ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 12.264
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.264.1
विनीय दुःखमबला साऽऽत्मनैवायतेक्षणा ।
उवाच प्राञ्जलिर्भूत्वा तमेवावर्जिता तदा ॥ १२.२६४.१ ॥
ଦୁଃଖ ଦମନ କରି ସେ ବିଶାଳନୟନା ଅବଳା ନିଜେ ହାତ ଯୋଡ଼ି ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି କହିଲା।
12.264.2
त्वया सृष्टा कथं नारी मादृशी वदतां वर ।
रौद्रकर्माभिजायेत सर्वप्राणिभयंकरी ॥ १२.२६४.२ ॥
ହେ ବକ୍ତାଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମ ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟ ମୋ ପରି ନାରୀ କେମିତି କ୍ରୂରକର୍ମ ପାଇଁ, ସର୍ବପ୍ରାଣୀଙ୍କର ଭୟଙ୍କରୀ ହୋଇ ଜନ୍ମିବ?
12.264.3
विभेम्यहमधर्मस्य धर्म्यमादिश कर्म मे ।
त्वं मां भीतामवेक्षस्व शिवेनेश्वरचक्षुषा ॥ १२.२६४.३ ॥
ମୁଁ ଅଧର୍ମକୁ ଭୟ କରେ; ମୋତେ ଧର୍ମ୍ୟ କର୍ମ ଆଦେଶ କର। ଭୀତା ମୋତେ ଶିବ, ଈଶ୍ୱର ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖ।
12.264.4
बालान्वृद्धान्वयस्थांश्च न हरेयमनागसः ।
प्राणिनः प्राणिनामीश नमस्तेऽस्तु प्रसीद मे ॥ १२.२६४.४ ॥
ମୁଁ ବାଳକ, ବୃଦ୍ଧ, ମଧ୍ୟବୟସ୍କ ଓ ନିର୍ଦୋଷ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କୁ ହରଣ କରିବି ନାହିଁ। ହେ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ଈଶ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର; ମୋ ପ୍ରତି ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅ।
12.264.5
प्रियान्पुत्रान्वयस्यांश्च भ्रातॄन्मातॄः पितृनपि ।
अपध्यास्यन्ति यद्येवं मृतास्तेभ्यो विभेम्यहम् ॥ १२.२६४.५ ॥
ପ୍ରିୟ ପୁତ୍ର, ସଖା, ଭାଇ, ମାତା ଓ ପିତା ମଧ୍ୟ ମରି ଯଦି ମୋତେ ଅଭିଶାପ ଦିଅନ୍ତି, ତେବେ ମୁଁ ସେମାନଙ୍କୁ ଭୟ କରେ।
12.264.6
कृपणाश्रुपरिक्लेदो दहेन्मां शाश्वतीः समाः ।
तेभ्योऽहं बलवद्भीता शरणं त्वामुपागता ॥ १२.२६४.६ ॥
ଦୀନମାନଙ୍କ ଲୁହରେ ଭିଜିଥିବା ଅଭିଶାପ ମୋତେ ଚିରକାଳ ଦହିବ। ସେମାନଙ୍କୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟ କରି ମୁଁ ତୁମ ଶରଣ ନେଇଛି।
12.264.7
यमस्य भवने देव पात्यन्ते पापकर्मिणः ।
प्रसादये त्वां वरद प्रसादं कुरु मे प्रभो ॥ १२.२६४.७ ॥
ହେ ଦେବ, ଯମଙ୍କ ଭବନରେ ପାପକର୍ମୀମାନେ ପତିତ ହୁଅନ୍ତି। ହେ ବରଦ, ମୁଁ ତୁମକୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରେ; ହେ ପ୍ରଭୁ, ମୋ ପ୍ରତି କୃପା କର।
