ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 12.267
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.267.1
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
तुलाधारस्य वाक्यानि धर्मे जाजलिना सह ॥ १२.२६७.१ ॥
ଏଠାରେ ମଧ୍ୟ ଲୋକେ ଏହି ପ୍ରାଚୀନ ଇତିହାସ କହନ୍ତି — ଧର୍ମ ବିଷୟରେ ଜାଜଲି ସହ ତୁଲାଧାରଙ୍କ ବାକ୍ୟ।
12.267.2
वने वनचरः कश्चिज्जाजलिर्नाम वै द्विजः ।
सागरोद्देशमागम्य तपस्तेपे महातपाः ॥ १२.२६७.२ ॥
ବନରେ ରହୁଥିବା ଜାଜଲି ନାମକ ଜଣେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ସାଗରକୂଳକୁ ଆସି ମହାତପସ୍ୟା କଲେ।
12.267.3
नियतो नियताहारश्चीराजिनजटाधरः ।
मलपङ्कधरो धीमान्बहून्वर्षगणान्मुनिः ॥ १२.२६७.३ ॥
ସଂଯମୀ, ନିୟତ ଆହାରୀ, ଚୀର-ଅଜିନ-ଜଟାଧାରୀ, ମଳ-ପଙ୍କଧାରୀ ବୁଦ୍ଧିମାନ ମୁନି ବହୁ ବର୍ଷ ଧରି।
12.267.4
स कदाचिन्महातेजा जलवासो महीपते ।
चचार लोकान्विप्रर्षिः प्रेक्षमाणो मनोजवः ॥ १२.२६७.४ ॥
ସେହି ମହାତେଜସ୍ୱୀ ଜଳବାସୀ, ହେ ମହୀପତି, ଥରେ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିଚରଣ କଲେ — ମନୋବେଗୀ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଋଷି, ସବୁ ଦେଖି।
12.267.5
स चिन्तयामास मुनिर्जलमध्ये कदाचन ।
विप्रेक्ष्य सागरान्तां वै महीं सवनकाननाम् ॥ १२.२६७.५ ॥
ସେହି ମୁନି ଥରେ ଜଳ ମଧ୍ୟରେ ଠିଆ ହୋଇ, ସାଗର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟାପ୍ତ ବନ ଓ ଉପବନ ସହିତ ପୃଥିବୀକୁ ଦେଖି ଚିନ୍ତା କଲେ।
12.267.6
न मया सदृशोऽस्तीह लोके स्थावरजङ्गमे ।
अप्सु वैहायसं गच्छेन्मया योऽन्यः सहेति वै ॥ १२.२६७.६ ॥
ଏ ଲୋକରେ, ସ୍ଥାବର-ଜଙ୍ଗମ ମଧ୍ୟରେ ମୋ ସମାନ କେହି ନାହାଁନ୍ତି; ଜଳରେ ମଧ୍ୟ ଆକାଶଗାମୀ ହୋଇ ମୋ ସହିତ ଯାଇ ପାରିବା ଅନ୍ୟ କେହି ନାହିଁ।
12.267.7
स दृश्यमानो रक्षोभिर्जलमध्ये च भारत ।
आस्फोटयत्तदाऽऽकाशे धर्मः प्राप्तो मयेति वै ॥ १२.२६७.७ ॥
ହେ ଭାରତ, ରାକ୍ଷସମାନେ ଦେଖୁଥିବା ବେଳେ ସେ ଜଳ ମଧ୍ୟରେ ଓ ଆକାଶରେ ତାଳି ବଜାଇ କହିଲା, "ମୁଁ ଧର୍ମ ଲାଭ କରିଛି।"
12.267.8
अब्रुवंश्च पिशाचास्तं नैवं त्वं वक्तुमर्हसि ।
तुलाधारो वणिग्धर्मा वाराणस्यां महायशाः।
सोऽप्येवं नार्हते वक्तुं यथा त्वं द्विजसत्तम ॥ १२.२६७.८ ॥
