ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 12.269
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.269.1
यथा प्रवर्तितो धर्मस्तुलां धारयता त्वया ।
स्वर्गद्वारं च वत्तिं च भूतानामवरोत्स्यते ॥ १२.२६९.१ ॥
ତୁଳା ଧାରଣ କରୁଥିବା ତୁମ ଦ୍ୱାରା ଧର୍ମ ଯେପରି ପ୍ରବର୍ତିତ ହୋଇଛି, ତଦ୍ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ସ୍ୱର୍ଗଦ୍ୱାର ଓ ଜୀବିକା ରୁଦ୍ଧ ହେବ ନାହିଁ।
12.269.2
कृष्या ह्यन्नं प्रभवति ततस्त्वमपि जिवसि ।
पशुभिश्चौषधीभिश्च मर्त्या जीवन्ति वाणिज ॥ १२.२६९.२ ॥
କୃଷିରୁ ହିଁ ଅନ୍ନ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ; ତଦ୍ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଜୀବିତ। ପଶୁ, ଔଷଧି ଓ ବାଣିଜ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ମର୍ତ୍ୟମାନେ ବଞ୍ଚନ୍ତି।
12.269.3
ततो यज्ञः प्रभवति नास्तिक्यमपि जल्पसि ।
न हि वर्तेदयं लोको वार्तामुत्सृज्य केवलाम् ॥ १२.२६९.३ ॥
ତଦ୍ଦ୍ୱାରା ହିଁ ଯଜ୍ଞ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ; ତଥାପି ତୁମେ ନାସ୍ତିକତାର କଥା କହୁଛ। କେବଳ ଜୀବିକା ତ୍ୟାଗ କଲେ ଏ ଲୋକ ଚଳିପାରିବ ନାହିଁ।
12.269.4
वक्ष्यामि जाजले वृत्तिं नास्मि ब्राह्मण नास्तिकः ।
न यज्ञं च विनिन्दामि यज्ञवित्तु सुदुर्लभः ॥ १२.२६९.४ ॥
ହେ ଜାଜଳି, ମୁଁ ଜୀବିକା ବିଷୟରେ କହିବି। ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମୁଁ ନାସ୍ତିକ ନୁହେଁ, ଏବଂ ମୁଁ ଯଜ୍ଞର ନିନ୍ଦା କରେ ନାହିଁ; ଯଜ୍ଞଜ୍ଞ ଅତି ଦୁର୍ଲଭ।
12.269.5
नमो ब्राह्मण यज्ञाय ये च यज्ञविदो जनाः ।
स्वयज्ञं ब्राह्मणा हित्वा क्षत्रयज्ञमनुष्ठिताः ॥ १२.२६९.५ ॥
ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ଏବଂ ଯଜ୍ଞଜ୍ଞ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ନମସ୍କାର। ନିଜର ଯଜ୍ଞ ତ୍ୟାଗ କରି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ କ୍ଷତ୍ରିୟ-ଯଜ୍ଞ କରୁଛନ୍ତି।
12.269.6
लुब्धैर्वित्तपरैर्ब्रह्मन्नास्तिकैः संप्रवर्तितम् ।
वेदवादानभिज्ञानां सत्याभासमिवानृतम् ॥ १२.२६९.६ ॥
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଲୋଭୀ, ଧନାସକ୍ତ ଓ ବେଦବାକ୍ୟରେ ଅଜ୍ଞ ନାସ୍ତିକମାନେ ଏହା ପ୍ରବର୍ତ୍ତାଇଛନ୍ତି; ଏହା ସତ୍ୟ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା ମିଥ୍ୟା।
