Mahābhārata · Adhyāya 12.27
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.27.1
ज्ञातिशोकाभितप्तस्य प्राणानिष्टांस्त्यजिष्यतः ।
ज्येष्ठस्य पाण्डुपुत्रस्य व्यासः शोकमपानुदत् ॥ १२.२७.१ ॥
Vyāsa afastou a tristeza do filho mais velho de Pāṇḍu, atormentado pelo luto dos parentes e prestes a abandonar seus preciosos sopros vitais.
12.27.2
अत्राप्युदाहरन्तीमभितिहासं पुरातनम् ।
अश्मगीतं नरव्याघ्र तन्निबोध युधिष्ठिर ॥ १२.२७.२ ॥
Aqui também recontam esta antiga história, o Canto da Pedra. Compreende-a, ó Yudhiṣṭhira, tigre entre os homens.
12.27.3
अश्मानं ब्राह्मणं प्राज्ञं वैदेहो जनको नृपः ।
संशयं परिपप्रच्छ दुःखशोकसमन्वितः ॥ १२.२७.३ ॥
O rei Janaka de Videha, cheio de dor e tristeza, perguntou detalhadamente sua dúvida ao sábio brâmane Aśma.
12.27.4
आगमे यदि वाऽपाये ज्ञातीनां द्रविणस्य च ।
नरेण प्रतिपत्तव्यं कल्याणं कथमिच्छता ॥ १२.२७.४ ॥
Diante da chegada ou perda de parentes e riquezas, como deve se conduzir o homem que deseja o bem-estar?
12.27.5
उत्पन्नमिममात्मानं नरस्यानन्तरं ततः ।
तानितान्यनुवर्तन्ते दुःखानि च सुखानि च ॥ १२.२७.५ ॥
Este eu, uma vez surgido no homem, é imediatamente seguido por estas várias dores e prazeres.
12.27.6
तेषामन्यतरापत्तौ यद्यदेवोपसेवते ।
तदस्य चेतनामाशु हरत्यभ्रमिवानिलः ॥ १२.२७.६ ॥
Quando um deles lhe sobrevém, aquilo a que o homem se apega rapidamente lhe arrebata a consciência, como o vento leva uma nuvem.
12.27.7
अभिजातोऽस्मि सिद्धोऽस्मि नास्मि केवलमानुषः ।
इत्येभिर्हेतुभिस्तस्य त्रिभिश्चित्तं प्रसिच्यते ॥ १२.२७.७ ॥
«Sou de nobre nascimento, sou um realizado, não sou apenas um ser humano» — por estas três razões a sua mente é levada.
12.27.8
संप्रसक्तमना भोगान्विसृज्य पितृसंचितान् ।
परिक्षीणः परस्वानामादानं साधु मन्यते ॥ १२.२७.८ ॥
Com a mente apegada aos prazeres, tendo abandonado os gozos acumulados por seus pais, completamente exaurido, considera bom apoderar-se dos bens alheios.
12.27.9
तमतिक्रान्तमर्यादमाददानमसांप्रतम् ।
प्रतिषेधन्ति राजानो लुब्धा मृगमिवेषुभिः ॥ १२.२७.९ ॥
Reis gananciosos detêm aquele que, ultrapassando os limites, se apodera indevidamente, como se detém um cervo com flechas.
12.27.10
ये च विंशतिवर्षा वा त्रिंशद्वर्षाश्च मानवाः ।
परेण ते वर्षशतान्न भविष्यन्ति पार्थिव ॥ १२.२७.१० ॥
Ó rei, os homens de vinte ou trinta anos não estarão vivos além dos cem anos.
12.27.11
तेषां परमदुःखानां बुद्ध्या भैषज्यमाचरेत् ।
सर्वप्राणभृतां वृत्तं प्रेक्षमाणस्ततस्ततः ॥ १२.२७.११ ॥
Para aqueles em extremo sofrimento, deve-se aplicar o remédio com discernimento, observando por toda parte a conduta de todos os seres vivos.
12.27.12
मानसानां पुनर्योनिर्दुःखानां चित्तविभ्रमः ।
अनिष्टोपनिपातो वा तृतीयं नोपपद्यते ॥ १२.२७.१२ ॥
A fonte dos sofrimentos mentais é de novo a confusão da mente; a desgraça que sobrevém, ou uma terceira (causa), não surge.