12.264.8
एतदिच्छाम्यहं कामं त्वत्तो लोकपितामह ।
इच्छेयं त्वत्प्रसादाच्च तपस्तप्तुं महेश्वर ॥ १२.२६४.८ ॥
ହେ ଲୋକପିତାମହ, ମୁଁ ତୁମଠାରୁ ଏହାକୁ ହିଁ ଇଚ୍ଛା କରେ। ତୁମ କୃପାରେ ମୁଁ ତପସ୍ୟା କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ, ହେ ମହେଶ୍ୱର।
12.264.9
त्वं हिं संहारबुद्ध्या मे चिन्तिता रुषितेन च ।
तस्मात्संहर सर्वास्त्वं प्रजा मा च विचारय ॥ १२.२६४.९ ॥
ତୁମକୁ ମୁଁ କ୍ରୋଧରେ ସଂହାର ବୁଦ୍ଧିରେ ଚିନ୍ତା କରିଥିଲି। ତେଣୁ ତୁମେ ସମସ୍ତ ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ସଂହାର କର; ବିଚାର କର ନାହିଁ।
12.264.10
एतदेवमवश्यं हि भविता नैतदन्यथा ।
क्रियतामनवद्याङ्गि यथोक्तं मद्वचोऽनघे ॥ १२.२६४.१० ॥
ଏହା ନିଶ୍ଚୟ ଏମିତି ହେବ, ଅନ୍ୟଥା ନୁହେଁ। ହେ ନିର୍ଦୋଷ ଅଙ୍ଗବତୀ, ମୁଁ ଯେପରି କହିଛି, ମୋ ବାକ୍ୟ ଅନୁସାରେ ସେପରି କର, ହେ ନିଷ୍ପାପେ।
12.264.11
एवमुक्ता महाबाहो मृत्युः परपुरंजय ।
न व्याजहार तस्थौ च प्रह्वा भगवदुन्मुखी ॥ १२.२६४.११ ॥
ହେ ମହାବାହୁ, ଶତ୍ରୁ ନଗର ଜୟୀ, ଏପରି କୁହାଯିବା ପରେ ମୃତ୍ୟୁ କିଛି କହିଲା ନାହିଁ; ସେ ନମ୍ର ହୋଇ ଭଗବାନଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ମୁଖ କରି ଠିଆ ହେଲା।
12.264.12
पुनः पुनरथोक्ता सा गतसत्त्वेव भामिनी ।
तूष्णीमासीत्ततो देवो लोकानामीश्वरेश्वरः ॥ १२.२६४.१२ ॥
ବାରମ୍ବାର କୁହାଯିବା ପରେ ସେ ଭାମିନୀ ପ୍ରାଣହୀନା ପରି ନୀରବ ରହିଲା। ତାପରେ ଲୋକମାନଙ୍କ ଈଶ୍ୱରମାନଙ୍କର ଈଶ୍ୱର ଦେବ ନୀରବ ରହିଲେ।
12.264.13
प्रससाद किल ब्रह्मा स्वयमेवात्मनाऽऽत्मनि ।
स्मयमानश्च लोकेशो लोकान्सर्वानवैक्षत ॥ १२.२६४.१३ ॥
ବ୍ରହ୍ମା ନିଜ ମଧ୍ୟରେ ନିଜେ ଶାନ୍ତ ହେଲେ। ଲୋକପତି ହସିହସି ସମସ୍ତ ଲୋକକୁ ଚାହିଁଲେ।
12.264.14
निवृत्तरोषे तस्मिंस्तु भगवत्यपराजिते ।
सा कन्याऽथ जगामास्य समीपादिति नःश्रुतम् ॥ १२.२६४.१४ ॥
ସେହି ଅପରାଜିତ ଭଗବାନଙ୍କ କ୍ରୋଧ ଶାନ୍ତ ହେଲେ ସେହି କନ୍ୟା ତାଙ୍କ ନିକଟରୁ ଚାଲିଗଲା ବୋଲି ଆମେ ଶୁଣିଛୁ।
12.264.15
अपसृत्याप्रतिश्रुत्य प्रजासंहरणं तदा ।
त्वरमाणेव राजेन्द्र मृत्युर्धेनुकमभ्यगात् ॥ १२.२६४.१५ ॥
ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର! ପ୍ରଜା-ସଂହାରରେ ସମ୍ମତି ନ ଦେଇ ସରି ଯାଇ, ଯେମିତି ଶୀଘ୍ର ହେଉଥିବା ପରି ମୃତ୍ୟୁ ସେତେବେଳେ ଧେନୁକ ନିକଟକୁ ଗଲା।
12.264.16
सा तत्र परमं देवी तपोऽचरत दुश्चरम् ।
समा ह्येकपदे तस्थौ दशपद्मानि पञ्च च ॥ १२.२६४.१६ ॥