12.269.7
इदं देयमिदं देयमिति नान्यच्चिकीर्षति ।
अतः स्तैन्यं प्रभवति विकर्माणि च जाजले ॥ १२.२६९.७ ॥
'ଏହା ଦେବା ଉଚିତ, ଏହା ଦେବା ଉଚିତ' ଏତିକି ହିଁ ସେ ଚାହେଁ, ଅନ୍ୟ କିଛି ନୁହେଁ। ଅତଏବ, ହେ ଜାଜଲି, ଚୋରି ଓ ଦୁଷ୍କର୍ମ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।
12.269.8
यदेव सुकृतं हव्यं तेन तुष्यन्ति देवताः ।
नमस्कारेण हविषा स्वाध्यायैरौषधैस्तथा।
पूजा स्याद्देवतानां हि यथाशास्त्रनिदर्शनम् ॥ १२.२६९.८ ॥
ଯାହା ସୁକୃତ ଓ ହବ୍ୟ, ତାହାରି ଦ୍ୱାରା ଦେବତା ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି — ନମସ୍କାରରେ, ହବିଷରେ, ସ୍ୱାଧ୍ୟାୟରେ ଓ ଔଷଧରେ ସେହିପରି। ଦେବତାଙ୍କ ପୂଜା ଶାସ୍ତ୍ରାନୁସାରେ ହେବା ଉଚିତ।
12.269.9
इष्टापूर्तादसाधूनां विदुषां जायते प्रजा ।
लुब्धेभ्यो जायते लुब्धः समेभ्यो जायते समः ॥ १२.२६९.९ ॥
ଦୁଷ୍ଟଙ୍କ ଇଷ୍ଟପୂର୍ତ୍ତ (ଯଜ୍ଞ ଓ ପୁଣ୍ୟକର୍ମ) ଏବଂ ବିଦ୍ୱାନଙ୍କ ଇଷ୍ଟପୂର୍ତ୍ତରୁ ପ୍ରଜା ଜନ୍ମେ। ଲୋଭୀରୁ ଲୋଭୀ ଜନ୍ମେ; ସମଚିତ୍ତରୁ ସମଚିତ୍ତ ଜନ୍ମେ।
12.269.10
यजमाना यथाऽऽत्मानमृत्विजश्च तथा प्रजाः ।
यज्ञात्प्रजा प्रभवति नभसोऽम्भ इवामलम् ॥ १२.२६९.१० ॥
ଯଜମାନମାନେ ନିଜକୁ ଯେପରି, ଋତ୍ୱିଜମାନେ ମଧ୍ୟ ସେପରି; ସେହିପରି ପ୍ରଜା ମଧ୍ୟ। ଯଜ୍ଞରୁ ପ୍ରଜା ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ଆକାଶରୁ ନିର୍ମଳ ଜଳ ପରି।
12.269.11
अग्नौ प्रास्ताहुतिर्ब्रह्मन्नादित्यमुपगच्छति ।
आदित्याज्जायते वृष्टिर्वृष्टेरन्नं ततः प्रजाः ॥ १२.२६९.११ ॥
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଅଗ୍ନିରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଆହୁତି ଆଦିତ୍ୟଙ୍କ ପାଖେ ପହଞ୍ଚେ। ଆଦିତ୍ୟରୁ ବର୍ଷା ଜନ୍ମେ; ବର୍ଷାରୁ ଅନ୍ନ, ଓ ତାହାରୁ ପ୍ରଜା।
12.269.12
तस्मात्सुनिष्ठिताः पूर्वे सर्वान्कामांश्च लेभिरे ।
अकृष्टपच्या पृथिवी आशीर्भिर्वीररुधोऽभवन् ॥ १२.२६९.१२ ॥
ତେଣୁ ପୂର୍ବକାଳର ସୁନିଷ୍ଠିତମାନେ ସମସ୍ତ କାମନା ଲାଭ କଲେ। ଆଶୀର୍ବାଦରେ ପୃଥିବୀ ଚାଷ ବିନା ଫଳବତୀ ଓ ବୀରମାନଙ୍କରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା।
12.269.13
न ते यज्ञेष्वात्मसु वा फलं पश्यन्ति किंचन ।