12.27.13
एवमेतानि दुःखानि तानि तानीह मानवम् ।
विविधान्युपवर्तन्ते तथा संस्पर्शजान्यपि ॥ १२.२७.१३ ॥
Assim, estes diversos sofrimentos assaltam aqui o homem, também os nascidos do contato.
12.27.14
जरामृत्यू हि भूतानां खादितारौ वृकाविव ।
बलिनां दुर्बलानां च ह्रस्वानां महतामपि ॥ १२.२७.१४ ॥
A velhice e a morte são para os seres como dois lobos devoradores: fortes e fracos, pequenos e grandes, igualmente.
12.27.15
न कश्चिज्जात्वतिक्रामेज्जरामृत्यू हि मानवः ।
अपि सागरपर्यन्तां विजित्येमां वसुंधराम् ॥ १२.२७.१५ ॥
Nenhum homem pode jamais transcender a velhice e a morte, mesmo tendo conquistado esta terra até os limites do mar.
12.27.16
सुखं वा यदि वा दुःखं भूतानां पर्युपस्थितम् ।
प्राप्तव्यमवशैः सर्वं परिहारो न विद्यते ॥ १२.२७.१६ ॥
Seja prazer ou dor o que se apresenta aos seres, tudo deve ser suportado pelos impotentes; não há escapatória.
12.27.17
पूर्वे वयसि मध्ये वाऽप्युत्तरे वा नराधिप ।
अवर्जनीयास्तेऽर्था वै काङ्क्षिता ये ततोऽन्यथा ॥ १२.२७.१७ ॥
Ó senhor dos homens, na juventude, na idade média ou na velhice, os objetos desejados não podem ser evitados; não acontecem de outro modo.
12.27.18
अप्रियैः सह संयोगो विप्रयोगश्च सुप्रियैः ।
अर्थानर्थौ सुखं दुःखं विधानमनुवर्तते ॥ १२.२७.१८ ॥
A união com os não amados e a separação dos muito amados, o ganho e a perda, o prazer e a dor — esta ordem segue.
12.27.19
प्रादुर्भावश्च भूतानां देहत्यागस्तथैव च ।
प्राप्तिव्यायामयोगश्च सर्वमेतत्प्रतिष्ठितम् ॥ १२.२७.१९ ॥
O surgimento dos seres e o abandono do corpo, assim como a obtenção e a união com o esforço: tudo isso está estabelecido.
12.27.20
गन्धवर्णरसस्पर्शा निवर्तन्ते स्वभावतः ।
तथैव सुखदुःखानि विधानमनुवर्तते ॥ १२.२७.२० ॥
O odor, a cor, o sabor e o tato retiram-se por sua natureza; igualmente o prazer e a dor: a ordenação segue.
12.27.21
आसनं शयनं यानमुत्थानं पानभोजनम् ।
नियतं सर्वभूतानां कालेनैव भवत्युत ॥ १२.२७.२१ ॥
Assento, leito, veículo, levantar-se, beber e comer: tudo isso está fixado para todos os seres e acontece somente pelo tempo.
12.27.22
वैद्याश्चाप्यातुराः सन्ति बलवन्तश्च दुर्बलाः ।
स्त्रीमन्तश्चापरे षण्ढा विचित्रः कालपर्ययः ॥ १२.२७.२२ ॥
Também há médicos doentes, fortes que se tornam fracos; há homens com esposas e outros que são eunucos: estranha é a volta do tempo.
12.27.23
कुले जन्म तथा वीर्यमारोग्यं रूपमेव च ।
सौभाग्यमुपभोगश्च भवितव्येन लभ्यते ॥ १२.२७.२३ ॥
O nascimento em uma família, a força, a saúde, a beleza, a boa fortuna e o gozo: tudo isso se obtém pelo que está destinado.
12.27.24
सन्ति पुत्राः सुबहवो दरिद्राणामनिच्छताम् ।
नास्ति पुत्रः समृद्धानां विचित्रं विधिचेष्टितम् ॥ १२.२७.२४ ॥
Os pobres, que não os desejam, têm muitos filhos; os prósperos não têm filho: estranha é a obra do destino.
12.27.25
व्याधिरग्निर्जलं शस्त्रं बुभुक्षाश्चापदो विषम ।
ज्वरश्च मरणं जन्तोरुच्चाच्च पतनं तथा ॥ १२.२७.२५ ॥
A doença, o fogo, a água, as armas, a fome, a calamidade, o veneno, a febre, a morte de um ser vivo e a queda de uma altura, igualmente.
