มหาภารตะ · อัธยายะ 12.267
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.267.1
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
तुलाधारस्य वाक्यानि धर्मे जाजलिना सह ॥ १२.२६७.१ ॥
ที่นี่เช่นกัน ผู้คนเล่าเรื่องเก่าแก่นี้ไว้ คือถ้อยคำของตุลาธารว่าด้วยธรรม ร่วมกับชาชลิ
12.267.2
वने वनचरः कश्चिज्जाजलिर्नाम वै द्विजः ।
सागरोद्देशमागम्य तपस्तेपे महातपाः ॥ १२.२६७.२ ॥
ในป่ามีพราหมณ์ผู้หนึ่งชื่อชาชลิ เป็นผู้อยู่ในป่า ผู้มีตบะยิ่งใหญ่ เขามาถึงชายฝั่งมหาสมุทรแล้วบำเพ็ญตบะ
12.267.3
नियतो नियताहारश्चीराजिनजटाधरः ।
मलपङ्कधरो धीमान्बहून्वर्षगणान्मुनिः ॥ १२.२६७.३ ॥
ผู้สำรวมตน มีอาหารที่ควบคุมไว้ นุ่งผ้าเปลือกไม้และหนังกวาง มวยผมยุ่งเหยิง ทั้งมีคราบมลทินและโคลนติดตัว ฤๅษีผู้ปัญญาดีอยู่เช่นนั้นหลายปี
12.267.4
स कदाचिन्महातेजा जलवासो महीपते ।
चचार लोकान्विप्रर्षिः प्रेक्षमाणो मनोजवः ॥ १२.२६७.४ ॥
ครั้งหนึ่ง ฤๅษีผู้รุ่งโรจน์นั้น ผู้อาศัยอยู่ในน้ำ ข้าแต่จอมปฐพี เดินทางไปทั่วโลกทั้งหลาย เร็วดังความคิด คอยมองดูสรรพสิ่ง
12.267.5
स चिन्तयामास मुनिर्जलमध्ये कदाचन ।
विप्रेक्ष्य सागरान्तां वै महीं सवनकाननाम् ॥ १२.२६७.५ ॥
ครั้งหนึ่ง ฤๅษีนั้นยืนอยู่กลางน้ำ มองดูแผ่นดินพร้อมป่าและสวนไปจนถึงขอบมหาสมุทร แล้วครุ่นคิดขึ้น
12.267.6
न मया सदृशोऽस्तीह लोके स्थावरजङ्गमे ।
अप्सु वैहायसं गच्छेन्मया योऽन्यः सहेति वै ॥ १२.२६७.६ ॥
ในโลกนี้ ท่ามกลางสิ่งที่ไม่เคลื่อนที่และสิ่งที่เคลื่อนที่ ไม่มีผู้ใดเสมอเหมือนข้า ไม่มีผู้ใดอื่นที่จะไปกับข้าได้ โดยบินไปในอากาศเหนือน้ำ
12.267.7
स दृश्यमानो रक्षोभिर्जलमध्ये च भारत ।
आस्फोटयत्तदाऽऽकाशे धर्मः प्राप्तो मयेति वै ॥ १२.२६७.७ ॥
ข้าแต่ภารตะ ขณะที่พวกรากษสเห็นอยู่ ณ กลางน้ำนั้น เขาตบมือดังขึ้นในอากาศแล้วกล่าวว่า “ข้าได้บรรลุธรรมแล้ว”
12.267.8
अब्रुवंश्च पिशाचास्तं नैवं त्वं वक्तुमर्हसि ।
तुलाधारो वणिग्धर्मा वाराणस्यां महायशाः।
सोऽप्येवं नार्हते वक्तुं यथा त्वं द्विजसत्तम ॥ १२.२६७.८ ॥
พวกปิศาจกล่าวแก่เขาว่า “ท่านไม่ควรกล่าวเช่นนี้ พ่อค้าตุลาธารแห่งวาราณสี ผู้ยึดมั่นในธรรมและมีเกียรติยศยิ่งใหญ่ ยังไม่คู่ควรจะกล่าวเช่นนั้น ดังที่ท่านกล่าว ข้าแต่ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ทวิชาติ”
12.267.9