ପିଶାଚମାନେ ତାକୁ କହିଲେ: "ତୁମେ ଏପରି କହିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ବାରାଣସୀର ଧର୍ମଶୀଳ, ମହାଯଶସ୍ୱୀ ବଣିକ ତୁଳାଧାର ମଧ୍ୟ ତୁମ ପରି କହିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ, ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ।"
12.267.9
इत्युक्तो जाजलिर्भूतैः प्रत्युवाच महातपाः ।
पश्येयं तमहं प्राज्ञं तुलाधारं यशस्विनम् ॥ १२.२६७.९ ॥
ଭୂତମାନେ ଏପରି କହିବାରୁ ମହାତପସ୍ୱୀ ଜାଜଲି ଉତ୍ତର ଦେଲେ: "ମୁଁ ସେହି ପ୍ରାଜ୍ଞ, ଯଶସ୍ୱୀ ତୁଳାଧାରଙ୍କୁ ଅବଶ୍ୟ ଦେଖିବି।"
12.267.10
इति ब्रुवाणं तमृषिं रक्षांस्युत्थाय सागरात् ।
अब्रुवन्गच्छ पन्थानमास्थायेमं द्विजोत्तम् ॥ १२.२६७.१० ॥
ଏପରି କହୁଥିବା ସେହି ଋଷିଙ୍କୁ ରାକ୍ଷସମାନେ ସମୁଦ୍ରରୁ ଉଠି କହିଲେ: "ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ, ଏହି ପଥ ଧରି ଯାଅ।"
12.267.11
इत्युक्तो जाजलिर्भूतैर्जगाम विमनास्तदा ।
वाराणस्यां तुलाधारं समासाद्याब्रवीदिदम् ॥ १२.२६७.११ ॥
ଭୂତମାନେ ଏପରି କହିବାରୁ ଜାଜଲି ବିମନା ହୋଇ ଚାଲିଗଲେ। ବାରାଣସୀରେ ପହଞ୍ଚି ସେ ତୁଳାଧାରଙ୍କୁ ଏହା କହିଲେ।
12.267.12
किं कृतं दुष्करं तात कर्म जाजलिना पुरा ।
येन सिद्धिं परां प्राप्तस्तन्मे व्याख्यातुमर्हसि ॥ १२.२६७.१२ ॥
"ହେ ତାତ, ପୂର୍ବେ ଜାଜଲି କେଉଁ ଦୁଷ୍କର କର୍ମ କରି ପରମ ସିଦ୍ଧି ପାଇଥିଲେ? ତାହା ମୋତେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରନ୍ତୁ।"
12.267.13
अतीव तपसा युक्तो घोरेण स बभूव ह ।
नद्युपस्पर्शनपरः सायंप्रातर्महातपाः ॥ १२.२६७.१३ ॥
ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଘୋର ତପସ୍ୟାରେ ଯୁକ୍ତ ହେଲେ। ନଦୀରେ ସ୍ନାନରେ ନିରତ, ସନ୍ଧ୍ୟା ଓ ପ୍ରଭାତରେ ସେ ମହାତପସ୍ୱୀ ଥିଲେ।
12.267.14
अग्नीन्परिचरन्सम्यक्स्वाध्यायपरमो द्विजः ।
वानप्रस्थ विधानज्ञो जाजलिर्ज्वलितः श्रिया ॥ १२.२६७.१४ ॥
ଅଗ୍ନିମାନଙ୍କୁ ଯଥାଯଥ ସେବା କରୁଥିବା, ସ୍ୱାଧ୍ୟାୟରେ ପରମ ନିରତ, ବାନପ୍ରସ୍ଥ ବିଧି ଜାଣିଥିବା ସେ ଦ୍ୱିଜ ଜାଜଲି ଶ୍ରୀରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଲେ।
12.267.15
वने तपस्यतिष्ठत्स न चाधर्ममवैक्षत ।
वर्षास्वाकाशशायी च हेमन्ते जलसंश्रयः ॥ १२.२६७.१५ ॥