12.27.26
निर्याणे यस्य यद्दिष्टं तेन गच्छति सेतुना ।
दृश्यते नाप्यतिक्रामन्न निष्क्रान्तोऽथवा पुनः।
दृश्यते चाप्यतिक्रामन्न निग्राह्योऽथवा पुनः ॥ १२.२७.२६ ॥
Pelo caminho que lhe foi destinado, cada um vai. Não se vê ninguém transgredir, nem partir, nem voltar; e mesmo visto transgredindo, não pode ser retido, ou de novo (assim é).
12.27.27
दृश्यते हि युवैवेह विनश्यन्वसुमान्नरः ।
दरिद्रश्च परिक्लिष्टः शतवर्षो जरान्वितः ॥ १२.२७.२७ ॥
Aqui se vê o homem rico perecer ainda na juventude, enquanto o pobre e aflito vive cem anos, carregado pela velhice.
12.27.28
अकिञ्चनाश्च दृश्यन्ते पुरुषाश्चिरजीविनः ।
समृद्धे च कुले जाता विनश्यन्ति पतङ्गवत् ॥ १२.२७.२८ ॥
Vemos homens sem nada viverem muito, enquanto os nascidos em famílias prósperas perecem como mariposas.
12.27.29
प्रायेण श्रीमतां लोके भोक्तुं शक्तिर्न विद्यते ।
दरिद्राणां तु भूयिष्ठं काष्ठमश्मा हि जीर्यते ॥ १२.२७.२९ ॥
No mundo, os prósperos geralmente não têm força para desfrutar; já os pobres, em sua maioria, se desgastam como madeira e pedra.
12.27.30
अहमेतत्करोमीति मन्यते कालनोदितः ।
यद्यदिष्टमसंतोषाहुरात्मा पापमाचरेत् ॥ १२.२७.३० ॥
Impulsionado pelo tempo, o homem pensa: "Eu faço isto"; e, por insatisfação, que pratique como mal tudo o que deseja.
12.27.31
मृगयाक्षाः स्त्रियः पानं प्रसङ्गा निन्दिता बुधैः ।
दृश्यन्ते पुरुषाश्चात्र संप्रयुक्ता बहुश्रुताः ॥ १२.२७.३१ ॥
A caça, os dados, as mulheres e a bebida são prazeres censurados pelos sábios; contudo, vêem-se aqui homens versados em muitos saberes entregues a eles.
12.27.32
इति कालेन सर्वार्थानीप्सितानीप्सितानिह ।
स्पृशन्ति सर्वभूतानि निमित्तं नोपलभ्यते ॥ १२.२७.३२ ॥
Assim, pelo tempo, todas as coisas, desejadas e não desejadas, tocam aqui todos os seres, e não se percebe a causa.
12.27.33
वायुमाकाशमग्निं च चन्द्रादित्यावहः क्षपे ।
ज्योतींषि सरितः शैलान्कः करोति बिभतिं च ॥ १२.२७.३३ ॥
O vento, o céu, o fogo, a lua e o sol que trazem a luz à noite, os astros, os rios e as montanhas: quem os faz e quem os sustenta?
12.27.34
शीतमुष्णं तथा वर्षं कालेन परिवर्तते ।
एवमेव मनुष्याणां सुखदुःखे नरर्षभ ॥ १२.२७.३४ ॥
O frio e o calor, e igualmente a chuva, mudam com o tempo; assim também, ó melhor dos homens, mudam o prazer e a dor dos mortais.
12.27.35
नौषधानि न शस्त्राणि न होमा न पुनर्जपाः ।
त्रायन्ते मृत्युनोपेतं जरया चापि मानवम् ॥ १२.२७.३५ ॥
Nem remédios, nem armas, nem oblações, nem novamente recitações protegem o homem alcançado pela morte ou pela velhice.
12.27.36
यथा काष्ठं च काष्ठं च समेयातां महोदधौ ।
समेत्य च व्यपेयातां तद्वद्भूतसमागमः ॥ १२.२७.३६ ॥
Como dois troncos podem encontrar-se no grande oceano e, depois de se encontrarem, separar-se de novo, assim é o encontro dos seres.
12.27.37
ये च निष्परुषैरुक्तगीतवाद्यैरुपस्थिताः ।
ये चानाथाः परान्नादाः कालस्तेषु समक्रियः ॥ १२.२७.३७ ॥
Tanto aqueles que são servidos com palavras gentis, cantos e música, quanto os que não têm protetor e vivem do alimento alheio — o Tempo os trata a todos igualmente.