ସେଠାରେ ସେହି ଦେବୀ ଅତି କଠିନ ପରମ ତପସ୍ୟା କଲେ। ଗୋଟିଏ ଗୋଡ଼ ଉପରେ ଠିଆ ହେଲେ, ଦଶ ପଦ୍ମ ଓ ପାଞ୍ଚ (ବର୍ଷ) ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ।
12.264.17
तां तथा कुर्वतीं तत्र तपः परमदुश्चरम् ।
पुनरेव महातेजा ब्रह्मा वचनमब्रवीत् ॥ १२.२६४.१७ ॥
ସେଠାରେ ତାଙ୍କୁ ଏହିପରି ଅତି କଠିନ ତପସ୍ୟା କରୁଥିବାର ଦେଖି ମହାତେଜସ୍ୱୀ ବ୍ରହ୍ମା ପୁଣି ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
12.264.18
कुरुष्व मे वचो मृत्यो तदनादृत्य सत्वरा ।
तथैवैकपदे तात पुनरन्यानि सप्त सा ॥ १२.२६४.१८ ॥
ହେ ମୃତ୍ୟୁ! ମୋ ବାକ୍ୟ ପାଳନ କର, ତାକୁ ଅବହେଳା କରି ଶୀଘ୍ର। ହେ ବତ୍ସେ, ସେହିପରି ଗୋଟିଏ ଗୋଡ଼ ଉପରେ ଆଉ ସାତ (ବର୍ଷ) ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ଠିଆ ହେଲେ।
12.264.19
तस्थौ पद्मानि षट् चैव पञ्च द्वे चैव मानद ।
भूयः पद्मायुतं तात मृगैः सह चचार सा ॥ १२.२६४.१९ ॥
ସେ ଛଅ, ପାଞ୍ଚ ଓ ଦୁଇ ପଦ୍ମକାଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଠିଆ ହେଲେ। ହେ ମାନଦ, ହେ ତାତ, ସେ ପୁଣି ଦଶ ହଜାର ପଦ୍ମକାଳ ହରିଣମାନଙ୍କ ସହିତ ବିଚରଣ କଲେ।
12.264.20
द्वे चायुते नरश्रेष्ठ वाय्वाहारा महामते ।
पुनरेव ततो राजन्मौनमातिष्ठदुत्तमम् ॥ १२.२६४.२० ॥
ହେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦୁଇ ଅୟୁତ ବର୍ଷ ସେ କେବଳ ପବନ ଆହାର କରି ରହିଲେ। ହେ ମହାମତି, ହେ ରାଜନ୍, ତା'ପରେ ସେ ଉତ୍ତମ ମୌନ ଅବଲମ୍ବନ କଲେ।
12.264.21
अप्सु वर्षसहस्राणि सप्त चैकं च पार्थिव ।
ततो जगाम सा कन्या कौशिकीं नृपसत्तम ॥ १२.२६४.२१ ॥
ଜଳରେ ସାତ ହଜାର ବର୍ଷ ଓ ଆଉ ଗୋଟିଏ ବର୍ଷ ଗଲା, ହେ ପାର୍ଥିବ। ତା'ପରେ ସେ କନ୍ୟା କୌଶିକୀ ନଦୀ ଆଡ଼କୁ ଗଲେ, ହେ ନୃପସତ୍ତମ।
12.264.22
तत्र वायुजलाहारा चचार नियमं पुनः ।
ततो ययौ महाभागा गङ्गां मेरुं च केवलम् ॥ १२.२६४.२२ ॥
ସେଠାରେ ପବନ ଓ ଜଳ ଆହାର କରି ସେ ପୁଣି ନିୟମ ପାଳନ କଲେ। ତା'ପରେ, ହେ ମହାଭାଗା, ସେ ଗଙ୍ଗା ଓ କେବଳ ମେରୁ ଆଡ଼କୁ ଗଲେ।
12.264.23
तस्थौ दार्विव निश्चेष्टा प्रजानां हितकाम्यया ।
ततो हिमवतो मूर्ध्निं यत्र देवाः समीजिरे ॥ १२.२६४.२३ ॥
କାଠର ଖଣ୍ଡ ପରି ନିଶ୍ଚଳ ହୋଇ ସେ ଠିଆ ହେଲେ, ପ୍ରଜାଙ୍କ ହିତ କାମନାରେ। ତା'ପରେ ହିମାଳୟର ଶିଖରରେ, ଯେଉଁଠି ଦେବତାମାନେ ଏକତ୍ର ହୋଇଥିଲେ।
12.264.24
तत्राङ्गुष्ठेन राजेन्द्र निखर्वमचरत्तपः ।
तस्थौ पितामहं चैव तोषयामास यत्नतः ॥ १२.२६४.२४ ॥
