ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 12.272
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.272.1
कथं कार्यं परीक्षेत शीघ्रं वाऽथ चिरेण वा ।
सर्वथा कार्यदुर्गेऽस्मिन्भवान्नः परमो गुरुः ॥ १२.२७२.१ ॥
ಒಂದು ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಹೇಗೆ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು — ಶೀಘ್ರವಾಗಿಯೋ, ಅಥವಾ ದೀರ್ಘಕಾಲದಲ್ಲಿಯೋ? ಇಂತಹ ಕಠಿಣ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ನೀವೇ ನಮ್ಮ ಪರಮ ಗುರು.
12.272.2
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
चिरकारेस्तु यत्पूर्वं वृत्तमाङ्गिरसां कुले ॥ १२.२७२.२ ॥
ಇಲ್ಲಿಯೂ ಜನರು ಈ ಪುರಾತನ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ — ಹಿಂದೆ ಆಂಗಿರಸ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಚಿರಕಾರಿಗೆ ಸಂಭವಿಸಿದ್ದು.
12.272.3
गौतमस्य सुता ह्यासन्वीयांश्चिरकारिकः ।
चिरकारिक भद्रं ते भद्रं ते चिरकारिक।
चिरकारी हि मेधावी नापराध्यति कर्मसु ॥ १२.२७२.३ ॥
ಗೌತಮನ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯನು ಚಿರಕಾರಿ. ಚಿರಕಾರಿಯೇ, ನಿನಗೆ ಶುಭವಾಗಲಿ; ಚಿರಕಾರಿಯೇ, ನಿನಗೆ ಶುಭವಾಗಲಿ. ವಿವೇಕಿಯಾದ ಚಿರಕಾರಿ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತಪ್ಪು ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ.
12.272.4
चिरकारी महाप्राज्ञो गौतमस्याभवत्सुतः ।
चिरेण सर्वकार्याणि विमृश्यार्थान्प्रपद्यते ॥ १२.२७२.४ ॥
ಗೌತಮನ ಮಗ ಚಿರಕಾರಿ ಮಹಾ ಪ್ರಾಜ್ಞನಾಗಿದ್ದನು. ಎಲ್ಲ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ದೀರ್ಘವಾಗಿ ವಿಚಾರಿಸಿ, ಉದ್ದೇಶಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ ನಂತರವೇ ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದನು.
12.272.5
चिरं स चिन्तयत्यर्थांश्चिरं जाग्रच्चिरं स्वपन् ।
चिरं कार्याभिषत्तिं च चिरकारी तथोच्यते ॥ १२.२७२.५ ॥
ಅವನು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಉದ್ದೇಶಗಳನ್ನು ಚಿಂತಿಸುತ್ತಾನೆ — ಎಚ್ಚರದಲ್ಲಿಯೂ ದೀರ್ಘಕಾಲ, ನಿದ್ರೆಯಲ್ಲಿಯೂ ದೀರ್ಘಕಾಲ. ಕಾರ್ಯ ಸಾಧನೆಯಲ್ಲಿಯೂ ವಿಳಂಬಿಸುತ್ತಾನೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನನ್ನು ಚಿರಕಾರಿ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
12.272.6
अलसग्रहणं प्राप्तो दुर्मेधावीति चोच्यते ।
बुद्धिलाघवयुक्तेन जनेनादीर्घदर्शिना ॥ १२.२७२.६ ॥
ಆಲಸ್ಯವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದವನು ದುರ್ಬುದ್ಧಿ ಎನಿಸುತ್ತಾನೆ. ಬುದ್ಧಿಯ ಚಪಲತೆ ಇರುವ, ದೂರದೃಷ್ಟಿ ಇಲ್ಲದ ಮನುಷ್ಯನ ಕುರಿತು ಹೀಗೆ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
12.272.7
व्यभिचारे तु कस्मिंश्चिद्व्यतिक्रम्यापरान्सुतान् ।
पित्रोक्तः कुपितेनाथ जहीमां जननीमिति ॥ १२.२७२.७ ॥
ಆದರೆ ಯಾರೊಂದಿಗೋ ವ್ಯಭಿಚಾರವಾದಾಗ, ಇತರ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಕೋಪಗೊಂಡ ತಂದೆ ಹೇಳಿದನು: "ಈ ತಾಯಿಯನ್ನು ಕೊಲ್ಲು."