शङ्कमानाः फलं यज्ञे ये यजेरन्कथंचन ॥ १२.२६९.१३ ॥
ସେମାନେ ଯଜ୍ଞରେ ବା ଆତ୍ମାରେ କୌଣସି ଫଳ ଦେଖନ୍ତି ନାହିଁ। ଯଜ୍ଞଫଳ ବିଷୟରେ ସନ୍ଦେହ କରି ଯେଉଁମାନେ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ଯଜ୍ଞ କରନ୍ତି।
12.269.14
जानन्तः सर्वथा साधु लुब्धा वित्तप्रयोजनाः ।
स स्म पापकृतां लोकान्गुच्छेदशुभकर्मणा ॥ १२.२६९.१४ ॥
ସବୁ ପ୍ରକାରେ ଭଲ ଜାଣି ମଧ୍ୟ ଯେଉଁମାନେ ଲୋଭୀ ଏବଂ ଧନ ହିଁ ଯାହାର ଲକ୍ଷ୍ୟ, ସେ ଅଶୁଭ କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ପାପୀମାନଙ୍କ ଲୋକକୁ ଯାଏ।
12.269.15
प्रमाणमप्रमाणेन यः कुर्यादशुभं नरः ।
पापात्मा सोऽकृतप्रज्ञः सदैवेह द्विजोत्तम ॥ १२.२६९.१५ ॥
ଯେଉଁ ମଣିଷ ପ୍ରମାଣକୁ ଅପ୍ରମାଣ ଦ୍ୱାରା ବ୍ୟବହାର କରି ଅଶୁଭ କରେ, ସେ ପାପାତ୍ମା, ଅପକ୍ୱ ବୁଦ୍ଧିର। ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ, ଏଠାରେ ସେ ସର୍ବଦା ସେପରି ହିଁ ରହେ।
12.269.16
कर्तव्यमिति कर्तव्यं वेत्ति वै ब्राह्मणो भयम् ।
ब्रह्मैव वर्तते लोके नैव कर्तव्यतां पुनः ॥ १२.२६९.१६ ॥
'ଏହା କରିବାକୁ ହେବ' ଏହିପରି କରଣୀୟ ଜାଣୁଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣ ଭୟକୁ ଜାଣେ। ଜଗତରେ ବ୍ରହ୍ମ ହିଁ ରହେ; ପୁଣି କର୍ତ୍ତବ୍ୟତା ନାହିଁ।
12.269.17
विगुणं च पुनः कर्म ज्याय इत्यनुशुश्रुम् ।
सर्वभूतोपकारश्च फलभावे च संयमः ॥ १२.२६९.१७ ॥
ପୁଣି, ଗୁଣହୀନ କର୍ମ ଅପେକ୍ଷା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୋଲି ଆମେ ଶୁଣିଛୁ — ସର୍ବ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ଉପକାର ଏବଂ ଫଳଭାବରେ ସଂଯମ।
12.269.18
सत्ययज्ञा दमयज्ञा अलुब्धाश्चात्मवृत्तयः ।
उत्पन्नत्यागिनः सर्वे जना आसन्नमत्सराः ॥ १२.२६९.१८ ॥
ସତ୍ୟ ହିଁ ଯାହାଙ୍କ ଯଜ୍ଞ ଥିଲା, ଦମ ହିଁ ଯାହାଙ୍କ ଯଜ୍ଞ ଥିଲା, ଯେଉଁମାନେ ଲୋଭରହିତ ଓ ଆତ୍ମସଂଯମୀ ଆଚରଣର, ସହଜ ତ୍ୟାଗୀ ଥିଲେ — ସମସ୍ତ ଲୋକ ଏପରି ଥିଲେ, ଅନ୍ନ ପ୍ରତି ଈର୍ଷାରହିତ।
12.269.19
क्षेत्रक्षेत्रज्ञतत्त्वज्ञाः स्वयज्ञपरिनिष्ठिताः ।
ब्राह्मं वेदमधीयन्तस्तोषयन्त्यपरानपि ॥ १२.२६९.१९ ॥
କ୍ଷେତ୍ର ଓ କ୍ଷେତ୍ରଜ୍ଞଙ୍କ ତତ୍ତ୍ୱ ଜାଣିଥିବା, ନିଜ ଯଜ୍ଞରେ ଦୃଢ଼ ସ୍ଥିତ, ବ୍ରାହ୍ମ ବେଦ ଅଧ୍ୟୟନ କରୁଥିବା ଲୋକେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରନ୍ତି।
