മഹാഭാരതം · അധ്യായം 12.27
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.27.1
ज्ञातिशोकाभितप्तस्य प्राणानिष्टांस्त्यजिष्यतः ।
ज्येष्ठस्य पाण्डुपुत्रस्य व्यासः शोकमपानुदत् ॥ १२.२७.१ ॥
ബന്ധുക്കളുടെ ദുഃഖത്താൽ വെന്തുരുകി പ്രാണൻ ത്യജിക്കാനൊരുങ്ങിയ പാണ്ഡുപുത്രനായ ജ്യേഷ്ഠന്റെ ശോകം വ്യാസൻ അകറ്റി.
12.27.2
अत्राप्युदाहरन्तीमभितिहासं पुरातनम् ।
अश्मगीतं नरव्याघ्र तन्निबोध युधिष्ठिर ॥ १२.२७.२ ॥
ഇവിടെയും ആളുകൾ ഈ പുരാതന ഇതിഹാസം — 'അശ്മഗീതം' — പറയാറുണ്ട്. നരവ്യാഘ്രനായ യുധിഷ്ഠിരാ, അത് കേൾക്കുക.
12.27.3
अश्मानं ब्राह्मणं प्राज्ञं वैदेहो जनको नृपः ।
संशयं परिपप्रच्छ दुःखशोकसमन्वितः ॥ १२.२७.३ ॥
ദുഃഖവും ശോകവും നിറഞ്ഞ വിദേഹരാജാവായ ജനകൻ ജ്ഞാനിയായ ബ്രാഹ്മണനായ അശ്മനോട് തന്റെ സംശയം ചോദിച്ചു.
12.27.4
आगमे यदि वाऽपाये ज्ञातीनां द्रविणस्य च ।
नरेण प्रतिपत्तव्यं कल्याणं कथमिच्छता ॥ १२.२७.४ ॥
ബന്ധുക്കളുടെയും ധനത്തിന്റെയും വരവിലോ നാശത്തിലോ, ക്ഷേമം ആഗ്രഹിക്കുന്ന മനുഷ്യൻ എങ്ങനെ പ്രവർത്തിക്കണം?
12.27.5
उत्पन्नमिममात्मानं नरस्यानन्तरं ततः ।
तानितान्यनुवर्तन्ते दुःखानि च सुखानि च ॥ १२.२७.५ ॥
മനുഷ്യൻ ജനിച്ചയുടനെ ഈ ആത്മാവ് അവനെ പിന്തുടർന്ന് ആ ദുഃഖങ്ങളെയും സുഖങ്ങളെയും പിന്തുടരുന്നു.
12.27.6
तेषामन्यतरापत्तौ यद्यदेवोपसेवते ।
तदस्य चेतनामाशु हरत्यभ्रमिवानिलः ॥ १२.२७.६ ॥
അവയിലൊന്ന് വരുമ്പോൾ മനുഷ്യൻ ഏതിനെ സേവിക്കുന്നുവോ, അതു തന്നെ കാറ്റ് മേഘത്തെ എന്നപോലെ അവന്റെ ബോധത്തെ വേഗത്തിൽ അപഹരിക്കുന്നു.
12.27.7
अभिजातोऽस्मि सिद्धोऽस्मि नास्मि केवलमानुषः ।
इत्येभिर्हेतुभिस्तस्य त्रिभिश्चित्तं प्रसिच्यते ॥ १२.२७.७ ॥
ഞാൻ ഉന്നതകുലജാതനാണ്, ഞാൻ സിദ്ധനാണ്, ഞാൻ കേവലം മനുഷ്യനല്ല — ഈ മൂന്നു കാരണങ്ങളാൽ അവന്റെ മനസ്സ് വഴുതിപ്പോകുന്നു.
12.27.8
संप्रसक्तमना भोगान्विसृज्य पितृसंचितान् ।
परिक्षीणः परस्वानामादानं साधु मन्यते ॥ १२.२७.८ ॥
ആസക്തമനസ്സുള്ളവൻ, പൂർവികർ സമ്പാദിച്ച ഭോഗങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ച്, പൂർണമായി ക്ഷയിച്ച്, അന്യരുടെ സ്വത്ത് കവരുന്നതാണ് നല്ലതെന്ന് കരുതുന്നു.