ବନରେ ତପସ୍ୟା କରି ସେ ରହିଲେ, ଏବଂ ଅଧର୍ମ ସେ ଦେଖିଲେ ନାହିଁ। ବର୍ଷାରେ ସେ ଖୋଲା ଆକାଶ ତଳେ ଶୋଇଲେ; ହେମନ୍ତରେ ଜଳରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଲେ।
12.267.16
वातातपसहो ग्रीष्मे न चाधर्ममविन्दत ।
दुःखशय्याश्च विविधा भूमौ च परिवर्तनम् ॥ १२.२६७.१६ ॥
ଗ୍ରୀଷ୍ମରେ ପବନ ଓ ଖରା ସହି ସେ ଅଧର୍ମ ପାଇଲେ ନାହିଁ। ବିବିଧ ଦୁଃଖଶଯ୍ୟାରେ ଓ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଆ ଫେରିବାରେ ସେ ରହିଲେ।
12.267.17
ततः कदाचित्स मुनिर्वर्षास्वाकाशमास्थितः ।
अन्तरिक्षाज्जलं मूर्ध्नां प्रत्यगृह्णान्मुहुर्मुहुः ॥ १२.२६७.१७ ॥
ତା'ପରେ ଏକଦା ସେ ମୁନି ବର୍ଷାରେ ଖୋଲା ଆକାଶ ତଳେ ଠିଆ ହୋଇ, ଆକାଶରୁ ଆସୁଥିବା ଜଳ ମସ୍ତକରେ ବାରମ୍ବାର ଗ୍ରହଣ କଲେ।
12.267.18
आप्लुतस्य जटाः क्लिन्ना बभूवुर्ग्रथिताः प्रभो ।
अरण्यगमनान्नित्यं मलिनोऽमलसंयुतः ॥ १२.२६७.१८ ॥
ହେ ପ୍ରଭୁ, ସ୍ନାନ କରିଥିବା ତାଙ୍କ ଜଟା ଭିଜି ଗଣ୍ଠି ପଡ଼ିଗଲା। ବନକୁ ଯିବା ହେତୁ ସେ ସର୍ବଦା ମଳିନ ଥିଲେ, ତଥାପି ନିର୍ମଳତାରେ ଯୁକ୍ତ ଥିଲେ।
12.267.19
स कदाचिन्निराहारो वायुभक्षो महातपाः ।
तस्थौ काष्ठवदव्यग्रो न चचाल च कर्हिचित् ॥ १२.२६७.१९ ॥
ସେ କେବେ ନିରାହାର, କେବଳ ପବନ ଭକ୍ଷୀ, ମହାତପସ୍ବୀ ହୋଇ, କାଠ ପରି ଅଚଞ୍ଚଳ ଠିଆ ହେଲେ; କେବେ ହେଲେ ଗତି କଲେ ନାହିଁ।
12.267.20
तस्य स्म स्थाणुभूतस्य निर्विचेष्टस्य भारत ।
कुलिङ्गशकुनौ राजन्नीडं शिरसि चक्रतुः ॥ १२.२६७.२० ॥
ହେ ଭାରତ, ସ୍ଥାଣୁ ପରି ନିଶ୍ଚେଷ୍ଟ ତାଙ୍କ ମସ୍ତକରେ, ହେ ରାଜନ୍, କୁଳିଙ୍ଗ ନାମକ ଦୁଇ ପକ୍ଷୀ ବସା ବାନ୍ଧିଲେ।
12.267.21
स तौ दयावान्ब्रह्मर्षिरुपप्रैक्षत दंपती ।
कुर्वाणौ नीडकं तत्र जटासु तृणतन्तुभिः ॥ १२.२६७.२१ ॥
ଦୟାଳୁ ସେଇ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷି ସେଠାରେ ଜଟାରେ ତୃଣ ଓ ସୂତ୍ରରେ ବସା ବାନ୍ଧୁଥିବା ସେହି ଦମ୍ପତିଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
12.267.22
यदा न स चलत्येव स्थाणुभूतो महातपाः ।
ततस्तौ सुखविश्वस्तौ सुखं तत्रोषतुस्तदा ॥ १२.२६७.२२ ॥
ସ୍ଥାଣୁ ପରି ସେଇ ମହାତପସ୍ବୀ କେବେ ନ ଗଲେ, ସେମାନେ ଦୁହେଁ ନିଶ୍ଚିନ୍ତ ହୋଇ ସୁଖରେ ସେଠାରେ ରହିଲେ।
12.267.23
अतीतास्वथ वर्षासु शरत्काल उपस्थिते ।
प्राजापत्येन विधिना विश्वासात्काममोहितौ ॥ १२.२६७.२३ ॥