12.27.38
मातापितृसहस्राणि पुत्रदारशतानि च ।
संसारेष्वनुभूतानि कस्य ते कस्य वा वयम् ॥ १२.२७.३८ ॥
Nos ciclos da existência experimentamos milhares de mães e pais, centenas de filhos e esposas. De quem são eles, e de quem somos nós?
12.27.39
नैवास्य कश्चिद्भविता नायं भवति कस्यचित् ।
पथि संगतमेवेदं दारबन्धुसुहृज्जनैः ॥ १२.२७.३९ ॥
Ninguém será dele, nem ele é de ninguém; esta união com esposas, parentes e amigos é apenas um encontro no caminho.
12.27.40
क्वासे क्व च गमिष्यामि कोऽन्वहं किमिहास्थितः ।
कस्मात्किमनुशोचेयमित्येवं स्थापयेन्मनः ॥ १२.२७.४० ॥
Onde ele está, e para onde irei eu? Quem sou eu, e em que condição estou aqui? Por que deveria lamentar, e por quê? Assim deve-se firmar a mente.
12.27.41
अनित्ये प्रियसंवासे संसारे चक्रवद्गतौ ।
पथि संगतमेवैतद्धाता माता पिता सखा ॥ १२.२७.४१ ॥
Na união transitória com os entes queridos, no giro da existência como uma roda, tudo isto é apenas um encontro no caminho: o provedor, a mãe, o pai, o amigo.
12.27.42
न दृष्टपूर्वं प्रत्यक्षं परलोकं विदुर्बुधाः ।
आगमांस्त्वनतिक्रम्य श्रद्धातव्यं बुभूषता ॥ १२.२७.४२ ॥
O outro mundo nunca foi visto diretamente; os sábios o conhecem. Mas quem deseja o próprio bem deve ter fé, sem transgredir as escrituras.
12.27.43
कुर्वीत पितृदैवत्यं धर्म्याणि च समाचरेत् ।
यजेच्च विद्वान्विधिवत्रिवर्गं चाप्युपाचरेत् ॥ १२.२७.४३ ॥
Deve-se realizar os ritos dedicados aos ancestrais e aos deuses e praticar com fidelidade os deveres conforme o dharma. O sábio deve sacrificar segundo a regra e também cuidar dos três fins da vida (trivarga).
12.27.44
सन्निमज्जेज्जगदिदं गम्भीरे कालसागरे ।
जरामृत्युमहाग्राहे न कश्चिदवबुध्यते ॥ १२.२७.४४ ॥
Este mundo afunda no profundo oceano do tempo, onde a velhice e a morte são os grandes crocodilos; no entanto, ninguém o percebe.
12.27.45
आयुर्वेदमधीयानाः केवलं सपरिग्रहाः ।
दृश्यन्ते बहवो वैद्या व्याधिभिः समबिप्लुताः ॥ १२.२७.४५ ॥
Vemos muitos médicos que estudaram a ciência da vida, mesmo com suas famílias ao redor, completamente dominados por doenças.
12.27.46
ते पिबन्तः कषायांश्च सर्पीषि विविधानि च ।
न मृत्युमतिवर्तन्ते वेलामिव महोदधिः ॥ १२.२७.४६ ॥
Embora bebam decocções e diversas manteigas clarificadas, não vencem a morte, assim como o grande oceano não ultrapassa a sua praia.
12.27.47
रसायनविदश्चैव सुप्रयुक्तरसायनाः ।
दृश्यन्ते जरया भग्ना नागा नागैरिवोत्तमैः ॥ १२.२७.४७ ॥
Mesmo os que conhecem a ciência do rejuvenescimento e usaram bem os elixires rejuvenescedores são vistos quebrados pela velhice, como elefantes são abatidos pelos melhores elefantes.
12.27.48
तथैव तपसोपेताः स्वाध्यायाध्ययने रताः ।
दातारो यज्ञशीलाश्च न तरन्ति जरान्तकौ ॥ १२.२७.४८ ॥
Do mesmo modo, os dotados de austeridade, dedicados ao estudo pessoal e ao estudo dos Vedas, os generosos e inclinados ao sacrifício não superam a velhice nem a morte.