12.27.9
तमतिक्रान्तमर्यादमाददानमसांप्रतम् ।
प्रतिषेधन्ति राजानो लुब्धा मृगमिवेषुभिः ॥ १२.२७.९ ॥
അതിരുകൾ ലംഘിച്ച് അനുചിതമായി കവരുന്നവനെ, ലോഭികളായ രാജാക്കന്മാർ അമ്പുകൊണ്ട് മാനിനെയെന്നപോലെ തടയുന്നു.
12.27.10
ये च विंशतिवर्षा वा त्रिंशद्वर्षाश्च मानवाः ।
परेण ते वर्षशतान्न भविष्यन्ति पार्थिव ॥ १२.२७.१० ॥
ഹേ രാജാവേ! ഇരുപതോ മുപ്പതോ വയസ്സുള്ള മനുഷ്യർ നൂറു വർഷത്തിനപ്പുറം ഉണ്ടാവുകയില്ല.
12.27.11
तेषां परमदुःखानां बुद्ध्या भैषज्यमाचरेत् ।
सर्वप्राणभृतां वृत्तं प्रेक्षमाणस्ततस्ततः ॥ १२.२७.११ ॥
അവരുടെ കഠിനദുഃഖങ്ങൾക്ക് ബുദ്ധികൊണ്ട് ഔഷധം പ്രയോഗിക്കണം; സർവപ്രാണികളുടെയും നടപ്പ് എല്ലായിടത്തും നിരീക്ഷിച്ചുകൊണ്ട്.
12.27.12
मानसानां पुनर्योनिर्दुःखानां चित्तविभ्रमः ।
अनिष्टोपनिपातो वा तृतीयं नोपपद्यते ॥ १२.२७.१२ ॥
മാനസദുഃഖങ്ങളുടെ ഉറവിടം വീണ്ടും ചിത്തഭ്രമമാണ്; അനിഷ്ടം വന്നുവീഴുന്നത്, അല്ലെങ്കിൽ മൂന്നാമത്തേത് ഉണ്ടാകുന്നില്ല.
12.27.13
एवमेतानि दुःखानि तानि तानीह मानवम् ।
विविधान्युपवर्तन्ते तथा संस्पर्शजान्यपि ॥ १२.२७.१३ ॥
ഇങ്ങനെ ഇവിടെ മനുഷ്യനെ പിടികൂടുന്ന ഈ ദുഃഖങ്ങൾ, പലവിധമായവ, സ്പർശത്തിൽ നിന്ന് ജനിക്കുന്നവയും.
12.27.14
जरामृत्यू हि भूतानां खादितारौ वृकाविव ।
बलिनां दुर्बलानां च ह्रस्वानां महतामपि ॥ १२.२७.१४ ॥
വാർധക്യവും മരണവും ജീവികൾക്ക് രണ്ട് ചെന്നായ്ക്കളെപ്പോലെ ഭക്ഷകരാണ് — ബലവാന്മാരെയും ദുർബലരെയും, കുള്ളന്മാരെയും മഹാന്മാരെയും.
12.27.15
न कश्चिज्जात्वतिक्रामेज्जरामृत्यू हि मानवः ।
अपि सागरपर्यन्तां विजित्येमां वसुंधराम् ॥ १२.२७.१५ ॥
ഒരു മനുഷ്യനും ഒരിക്കലും വാർധക്യത്തെയും മരണത്തെയും മറികടക്കുകയില്ല — കടൽവരെ വ്യാപിച്ച ഈ ഭൂമിയെ ജയിച്ചാലും.
12.27.16
सुखं वा यदि वा दुःखं भूतानां पर्युपस्थितम् ।
प्राप्तव्यमवशैः सर्वं परिहारो न विद्यते ॥ १२.२७.१६ ॥
സുഖമോ ദുഃഖമോ, ജീവികൾക്ക് മുന്നിൽ വന്നുചേരുന്നതെല്ലാം — നിസ്സഹായരായി അനുഭവിക്കണം; ഒഴിഞ്ഞുമാറാൻ വഴിയില്ല.