इत्युक्तो जाजलिर्भूतैः प्रत्युवाच महातपाः ।
पश्येयं तमहं प्राज्ञं तुलाधारं यशस्विनम् ॥ १२.२६७.९ ॥
เมื่อถูกกล่าวเช่นนั้นโดยเหล่าภูต ชาชลิผู้มีตบะยิ่งใหญ่จึงตอบว่า “ข้าควรไปพบตุลาธารผู้ฉลาดและมีชื่อเสียงนั้น”
12.267.10
इति ब्रुवाणं तमृषिं रक्षांस्युत्थाय सागरात् ।
अब्रुवन्गच्छ पन्थानमास्थायेमं द्विजोत्तम् ॥ १२.२६७.१० ॥
ขณะที่ฤๅษีกำลังกล่าวเช่นนั้น พวกรากษสก็ลุกขึ้นจากทะเลแล้วกล่าวแก่เขาว่า “จงไปตามทางนี้เถิด ข้าแต่ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ทวิชาติ”
12.267.11
इत्युक्तो जाजलिर्भूतैर्जगाम विमनास्तदा ।
वाराणस्यां तुलाधारं समासाद्याब्रवीदिदम् ॥ १२.२६७.११ ॥
เมื่อถูกกล่าวเช่นนั้นโดยเหล่าภูต ชาชลิจึงออกเดินทางด้วยใจที่ไม่สบาย เมื่อถึงวาราณสีแล้ว เขาจึงเข้าไปหาตุลาธารและกล่าวคำนี้
12.267.12
किं कृतं दुष्करं तात कर्म जाजलिना पुरा ।
येन सिद्धिं परां प्राप्तस्तन्मे व्याख्यातुमर्हसि ॥ १२.२६७.१२ ॥
“ท่านผู้เป็นที่รัก ชาชลิได้กระทำกรรมอันยากยิ่งใดมาแต่ก่อน จึงบรรลุความสมบูรณ์สูงสุด ขอท่านโปรดอธิบายเรื่องนั้นแก่ข้าด้วยเถิด”
12.267.13
अतीव तपसा युक्तो घोरेण स बभूव ह ।
नद्युपस्पर्शनपरः सायंप्रातर्महातपाः ॥ १२.२६७.१३ ॥
เขามีตบะรุนแรงอย่างยิ่ง เป็นผู้ยินดีในการอาบน้ำในแม่น้ำทั้งเย็นและเช้า ผู้มีตบะยิ่งใหญ่
12.267.14
अग्नीन्परिचरन्सम्यक्स्वाध्यायपरमो द्विजः ।
वानप्रस्थ विधानज्ञो जाजलिर्ज्वलितः श्रिया ॥ १२.२६७.१४ ॥
ดูแลอัคนีทั้งหลายอย่างถูกต้อง หมั่นท่องพระเวทอย่างยิ่ง ชาชลิผู้เป็นทวิชาติ รู้ธรรมเนียมของผู้อยู่ป่า ลุกโชนด้วยสิริ
12.267.15
वने तपस्यतिष्ठत्स न चाधर्ममवैक्षत ।
वर्षास्वाकाशशायी च हेमन्ते जलसंश्रयः ॥ १२.२६७.१५ ॥
เขายืนบำเพ็ญตบะอยู่ในป่า และไม่เคยเห็นอธรรมเลย ในฤดูฝนนอนใต้ท้องฟ้าเปิด และในฤดูหนาวอาศัยอยู่ในน้ำ
12.267.16
वातातपसहो ग्रीष्मे न चाधर्ममविन्दत ।
दुःखशय्याश्च विविधा भूमौ च परिवर्तनम् ॥ १२.२६७.१६ ॥
ในฤดูร้อนอดทนต่อลมและแดด และไม่พบอธรรมเลย เขาใช้ชีวิตบนที่นอนอันลำบากหลายอย่าง และพลิกตัวไปมาบนพื้นดิน
12.267.17
ततः कदाचित्स मुनिर्वर्षास्वाकाशमास्थितः ।
अन्तरिक्षाज्जलं मूर्ध्नां प्रत्यगृह्णान्मुहुर्मुहुः ॥ १२.२६७.१७ ॥
ต่อมาครั้งหนึ่ง ฤๅษีนั้นยืนอยู่กลางท้องฟ้าในฤดูฝน ได้รับน้ำที่ตกลงมาจากอากาศบนศีรษะของตนซ้ำแล้วซ้ำเล่า