ବର୍ଷା ଋତୁ ଅତିକ୍ରାନ୍ତ ହେଲେ ଶରତ ଋତୁ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ, ବିଶ୍ୱାସରୁ କାମମୋହିତ ହୋଇ ସେମାନେ ଦୁହେଁ ପ୍ରାଜାପତ୍ୟ ବିଧିରେ (ମିଳିତ ହେଲେ)।
12.267.24
तत्रोत्पादयतां राजञ्शिरस्यण्डानि खेचरौ ।
तान्यबुध्यत तेजस्वी स विप्रः संशितव्रतः ॥ १२.२६७.२४ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ସେଠାରେ ମସ୍ତକରେ ଅଣ୍ଡା ପାରୁଥିବା ସେହି ଦୁଇ ଆକାଶଚାରୀ ପକ୍ଷୀଙ୍କୁ ସେହି ତେଜସ୍ୱୀ, ଦୃଢ଼ବ୍ରତ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଜାଣିଲେ।
12.267.25
बुद्ध्वा च स महातेजा न चचाल च जाजलिः ।
धर्मे कृतमना नित्यं नाधर्मं स त्वरोचयत् ॥ १२.२६७.२५ ॥
ତାହା ଜାଣି ମଧ୍ୟ ମହାତେଜସ୍ୱୀ ଜାଜଲି ବିଚଳିତ ହେଲେ ନାହିଁ। ସଦା ଧର୍ମରେ ମନ ସ୍ଥିର ରଖୁଥିବା ସେ ଅଧର୍ମକୁ କଦାପି ପସନ୍ଦ କଲେ ନାହିଁ।
12.267.26
अहन्यहनि चागत्य ततस्तौ तस्य मूर्धनि ।
आश्वासितौ निवसतः संप्रहृष्टौ तदा विभौ ॥ १२.२६७.२६ ॥
ହେ ବିଭୁ, ସେ ଦୁଇଜଣ ପ୍ରତିଦିନ ଆସି ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରେ ଆଶ୍ୱସ୍ତ ହୋଇ ରହୁଥିଲେ ଏବଂ ସେତେବେଳେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ହେଉଥିଲେ।
12.267.27
अण्डेभ्यस्त्वथ पुष्टेभ्यः प्राजायन्त शकुन्तकाः ।
व्यवर्धन्त च तत्रैव न चाकम्पत जाजलिः ॥ १२.२६७.२७ ॥
ତା'ପରେ ପୋଷିତ ଅଣ୍ଡାରୁ ପକ୍ଷୀମାନେ ଜନ୍ମିଲେ; ସେଠାରେ ହିଁ ସେମାନେ ବଢ଼ିଲେ। କିନ୍ତୁ ଜାଜଲି ବିଚଳିତ ହେଲେ ନାହିଁ।
12.267.28
स रक्षमाणस्त्वण्डानि कुलिङ्गानां धृतव्रतः ।
तथैव तस्थौ धर्मात्मा निर्विचेष्टः समाहितः ॥ १२.२६७.२८ ॥
କୁଲିଙ୍ଗ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ଅଣ୍ଡାକୁ ରକ୍ଷା କରି, ବ୍ରତରେ ଦୃଢ଼ ସେ ଧର୍ମାତ୍ମା ସେହିପରି ନିଶ୍ଚଳ ଓ ସମାହିତ ହୋଇ ଠିଆ ହୋଇ ରହିଲେ।
12.267.29
ततस्तु काले राजेन्द्र बभूवुस्तेऽथ पक्षिणः ।
बुबुधे तांस्तु स मुनिर्जातपक्षान्कुलिङ्गकान् ॥ १२.२६७.२९ ॥
ତା'ପରେ ଉପଯୁକ୍ତ ସମୟରେ, ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ସେମାନେ ପକ୍ଷୀ ହେଲେ। ସେତେବେଳେ ମୁନି ଡେଣା ଉଠିଥିବା କୁଲିଙ୍ଗ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କୁ ଜାଣିଲେ।
12.267.30
ततः कदाचित्तांस्तत्र पश्यन्पक्षीन्यतव्रतः ।
बभूव परमप्रीतस्तदा मतिमतां वरः ॥ १२.२६७.३० ॥
