摩诃婆罗多 · 章 12.27
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.27.1
ज्ञातिशोकाभितप्तस्य प्राणानिष्टांस्त्यजिष्यतः ।
ज्येष्ठस्य पाण्डुपुत्रस्य व्यासः शोकमपानुदत् ॥ १२.२७.१ ॥
毗耶娑驱散了般度长子的忧愁。他因亲族之哀而痛苦万分，几欲舍弃心爱的生命之气。
12.27.2
अत्राप्युदाहरन्तीमभितिहासं पुरातनम् ।
अश्मगीतं नरव्याघ्र तन्निबोध युधिष्ठिर ॥ १२.२७.२ ॥
此处人们也讲述这个古老的故事——《石之歌》。人中猛虎的般遮罗啊，你要听明白它。
12.27.3
अश्मानं ब्राह्मणं प्राज्ञं वैदेहो जनको नृपः ।
संशयं परिपप्रच्छ दुःखशोकसमन्वितः ॥ १२.२७.३ ॥
毗提诃王遮那迦充满痛苦与忧伤，向智慧的婆罗门阿希摩详细请教心中的疑惑。
12.27.4
आगमे यदि वाऽपाये ज्ञातीनां द्रविणस्य च ।
नरेण प्रतिपत्तव्यं कल्याणं कथमिच्छता ॥ १२.२७.४ ॥
在亲族与财富得失之间，追求福祉的人应当如何自处？
12.27.5
उत्पन्नमिममात्मानं नरस्यानन्तरं ततः ।
तानितान्यनुवर्तन्ते दुःखानि च सुखानि च ॥ १२.२७.५ ॥
此我一旦生于人身，便随即伴随着种种苦与乐。
12.27.6
तेषामन्यतरापत्तौ यद्यदेवोपसेवते ।
तदस्य चेतनामाशु हरत्यभ्रमिवानिलः ॥ १२.२७.६ ॥
当其中任何一种降临时，人所沉溺的那物便迅速夺走他的心识，犹如风吹散云朵。
12.27.7
अभिजातोऽस्मि सिद्धोऽस्मि नास्मि केवलमानुषः ।
इत्येभिर्हेतुभिस्तस्य त्रिभिश्चित्तं प्रसिच्यते ॥ १२.२७.७ ॥
「我出身高贵，我已成就，我不只是凡人」——因这三种缘由，他的心便被牵引而去。
12.27.8
संप्रसक्तमना भोगान्विसृज्य पितृसंचितान् ।
परिक्षीणः परस्वानामादानं साधु मन्यते ॥ १२.२७.८ ॥
心执著于享乐的人，舍弃祖辈积累的财富，彻底耗尽，便认为夺取他人之财才是好的。
12.27.9
तमतिक्रान्तमर्यादमाददानमसांप्रतम् ।
प्रतिषेधन्ति राजानो लुब्धा मृगमिवेषुभिः ॥ १२.२७.९ ॥
贪婪的国王会阻止那越过界限、不当夺取的人，如同用箭射止鹿一般。
12.27.10
ये च विंशतिवर्षा वा त्रिंशद्वर्षाश्च मानवाः ।
परेण ते वर्षशतान्न भविष्यन्ति पार्थिव ॥ १२.२७.१० ॥
国王啊，那些二十或三十岁的人，过了一百年便不会在世了。
12.27.11
तेषां परमदुःखानां बुद्ध्या भैषज्यमाचरेत् ।
सर्वप्राणभृतां वृत्तं प्रेक्षमाणस्ततस्ततः ॥ १२.२७.११ ॥
对于那些极度痛苦的人，应以智慧施用药方，并处处观察一切有生命者的行为。
12.27.12
मानसानां पुनर्योनिर्दुःखानां चित्तविभ्रमः ।
अनिष्टोपनिपातो वा तृतीयं नोपपद्यते ॥ १२.२७.१२ ॥
心灵苦痛的根源又是心的迷乱；厄运降临，或第三种（因），并不产生。
12.27.13
एवमेतानि दुःखानि तानि तानीह मानवम् ।