ସେଠାରେ, ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ସେ ଗୋଟିଏ ଆଙ୍ଗୁଠି ଉପରେ ଠିଆ ହୋଇ ନିଖର୍ବ ସଂଖ୍ୟା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତପସ୍ୟା କଲେ। ଠିଆ ହୋଇ ସେ ଯତ୍ନପୂର୍ବକ ପିତାମହଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କଲେ।
12.264.25
ततस्तामब्रवीत्तत्र लोकानां प्रपितामहः ।
किमिदं वर्तसे पुत्रि क्रियतां मम तद्वचः ॥ १२.२६४.२५ ॥
ତା ପରେ ଲୋକମାନଙ୍କ ପ୍ରପିତାମହ ସେଠାରେ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, "କନ୍ୟା, ତୁମେ ଏ କଣ କରୁଛ? ମୋର ସେହି ବଚନ ପାଳନ କର।"
12.264.26
ततोऽब्रवीत्पुनर्मृत्युर्भगवन्तं पितामहम् ।
न हरेयं प्रजा देव पुनस्त्वाऽहं प्रसादये ॥ १२.२६४.२६ ॥
ତା ପରେ ମୃତ୍ୟୁ ପୁଣି ଭଗବାନ ପିତାମହଙ୍କୁ କହିଲା, "ହେ ଦେବ, ମୁଁ ପ୍ରଜାମାନଙ୍କୁ ହରଣ କରିବି ନାହିଁ; ମୁଁ ପୁଣି ତୁମକୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରୁଛି।"
12.264.27
तामधर्मभयाद्भीतां पुनरेव प्रयाचतीम् ।
तदाऽब्रवीद्देवदेवो निगृह्येदं वचस्ततः ॥ १२.२६४.२७ ॥
ଅଧର୍ମର ଭୟରେ ଭୀତ, ପୁଣି ପ୍ରାର୍ଥନା କରୁଥିବା ତାକୁ ତେବେ ଦେବଦେବ ନିଜ ବାଣୀ ସଂଯତ କରି ଏହା କହିଲେ।
12.264.28
अधर्मो नास्ति ते मृत्यो संयच्छेमाः प्रजाः शुभे ।
मयाऽप्युक्तं मृषा भद्रे भविता नेह किंचन ॥ १२.२६४.२८ ॥
"ହେ ମୃତ୍ୟୁ, ତୁମ ପାଇଁ ଅଧର୍ମ ନାହିଁ; ହେ ଶୁଭେ, ଏ ପ୍ରଜାମାନଙ୍କୁ ସଂଯତ କର। ମୋ ଦ୍ୱାରା କହାଯାଇଥିବା କଥା ମଧ୍ୟ ମିଥ୍ୟା ହେଉ, ହେ ଭଦ୍ରେ; ଏଠାରେ କିଛି ହେବ ନାହିଁ।"
12.264.29
धर्मः सनातनश्च त्वामिहैवानुप्रवेक्ष्यति ।
अहं च विबुधाश्चैव त्वद्धिते निरताः सदा ॥ १२.२६४.२९ ॥
"ସନାତନ ଧର୍ମ ଏଠାରେ ହିଁ ତୁମ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କରିବ; ମୁଁ ଓ ଦେବତାମାନେ ସର୍ବଦା ତୁମ ହିତରେ ନିରତ ଅଛୁ।"
12.264.30
इमन्यं च ते कामं ददानि मनसेप्सितम् ।
न त्वां दोषेण यास्यन्ति व्याधिसंपीडिताः प्रजाः ॥ १२.२६४.३० ॥
"ତୁମକୁ ଆଉ ଏକ ମନ ଇଚ୍ଛିତ ବର ମଧ୍ୟ ଦେଉଛି: ବ୍ୟାଧିରେ ପୀଡ଼ିତ ପ୍ରଜାମାନେ ଦୋଷବଶତଃ ତୁମ ନିକଟକୁ ଯିବେ ନାହିଁ।"
12.264.31
पुरुषेषु च रूपेण पुरुषस्त्वं भविष्यसि ।
स्त्रीषु स्त्रीरूपिणी चैव तृतीयेषु नपुंसकम् ॥ १२.२६४.३१ ॥
ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରୂପରେ ତୁମେ ପୁରୁଷ ହେବ, ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ତ୍ରୀରୂପିଣୀ, ଏବଂ ତୃତୀୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନପୁଂସକ।