ତା'ପରେ ଏକ ସମୟରେ ସେଠାରେ ସେହି ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କୁ ଦେଖି, ବ୍ରତରେ ଦୃଢ଼, ବୁଦ୍ଧିମାନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ।
12.267.31
तथा तानभिसंवृद्धान्दृष्ट्वा चैवाप्तवान्मुदम् ।
शकुनौ निर्भयौ तत्र ऊषतुश्चात्मजैः सह ॥ १२.२६७.३१ ॥
ଏହିପରି ସେମାନଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବଢ଼ିଥିବା ଦେଖି ସେ ମଧ୍ୟ ଆନନ୍ଦ ପାଇଲା। ସେହି ଦୁଇ ପକ୍ଷୀ ସେଠାରେ ନିର୍ଭୟ ହୋଇ ନିଜ ସନ୍ତାନମାନଙ୍କ ସହ ରହିଲେ।
12.267.32
जातपक्षांश्च सोऽपश्यदुड्डीनान्पुनरागतान् ।
सायंसायं द्विजान्विप्रो न चाकम्पत जाजलिः ॥ १२.२६७.३२ ॥
ପକ୍ଷ ଉଠିଥିବା ସେହି ପକ୍ଷୀମାନେ ଉଡ଼ିଯାଇ ପୁଣି ଫେରି ଆସୁଥିବା ସେ ପ୍ରତି ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ଦେଖୁଥିଲା; କିନ୍ତୁ ବିପ୍ର ଜାଜଳି ବିଚଳିତ ହେଲା ନାହିଁ।
12.267.33
कदाचित्पुनरभ्येत्य पुनर्गच्छन्ति संततम् ।
त्यक्ता मातापितृभ्यां ते नचाकम्पत जाजलिः ॥ १२.२६७.३३ ॥
କେବେ ସେହି ପକ୍ଷୀମାନେ ପୁଣି ନିକଟକୁ ଆସି ନିରନ୍ତର ପୁଣି ଚାଲିଯାଉଥିଲେ; ଯେପରି ମାତାପିତା ସେମାନଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିଥିଲେ; ତଥାପି ଜାଜଳି ବିଚଳିତ ହେଲା ନାହିଁ।
12.267.34
तथा ते दिवसं चापि गत्वा सायं पुनर्नृप ।
उपावर्तन्त तत्रैव निवासार्थं शकुन्तकाः ॥ १२.२६७.३४ ॥
ଏହିପରି ସେହି ପକ୍ଷୀମାନେ ଦିନରେ ଯାଉଥିଲେ ଏବଂ ହେ ରାଜନ୍, ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ପୁଣି ସେଠାରେ ବାସ ପାଇଁ ଫେରି ଆସୁଥିଲେ।
12.267.35
कदाचिद्दिवसान्पञ्च समुत्पत्य विहगमाः ।
षष्ठेऽहनि समाजग्मुर्न चाकम्पत जाजलिः ॥ १२.२६७.३५ ॥
କେବେ ସେହି ପକ୍ଷୀମାନେ ପାଞ୍ଚ ଦିନ ଉଡ଼ିଯାଇ ଷଷ୍ଠ ଦିନରେ ଫେରି ଆସି ଏକତ୍ର ହେଉଥିଲେ; ତଥାପି ଜାଜଳି ବିଚଳିତ ହେଲା ନାହିଁ।
12.267.36
क्रमेण च पुनः सर्वे दिवसान्सुबहूनथ ।
नोपावर्तन्त शकुना जातपक्षाश्च ते यदा ॥ १२.२६७.३६ ॥
ତା'ପରେ କ୍ରମେ କ୍ରମେ, ପକ୍ଷ ଉଠିଥିବା ସେହି ପକ୍ଷୀମାନେ ବହୁ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଫେରି ଆସିଲେ ନାହିଁ।
12.267.37
कदाचिन्मासमात्रेण समुत्पत्य विहंगमाः ।
नैवागच्छंस्ततो राजन्प्रातिष्ठत स जाजलिः ॥ १२.२६७.३७ ॥