विविधान्युपवर्तन्ते तथा संस्पर्शजान्यपि ॥ १२.२७.१३ ॥
如此，这些种种苦难在此降临于人，也包括由触碰而生的。
12.27.14
जरामृत्यू हि भूतानां खादितारौ वृकाविव ।
बलिनां दुर्बलानां च ह्रस्वानां महतामपि ॥ १२.२७.१४ ॥
衰老与死亡对众生而言，如同两只吞噬的狼——无论强弱、矮小或高大。
12.27.15
न कश्चिज्जात्वतिक्रामेज्जरामृत्यू हि मानवः ।
अपि सागरपर्यन्तां विजित्येमां वसुंधराम् ॥ १२.२७.१५ ॥
没有任何人能够超越衰老与死亡，即使征服了这片直至海边的大地。
12.27.16
सुखं वा यदि वा दुःखं भूतानां पर्युपस्थितम् ।
प्राप्तव्यमवशैः सर्वं परिहारो न विद्यते ॥ १२.२७.१६ ॥
无论快乐还是痛苦降临于众生，无力者都必须承受，无法避免。
12.27.17
पूर्वे वयसि मध्ये वाऽप्युत्तरे वा नराधिप ।
अवर्जनीयास्तेऽर्था वै काङ्क्षिता ये ततोऽन्यथा ॥ १२.२७.१७ ॥
人主啊，无论在青年、中年还是老年，所追求的目标都无法避免；它们不会有别的结局。
12.27.18
अप्रियैः सह संयोगो विप्रयोगश्च सुप्रियैः ।
अर्थानर्थौ सुखं दुःखं विधानमनुवर्तते ॥ १२.२७.१८ ॥
与不喜欢的人相聚，与最亲爱的人分离，得与失，乐与苦——这一定则随之而来。
12.27.19
प्रादुर्भावश्च भूतानां देहत्यागस्तथैव च ।
प्राप्तिव्यायामयोगश्च सर्वमेतत्प्रतिष्ठितम् ॥ १२.२७.१९ ॥
众生的出现与舍弃身体，以及获得与努力的结合——这一切都是既定的。
12.27.20
गन्धवर्णरसस्पर्शा निवर्तन्ते स्वभावतः ।
तथैव सुखदुःखानि विधानमनुवर्तते ॥ १२.२७.२० ॥
气味、颜色、味道与触觉依其本性而退去；同样，苦乐也如此——定数随之而行。
12.27.21
आसनं शयनं यानमुत्थानं पानभोजनम् ।
नियतं सर्वभूतानां कालेनैव भवत्युत ॥ १२.२७.२१ ॥
座位、卧榻、车乘、起身、饮与食——这些对一切众生都有定数，唯依时而成。
12.27.22
वैद्याश्चाप्यातुराः सन्ति बलवन्तश्च दुर्बलाः ।
स्त्रीमन्तश्चापरे षण्ढा विचित्रः कालपर्ययः ॥ १२.२७.२२ ॥
医生也会生病，强者也会变弱；有妻室的人，也有其他的宦官——时间的变迁真奇妙。
12.27.23
कुले जन्म तथा वीर्यमारोग्यं रूपमेव च ।
सौभाग्यमुपभोगश्च भवितव्येन लभ्यते ॥ १२.२७.२३ ॥
出生于良好家族、力量、健康、容貌、福运与享受——这些都是通过注定之事而得到的。
12.27.24
सन्ति पुत्राः सुबहवो दरिद्राणामनिच्छताम् ।
नास्ति पुत्रः समृद्धानां विचित्रं विधिचेष्टितम् ॥ १२.२७.२४ ॥
贫穷而不希望的人有许多儿子，富裕的人却没有儿子——命运的作为真奇异。
12.27.25
व्याधिरग्निर्जलं शस्त्रं बुभुक्षाश्चापदो विषम ।
ज्वरश्च मरणं जन्तोरुच्चाच्च पतनं तथा ॥ १२.२७.२५ ॥
