधयश्चाश्चुपाता ।
मनुष्याणां युज्यते यैः शरीरम्।
सर्वेषां वै प्राणिनां प्राणनान्ते ।
तस्माच्छोकं मा कृथा बुद्ध्य बुद्ध्या ॥ १२.२६४.३९ ॥
ಮೃತ್ಯುವಿನ ಆ ರೋಗಗಳು, ಕುದುರೆಯಿಂದ ಬೀಳುವಂತಹ ಆಘಾತಗಳು, ಅವುಗಳಿಂದ ಮನುಷ್ಯರ ದೇಹ ಬಂಧಿತವಾಗುತ್ತದೆ; ಅವು ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೂ ಪ್ರಾಣಾಂತ್ಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ತಿಳಿದು ಶೋಕಿಸಬೇಡ.
12.264.40
सर्वे देवाः प्राणिनां प्राणनान्ते ।
गत्वा वृत्ताः सन्निवृत्तास्तथैव।
एवं सर्वे मानवाः प्राणनान्ते ।
गत्वा वृत्ता देववद्राजसिंह ॥ १२.२६४.४० ॥
ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳೂ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಪ್ರಾಣಾಂತ್ಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ ಹಿಂತಿರುಗುತ್ತಾರೆ; ಹಾಗೆಯೇ. ಹೀಗೆ ಎಲ್ಲ ಮನುಷ್ಯರೂ ಪ್ರಾಣಾಂತ್ಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ ದೇವತೆಗಳಂತೆ ತೆರಳುತ್ತಾರೆ, ರಾಜಸಿಂಹನೇ.
12.264.41
वायुर्भीमो भीमनादो महौजाः ।
सर्वेषां च प्राणिनां प्राणभूतः।
अनावृत्तिर्देहिनां देहपाते ।
तस्माद्वायुर्देवदेवो विशिष्टः ॥ १२.२६४.४१ ॥
ವಾಯು ಭಯಂಕರನು, ಭಯಂಕರ ಗರ್ಜನೆಯುಳ್ಳವನು, ಮಹಾ ಬಲಶಾಲಿ. ಅವನು ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಪ್ರಾಣ-ರೂಪ. ದೇಹಧಾರಿಗಳಿಗೆ ದೇಹ ಪತನವಾದಾಗ ಮರಳುವಿಕೆ ಇಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ವಾಯು ದೇವತೆಗಳಲ್ಲಿ ದೇವನು ಮತ್ತು ಶ್ರೇಷ್ಠನು.
12.264.42
सर्वे देवा मर्त्यसंज्ञाविशिष्टाः ।
सर्वे मर्त्या देवसंज्ञाविशिष्टाः।
तस्मात्पुत्रं मा शुचो राजसिंह ।
पुत्रः स्वर्गं प्राप्यते मोदते हे ॥ १२.२६४.४२ ॥
ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳು ಮರ್ತ್ಯ ಹೆಸರಿನಿಂದ ವಿಶಿಷ್ಟರು; ಎಲ್ಲಾ ಮರ್ತ್ಯರು ದೇವ ಹೆಸರಿನಿಂದ ವಿಶಿಷ್ಟರು. ಆದ್ದರಿಂದ ಓ ರಾಜಸಿಂಹನೇ, ಮಗನಿಗಾಗಿ ಶೋಕಿಸಬೇಡ. ಮಗನು ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆದು ಆನಂದಿಸುತ್ತಾನೆ.
12.264.43
एवं मृत्युर्देवसृष्टा प्रजानां ।
प्राप्ते काले संहरन्ती यथावत्।
तस्याश्चैव व्याधयस्तेऽश्रुपाताः ।
प्राप्ते काले संहरन्तीह जन्तून् ॥ १२.२६४.४३ ॥
ಹೀಗೆ ದೇವತೆಗಳಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮೃತ್ಯು, ಕಾಲ ಬಂದಾಗ ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುತ್ತದೆ. ಅದರ ರೋಗಗಳು ಮತ್ತು ಕಣ್ಣೀರುಗಳೂ ಇವೆ. ಕಾಲ ಬಂದಾಗ ಅದು ಇಲ್ಲಿ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಕೊಂಡೊಯ್ಯುತ್ತದೆ.