12.269.20
अखिलं दैवतं सर्वं ब्रह्म ब्रह्मणि संश्रितम् ।
तृप्यन्ति तृप्यतो देवास्तृप्ताऽतृप्तस्य जाजले ॥ १२.२६९.२० ॥
ସମସ୍ତ ଦେବତା, ସବୁକିଛି ବ୍ରହ୍ମ; ତାହା ବ୍ରହ୍ମରେ ଆଶ୍ରିତ। ତୃପ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ତୃପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି; ହେ ଜାଜଲି, ତୃପ୍ତ ଓ ଅତୃପ୍ତ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଏମିତି।
12.269.21
यथा सर्वरसैस्तृप्तो नाभिनन्दति किंचन ।
तथा प्रज्ञानतृप्तस्य नित्यतृप्तिः सुखोदया ॥ १२.२६९.२१ ॥
ସମସ୍ତ ରସରେ ତୃପ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତି ଯେପରି କିଛି ପାଇଁ ଆନନ୍ଦିତ ହୁଏ ନାହିଁ, ସେହିପରି ପ୍ରଜ୍ଞାରେ ତୃପ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କର ନିତ୍ୟ ତୃପ୍ତି ସୁଖ ଉତ୍ପନ୍ନ କରେ।
12.269.22
धर्माधारा धर्मसुखाः कृत्स्नव्यवसितास्तथा ।
अस्ति नस्तत्त्वतो भूय इति प्राज्ञस्त्ववेक्षते ॥ १२.२६९.२२ ॥
ଧର୍ମ ଯାହାଙ୍କର ଆଧାର, ଧର୍ମରେ ଯେଉଁମାନେ ସୁଖ ପାଆନ୍ତି, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିଶ୍ଚିତ; 'ବାସ୍ତବରେ ଆମ ପାଖରେ ଆହୁରି କିଛି ଅଛି' ଏପରି ପ୍ରାଜ୍ଞ ଦେଖେ।
12.269.23
ज्ञानविज्ञानिनः केचित्परं पारं तितीर्षवः ।
अतीव पुण्यदं पुण्यं पुण्याभिजनसंहितम् ॥ १२.२६९.२३ ॥
ଜ୍ଞାନ-ବିଜ୍ଞାନଯୁକ୍ତ କେତେକ ଲୋକ, ଅତି ପୁଣ୍ୟଦାୟକ, ପୁଣ୍ୟମୟ ଓ ପୁଣ୍ୟବାନ ବଂଶ ସହିତ ସଂଯୁକ୍ତ ପରମ ପାର ପାର ହେବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ।
12.269.24
यत्र गत्वा न शोचन्ति च च्यवन्ति व्यथन्ति च ।
ते तु तद्ब्रह्मणः स्थानं प्राप्नुवन्तीह सात्विकाः ॥ १२.२६९.२४ ॥
ସେଠାରେ ପହଞ୍ଚି ସେମାନେ ଶୋକ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ଚ୍ୟୁତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ, ଦୁଃଖିତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ; ସେହି ସାତ୍ତ୍ୱିକ ଲୋକମାନେ ଏଠାରେ ହିଁ ସେହି ବ୍ରହ୍ମସ୍ଥାନ ପାଆନ୍ତି।
12.269.25
नैव ते स्वर्गमिच्छन्ति न यजन्ति यशोधनाः ।
सतां वर्त्मानुवर्तन्ते यथाबलमहिंसया ॥ १२.२६९.२५ ॥