疾病、火、水、兵器、饥饿、灾难、毒药、发热、众生的死亡，以及从高处坠落，皆是如此。
12.27.26
निर्याणे यस्य यद्दिष्टं तेन गच्छति सेतुना ।
दृश्यते नाप्यतिक्रामन्न निष्क्रान्तोऽथवा पुनः।
दृश्यते चाप्यतिक्रामन्न निग्राह्योऽथवा पुनः ॥ १२.२७.२६ ॥
每个人都沿着为他注定的道路前行。不见他越过界限，也不见他离去或再次返回；即便见他越界，也无法阻止，或者再次（亦是如此）。
12.27.27
दृश्यते हि युवैवेह विनश्यन्वसुमान्नरः ।
दरिद्रश्च परिक्लिष्टः शतवर्षो जरान्वितः ॥ १२.२७.२७ ॥
在此可见富人即使在年少时也会死去，而贫苦受折磨的人却能活到百岁，负载着衰老。
12.27.28
अकिञ्चनाश्च दृश्यन्ते पुरुषाश्चिरजीविनः ।
समृद्धे च कुले जाता विनश्यन्ति पतङ्गवत् ॥ १२.२७.२८ ॥
一无所有的人可见长寿，而生于富裕家族的人却如飞蛾般死去。
12.27.29
प्रायेण श्रीमतां लोके भोक्तुं शक्तिर्न विद्यते ।
दरिद्राणां तु भूयिष्ठं काष्ठमश्मा हि जीर्यते ॥ १२.२७.२९ ॥
世上富人通常缺少享受的能力，而贫者大多如木石般消磨。
12.27.30
अहमेतत्करोमीति मन्यते कालनोदितः ।
यद्यदिष्टमसंतोषाहुरात्मा पापमाचरेत् ॥ १२.२७.३० ॥
被时间驱使的人以为“这是我在做”；因为不知足，凡所希求的，他便去行恶。
12.27.31
मृगयाक्षाः स्त्रियः पानं प्रसङ्गा निन्दिता बुधैः ।
दृश्यन्ते पुरुषाश्चात्र संप्रयुक्ता बहुश्रुताः ॥ १२.२७.३१ ॥
狩猎、掷骰、女色与饮酒，这些沉溺为智者所斥责；然而在此可见博学之人也陷于其中。
12.27.32
इति कालेन सर्वार्थानीप्सितानीप्सितानिह ।
स्पृशन्ति सर्वभूतानि निमित्तं नोपलभ्यते ॥ १२.२७.३२ ॥
如此，由于时间，一切可欲与不可欲之物都触及一切众生，而其原因无法察觉。
12.27.33
वायुमाकाशमग्निं च चन्द्रादित्यावहः क्षपे ।
ज्योतींषि सरितः शैलान्कः करोति बिभतिं च ॥ १२.२७.३३ ॥
风、天空、火，以及在夜间带来光明的月与日，群星、河流与山峦——谁造作它们？谁维持它们？
12.27.34
शीतमुष्णं तथा वर्षं कालेन परिवर्तते ।
एवमेव मनुष्याणां सुखदुःखे नरर्षभ ॥ १२.२७.३४ ॥
寒冷与炎热，以及降雨，都随时间而转变；同样，人类之雄啊，凡人的苦乐也随之转变。
12.27.35
नौषधानि न शस्त्राणि न होमा न पुनर्जपाः ।
त्रायन्ते मृत्युनोपेतं जरया चापि मानवम् ॥ १२.२७.३५ ॥
药物、兵器、祭火、以及诵咒，都不能保护被死亡或衰老所追上的人。
12.27.36
यथा काष्ठं च काष्ठं च समेयातां महोदधौ ।
समेत्य च व्यपेयातां तद्वद्भूतसमागमः ॥ १२.२७.३६ ॥
如同两段木头在大海中相遇，相遇之后又再分开，众生的聚会也是如此。
12.27.37
ये च निष्परुषैरुक्तगीतवाद्यैरुपस्थिताः ।