12.267.18
आप्लुतस्य जटाः क्लिन्ना बभूवुर्ग्रथिताः प्रभो ।
अरण्यगमनान्नित्यं मलिनोऽमलसंयुतः ॥ १२.२६७.१८ ॥
ข้าแต่พระองค์ มวยผมของเขาเปียกชุ่มจากการอาบน้ำ ก็พันกันยุ่ง เพราะการเดินเข้าป่าเป็นนิจ เขาจึงมีมลทินเสมอ แต่ก็ประกอบด้วยความบริสุทธิ์
12.267.19
स कदाचिन्निराहारो वायुभक्षो महातपाः ।
तस्थौ काष्ठवदव्यग्रो न चचाल च कर्हिचित् ॥ १२.२६७.१९ ॥
ครั้งหนึ่ง ฤๅษีผู้มีตบะยิ่งใหญ่นั้น ไม่กินอาหาร มีลมเป็นอาหาร ยืนนิ่งเหมือนท่อนไม้ ไม่สะทกสะท้าน และไม่เคยเคลื่อนไหวเลย
12.267.20
तस्य स्म स्थाणुभूतस्य निर्विचेष्टस्य भारत ।
कुलिङ्गशकुनौ राजन्नीडं शिरसि चक्रतुः ॥ १२.२६७.२० ॥
ข้าแต่ภารตะ ข้าแต่พระราชา บนศีรษะของผู้ที่กลายเป็นดั่งเสาหลัก ไม่เคลื่อนไหว นกคู่หนึ่งชื่อกุลิงคะ ได้สร้างรังไว้
12.267.21
स तौ दयावान्ब्रह्मर्षिरुपप्रैक्षत दंपती ।
कुर्वाणौ नीडकं तत्र जटासु तृणतन्तुभिः ॥ १२.२६७.२१ ॥
พราหมณ์ฤๅษีผู้มีเมตตานั้นได้เห็นคู่นกทั้งสองกำลังสร้างรังในมวยผมที่พันกันของท่าน ด้วยก้านหญ้าและเส้นใย
12.267.22
यदा न स चलत्येव स्थाणुभूतो महातपाः ।
ततस्तौ सुखविश्वस्तौ सुखं तत्रोषतुस्तदा ॥ १२.२६७.२२ ॥
เพราะฤๅษีผู้มีตบะยิ่งใหญ่นั้นนิ่งเหมือนตอไม้ ไม่ขยับเลยเลย นกทั้งสองจึงอยู่ที่นั่นอย่างสบายใจและเชื่อใจ ด้วยความสุข
12.267.23
अतीतास्वथ वर्षासु शरत्काल उपस्थिते ।
प्राजापत्येन विधिना विश्वासात्काममोहितौ ॥ १२.२६७.२३ ॥
เมื่อฤดูฝนผ่านไปแล้วและฤดูใบไม้ร่วงมาถึง คู่นกทั้งสองถูกความปรารถนาลุ่มหลงเพราะความไว้วางใจ จึงร่วมกันตามวิธีของปราชาปัตยะ
12.267.24
तत्रोत्पादयतां राजञ्शिरस्यण्डानि खेचरौ ।
तान्यबुध्यत तेजस्वी स विप्रः संशितव्रतः ॥ १२.२६७.२४ ॥
ข้าแต่พระราชา ในที่นั้น นกผู้ท่องอากาศทั้งสองได้วางไข่ไว้บนศีรษะของพราหมณ์ผู้เรืองรองนั้น พราหมณ์ผู้มีวรตั้งมั่นได้รู้เห็นไข่เหล่านั้น
12.267.25
बुद्ध्वा च स महातेजा न चचाल च जाजलिः ।
धर्मे कृतमना नित्यं नाधर्मं स त्वरोचयत् ॥ १२.२६७.२५ ॥
เมื่อรู้แล้ว ฤๅษีชาชาลีผู้มีตบะยิ่งใหญ่และเรืองรองนั้นก็มิได้หวั่นไหว ท่านมีใจยึดมั่นในธรรมเสมอ จึงไม่ยอมรับอธรรมเลย
12.267.26
अहन्यहनि चागत्य ततस्तौ तस्य मूर्धनि ।
आश्वासितौ निवसतः संप्रहृष्टौ तदा विभौ ॥ १२.२६७.२६ ॥