12.27.49
न ह्यहानि निवर्तन्ते न मासा न पुनः समाः ।
जातानां सर्वभूतानां न पुनर्वै समागमः ॥ १२.२७.४९ ॥
Os dias não retornam, nem os meses, nem de novo os anos. Para todos os seres nascidos não há reencontro.
12.27.50
सोऽयं विपुलमध्वानं कालेन ध्रुवमध्रुवः ।
स्रोतसैव समभ्येति सर्वभूतनिषेवितम् ॥ १२.२७.५० ॥
Pelo tempo, ele certamente segue por aquele vasto caminho, instável, como uma corrente, o caminho percorrido por todos os seres.
12.27.51
देहो वा जीविताद्व्येति देही वाऽप्येति देहतः ।
पथि संगतमेवेदं दारैरन्यैश्च बन्धुभिः ॥ १२.२७.५१ ॥
O corpo se afasta da vida, ou o ser encarnado se afasta do corpo. No caminho, essa união é apenas com esposas, com outros e com parentes.
12.27.52
नायमत्यन्तसंवासो लभ्यते जातु केनचित् ।
अपि स्वेन शरीरेण किमुतान्येन केनचित् ॥ १२.२७.५२ ॥
Ninguém jamais obtém essa companhia duradoura, nem mesmo com o próprio corpo, muito menos com outro.
12.27.53
क्वनु तेऽद्य पिता राजन्क्वनु तेऽद्य पितामहाः ।
न त्वं पश्यसि तानद्य न त्वां पश्यन्ति तेऽनघ ॥ १२.२७.५३ ॥
Ó rei, onde está hoje o teu pai? Onde estão hoje os teus avós? Hoje tu não os vês, e eles não te veem, ó irrepreensível.
12.27.54
न चैव पुरुषो द्रष्टा स्वर्गस्य नरकस्य च ।
आगमस्तु सतां चक्षुर्नृपते तमिहाचर ॥ १२.२७.५४ ॥
Nenhum homem vê o céu ou o inferno; mas a tradição (āgama) é o olho dos bons. Ó rei, pratica isso aqui.
12.27.55
चरितब्रह्मचर्यो हि प्रजायेत यजेत च ।
पितृदेवमनुष्याणामानृण्यादनसूयकः ॥ १२.२७.५५ ॥
Quem observou o voto de estudo celibatário deve gerar filhos e oferecer sacrifícios, e, livre das dívidas para com os ancestrais, os deuses e os homens, deve estar livre da inveja.
12.27.56
स यज्ञशीलः प्रजने निविष्टः ।
प्राग्ब्रह्मचारी प्रविभक्तभैक्षः।
आराधयेत्स्वर्गमिमं च लोकं ।
परं च मुक्त्वा हृदयव्यलीकम् ॥ १२.२७.५६ ॥
Devotado ao sacrifício e engajado em gerar filhos, tendo sido antes estudante celibatário e tendo repartido suas esmolas, deve propiciar o céu, neste mundo e no outro, abandonando a falsidade do coração.
12.27.57
सम्यक्स्वधर्मं चरतो नृपस्य ।
द्रव्याणि चाभ्याहरतो यथावत्।
प्रवृद्धचक्रस्य यशोऽभिवर्धते ।
सर्वेषु लोकेषु चराचरेषु ॥ १२.२७.५७ ॥
Para o rei que pratica corretamente o seu próprio dever e reúne devidamente riquezas, cuja roda de exércitos cresceu, sua fama aumenta em todos os mundos, entre os seres móveis e imóveis.
12.27.58
इत्येवमाकर्ण्य विदेहराजो ।
वाक्यं समग्रं परिपूर्णहेतु।
अश्मानमामन्त्र्य विशुद्धबुद्धि ।
र्ययौ गृहं स्वं प्रति शान्तशोकः ॥ १२.२७.५८ ॥
Tendo ouvido este discurso completo e cheio de razões, o rei de Videha, de entendimento puro, despediu-se de Aśma e, com a dor aplacada, foi para a sua casa.
12.27.59
तथा त्वमप्यद्य विमुच्य शोक ।
मुत्तिष्ठ शक्रोपम हर्षमेहि।
क्षात्रेण धर्मेण मही जिता ते ।
तां भुङ्क्ष्व कुन्तीसुत मावमंस्थाः ॥ १२.२७.५९ ॥
Assim também tu, igual a Śakra, abandona hoje a tua dor, levanta-te, alcança a alegria. Pelo dever do kṣatriya conquistaste esta terra; desfruta-a, ó filho de Kuntī, não a desprezes.