12.27.17
पूर्वे वयसि मध्ये वाऽप्युत्तरे वा नराधिप ।
अवर्जनीयास्तेऽर्था वै काङ्क्षिता ये ततोऽन्यथा ॥ १२.२७.१७ ॥
രാജാവേ, യൗവനത്തിലോ മധ്യവയസ്സിലോ വാർധക്യത്തിലോ — ആഗ്രഹിക്കപ്പെടുന്ന ആ വസ്തുക്കൾ ഒഴിവാക്കാനാവാത്തവയാണ്; അവയ്ക്ക് വിപരീതമായി സംഭവിക്കുന്നില്ല.
12.27.18
अप्रियैः सह संयोगो विप्रयोगश्च सुप्रियैः ।
अर्थानर्थौ सुखं दुःखं विधानमनुवर्तते ॥ १२.२७.१८ ॥
അപ്രിയരുമായുള്ള സംയോഗവും അത്യന്തം പ്രിയരിൽ നിന്നുള്ള വിയോഗവും, ലാഭനഷ്ടങ്ങളും, സുഖദുഃഖങ്ങളും — ഈ വിധിയാണ് പിന്തുടരുന്നത്.
12.27.19
प्रादुर्भावश्च भूतानां देहत्यागस्तथैव च ।
प्राप्तिव्यायामयोगश्च सर्वमेतत्प्रतिष्ठितम् ॥ १२.२७.१९ ॥
ജീവികളുടെ ഉത്പത്തിയും ദേഹത്യാഗവും, അതുപോലെ പ്രാപ്തിയും പരിശ്രമത്തോടുള്ള യോഗവും — ഇവയെല്ലാം സ്ഥാപിതമാണ്.
12.27.20
गन्धवर्णरसस्पर्शा निवर्तन्ते स्वभावतः ।
तथैव सुखदुःखानि विधानमनुवर्तते ॥ १२.२७.२० ॥
ഗന്ധം, വർണം, രസം, സ്പർശം ഇവ സ്വഭാവത്താൽ പിൻവാങ്ങുന്നു; അതുപോലെ സുഖദുഃഖങ്ങളും — വിധാനം അനുവർത്തിക്കുന്നു.
12.27.21
आसनं शयनं यानमुत्थानं पानभोजनम् ।
नियतं सर्वभूतानां कालेनैव भवत्युत ॥ १२.२७.२१ ॥
ആസനം, ശയനം, വാഹനം, എഴുന്നേൽക്കൽ, പാനം, ഭോജനം — ഇവ എല്ലാ ജീവികൾക്കും നിയതമാണ്; കാലത്താൽ തന്നെ സംഭവിക്കുന്നു.
12.27.22
वैद्याश्चाप्यातुराः सन्ति बलवन्तश्च दुर्बलाः ।
स्त्रीमन्तश्चापरे षण्ढा विचित्रः कालपर्ययः ॥ १२.२७.२२ ॥
വൈദ്യന്മാരും രോഗികളായിരിക്കുന്നു; ബലവാന്മാരും ദുർബലരാകുന്നു; ഭാര്യമാരുള്ളവരും മറ്റു ഷണ്ഡന്മാരും ഉണ്ട് — കാലത്തിന്റെ മാറ്റം വിചിത്രമാണ്.
12.27.23
कुले जन्म तथा वीर्यमारोग्यं रूपमेव च ।
सौभाग्यमुपभोगश्च भवितव्येन लभ्यते ॥ १२.२७.२३ ॥
കുലത്തിലെ ജന്മം, വീര്യം, ആരോഗ്യം, രൂപം, സൗഭാഗ്യം, ഉപഭോഗം — ഇവ ഭവിതവ്യത്താൽ തന്നെ ലഭിക്കുന്നു.
12.27.24
सन्ति पुत्राः सुबहवो दरिद्राणामनिच्छताम् ।
नास्ति पुत्रः समृद्धानां विचित्रं विधिचेष्टितम् ॥ १२.२७.२४ ॥
ദരിദ്രർക്ക്, ആഗ്രഹിക്കാത്തവർക്ക് ധാരാളം പുത്രന്മാരുണ്ട്; സമ്പന്നർക്ക് പുത്രനില്ല — വിധിയുടെ പ്രവൃത്തി വിചിത്രമാണ്.