12.264.32
सैवमुक्ता महाराज कृताञ्जलिरुवाच ह ।
पुनरेव महात्मानं नेति देवेशमव्ययम् ॥ १२.२६४.३२ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ଏପରି କୁହାଯାଇ ସେ କରଯୋଡ଼ି ପୁଣି ସେହି ମହାତ୍ମା, ଅବ୍ୟୟ ଦେବେଶଙ୍କୁ କହିଲା — "ନା"।
12.264.33
तामब्रवीत्तदा देवो मृत्यो संहर मानवान् ।
अधर्मस्ते न भविता यथा ध्यास्याम्यहं शुभे ॥ १२.२६४.३३ ॥
ସେତେବେଳେ ଦେବ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ — "ହେ ମୃତ୍ୟୁ, ମାନବମାନଙ୍କୁ ସଂହାର କର; ହେ ଶୁଭେ, ମୁଁ ଯେପରି ଧ୍ୟାନ କରିବି, ତୁମର ଅଧର୍ମ ହେବ ନାହିଁ।"
12.264.34
त्वं हि शक्ता च युक्ता च पूर्वोत्पन्ना च भामिनि ।
अनुशिष्टा च निर्दोषा तस्मात्त्वं कुरु मे मतम् ॥ १२.२६४.३४ ॥
ତୁମେ ସମର୍ଥ, ଯୋଗ୍ୟ, ପୂର୍ବରୁ ଜନ୍ମିତା, ହେ ଭାମିନୀ; ଶିକ୍ଷିତା ଏବଂ ନିର୍ଦୋଷ; ତେଣୁ ମୋର ମତ ପୂରଣ କର।
12.264.35
यानश्रुबिन्दून्पतितानपश्यं ।
ये पाणिभ्यां धारितास्ते पुरस्तात्।
ते व्याधयो मानवान्घोररूपाः ।
प्राप्ते काले पीडयिष्यन्ति मृत्यो ॥ १२.२६४.३५ ॥
ପଡ଼ିଥିବା ଲୁହ ବିନ୍ଦୁଗୁଡ଼ିକ ମୁଁ ଦେଖିଲି; ହାତରେ ଧରାଯାଇଥିବା — ସେମାନେ ପୂର୍ବରୁ; ସେହି ବ୍ୟାଧିଗୁଡ଼ିକ, ଭୟଙ୍କର ରୂପର, ଉଚିତ ସମୟ ଆସିଲେ ମାନବମାନଙ୍କୁ ପୀଡ଼ା ଦେବେ, ହେ ମୃତ୍ୟୁ।
12.264.36
सर्वेषां त्वं प्राणिनामन्तकाले ।
कामक्रोधौ सहितौ योजयेथाः।
एवं धर्मस्त्वामुपैष्यत्यमोघो ।
न चाधर्मं लप्स्यसे तुल्यवृत्तिः ॥ १२.२६४.३६ ॥
ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଅନ୍ତକାଳରେ ତୁମେ କାମ ଓ କ୍ରୋଧକୁ ଏକତ୍ର ଯୋଡ଼ିବ; ଏପରି ଅମୋଘ ଧର୍ମ ତୁମକୁ ପାଇବ, ସମାନ ଆଚରଣ ଥିବା ତୁମକୁ ଅଧର୍ମ ମିଳିବ ନାହିଁ।
12.264.37
एवं धर्मं पालयिष्यस्यथो त्वं ।
न चात्मानं मञ्जयिष्यस्यधर्मे।
तस्मात्कामं रोचयाभ्यागतं त्वं ।
सा त्वं साधो संहरस्वेह जन्तून् ॥ १२.२६४.३७ ॥
ଏହିପରି ତୁମେ ଧର୍ମ ପାଳନ କରିବ, ଅଧର୍ମରେ ନିଜକୁ ଡୁବାଇବ ନାହିଁ। ଅତଏବ ଆସିଥିବା କାମନାକୁ ସ୍ୱୀକାର କର। ହେ ସାଧୁ, ଏଠାରେ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କୁ ସଂହାର କର।
12.264.38
सा वै तदा मृत्युसंज्ञा कृतास्त्री ।
शापाद्भीता बाढमित्यब्रवीत्तम्।
अथो प्राणान्प्राणिनामन्तकाले ।
कामक्रोधौ प्राप्य नित्यं निहन्ति ॥ १२.२६४.३८ ॥