ये चानाथाः परान्नादाः कालस्तेषु समक्रियः ॥ १२.२७.३७ ॥
无论是受到温言、歌唱与乐器侍奉的人，还是无依无靠、靠他人之食为生的人，时间对他们一视同仁。
12.27.38
मातापितृसहस्राणि पुत्रदारशतानि च ।
संसारेष्वनुभूतानि कस्य ते कस्य वा वयम् ॥ १२.२७.३८ ॥
在轮回之中，我们经历过千万位父母、数百位子女与妻子。他们属于谁，我们又属于谁？
12.27.39
नैवास्य कश्चिद्भविता नायं भवति कस्यचित् ।
पथि संगतमेवेदं दारबन्धुसुहृज्जनैः ॥ १२.२७.३९ ॥
没有人会属于他，他也不属于任何人；与妻子、亲属、朋友的这种聚合，只是路上的一次相遇。
12.27.40
क्वासे क्व च गमिष्यामि कोऽन्वहं किमिहास्थितः ।
कस्मात्किमनुशोचेयमित्येवं स्थापयेन्मनः ॥ १२.२७.४० ॥
他在哪里，我又将去往何处？我是谁，在此处处于何种状态？我为何悲伤，又为了什么？应当这样安定自己的心。
12.27.41
अनित्ये प्रियसंवासे संसारे चक्रवद्गतौ ।
पथि संगतमेवैतद्धाता माता पिता सखा ॥ १२.२७.४१ ॥
在无常的相聚之中，在如车轮般转动的轮回里，这一切不过是路上的相遇：扶养者、母亲、父亲、朋友。
12.27.42
न दृष्टपूर्वं प्रत्यक्षं परलोकं विदुर्बुधाः ।
आगमांस्त्वनतिक्रम्य श्रद्धातव्यं बुभूषता ॥ १२.२७.४२ ॥
彼岸世界从未被亲眼见过；智者知晓它。但渴望善好的人应当怀有信心，且不违背经典。
12.27.43
कुर्वीत पितृदैवत्यं धर्म्याणि च समाचरेत् ।
यजेच्च विद्वान्विधिवत्रिवर्गं चाप्युपाचरेत् ॥ १२.२७.४३ ॥
应当举行献给祖先与诸神的祭仪，并认真践行合乎法的本分。智者应依法祭祀，也应照顾三种人生目标（三目的）。
12.27.44
सन्निमज्जेज्जगदिदं गम्भीरे कालसागरे ।
जरामृत्युमहाग्राहे न कश्चिदवबुध्यते ॥ १२.२७.४४ ॥
这个世界沉没于深邃的时间之海，衰老与死亡是其中巨大的鳄鱼；然而无人觉察。
12.27.45
आयुर्वेदमधीयानाः केवलं सपरिग्रहाः ।
दृश्यन्ते बहवो वैद्या व्याधिभिः समबिप्लुताः ॥ १२.२७.४५ ॥
许多学习过养生医学（阿育吠陀）的医师，即便家人在侧，也被疾病完全压倒。
12.27.46
ते पिबन्तः कषायांश्च सर्पीषि विविधानि च ।
न मृत्युमतिवर्तन्ते वेलामिव महोदधिः ॥ १२.२७.४६ ॥
他们即便饮用汤药与各种酥油，也无法超越死亡，犹如大海不越其岸。
12.27.47
रसायनविदश्चैव सुप्रयुक्तरसायनाः ।
दृश्यन्ते जरया भग्ना नागा नागैरिवोत्तमैः ॥ १२.२७.४७ ॥
即便是精通长生术、善用丹药之人，也被衰老所摧折，犹如象群为最优之象所击倒。
12.27.48
तथैव तपसोपेताः स्वाध्यायाध्ययने रताः ।
दातारो यज्ञशीलाश्च न तरन्ति जरान्तकौ ॥ १२.२७.४८ ॥
同样，修持苦行、勤于自修与诵读吠陀、乐善好施、热衷祭祀之人，也无法超越衰老与死亡。
12.27.49
न ह्यहानि निवर्तन्ते न मासा न पुनः समाः ।