ସେମାନେ ସ୍ୱର୍ଗ ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି ନାହିଁ; ଯଶ ଯେଉଁମାନଙ୍କର ଧନ, ସେମାନେ ଯଜ୍ଞ ମଧ୍ୟ କରନ୍ତି ନାହିଁ। ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁସାରେ ଅହିଂସାରେ ସତ୍ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ପଥ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି।
12.269.26
वनस्पतीनोषधीश्च फलमूलानि ते विदुः ।
न चैतानृत्विजो लुब्धा याजयन्ति फलार्थिनः ॥ १२.२६९.२६ ॥
ସେମାନେ ବୃକ୍ଷ, ଔଷଧି ଓ ଫଳମୂଳ ଜାଣନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଫଳାକାଙ୍କ୍ଷୀ ଲୋଭୀ ଋତ୍ବିଜମାନେ ଏଥିରେ ଯଜ୍ଞ କରାନ୍ତି ନାହିଁ।
12.269.27
स्वमेव चार्थं कुर्वाणा यज्ञं चक्रुः पुनर्द्विजाः ।
परिनिष्ठितकर्माणाः प्रजानुग्रहकाम्यया ॥ १२.२६९.२७ ॥
ନିଜ ପ୍ରୟୋଜନ ସାଧନ କରି ଦ୍ୱିଜମାନେ ପୁନର୍ବାର ଯଜ୍ଞ କଲେ। କର୍ମ ସମାପ୍ତ କରିଥିବା ସେମାନେ ପ୍ରଜାଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ କାମନାରେ ଯଜ୍ଞ କଲେ।
12.269.28
तस्मात्तानृत्विजो लुब्धा याजयन्त्यशुभान्नरान् ।
प्रापयेयुः प्रजाः स्वर्गे स्वधर्माचरणेन वै।
इति मे वर्तते बुद्धिः समा सर्वत्र जाजले ॥ १२.२६९.२८ ॥
ତେଣୁ ଲୋଭୀ ଋତ୍ବିଜମାନେ ଅଶୁଭ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କଠାରେ ଯଜ୍ଞ କରାନ୍ତି। ସ୍ୱଧର୍ମାଚରଣ ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପହଞ୍ଚାଇ ପାରନ୍ତି। ହେ ଜାଜଲି, ମୋ ବୁଦ୍ଧି ସର୍ବତ୍ର ସମାନ।
12.269.29
प्रयुञ्जते येन यज्ञे सदा प्राज्ञा द्विजर्षभाः ।
तेन ते देवयानेन पथा यान्ति महामुने ॥ १२.२६९.२९ ॥
ପ୍ରାଜ୍ଞ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ଯଜ୍ଞରେ ଯେଉଁ ପଦ୍ଧତିରେ ସର୍ବଦା ନିଯୁକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି, ହେ ମହାମୁନି, ସେହି ଦେବଯାନ ପଥରେ ସେମାନେ ଯାଆନ୍ତି।
12.269.30
आवृत्तिस्तस्य चैकस्य नास्त्यावृत्तिर्मनीषिणाः ।
उभौ तौ देवयानेन गच्छतो जाजले यथा ॥ १२.२६९.३० ॥
ସେହି ଜଣଙ୍କର ପୁନର୍ଜନ୍ମ ଅଛି; କିନ୍ତୁ ହେ ମନୀଷିମାନେ, ତାଙ୍କର ପୁନର୍ଜନ୍ମ ନାହିଁ। ହେ ଜାଜଲି, ସେମାନେ ଦୁହେଁ ଦେବଯାନ ପଥରେ ଯାଆନ୍ତି, ଯେପରି।
12.269.31
स्वयं चैषामनडुहो युञ्जन्ति च वहन्ति च ।
स्वयमुस्राश्च दुह्यन्ते मनःसंकल्पसिद्धिभिः ॥ १२.२६९.३१ ॥