12.272.8
इत्युक्त्वा स तदा विप्रो गौतमो जपतां वरः ।
अविमृश्य महाभागो वनमेव जगाम सः ॥ १२.२७२.८ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಆಗ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಗೌತಮನು, ಜಪಿಸುವವರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು, ಆಲೋಚಿಸದೆ ಕಾಡಿಗೇ ಹೋದನು.
12.272.9
स तथेति चिरेणोक्त्वा स्वभावाच्चिरकारिकः ।
विमृश्य चिरकारित्वाच्चिन्तयामास वै चिरम् ॥ १२.२७२.९ ॥
ಅವನು "ಸರಿ" ಎಂದು ಬಹಳ ತಡವಾಗಿ ಹೇಳಿ, ಸ್ವಭಾವತಃ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ಮಾಡುವವನಾಗಿ, ಯೋಚಿಸಿ, ನಿಧಾನದಿಂದಾಗಿ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಚಿಂತಿಸಿದನು.
12.272.10
पितुराज्ञां कथं कुर्यां न हन्यां मातरं कथम् ।
कथं धर्मच्छले नास्मिन्निमज्जेयमसाधुवत् ॥ १२.२७२.१० ॥
ತಂದೆಯ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಮಾಡಲಿ, ತಾಯಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಕೊಲ್ಲದಿರಲಿ? ಧರ್ಮದ ನೆಪದಲ್ಲಿ ದುಷ್ಟನಂತೆ ಇದರಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಮುಳುಗಲಿ?
12.272.11
पितुराज्ञा परो धर्मः स्वधर्मो मातृरक्षणम् ।
अस्वतन्त्रं च पुत्रत्वं किंतु मां नानुपीडयेत् ॥ १२.२७२.११ ॥
ತಂದೆಯ ಆಜ್ಞೆ ಪರಮ ಧರ್ಮ; ತಾಯಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು ನನ್ನ ಸ್ವಧರ್ಮ. ಮಗನಾಗಿರುವುದು ಸ್ವತಂತ್ರವಲ್ಲ; ಆದರೆ ಅದು ನನ್ನನ್ನು ಪೀಡಿಸಬಾರದು.
12.272.12
स्त्रियं हत्वा मातरं च को हि जातु सुखी भवेत् ।
पितरं चाप्यवज्ञाय कः प्रतिष्ठामवाप्नुयात् ॥ १२.२७२.१२ ॥
ಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು, ತಾಯಿಯನ್ನು ಕೊಂದು ಯಾರು ಎಂದಾದರೂ ಸುಖಿಯಾಗಬಲ್ಲನು? ತಂದೆಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿ ಯಾರು ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಬಲ್ಲನು?
12.272.13
अनवज्ञा पितुर्युक्ता स्वधर्मो मातृरक्षणम् ।
युक्तक्षमावुभावेतौ नातिवर्तेतमां कथम् ॥ १२.२७२.१३ ॥
ತಂದೆಯನ್ನು ಅವಮಾನಿಸದಿರುವುದು ಯುಕ್ತ; ತಾಯಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು ಸ್ವಧರ್ಮ. ಇವೆರಡೂ ಯುಕ್ತ ಮತ್ತು ಸಹನೀಯ; ಇವನ್ನು ಹೇಗೆ ಮೀರಬಹುದು?
12.272.14
पिता ह्यात्मानमाधत्ते जायायां जायतामिति ।
शीलचारित्रगोत्रस्य धारणार्थं कुलस्य च ॥ १२.२७२.१४ ॥
ತಂದೆ ತನ್ನನ್ನೇ ಪತ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸುತ್ತಾನೆ, 'ಅವನು ಹುಟ್ಟಲಿ' ಎಂದು; ಶೀಲ, ಚಾರಿತ್ರ್ಯ, ಗೋತ್ರ ಮತ್ತು ಕುಲವನ್ನು ಧರಿಸಲು.
12.272.15
सोऽहं मात्रा स्वयं पित्रा पुत्रत्वे प्रकृतः पुनः ।
विज्ञानं मे कथं न स्याद्द्वौ बुद्ध्ये चात्मसंभवम् ॥ १२.२७२.१५ ॥
ಆ ನಾನು, ತಾಯಿ ಮತ್ತು ತಂದೆಯಿಂದ ಮತ್ತೆ ಮಗನಾಗಿ ಜನಿಸಿದ್ದೇನೆ. ನನಗೆ ಜ್ಞಾನ ಹೇಗೆ ಇಲ್ಲದಿರುತ್ತದೆ? ಎರಡು ಬುದ್ಧಿಗಳೂ, ಆತ್ಮದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಜ್ಞಾನವೂ?