วันแล้ววันเล่า นกทั้งสองบินกลับมาและอาศัยอยู่บนศีรษะของท่าน ข้าแต่ผู้ทรงอำนาจ ทั้งสองได้รับความปลอบโยนและปีติยินดียิ่งนัก
12.267.27
अण्डेभ्यस्त्वथ पुष्टेभ्यः प्राजायन्त शकुन्तकाः ।
व्यवर्धन्त च तत्रैव न चाकम्पत जाजलिः ॥ १२.२६७.२७ ॥
จากไข่ที่ได้รับการฟูมฟักจนแข็งแรง ลูกนกตัวน้อยจึงเกิดขึ้น และเติบโตอยู่ที่นั่นเอง ส่วนชาชาลีมิได้สั่นไหวเลย
12.267.28
स रक्षमाणस्त्वण्डानि कुलिङ्गानां धृतव्रतः ।
तथैव तस्थौ धर्मात्मा निर्विचेष्टः समाहितः ॥ १२.२६७.२८ ॥
ท่านเฝ้ารักษาไข่ของนกกุลิงคะ ผู้มีจิตใจธรรมและตั้งมั่นในวรต ท่านยืนอยู่ที่นั้นเช่นเดิม ไม่ไหวติง จิตตั้งมั่น
12.267.29
ततस्तु काले राजेन्द्र बभूवुस्तेऽथ पक्षिणः ।
बुबुधे तांस्तु स मुनिर्जातपक्षान्कुलिङ्गकान् ॥ १२.२६७.२९ ॥
ข้าแต่จอมกษัตริย์ ต่อมาเมื่อถึงเวลา นกเหล่านั้นก็เติบโตเป็นนก ฤๅษีได้เห็นลูกนกกุลิงคะเหล่านั้นที่ขนปีกงอกแล้ว
12.267.30
ततः कदाचित्तांस्तत्र पश्यन्पक्षीन्यतव्रतः ।
बभूव परमप्रीतस्तदा मतिमतां वरः ॥ १२.२६७.३० ॥
ต่อมา วันหนึ่งเมื่อเห็นนกเหล่านั้นอยู่ที่นั่น ผู้ตั้งมั่นในวรต ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ปราชญ์ ก็มีความยินดียิ่งนัก
12.267.31
तथा तानभिसंवृद्धान्दृष्ट्वा चैवाप्तवान्मुदम् ।
शकुनौ निर्भयौ तत्र ऊषतुश्चात्मजैः सह ॥ १२.२६७.३१ ॥
เมื่อเห็นนกเหล่านั้นเติบโตเต็มที่เช่นนี้ ท่านก็ได้รับความปีติเช่นกัน นกทั้งสองอยู่ที่นั่นอย่างไร้ความกลัว พร้อมกับลูกหลานของตน
12.267.32
जातपक्षांश्च सोऽपश्यदुड्डीनान्पुनरागतान् ।
सायंसायं द्विजान्विप्रो न चाकम्पत जाजलिः ॥ १२.२६७.३२ ॥
ท่านเห็นนกที่ขนปีกงอกแล้วบินออกไป และกลับมาอีกทุกเย็น แต่พราหมณ์ชาชาลีมิได้หวั่นไหว
12.267.33
कदाचित्पुनरभ्येत्य पुनर्गच्छन्ति संततम् ।
त्यक्ता मातापितृभ्यां ते नचाकम्पत जाजलिः ॥ १२.२६७.३३ ॥
บางครั้งนกกลับมาใกล้อีก แล้วก็บินไปอีกซ้ำแล้วซ้ำเล่าไม่สิ้นสุด เสมือนถูกพ่อแม่ทอดทิ้ง ชาชาลีก็มิได้หวั่นไหว
12.267.34
तथा ते दिवसं चापि गत्वा सायं पुनर्नृप ।
उपावर्तन्त तत्रैव निवासार्थं शकुन्तकाः ॥ १२.२६७.३४ ॥
ข้าแต่พระราชา นกเหล่านั้นก็ไปตลอดวันเช่นนั้น และกลับมาสู่ที่เดิมเพื่อพักอาศัยในยามเย็น
12.267.35
कदाचिद्दिवसान्पञ्च समुत्पत्य विहगमाः ।
षष्ठेऽहनि समाजग्मुर्न चाकम्पत जाजलिः ॥ १२.२६७.३५ ॥