ସେମାନଙ୍କ ବଳଦମାନେ ନିଜେ ହିଁ ଜୁଆଳିରେ ଯୋଡ଼ାଯାଇ ଭାର ବହନ କରନ୍ତି; ଗାଈମାନେ ମଧ୍ୟ ନିଜେ ହିଁ ଦୁହାଯାନ୍ତି — ମନର ସଂକଳ୍ପ ସିଦ୍ଧିରେ।
12.269.32
स्वयं यूपानुपादाय यजन्ते स्वाप्तदक्षिणाः ।
यस्तथा भावितात्मा स्यात्स गामालब्धुमर्हति ॥ १२.२६९.३२ ॥
ସେମାନେ ନିଜେ ଯୂପ ଉଠାଇ ଯଜ୍ଞ କରନ୍ତି ଏବଂ ନିଜ ଉପାୟରେ ଦକ୍ଷିଣା ପୂରଣ କରନ୍ତି। ଯିଏ ଏପରି ଆତ୍ମଶୁଦ୍ଧ, ସେ ହିଁ ଗାଈ ବଧ କରିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ।
12.269.33
ओषधीभिस्तथा ब्रह्मन्यजेरंस्ते न तादृशाः ।
श्रद्धया गां पुरस्कृत्य तदृतं प्रब्रवीमि ते ॥ १२.२६९.३३ ॥
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଏହିପରି ସେମାନେ ଔଷଧି ଦ୍ୱାରା ଯଜ୍ଞ କରିପାରନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ସେମାନେ ସେପରି ନୁହଁନ୍ତି। ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଗାଈକୁ ଆଗରେ ରଖି — ଏହି ସତ୍ୟ ମୁଁ ତୁମକୁ କହୁଛି।
12.269.34
निराशिषमनारम्भं निर्नमस्कारमस्तुतिम् ।
अक्षीणं क्षीणकर्माणं तं देवा ब्राह्मणं विदुः ॥ १२.२६९.३४ ॥
ଆଶୀର୍ବାଦ ଇଚ୍ଛାହୀନ, ଆରମ୍ଭହୀନ, ନମସ୍କାର ଓ ସ୍ତୁତିହୀନ, ଅକ୍ଷୟ, ଯାହାର କର୍ମ କ୍ଷୀଣ ହୋଇଯାଇଛି — ତାହାକୁ ଦେବତାମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ବୋଲି ଜାଣନ୍ତି।
12.269.35
न श्रावयन्न च यजन्न ददद्ब्राह्मणेषु च ।
काम्यां वृत्तिं लिप्समानः कां गतिं याति जाजले।
इदं तु दैवतं कृत्वा यथा यज्ञमवाप्नुयात् ॥ १२.२६९.३५ ॥
ଯିଏ ବେଦ ଶୁଣାଏ ନାହିଁ, ଯଜ୍ଞ କରେ ନାହିଁ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଦାନ ଦିଏ ନାହିଁ, କାମ୍ୟ ଜୀବିକା ଇଚ୍ଛା କରେ — ହେ ଜାଜଳି, ସେ କେଉଁ ଗତି ପାଏ? ଏହାକୁ ଦେବତା କରି ଯଜ୍ଞଫଳ ପାଇପାରିବ।
12.269.36
न वै मुनीनां शृणुमः स्म तत्त्वं ।
पृच्छामि ते वाणिज कष्टमेतत्।
पूर्वेपूर्वे चास्य नावेक्षमाणा ।
नातः परं तमृषयः स्थापयन्ति ॥ १२.२६९.३६ ॥
ମୁନିମାନଙ୍କଠାରୁ ସେହି ତତ୍ତ୍ୱ ଆମେ ଶୁଣିନାହୁଁ। ହେ ବଣିକ, ଏହି କଠିନ ବିଷୟ ତୁମକୁ ପଚାରୁଛି। ପୂର୍ବବର୍ତ୍ତୀମାନେ ଏହାକୁ ଦେଖି ନାହାନ୍ତି; ଏହାଠାରୁ ଅଧିକ ଋଷିମାନେ ଏହାକୁ ସ୍ଥାପନ କରିନାହାନ୍ତି।
12.269.37
यस्मिन्नेवात्मतीर्थेन पशवः प्राप्नुयुर्मखम् ।
अथ स्म कर्मणा केन वाणिज प्राप्नुयात्सुखम्।
शंस मे तन्महाप्राज्ञ भृशं वै श्रद्दधामि ते ॥ १२.२६९.३७ ॥