जातानां सर्वभूतानां न पुनर्वै समागमः ॥ १२.२७.४९ ॥
日子不会回返，月份也不会，年岁也不会再来。对于所有已生的众生，不会再有重聚。
12.27.50
सोऽयं विपुलमध्वानं कालेन ध्रुवमध्रुवः ।
स्रोतसैव समभ्येति सर्वभूतनिषेवितम् ॥ १२.२७.५० ॥
他随时间沿着那广阔的道路前行，固然是无常的，如同水流一般，那是为一切众生所行之路。
12.27.51
देहो वा जीविताद्व्येति देही वाऽप्येति देहतः ।
पथि संगतमेवेदं दारैरन्यैश्च बन्धुभिः ॥ १२.२७.५१ ॥
身体离开生命，或有身者离开身体。在路上，这种相聚只是与妻子、其他人和亲属。
12.27.52
नायमत्यन्तसंवासो लभ्यते जातु केनचित् ।
अपि स्वेन शरीरेण किमुतान्येन केनचित् ॥ १२.२७.५२ ॥
无人能获得这种长久的相处，连与自己的身体也不能，更何况与他人。
12.27.53
क्वनु तेऽद्य पिता राजन्क्वनु तेऽद्य पितामहाः ।
न त्वं पश्यसि तानद्य न त्वां पश्यन्ति तेऽनघ ॥ १२.२७.५३ ॥
君王啊，你的父亲如今在哪里？你的祖父们如今在哪里？今天你看不见他们，无罪的人啊，他们今天也看不见你。
12.27.54
न चैव पुरुषो द्रष्टा स्वर्गस्य नरकस्य च ।
आगमस्तु सतां चक्षुर्नृपते तमिहाचर ॥ १२.२७.५४ ॥
无人能亲见天堂或地狱；但圣典（阿伽摩）是善人的眼睛。君王啊，请在此实践它。
12.27.55
चरितब्रह्मचर्यो हि प्रजायेत यजेत च ।
पितृदेवमनुष्याणामानृण्यादनसूयकः ॥ १२.२७.५५ ॥
持守梵行者应当生育子嗣、举行祭祀，并脱离对祖先、诸神与人类的债务，不怀嫉妒。
12.27.56
स यज्ञशीलः प्रजने निविष्टः ।
प्राग्ब्रह्मचारी प्रविभक्तभैक्षः।
आराधयेत्स्वर्गमिमं च लोकं ।
परं च मुक्त्वा हृदयव्यलीकम् ॥ १२.२७.५६ ॥
他应当专心祭祀、致力生育，曾为梵行者并已分发乞食；舍弃心中的虚伪，于此世与来世敬奉天界。
12.27.57
सम्यक्स्वधर्मं चरतो नृपस्य ।
द्रव्याणि चाभ्याहरतो यथावत्।
प्रवृद्धचक्रस्य यशोऽभिवर्धते ।
सर्वेषु लोकेषु चराचरेषु ॥ १२.२७.५७ ॥
对于如法履行自身职责、适当聚集财富、军阵之轮已壮大的君王，他的名声在一切世界、动与不动的众生中增长。
12.27.58
इत्येवमाकर्ण्य विदेहराजो ।
वाक्यं समग्रं परिपूर्णहेतु।
अश्मानमामन्त्र्य विशुद्धबुद्धि ।
र्ययौ गृहं स्वं प्रति शान्तशोकः ॥ १२.२७.५८ ॥
视陀国王以清净之智听完这番完整而有充分理由的言辞，向阿什摩告辞，悲伤平息，回到自己的家中。
12.27.59
तथा त्वमप्यद्य विमुच्य शोक ।
मुत्तिष्ठ शक्रोपम हर्षमेहि।
क्षात्रेण धर्मेण मही जिता ते ।
तां भुङ्क्ष्व कुन्तीसुत मावमंस्थाः ॥ १२.२७.५९ ॥
同样，你这与帝释相等的人啊，今日应舍弃悲伤，起身，迎来喜悦。你以刹帝利之法征服了这大地；贡蒂之子啊，去享受它，不要轻视它。