บางครั้งนกทั้งหลายบินออกไปห้าวัน แล้วในวันที่หกก็กลับมาพร้อมกัน ชาชาลีมิได้หวั่นไหว
12.267.36
क्रमेण च पुनः सर्वे दिवसान्सुबहूनथ ।
नोपावर्तन्त शकुना जातपक्षाश्च ते यदा ॥ १२.२६७.३६ ॥
ต่อมาตามลำดับ เมื่อขนปีกของนกเหล่านั้นงอกแล้ว นกทั้งหลายก็มิได้กลับมาเป็นเวลาหลายวันติดต่อกัน
12.267.37
कदाचिन्मासमात्रेण समुत्पत्य विहंगमाः ।
नैवागच्छंस्ततो राजन्प्रातिष्ठत स जाजलिः ॥ १२.२६७.३७ ॥
ข้าแต่พระราชา ครั้งหนึ่งหลังจากผ่านไปเพียงหนึ่งเดือน นกทั้งหลายบินขึ้นไปแล้วก็มิได้กลับมา ชาชาลีจึงออกเดินทาง
12.267.38
ततस्तेषु प्रलीनेषु जाजलिर्जातविस्मयः ।
सिद्धोस्मीति मतिं चक्रे ततस्तं मान आविशत् ॥ १२.२६७.३८ ॥
เมื่อนกเหล่านั้นหายไปแล้ว ชาชาลีเต็มไปด้วยความอัศจรรย์ใจ และคิดว่า ข้าสำเร็จแล้ว แล้วความทะนงก็เข้าครอบงำท่าน
12.267.39
स तथा निर्गतान्दृष्ट्वा शकुन्तान्नियतव्रतः ।
संभावितात्मा संभाव्य भृशं प्रीतस्तदाऽभवत् ॥ १२.२६७.३९ ॥
เมื่อเห็นนกเหล่านั้นจากไปเช่นนั้น ผู้ตั้งมั่นในวรตนั้นถือว่าตนได้รับเกียรติ และมีความยินดียิ่งนักในขณะนั้น
12.267.40
स नद्यां समुपस्पृश्य तर्पयित्वा हुताशनम् ।
उदयन्तमथादित्यमभ्यागच्छन्महातपाः ॥ १२.२६७.४० ॥
ท่านอาบน้ำในแม่น้ำ จิบน้ำ และถวายเครื่องบูชาแก่ไฟศักดิ์สิทธิ์แล้ว ฤๅษีผู้มีตบะยิ่งใหญ่ก็เดินไปทางดวงอาทิตย์ที่กำลังขึ้น
12.267.41
संभाव्य चटकान्मूर्ध्नि जाजलिर्जपतांवरः ।
आस्फोटयत्तथाऽऽकाशे धर्मः प्राप्तो मयेति वै ॥ १२.२६७.४१ ॥
ชาวชาลิผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้ท่องบทสวด ได้ให้เกียรติแก่นกกระจอกบนศีรษะของตน ตบมือขึ้นไปในอากาศ และกล่าวว่า ข้าพเจ้าได้บรรลุธรรมแล้วจริงๆ
12.267.42
अथान्तरिक्षे वागासीत्तां च शुश्राव जाजलिः ।
धर्मेण न समस्त्वं वै तुलाधारस्य जाजले ॥ १२.२६७.४२ ॥
ต่อมามีเสียงดังขึ้นในอากาศ และชาวชาลิได้ยินเสียงนั้นว่า ดูก่อนชาวชาลิ ในธรรม ท่านไม่เสมอเท่าทุลาธารเลย
12.267.43
वाराणस्यां महाप्राज्ञस्तुलाधारः प्रतिष्ठितः ।
सोऽप्येवं नार्हते वक्तुं यथा त्वं भाषसे द्विज ॥ १२.२६७.४३ ॥
ในเมืองพาราณสีมีทุลาธารผู้มีปัญญายิ่งตั้งอยู่ ท่านนั้นก็ไม่สมควรที่จะพูดอย่างที่ท่านพูด ดูก่อนพราหมณ์ผู้เกิดสองครั้ง
12.267.44
सोमर्षवशमापन्नस्तुलाधारदिदृक्षया ।
पृथिवीमचरद्राजन्यत्रसायंगृहो मुनिः ॥ १२.२६७.४४ ॥