12.27.25
व्याधिरग्निर्जलं शस्त्रं बुभुक्षाश्चापदो विषम ।
ज्वरश्च मरणं जन्तोरुच्चाच्च पतनं तथा ॥ १२.२७.२५ ॥
രോഗം, അഗ്നി, ജലം, ആയുധം, വിശപ്പ്, ആപത്ത്, വിഷം, പനി, ജീവിയുടെ മരണം, ഉയരത്തിൽ നിന്നുള്ള വീഴ്ച എന്നിവയും (അതുപോലെ).
12.27.26
निर्याणे यस्य यद्दिष्टं तेन गच्छति सेतुना ।
दृश्यते नाप्यतिक्रामन्न निष्क्रान्तोऽथवा पुनः।
दृश्यते चाप्यतिक्रामन्न निग्राह्योऽथवा पुनः ॥ १२.२७.२६ ॥
ആർക്ക് എന്തു വിധിക്കപ്പെട്ടുവോ അതിലൂടെയാണ് അവൻ പോകുന്നത്. കടന്നുപോകുന്നതോ, പുറത്തുവരുന്നതോ, വീണ്ടും മടങ്ങുന്നതോ കാണപ്പെടുന്നില്ല; കടന്നുപോകുന്നതായി കണ്ടാലും തടയാനാകാത്തവൻ, അല്ലെങ്കിൽ വീണ്ടും (അതുപോലെ).
12.27.27
दृश्यते हि युवैवेह विनश्यन्वसुमान्नरः ।
दरिद्रश्च परिक्लिष्टः शतवर्षो जरान्वितः ॥ १२.२७.२७ ॥
ഇവിടെ സമ്പന്നനായ മനുഷ്യൻ യൗവനത്തിൽ തന്നെ നശിക്കുന്നത് കാണപ്പെടുന്നു; ദരിദ്രനും ക്ലേശിതനും നൂറു വയസ്സുവരെ വാർധക്യത്തോടെ കഴിയുന്നതും കാണപ്പെടുന്നു.
12.27.28
अकिञ्चनाश्च दृश्यन्ते पुरुषाश्चिरजीविनः ।
समृद्धे च कुले जाता विनश्यन्ति पतङ्गवत् ॥ १२.२७.२८ ॥
യാതൊന്നുമില്ലാത്ത പുരുഷന്മാർ ദീർഘായുസ്സുള്ളവരായി കാണപ്പെടുന്നു; സമൃദ്ധമായ കുലത്തിൽ ജനിച്ചവർ ഈയാംപാറ്റകളെപ്പോലെ നശിക്കുന്നു.
12.27.29
प्रायेण श्रीमतां लोके भोक्तुं शक्तिर्न विद्यते ।
दरिद्राणां तु भूयिष्ठं काष्ठमश्मा हि जीर्यते ॥ १२.२७.२९ ॥
ലോകത്ത് പൊതുവെ സമ്പന്നർക്ക് ആസ്വദിക്കാനുള്ള ശക്തിയില്ല; ദരിദ്രരാകട്ടെ കൂടുതലും വിറകും കല്ലും പോലെ ക്ഷയിക്കുന്നു.
12.27.30
अहमेतत्करोमीति मन्यते कालनोदितः ।
यद्यदिष्टमसंतोषाहुरात्मा पापमाचरेत् ॥ १२.२७.३० ॥
കാലത്താൽ പ്രേരിതനായ മനുഷ്യൻ "ഞാനിതു ചെയ്യുന്നു" എന്നു കരുതുന്നു; അസന്തോഷത്താൽ ഇഷ്ടമായതെന്തും, പാപമായി അവൻ ആചരിക്കട്ടെ.
12.27.31
मृगयाक्षाः स्त्रियः पानं प्रसङ्गा निन्दिता बुधैः ।
दृश्यन्ते पुरुषाश्चात्र संप्रयुक्ता बहुश्रुताः ॥ १२.२७.३१ ॥
വേട്ട, ചൂതാട്ടം, സ്ത്രീകൾ, മദ്യപാനം എന്നീ ആസക്തികളെ ജ്ഞാനികൾ നിന്ദിച്ചിട്ടുണ്ട്; എന്നിട്ടും ഇവിടെ പണ്ഡിതരായ പുരുഷന്മാരും അവയിൽ മുഴുകിയിരിക്കുന്നതു കാണുന്നു.
12.27.32
इति कालेन सर्वार्थानीप्सितानीप्सितानिह ।
स्पृशन्ति सर्वभूतानि निमित्तं नोपलभ्यते ॥ १२.२७.३२ ॥
ഇങ്ങനെ കാലത്താൽ ഇവിടെ ഇഷ്ടവും അനിഷ്ടവുമായ എല്ലാ വസ്തുക്കളും സർവ്വജീവികളെയും സ്പർശിക്കുന്നു; അതിന് കാരണം കാണാനാവില്ല.
12.27.33
वायुमाकाशमग्निं च चन्द्रादित्यावहः क्षपे ।
ज्योतींषि सरितः शैलान्कः करोति बिभतिं च ॥ १२.२७.३३ ॥
വായു, ആകാശം, അഗ്നി, ചന്ദ്രനും സൂര്യനും—രാത്രിയിൽ പ്രകാശം നൽകുന്നവർ, നദികൾ, പർവതങ്ങൾ—ഇവയെ ആര് സൃഷ്ടിക്കുന്നു? ആര് ധരിക്കുന്നു?
12.27.34
शीतमुष्णं तथा वर्षं कालेन परिवर्तते ।
एवमेव मनुष्याणां सुखदुःखे नरर्षभ ॥ १२.२७.३४ ॥
തണുപ്പും ചൂടും അതുപോലെ മഴയും കാലത്താൽ മാറിമാറി വരുന്നു; അതുപോലെതന്നെ, നരശ്രേഷ്ഠാ, മനുഷ്യരുടെ സുഖവും ദുഃഖവും മാറിമാറി വരുന്നു.
12.27.35
नौषधानि न शस्त्राणि न होमा न पुनर्जपाः ।
त्रायन्ते मृत्युनोपेतं जरया चापि मानवम् ॥ १२.२७.३५ ॥
ഔഷധങ്ങളോ ആയുധങ്ങളോ ഹോമങ്ങളോ പിന്നെ ജപങ്ങളോ മൃത്യുവിനെ പ്രാപിച്ച മനുഷ്യനെയും വാർധക്യത്താൽ ബാധിക്കപ്പെട്ട മനുഷ്യനെയും രക്ഷിക്കുന്നില്ല.
12.27.36
यथा काष्ठं च काष्ठं च समेयातां महोदधौ ।
समेत्य च व्यपेयातां तद्वद्भूतसमागमः ॥ १२.२७.३६ ॥
മഹാസമുദ്രത്തിൽ ഒരു മരക്കഷണവും മറ്റൊരു മരക്കഷണവും കണ്ടുമുട്ടി, കണ്ടുമുട്ടിയ ശേഷം വേർപിരിയുന്നതുപോലെ, ഭൂതങ്ങളുടെ സമാഗമവും അങ്ങനെതന്നെ.
12.27.37
ये च निष्परुषैरुक्तगीतवाद्यैरुपस्थिताः ।
ये चानाथाः परान्नादाः कालस्तेषु समक्रियः ॥ १२.२७.३७ ॥
മധുരവാക്കുകളാലും പാട്ടുകളാലും വാദ്യങ്ങളാലും സേവിക്കപ്പെടുന്നവരും, അനാഥരും, പരാന്നം ഭക്ഷിക്കുന്നവരും — കാലം അവരെല്ലാവരോടും സമമായി പെരുമാറുന്നു.
12.27.38
मातापितृसहस्राणि पुत्रदारशतानि च ।
संसारेष्वनुभूतानि कस्य ते कस्य वा वयम् ॥ १२.२७.३८ ॥
സംസാരത്തിൽ ആയിരക്കണക്കിന് മാതാപിതാക്കളും നൂറുകണക്കിന് മക്കളും ഭാര്യമാരും അനുഭവിക്കപ്പെടുന്നു; അവർ ആരുടേതാണ്, നാം ആരുടേതാണ്?
12.27.39
नैवास्य कश्चिद्भविता नायं भवति कस्यचित् ।
पथि संगतमेवेदं दारबन्धुसुहृज्जनैः ॥ १२.२७.३९ ॥
ഇവന് ആരും ഉണ്ടാവുകയില്ല; ഇവൻ ആർക്കും ഉണ്ടാവുകയുമില്ല; ഭാര്യയോടും ബന്ധുക്കളോടും സുഹൃത്തുക്കളോടും ഉള്ള ഈ സംഗമം വഴിയിലെ കൂടിച്ചേരൽ മാത്രമാണ്.
12.27.40
क्वासे क्व च गमिष्यामि कोऽन्वहं किमिहास्थितः ।
कस्मात्किमनुशोचेयमित्येवं स्थापयेन्मनः ॥ १२.२७.४० ॥
അവൻ എവിടെ, ഞാൻ എവിടേക്ക് പോകും? ഞാൻ ആരാണ്, ഇവിടെ ഏത് നിലയിലാണ് ഞാൻ നിൽക്കുന്നത്? എന്തിനെ ഓർത്ത് ദുഃഖിക്കണം? ഇങ്ങനെ മനസ്സിനെ ഉറപ്പിക്കണം.
12.27.41
अनित्ये प्रियसंवासे संसारे चक्रवद्गतौ ।
पथि संगतमेवैतद्धाता माता पिता सखा ॥ १२.२७.४१ ॥
അനിത്യമായ, പ്രിയരോടൊത്തുള്ള വാസത്തിൽ, ചക്രംപോലെ തിരിയുന്ന സംസാരത്തിൽ, ഇതെല്ലാം വഴിയിലെ സംഗമം മാത്രമാണ് — പോഷകൻ, അമ്മ, അച്ഛൻ, സുഹൃത്ത്.
12.27.42
न दृष्टपूर्वं प्रत्यक्षं परलोकं विदुर्बुधाः ।
आगमांस्त्वनतिक्रम्य श्रद्धातव्यं बुभूषता ॥ १२.२७.४२ ॥
പരലോകത്തെ മുമ്പ് നേരിട്ട് കണ്ടിട്ടില്ല; ജ്ഞാനികൾ അതറിയുന്നു. എന്നാൽ ശ്രേയസ്സ് ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ ആഗമങ്ങളെ ലംഘിക്കാതെ വിശ്വാസം വെക്കണം.
12.27.43
कुर्वीत पितृदैवत्यं धर्म्याणि च समाचरेत् ।
यजेच्च विद्वान्विधिवत्रिवर्गं चाप्युपाचरेत् ॥ १२.२७.४३ ॥
പിതൃദേവതകൾക്കുള്ള കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യണം; ധർമ്മാനുസൃതമായ കടമകൾ നന്നായി പാലിക്കണം. വിദ്വാൻ വിധിപ്രകാരം യജ്ഞം ചെയ്യുകയും ത്രിവർഗ്ഗത്തെയും സേവിക്കുകയും വേണം.
12.27.44
सन्निमज्जेज्जगदिदं गम्भीरे कालसागरे ।
जरामृत्युमहाग्राहे न कश्चिदवबुध्यते ॥ १२.२७.४४ ॥
ഈ ലോകം ആഴമുള്ള കാലസമുദ്രത്തിൽ മുങ്ങിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു; അവിടെ വാർദ്ധക്യവും മരണവുമെന്ന മഹാമുതലകളുണ്ട്. എന്നിട്ടും ആരും ഇത് തിരിച്ചറിയുന്നില്ല.
12.27.45
आयुर्वेदमधीयानाः केवलं सपरिग्रहाः ।
दृश्यन्ते बहवो वैद्या व्याधिभिः समबिप्लुताः ॥ १२.२७.४५ ॥
ആയുർവേദം പഠിച്ച പല വൈദ്യന്മാരും കുടുംബത്തോടൊപ്പം ഇരിക്കുമ്പോഴും രോഗങ്ങളാൽ പൂർണ്ണമായി ആക്രമിക്കപ്പെട്ടതായി കാണപ്പെടുന്നു.
12.27.46
ते पिबन्तः कषायांश्च सर्पीषि विविधानि च ।
न मृत्युमतिवर्तन्ते वेलामिव महोदधिः ॥ १२.२७.४६ ॥
കഷായങ്ങളും വിവിധ നെയ്യുകളും കഴിച്ചാലും അവർ മരണത്തെ മറികടക്കുന്നില്ല — മഹാസമുദ്രം തീരം കടക്കാത്തതുപോലെ.
12.27.47
रसायनविदश्चैव सुप्रयुक्तरसायनाः ।
दृश्यन्ते जरया भग्ना नागा नागैरिवोत्तमैः ॥ १२.२७.४७ ॥
രസായന വിദ്യ അറിയുന്നവരും രസായനങ്ങൾ ശരിയായി പ്രയോഗിച്ചവരും വാർദ്ധക്യത്താൽ തകർന്നതായി കാണപ്പെടുന്നു — മികച്ച ആനകളാൽ ആനകൾ തകർക്കപ്പെടുന്നതുപോലെ.
12.27.48
तथैव तपसोपेताः स्वाध्यायाध्ययने रताः ।
दातारो यज्ञशीलाश्च न तरन्ति जरान्तकौ ॥ १२.२७.४८ ॥
അതുപോലെ തപസ്സുള്ളവരും, സ്വാധ്യായത്തിലും വേദാധ്യയനത്തിലും മുഴുകിയവരും, ദാനശീലരും യജ്ഞശീലരും വാർദ്ധക്യത്തെയും മരണത്തെയും മറികടക്കുന്നില്ല.
12.27.49
न ह्यहानि निवर्तन्ते न मासा न पुनः समाः ।
जातानां सर्वभूतानां न पुनर्वै समागमः ॥ १२.२७.४९ ॥
ദിവസങ്ങൾ തിരിച്ചുവരുന്നില്ല, മാസങ്ങളുമില്ല, വർഷങ്ങളും വീണ്ടും വരുന്നില്ല. ജനിച്ച സർവ്വഭൂതങ്ങളും വീണ്ടും ഒന്നിച്ചുചേരുന്നില്ല.
12.27.50
सोऽयं विपुलमध्वानं कालेन ध्रुवमध्रुवः ।
स्रोतसैव समभ्येति सर्वभूतनिषेवितम् ॥ १२.२७.५० ॥
കാലത്താൽ അവൻ ആ വിശാലമായ വഴിയിലൂടെ, തീർച്ചയായും അസ്ഥിരനായി, പ്രവാഹം പോലെ തന്നെ പോകുന്നു; അത് സർവ്വഭൂതങ്ങളും സഞ്ചരിക്കുന്ന വഴിയാണ്.
12.27.51
देहो वा जीविताद्व्येति देही वाऽप्येति देहतः ।
पथि संगतमेवेदं दारैरन्यैश्च बन्धुभिः ॥ १२.२७.५१ ॥
ശരീരം ജീവനിൽ നിന്ന് വേർപെടുന്നു, അല്ലെങ്കിൽ ദേഹി ശരീരത്തിൽ നിന്ന് പുറത്തുപോകുന്നു. വഴിയിൽ ഈ കൂടിച്ചേരൽ ഭാര്യമാരോടും മറ്റുള്ളവരോടും ബന്ധുക്കളോടും മാത്രമാണ്.
12.27.52
नायमत्यन्तसंवासो लभ्यते जातु केनचित् ।
अपि स्वेन शरीरेण किमुतान्येन केनचित् ॥ १२.२७.५२ ॥
ആർക്കും ഒരിക്കലും ഈ ശാശ്വതമായ കൂടിച്ചേരൽ ലഭിക്കുന്നില്ല; സ്വന്തം ശരീരത്തോടുപോലും ഇല്ല, പിന്നെ മറ്റൊന്നിനോടെങ്ങനെ?
12.27.53
क्वनु तेऽद्य पिता राजन्क्वनु तेऽद्य पितामहाः ।
न त्वं पश्यसि तानद्य न त्वां पश्यन्ति तेऽनघ ॥ १२.२७.५३ ॥
രാജാവേ! ഇന്ന് നിന്റെ പിതാവ് എവിടെ? ഇന്ന് നിന്റെ പിതാമഹന്മാർ എവിടെ? ഇന്ന് നീ അവരെ കാണുന്നില്ല; ഹേ നിഷ്പാപാ, അവരും ഇന്ന് നിന്നെ കാണുന്നില്ല.
12.27.54
न चैव पुरुषो द्रष्टा स्वर्गस्य नरकस्य च ।
आगमस्तु सतां चक्षुर्नृपते तमिहाचर ॥ १२.२७.५४ ॥
മനുഷ്യൻ സ്വർഗ്ഗമോ നരകമോ നേരിട്ട് കാണുന്നവനല്ല; എന്നാൽ ആഗമം സജ്ജനങ്ങളുടെ കണ്ണാണ്. ഹേ രാജാവേ, അതുതന്നെ ഇവിടെ ആചരിക്കുക.
12.27.55
चरितब्रह्मचर्यो हि प्रजायेत यजेत च ।
पितृदेवमनुष्याणामानृण्यादनसूयकः ॥ १२.२७.५५ ॥
ബ്രഹ്മചര്യം അനുഷ്ഠിച്ചവൻ സന്താനങ്ങളെ ഉൽപാദിപ്പിക്കുകയും യജ്ഞം ചെയ്യുകയും വേണം; പിതൃക്കൾ, ദേവന്മാർ, മനുഷ്യർ എന്നിവരുടെ ഋണത്തിൽ നിന്ന് മുക്തനായി അസൂയയില്ലാതെ ജീവിക്കണം.
12.27.56
स यज्ञशीलः प्रजने निविष्टः ।
प्राग्ब्रह्मचारी प्रविभक्तभैक्षः।
आराधयेत्स्वर्गमिमं च लोकं ।
परं च मुक्त्वा हृदयव्यलीकम् ॥ १२.२७.५६ ॥
അവൻ യജ്ഞശീലനും സന്താനോത്പാദനത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടവനും മുമ്പ് ബ്രഹ്മചാരിയും ഭിക്ഷ പങ്കിട്ടവനുമായിരിക്കണം; ഹൃദയത്തിലെ വഞ്ചന ഉപേക്ഷിച്ച്, ഈ ലോകത്തിലും പരലോകത്തിലും സ്വർഗ്ഗത്തെ ആരാധിക്കണം.
12.27.57
सम्यक्स्वधर्मं चरतो नृपस्य ।
द्रव्याणि चाभ्याहरतो यथावत्।
प्रवृद्धचक्रस्य यशोऽभिवर्धते ।
सर्वेषु लोकेषु चराचरेषु ॥ १२.२७.५७ ॥
തന്റെ ധർമ്മം ശരിയായി അനുഷ്ഠിക്കുകയും ധനം ക്രമപ്രകാരം സമ്പാദിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന രാജാവിന്, സൈന്യചക്രം വളർന്നവന്, എല്ലാ ലോകങ്ങളിലും ചരാചരങ്ങളിലും കീർത്തി വർദ്ധിക്കുന്നു.
12.27.58
इत्येवमाकर्ण्य विदेहराजो ।
वाक्यं समग्रं परिपूर्णहेतु।
अश्मानमामन्त्र्य विशुद्धबुद्धि ।
र्ययौ गृहं स्वं प्रति शान्तशोकः ॥ १२.२७.५८ ॥
ഇങ്ങനെ പൂർണ്ണമായ കാരണങ്ങളോടുകൂടിയ ഈ സമഗ്രവാക്യം കേട്ട്, വിശുദ്ധബുദ്ധിയായ വിദേഹരാജാവ് അശ്മനോട് യാത്ര പറഞ്ഞ്, ശോകം ശമിച്ച്, തന്റെ ഭവനത്തിലേക്ക് പോയി.
12.27.59
तथा त्वमप्यद्य विमुच्य शोक ।
मुत्तिष्ठ शक्रोपम हर्षमेहि।
क्षात्रेण धर्मेण मही जिता ते ।
तां भुङ्क्ष्व कुन्तीसुत मावमंस्थाः ॥ १२.२७.५९ ॥
അതുപോലെ നീയും ഇന്ന് ശോകം ഉപേക്ഷിച്ച് എഴുന്നേൽക്കുക, ഇന്ദ്രസമനായവനേ, സന്തോഷം പ്രാപിക്കുക. ക്ഷാത്രധർമ്മത്താൽ നീ ഈ ഭൂമിയെ ജയിച്ചിരിക്കുന്നു; കുന്തീപുത്രാ, അതിനെ അനുഭവിക്കുക, അവഗണിക്കരുത്.