ଏକଦା ଏକ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ପକ୍ଷୀମାନେ ଉଡ଼ିଗଲେ; ହେ ରାଜନ, ସେମାନେ ଫେରି ଆସିଲେ ନାହିଁ; ତେବେ ଜାଜଲି ଯାତ୍ରା କଲା।
12.267.38
ततस्तेषु प्रलीनेषु जाजलिर्जातविस्मयः ।
सिद्धोस्मीति मतिं चक्रे ततस्तं मान आविशत् ॥ १२.२६७.३८ ॥
ସେମାନେ ଲୁପ୍ତ ହେବା ପରେ ଜାଜଲି ବିସ୍ମିତ ହେଲା; 'ମୁଁ ସିଦ୍ଧ ହୋଇଛି' ବୋଲି ଭାବିଲା; ତେବେ ତା'ଭିତରେ ଅହଂକାର ପ୍ରବେଶ କଲା।
12.267.39
स तथा निर्गतान्दृष्ट्वा शकुन्तान्नियतव्रतः ।
संभावितात्मा संभाव्य भृशं प्रीतस्तदाऽभवत् ॥ १२.२६७.३९ ॥
ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କୁ ଚାଲିଯିବାର ଦେଖି ନିୟମବ୍ରତୀ ସେ ନିଜକୁ ସମ୍ମାନିତ ଭାବି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲା।
12.267.40
स नद्यां समुपस्पृश्य तर्पयित्वा हुताशनम् ।
उदयन्तमथादित्यमभ्यागच्छन्महातपाः ॥ १२.२६७.४० ॥
ସେ ମହାତପସ୍ବୀ ନଦୀରେ ସ୍ନାନ ଓ ଆଚମନ କରି, ହୋମାଗ୍ନିକୁ ତର୍ପଣ ଦେଇ, ଉଦୟମାନ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଆଡ଼କୁ ଆସିଲା।
12.267.41
संभाव्य चटकान्मूर्ध्नि जाजलिर्जपतांवरः ।
आस्फोटयत्तथाऽऽकाशे धर्मः प्राप्तो मयेति वै ॥ १२.२६७.४१ ॥
ଜପକାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜାଜଲି ଚଡ଼େଇମାନଙ୍କୁ ମୁଣ୍ଡରେ ସମ୍ମାନ ଦେଇ, ଆକାଶରେ ତାଳି ବଜାଇ କହିଲା, 'ମୁଁ ଧର୍ମ ପାଇଛି।'
12.267.42
अथान्तरिक्षे वागासीत्तां च शुश्राव जाजलिः ।
धर्मेण न समस्त्वं वै तुलाधारस्य जाजले ॥ १२.२६७.४२ ॥
ତେବେ ଆକାଶରୁ ଏକ ବାଣୀ ହେଲା; ଜାଜଲି ତାହା ଶୁଣିଲା: 'ହେ ଜାଜଲି, ଧର୍ମରେ ତୁମେ ତୁଳାଧାରଙ୍କ ସମାନ ନୁହଁ।'
12.267.43
वाराणस्यां महाप्राज्ञस्तुलाधारः प्रतिष्ठितः ।
सोऽप्येवं नार्हते वक्तुं यथा त्वं भाषसे द्विज ॥ १२.२६७.४३ ॥
ବାରାଣସୀରେ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ ତୁଳାଧାର ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଅଛନ୍ତି। ହେ ଦ୍ୱିଜ, ତୁମେ ଯେପରି କହୁଛ, ସେପରି କହିବାକୁ ସେ ମଧ୍ୟ ଯୋଗ୍ୟ ନୁହଁନ୍ତି।
12.267.44
सोमर्षवशमापन्नस्तुलाधारदिदृक्षया ।
पृथिवीमचरद्राजन्यत्रसायंगृहो मुनिः ॥ १२.२६७.४४ ॥
ହେ ରାଜନ୍, କ୍ରୋଧର ବଶବର୍ତ୍ତୀ ସେହି ମୁନି, ତୁଳାଧାରଙ୍କୁ ଦେଖିବାର ଇଚ୍ଛାରେ, ଯେଉଁଠି ସନ୍ଧ୍ୟା ହୁଏ ସେଠାରେ ହିଁ ଘର କରି, ପୃଥିବୀରେ ଭ୍ରମଣ କଲେ।