ดูก่อนพระราชา ฤๅษีผู้นั้นถูกความโกรธครอบงำ ปรารถนาจะพบทุลาธาร จึงท่องเที่ยวไปทั่วแผ่นดิน ผู้มีที่อยู่ ณ ที่ใดที่พระอาทิตย์ตกดิน
12.267.45
कालेन महताऽगच्छत्स तु वाराणसीं पुरीम् ।
विक्रीणन्तं च पण्यानि तुलाधारं ददर्श सः ॥ १२.२६७.४५ ॥
ต่อมาในกาลอันยาวนาน ท่านได้ไปถึงนครพาราณสี และที่นั่นได้เห็นทุลาธารกำลังขายสินค้าของตน
12.267.46
सोऽपि दृष्ट्वैव तं विप्रमायान्तं भाण्डजीवनः ।
समुत्थाय सुसंहृष्टः स्वागतेनाभ्यपूजयत् ॥ १२.२६७.४६ ॥
ฝ่ายทุลาธารเมื่อเห็นพราหมณ์นั้นกำลังเดินเข้ามา ผู้ดำรงชีวิตด้วยสินค้าของตน ก็ลุกขึ้นด้วยความยินดียิ่ง และต้อนรับด้วยถ้อยคำทักทาย
12.267.47
आयानेवासि विदितो मम ब्रह्मन्न संशयः ।
ब्रवीमि यत्तु वचनं तच्छृणुष्व द्विजोत्तम ॥ १२.२६७.४७ ॥
ดูก่อนพราหมณ์ ข้าพเจ้ารู้แล้วว่าท่านมาถึงแล้ว ไม่มีข้อสงสัย ดูก่อนพราหมณ์ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้เกิดสองครั้ง ขอท่านฟังถ้อยคำที่ข้าพเจ้าจะกล่าว
12.267.48
सागरानूपमाश्रित्य तपस्तप्तं त्वया महत् ।
न च धर्मस्य संज्ञां त्वं पुरा वेत्थ कथंचन ॥ १२.२६७.४८ ॥
ท่านได้พึ่งพิงที่ชายฝั่งทะเล บำเพ็ญตบะอันยิ่งใหญ่ แต่ท่านไม่เคยรู้จักนามที่แท้จริงของธรรมเลยแม้สักครั้งในกาลก่อน
12.267.49
ततः सिद्धस्य तपसा तव विप्र शकुन्तकाः ।
क्षिप्रं शिरस्यजायन्त ते च संभावितास्त्वया ॥ १२.२६७.४९ ॥
ดูก่อนพราหมณ์ ต่อมาด้วยอำนาจแห่งความสำเร็จและตบะของท่าน นกเล็กๆ ได้เกิดขึ้นบนศีรษะของท่านอย่างรวดเร็ว และท่านก็ได้ทะนุถนอมนกเหล่านั้น
12.267.50
जातपक्षा यदा ते च गता संचरितुं ततः ।
मन्यमानस्ततो धर्मं चटकप्रभवं द्विज।
खे वाचां त्वमथाश्रौषीर्मां प्रति द्विजसत्तम ॥ १२.२६७.५० ॥
เมื่อปีกของนกเหล่านั้นงอกขึ้นแล้ว และมันบินจากไปท่องเที่ยวในอากาศ ดูก่อนพราหมณ์ผู้เกิดสองครั้ง ท่านคิดว่านั่นคือธรรม เกิดจากนกกระจอก แล้วท่านก็ได้ยินเสียงในอากาศกล่าวถึงข้าพเจ้า ดูก่อนพราหมณ์ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้เกิดสองครั้ง
12.267.51
अमर्षवशमापन्नस्ततः प्राप्तो भवानिह ।
करवाणि प्रियं किं ते तद्ब्रूहि द्विजसत्तम ॥ १२.२६७.५१ ॥
ท่านถูกความโกรธครอบงำจึงมาถึงที่นี่ ดูก่อนพราหมณ์ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้เกิดสองครั้ง ขอท่านบอกข้าพเจ้าว่า ข้าพเจ้าพึงทำสิ่งใดที่เป็นที่พอใจแก่ท่าน