ଆତ୍ମତୀର୍ଥ ଦ୍ୱାରା ପଶୁମାନେ କିପରି ଯଜ୍ଞ ପାଆନ୍ତି? କେଉଁ କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ମନୁଷ୍ୟ ସୁଖ ପାଏ? ହେ ବଣିକ, ହେ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ, ତାହା ମୋତେ କୁହ; ମୁଁ ତୁମ ଉପରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଶ୍ୱାସ କରେ।
12.269.38
उत यज्ञा उतायज्ञा मस्वं नार्हन्ति ते क्वचित् ।
आज्येन पयसा दध्ना सत्कृत्यामिक्षया त्वचा।
बालैः शृङ्गेण पादेन संभरत्येव गौर्मखम् ॥ १२.२६९.३८ ॥
ଯଜ୍ଞ ହେଉ କି ଅଯଜ୍ଞ, ତୁମେ ସେମାନଙ୍କୁ କଦାପି ମାନ୍ୟ କରିବ ନାହିଁ। ଘିଅ, ଦୁଗ୍ଧ, ଦହି, ଆମିକ୍ଷା, ଚର୍ମ, ଲୋମ, ଶୃଙ୍ଗ ଓ ଖୁରସହ ସମ୍ମାନପୂର୍ବକ ଗାଈ ହିଁ ଯଜ୍ଞ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରେ।
12.269.39
पत्नीव्रतेन विधिना प्रकरोति नियोजयन् ।
इष्टं तु दैवतं कृत्वा यथा यज्ञमवाप्नुयात् ॥ १२.२६९.३९ ॥
ପତ୍ନୀବ୍ରତ ବିଧି ଅନୁସାରେ, ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇ ମନୁଷ୍ୟ କର୍ମ କରେ। ଇଷ୍ଟ ଦେବତାଙ୍କୁ ସ୍ଥାପନ କରି ସେ ଯଜ୍ଞ ପାଏ।
12.269.40
पुरोडाशो हि सर्वेषां पशूनां मेध्य उच्यते ।
सर्वा नद्यः सरस्वत्यः सर्वे पुण्याः शिलोच्चयाः।
जाजले तीर्थमात्मेव मा स्म देशातिथिर्भव ॥ १२.२६९.४० ॥
ସମସ୍ତ ପଶୁଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପୁରୋଡାଶ ହିଁ ମେଧ୍ୟ (ଯଜ୍ଞୋପଯୋଗୀ) ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ସମସ୍ତ ନଦୀ ସରସ୍ୱତୀ; ସମସ୍ତ ଶିଳାସ୍ତୂପ ପବିତ୍ର। ହେ ଜାଜଲି, ଆତ୍ମା ହିଁ ତୀର୍ଥ; ଦେଶର ଅତିଥି ହୁଅ ନାହିଁ।
12.269.41
एतानीदृशकान्धर्मानाचरन्निह जाजले ।
कारणैर्धर्ममन्विच्छन्स लोकानाप्नुते शुभान् ॥ १२.२६९.४१ ॥
ହେ ଜାଜଲି, ଏପରି ଧର୍ମ ଏଠାରେ ଆଚରଣ କରି, କାରଣ ଦ୍ୱାରା ଧର୍ମର ଅନ୍ୱେଷଣ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଶୁଭ ଲୋକ ପାଏ।
12.269.42
एतानीदृशकान्धर्मांस्तुलाधारः प्रशंसति ।
उपपत्त्याऽभिसंपन्नान्नित्यं सद्भिर्निषेवितान् ॥ १२.२६९.४२ ॥
ତୁଳାଧାର ଏହିପରି ଧର୍ମଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି; ଯାହା ଯୁକ୍ତିରେ ସିଦ୍ଧ ଏବଂ ସଜ୍ଜନମାନେ ସର୍ବଦା ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି।