Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 12.270

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

12.270.1

सद्भिर्वा यदि वाऽसद्भिः पन्थानमिममाश्रितः ।
प्रत्यक्षं क्रियतां साधु ततो ज्ञास्यसि तद्यथा ॥ १२.२७०.१ ॥

ଯଦି ତୁମେ ଏହି ପଥ ଅନୁସରଣ କର, ସଜ୍ଜନ ବା ଦୁର୍ଜନ ସହିତ, ତେବେ ତାହା ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷରେ ଭଲଭାବେ କର; ତାପରେ ତୁମେ ଜାଣିବ ତାହା କିପରି।

12.270.2

एते शकुन्ता बहवः समन्ताद्विचरन्ति ह ।
तवोत्तमाङ्गे संभूताः श्येनाश्चान्याश्च जातयः ॥ १२.२७०.२ ॥

ଦେଖ, ଅନେକ ପକ୍ଷୀ ଚାରିଆଡ଼େ ଉଡ଼ୁଛନ୍ତି; ତୁମ ମୁଣ୍ଡରେ ଜନ୍ମିତ ବାଜ ଓ ଅନ୍ୟ ଜାତିର ପକ୍ଷୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି।

12.270.3

आहूयैनान्महाब्रह्मन्विशमानांस्ततस्ततः ।
पश्येमान्हस्तपादैश्च श्लिष्टान्देहेषु सर्वशः ॥ १२.२७०.३ ॥

ହେ ମହାବ୍ରାହ୍ମଣ, ଏଠାରୁ ସେଠାକୁ ପ୍ରବେଶ କରୁଥିବା ଏମାନଙ୍କୁ ଡାକି ଦେଖ; ହାତପାଦରେ ସବୁ ଶରୀରକୁ ଲାଗିଥିବା ଏମାନଙ୍କୁ ଦେଖ।

12.270.4

संभावयन्ति पितरं त्वया संभाविताः स्वगाः ।
असंशयं पिता वै त्वं पुत्रानाह्वय जाजले ॥ १२.२७०.४ ॥

ତୁମ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ସ୍ୱର୍ଗଗାମୀମାନେ ପିତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି; ନିଶ୍ଚୟ ତୁମେ ହିଁ ପିତା। ହେ ଜାଜଲି, ତୁମ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଡାକ।

12.270.5

ततो जाजलिना तेन समाहूताः पतत्रिणः ।
वाचमुच्चारयन्ति स्म धर्मस्य वचनात्किल ॥ १२.२७०.५ ॥

ତା'ପରେ ଜାଜଲିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆହୂତ ପକ୍ଷୀମାନେ ଧର୍ମର ବଚନରେ ନିଜ ସ୍ୱର ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ।

12.270.6

अहिंसादि कृतं कर्म इह चैव परत्र च ।
श्रद्धां निहन्ति वै ब्रह्मन्सा हता हन्ति तं नरम् ॥ १२.२७०.६ ॥

ଅହିଂସା ଆଦି ଦ୍ୱାରା କୃତ କର୍ମ, ଏ ଲୋକ ଓ ପରଲୋକରେ ମଧ୍ୟ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଶ୍ରଦ୍ଧାକୁ ନଷ୍ଟ କରେ; ସେହି ହତ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସେହି ମନୁଷ୍ୟକୁ ନଷ୍ଟ କରେ।

12.270.7

समानां श्रद्दधानानां संयतानां सुचेतसाम् ।
कुर्वतां यज्ञ इत्येव न यज्ञो जातु नेष्यते ॥ १२.२७०.७ ॥

ସମାନ, ଶ୍ରଦ୍ଧାବାନ, ସଂଯମୀ ଓ ଶୁଦ୍ଧମନା ଯେଉଁମାନେ କରନ୍ତି ସେମାନଙ୍କର ଯଜ୍ଞ ହିଁ ଯଜ୍ଞ; ଅନ୍ୟଥା ଯଜ୍ଞ କଦାପି ଇଷ୍ଟ ନୁହେଁ।

12.270.8

श्रद्धा वै सात्विकी देवी सूर्यस्य दुहिता द्विज ।
सावित्री प्रसवित्री च हविर्वाङ्भनसी ततः ॥ १२.२७०.८ ॥

ହେ ଦ୍ୱିଜ, ଶ୍ରଦ୍ଧା ସାତ୍ତ୍ୱିକ ଦେବୀ, ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ କନ୍ୟା; ସେ ସାବିତ୍ରୀ ଓ ପ୍ରସବିତ୍ରୀ; ତାଙ୍କଠାରୁ ହବି, ବାକ୍ ଓ ମନ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।

12.270.9

वाग्वृद्धं त्रायते श्रद्धा मनोवृद्धं च जाजले ।
श्रद्धावृद्धं वाङ्भनसी न यज्ञस्त्रातुमर्हति ॥ १२.२७०.९ ॥

ହେ ଜାଜଲି, ଶ୍ରଦ୍ଧା ବାକ୍‌ରେ ବୃଦ୍ଧ ଓ ମନରେ ବୃଦ୍ଧକୁ ରକ୍ଷା କରେ; ମାତ୍ର ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ବୃଦ୍ଧ ବାକ୍ ଓ ମନକୁ ଯଜ୍ଞ ରକ୍ଷା କରିପାରେ ନାହିଁ।

12.270.10

अत्र गाथा ब्रह्मगीताः कीर्तयन्ति पुराविदः ।
शुचेरश्रद्दधानस्य श्रद्दधानस्यर चाशुचेः ॥ १२.२७०.१० ॥

ଏ ବିଷୟରେ ପୁରାଣଜ୍ଞମାନେ ବ୍ରହ୍ମଗୀତ ନାମକ ଗାଥା କୀର୍ତ୍ତନ କରନ୍ତି: ଶୁଚି କିନ୍ତୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାହୀନର ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧାବାନ କିନ୍ତୁ ଅଶୁଚିର (ଫଳ ଭିନ୍ନ)।

12.270.11

देवा वित्तममन्यन्त सदृशं यज्ञकर्मणि ।
श्रोत्रियस्य कदर्यस्य वदान्यस्य च वार्धुषेः ॥ १२.२७०.११ ॥

ଦେବତାମାନେ ଯଜ୍ଞକର୍ମରେ ସମାନ ଯୋଗ୍ୟ ଧନ ମନେ କଲେ — ଶ୍ରୋତ୍ରିୟର, କୃପଣର, ଦାତାର ଓ ସୁଧଖୋରର।

12.270.12

मीमांसित्वोभयं देवाः सममन्नमकल्पयन् ।
प्रजापतिस्तानुवाच विषमं कृतमित्युत ॥ १२.२७०.१२ ॥

ଉଭୟକୁ ବିଚାର କରି ଦେବତାମାନେ ଅନ୍ନକୁ ସମ କଲେ; ତେବେ ପ୍ରଜାପତି ସେମାନଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ଏହା ବିଷମ କରାଯାଇଛି।'

12.270.13

श्रद्धापूतं वदान्यस्य हतमश्रद्धयेतरत् ।
भोज्यमन्नं वदान्यस्य कदर्यस्य न वार्धुषेः ॥ १२.२७०.१३ ॥

ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ପବିତ୍ର ଉଦାର ବ୍ୟକ୍ତିର ଅନ୍ନ ଭୋଜ୍ୟ; ଅଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ନୁହେଁ। ଉଦାରଙ୍କ ଅନ୍ନ ଖାଇବା ଉଚିତ; କୃପଣ ଓ ସୁଧଖୋରଙ୍କର ନୁହେଁ।

12.270.14

अश्रद्दधान एवैको देवानां नार्हते हविः ।
तस्यैवान्नं न भोक्तव्यमिति धर्मविदो विदुः ॥ १२.२७०.१४ ॥

ଅଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁ ଏକାକୀ ଦେବତାଙ୍କୁ ହବି ଦେବାର ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ। ତାଙ୍କର ଅନ୍ନ ମଧ୍ୟ ଖାଇବା ଉଚିତ ନୁହେଁ — ଧର୍ମଜ୍ଞମାନେ ଏହା ଜାଣନ୍ତି।

12.270.15

अश्रद्धा परमं पापं श्रद्धा पापप्रमोचनी ।
जहाति पापं श्रद्धावान्सर्पो जीर्णामिव त्वचम् ॥ १२.२७०.१५ ॥

ଅଶ୍ରଦ୍ଧା ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପାପ; ଶ୍ରଦ୍ଧା ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ଦିଏ। ଶ୍ରଦ୍ଧାବାନ ପାପ ତ୍ୟାଗ କରେ, ସାପ ପୁରୁଣା ଚମଡ଼ା ତ୍ୟାଗ କରିବା ପରି।

12.270.16

ज्यायसी या पवित्राणां निवृत्तिः श्रद्धया सह ।
निवृत्तशीलदोषो यः श्रद्धावान्पूत एव सः ॥ १२.२७०.१६ ॥

ପବିତ୍ରକାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ନିବୃତ୍ତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଶୀଳ ଦୋଷ ନିବୃତ୍ତ ହୋଇଥିବା ଶ୍ରଦ୍ଧାବାନ ହିଁ ପବିତ୍ର।

12.270.17

किं तस्य तपसा कार्यं किं वृत्तेन किमात्मना ।
श्रद्धामयोऽयं पुरुषो यो यच्छ्रद्धः स एव सः ॥ १२.२७०.१७ ॥

ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟାରେ କ'ଣ କାମ, ଆଚରଣରେ କ'ଣ, ଆତ୍ମାରେ କ'ଣ? ଏହି ପୁରୁଷ ଶ୍ରଦ୍ଧାମୟ; ଯାହାର ଯେପରି ଶ୍ରଦ୍ଧା, ସେ ସେପରି।

12.270.18

इति धर्मः समाख्यातः सद्भिर्धर्मार्थदर्शिभिः ।
वयं जिज्ञासमानास्तु संप्राप्ता धर्मदर्शनात् ॥ १२.२७०.१८ ॥

ଏହିପରି ଧର୍ମାର୍ଥଦର୍ଶୀ ସତ୍ପୁରୁଷମାନେ ଧର୍ମ କହିଛନ୍ତି। ଆମେ ଜାଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ହୋଇ ଧର୍ମଦର୍ଶନ ପାଇଛୁ।

12.270.19

श्रद्धां कुरु महाप्राज्ञ ततः प्राप्स्यसि यत्परम् ॥ १२.२७०.१९ ॥

ହେ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ, ଶ୍ରଦ୍ଧା କର; ତା'ପରେ ତୁମେ ସେହି ପରମକୁ ପାଇବ।

12.270.20

न वै मुनीनां शृणुमश्च तत्वं ।
पृच्छामि ते वाणिज तत्वमेतत्।
पूर्वे हि पूर्वेऽप्यनवेक्षमाणा ।
नातः परं ते ऋषयः स्थापयन्ति ॥ १२.२७०.२० ॥

ମୁନିମାନଙ୍କଠାରୁ ଆମେ ସେ ତତ୍ତ୍ୱ ଶୁଣିନାହୁଁ। ହେ ବଣିକ, ଏହି ତତ୍ତ୍ୱ ତୁମକୁ ପଚାରୁଛି। ପୂର୍ବପୁରୁଷମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହା ଦେଖିନଥିଲେ; ଋଷିମାନେ ଏହାଠାରୁ ପରେ କିଛି ସ୍ଥାପନ କରନ୍ତି ନାହିଁ।

12.270.21

यस्मिन्नेवानुतीर्थेन पशवः प्राप्नुयुः सुखम् ।
पत्नीव्रतेन विधिना प्रकरोति नियोजयन्।
श्रद्धावाञ्श्रद्दधानश्च धर्मश्चैव हि वाणिज ॥ १२.२७०.२१ ॥

ଯେଉଁ ଯୋଗ୍ୟ ତୀର୍ଥରେ ପଶୁମାନେ ସୁଖ ପାଆନ୍ତି, ପତ୍ନୀବ୍ରତ ବିଧିରେ ଯେ କରେ ଓ ନିଯୁକ୍ତ କରେ — ହେ ବଣିକ, ଶ୍ରଦ୍ଧାବାନ ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁ ହିଁ ଧର୍ମ।

12.270.22

स्ववर्त्मनि स्थितश्चैव गरीयानेव जाजले ॥ १२.२७०.२२ ॥

ନିଜ ପଥରେ ସ୍ଥିତ ଥିବା ଲୋକ ହିଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହୁଏ, ହେ ଜାଜଲେ।

12.270.23

ततोऽचिरेण कालेन तुलाधारः स एव च ।
दिवं गत्वा महाप्राज्ञौ विहरेतां यथासुखम्।
स्वंस्वं स्थानमुपागम्य स्वकर्मफलनिर्मितम् ॥ १२.२७०.२३ ॥

ତା'ପରେ ଅଳ୍ପ ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ସେ ତୁଳାଧାର ଓ ସେ ଦୁଇ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଇ ସୁଖରେ ବିହାର କଲେ; ନିଜ ନିଜ କର୍ମଫଳରେ ନିର୍ମିତ ସ୍ଥାନରେ ପହଞ୍ଚିଲେ।

12.270.24

एवं बहुविधार्थं च तुलाधारेण भापितम् ।
सम्यक्चैवमुपालब्धो धर्मश्चोक्तः सनातनः ॥ १२.२७०.२४ ॥

ଏହିପରି ତୁଳାଧାର ଅନେକ ଅର୍ଥ ସହିତ ଏହା କହିଲେ; ଭଲ ଭାବେ ଏହିପରି ଉପଦେଶିତ ହୋଇ ସନାତନ ଧର୍ମ କୁହାଗଲା।

12.270.25

तस्य विख्यातवीर्यस्य श्रुत्वा वाक्यानि जाजलिः ।
तुलाधारस्य कौन्तेय शान्तिमेवान्वपद्यत ॥ १२.२७०.२५ ॥

ହେ କୌନ୍ତେୟ, ବିଖ୍ୟାତ ପରାକ୍ରମୀ ତୁଳାଧାରଙ୍କ ସେହି ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ଜାଜଲି ଶାନ୍ତିକୁ ହିଁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ।

12.270.26

समानां श्रद्दधानानां युक्तानां च यथाबलम् ।
कुर्वतां यज्ञ इत्येव नायज्ञो जातु नेष्यते ॥ १२.२७०.२६ ॥

ସମାନ, ଶ୍ରଦ୍ଧାବାନ ଓ ନିଜ ବଳ ଅନୁସାରେ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ କର୍ମ କରୁଥିବାଙ୍କ କର୍ମ ହିଁ ଯଜ୍ଞ; ତାହା କେବେ ହେଲେ ଅଯଜ୍ଞ ବୋଲି ଗଣ୍ୟ ହୁଏ ନାହିଁ।

12.270.27

एवं बहुमतार्थं च तुलाधारेण भाषितम् ।
यथौपम्योपदेशेन किं भूयः श्रोतुमिच्छसि ॥ १२.२७०.२७ ॥

ଏହିପରି ତୁଳାଧାର ବହୁ ମୂଲ୍ୟବାନ ଅର୍ଥଯୁକ୍ତ ଉପଦେଶ ଉପମା ଦ୍ୱାରା କହିଲେ; ଏବେ ତୁମେ ଆଉ କ'ଣ ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କର?