12.267.45
कालेन महताऽगच्छत्स तु वाराणसीं पुरीम् ।
विक्रीणन्तं च पण्यानि तुलाधारं ददर्श सः ॥ १२.२६७.४५ ॥
ବହୁ ସମୟ ପରେ ସେ ବାରାଣସୀ ନଗରୀକୁ ଗଲେ ଏବଂ ସେଠାରେ ତୁଳାଧାରଙ୍କୁ ସାମଗ୍ରୀ ବିକ୍ରି କରୁଥିବା ଦେଖିଲେ।
12.267.46
सोऽपि दृष्ट्वैव तं विप्रमायान्तं भाण्डजीवनः ।
समुत्थाय सुसंहृष्टः स्वागतेनाभ्यपूजयत् ॥ १२.२६७.४६ ॥
ସେହି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଆସୁଥିବା ଦେଖି, ବ୍ୟବସାୟରେ ଜୀବିକା ନିର୍ବାହକାରୀ ସେ ମଧ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ଉଠି ସ୍ୱାଗତ ବାକ୍ୟରେ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନିତ କଲେ।
12.267.47
आयानेवासि विदितो मम ब्रह्मन्न संशयः ।
ब्रवीमि यत्तु वचनं तच्छृणुष्व द्विजोत्तम ॥ १२.२६७.४७ ॥
ହେ ବ୍ରହ୍ମନ୍, ଆପଣ ଆସିଛନ୍ତି ବୋଲି ମୁଁ ଜାଣେ, ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ, ମୁଁ ଯାହା କହୁଛି ତାହା ଶୁଣନ୍ତୁ।
12.267.48
सागरानूपमाश्रित्य तपस्तप्तं त्वया महत् ।
न च धर्मस्य संज्ञां त्वं पुरा वेत्थ कथंचन ॥ १२.२६७.४८ ॥
ସମୁଦ୍ର କୂଳକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ତୁମେ ମହା ତପସ୍ୟା କରିଛ; କିନ୍ତୁ ଧର୍ମର ପ୍ରକୃତ ନାମ ତୁମେ ପୂର୍ବରୁ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ଜାଣିନାହଁ।
12.267.49
ततः सिद्धस्य तपसा तव विप्र शकुन्तकाः ।
क्षिप्रं शिरस्यजायन्त ते च संभावितास्त्वया ॥ १२.२६७.४९ ॥
ତା'ପରେ ହେ ବିପ୍ର, ତୁମ ସିଦ୍ଧି ଓ ତପସ୍ୟାର ବଳରେ ତୁମ ମୁଣ୍ଡରେ ଶୀଘ୍ର ଛୋଟ ପକ୍ଷୀ ଜନ୍ମିଲେ; ତୁମେ ସେମାନଙ୍କୁ ପାଳନ କଲ।
12.267.50
जातपक्षा यदा ते च गता संचरितुं ततः ।
मन्यमानस्ततो धर्मं चटकप्रभवं द्विज।
खे वाचां त्वमथाश्रौषीर्मां प्रति द्विजसत्तम ॥ १२.२६७.५० ॥
ସେମାନଙ୍କର ପଖ ଉଠି ସେମାନେ ଉଡ଼ିଗଲେ, ତା'ପରେ ହେ ଦ୍ୱିଜ, ଧର୍ମ ମନେ କରି ଆକାଶରେ ମୋ ବିଷୟରେ ବାଣୀ ତୁମେ ଶୁଣିଲ, ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ।
12.267.51
अमर्षवशमापन्नस्ततः प्राप्तो भवानिह ।
करवाणि प्रियं किं ते तद्ब्रूहि द्विजसत्तम ॥ १२.२६७.५१ ॥
କ୍ରୋଧର ବଶରେ ପଡ଼ି ତୁମେ ଏଠାକୁ ଆସିଛ। ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ, କୁହ, ତୁମର ପ୍ରିୟ କଣ କରିବି?