ସେତେବେଳେ ମୃତ୍ୟୁ ନାମକ, ଅସ୍ତ୍ରଧାରିଣୀ ସେହି ସ୍ତ୍ରୀ ଶାପରୁ ଭୀତ ହୋଇ କହିଲା, 'ଠିକ୍।' ଏବଂ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ଅନ୍ତକାଳରେ କାମ ଓ କ୍ରୋଧକୁ ପାଇ ସେ ସର୍ବଦା ପ୍ରାଣ ହରଣ କରେ।
12.264.39
मृत्योर्ये ते व्याधयश्चाश्चुपाता ।
मनुष्याणां युज्यते यैः शरीरम्।
सर्वेषां वै प्राणिनां प्राणनान्ते ।
तस्माच्छोकं मा कृथा बुद्ध्य बुद्ध्या ॥ १२.२६४.३९ ॥
ମୃତ୍ୟୁର ସେହି ବ୍ୟାଧି ଓ ଘୋଡ଼ାରୁ ପଡ଼ିବା ପରି ଆଘାତ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ମନୁଷ୍ୟର ଶରୀର ଯୋଡ଼ା ହୁଏ, ସେସବୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ପ୍ରାଣାନ୍ତ ସମୟରେ ଆସେ। ଅତଏବ ବୁଦ୍ଧିରେ ବୁଝି ଶୋକ କର ନାହିଁ।
12.264.40
सर्वे देवाः प्राणिनां प्राणनान्ते ।
गत्वा वृत्ताः सन्निवृत्तास्तथैव।
एवं सर्वे मानवाः प्राणनान्ते ।
गत्वा वृत्ता देववद्राजसिंह ॥ १२.२६४.४० ॥
ସମସ୍ତ ଦେବତା ମଧ୍ୟ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ପ୍ରାଣାନ୍ତ ସମୟରେ ଯାଇ ଫେରି ଆସନ୍ତି; ସେହିପରି। ଏହିପରି ସମସ୍ତ ମନୁଷ୍ୟ ପ୍ରାଣାନ୍ତ ସମୟରେ ଯାଇ ଦେବତାଙ୍କ ପରି ଚାଲିଯାଆନ୍ତି, ହେ ରାଜସିଂହ।
12.264.41
वायुर्भीमो भीमनादो महौजाः ।
सर्वेषां च प्राणिनां प्राणभूतः।
अनावृत्तिर्देहिनां देहपाते ।
तस्माद्वायुर्देवदेवो विशिष्टः ॥ १२.२६४.४१ ॥
ବାୟୁ ଭୟଙ୍କର, ଭୟଙ୍କର ଗର୍ଜନକାରୀ ଏବଂ ମହାବଳୀ। ସେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ପ୍ରାଣରୂପ। ଦେହଧାରୀଙ୍କର ଦେହପାତରେ ସେମାନେ ଫେରନ୍ତି ନାହିଁ। ତେଣୁ ବାୟୁ ଦେବତାଙ୍କ ଦେବତା ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
12.264.42
सर्वे देवा मर्त्यसंज्ञाविशिष्टाः ।
सर्वे मर्त्या देवसंज्ञाविशिष्टाः।
तस्मात्पुत्रं मा शुचो राजसिंह ।
पुत्रः स्वर्गं प्राप्यते मोदते हे ॥ १२.२६४.४२ ॥
ସମସ୍ତ ଦେବତା ମର୍ତ୍ତ୍ୟ ନାମରେ ବିଶିଷ୍ଟ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ମର୍ତ୍ତ୍ୟ ଦେବ ନାମରେ ବିଶିଷ୍ଟ। ଅତଏବ ହେ ରାଜସିଂହ, ପୁତ୍ର ପାଇଁ ଶୋକ କର ନାହିଁ। ପୁତ୍ର ସ୍ୱର୍ଗ ପାଇ ଆନନ୍ଦିତ ହୁଏ।
12.264.43
एवं मृत्युर्देवसृष्टा प्रजानां ।
प्राप्ते काले संहरन्ती यथावत्।
तस्याश्चैव व्याधयस्तेऽश्रुपाताः ।
प्राप्ते काले संहरन्तीह जन्तून् ॥ १२.२६४.४३ ॥
ଏହିପରି ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟ ମୃତ୍ୟୁ, କାଳ ଆସିଲେ ପ୍ରଜାମାନଙ୍କୁ ଯଥାବତ୍ ହରଣ କରେ। ତାହାର ରୋଗ ଓ ଅଶ୍ରୁପାତ ମଧ୍ୟ ଅଛି। କାଳ ଆସିଲେ ସେ ଏଠାରେ ଜୀବମାନଙ୍କୁ ହରଣ କରେ।