12.272.16
जातकर्मणि यत्प्राह पिता यच्चोपकर्मणि ।
पर्याप्तः स दृढीकारः पितुर्गौरवनिश्चये ॥ १२.२७२.१६ ॥
ಜಾತಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ತಂದೆ ಹೇಳಿದ್ದು, ಉಪಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ್ದು, ತಂದೆಯ ಗೌರವವನ್ನು ನಿಶ್ಚಯಿಸಲು ಸಾಕಾದ ದೃಢೀಕರಣ.
12.272.17
गुरुरग्र्यः परो धर्मः पोषणाध्यापनान्वितः ।
पिता यदाह धर्मः स वेदेष्वपि सुनिश्चितः ॥ १२.२७२.१७ ॥
ಪೋಷಣ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣದಿಂದ ಕೂಡಿದ ತಂದೆಯೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಗುರು, ಪರಮ ಧರ್ಮ. ತಂದೆ ಹೇಳುವ ಧರ್ಮ ವೇದಗಳಲ್ಲೂ ಚೆನ್ನಾಗಿ ನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿದೆ.
12.272.18
प्रीतिमात्रं पितुः पुत्रः सर्वं पुत्रस्य वै पिता ।
शरीरादीनि देयानि पिता त्वेकः प्रयच्छति ॥ १२.२७२.१८ ॥
ಮಗ ತಂದೆಗೆ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ನೀಡಬಲ್ಲ; ಆದರೆ ತಂದೆ ಮಗನಿಗೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನೀಡುತ್ತಾನೆ. ದೇಹ ಮೊದಲಾದವುಗಳನ್ನು ನೀಡಬೇಕಾದವು; ತಂದೆ ಒಬ್ಬನೇ ಅವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ.
12.272.19
तस्मात्पितुर्वचः कार्यं न विचार्यं कदाचन ।
पातकान्यपि पूयन्ते पितुःर शासनकारिणः ॥ १२.२७२.१९ ॥
ಆದ್ದರಿಂದ ತಂದೆಯ ಮಾತನ್ನು ಪಾಲಿಸಬೇಕು; ಅದನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಪ್ರಶ್ನಿಸಬಾರದು. ತಂದೆಯ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಪಾಲಿಸುವವರ ಪಾಪಗಳೂ ಶುದ್ಧವಾಗುತ್ತವೆ.
12.272.20
भाग्यभोगे प्रसवने सर्वलोकनिदर्शने ।
धात्र्याश्चैव समायोगे सीमन्तोन्नयने तथा ॥ १२.२७२.२० ॥
ಭಾಗ್ಯಾನುಭವದಲ್ಲಿ, ಪ್ರಸವದಲ್ಲಿ, ಸರ್ವಲೋಕ ದರ್ಶನದಲ್ಲಿ, ದಾದಿಯ ಸಂಯೋಗದಲ್ಲಿ, ಹಾಗೆಯೇ ಸೀಮಂತೋನ್ನಯನ ಸಂಸ್ಕಾರದಲ್ಲಿ (ತಂದೆಯೇ ಪ್ರಧಾನ).
12.272.21
पिता धर्मः पिता स्वर्गः पिता हि परमं तपः ।
पितरि प्रीतिमापन्ने सर्वाः प्रीणन्ति देवताः ॥ १२.२७२.२१ ॥
ತಂದೆಯೇ ಧರ್ಮ; ತಂದೆಯೇ ಸ್ವರ್ಗ; ತಂದೆಯೇ ಪರಮ ತಪಸ್ಸು. ತಂದೆ ಸಂತೋಷಗೊಂಡಾಗ ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳೂ ಸಂತೋಷಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
12.272.22
आशिषस्ता भजन्त्यनं पुरुषं प्राह यत्पिता ।
निष्कृतिः सर्वपापानां पिता यच्चाभिनन्दति ॥ १२.२७२.२२ ॥
ತಂದೆ ಯಾರಿಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾನೋ ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನೇ ಆ ಆಶೀರ್ವಾದಗಳು ಹುಡುಕಿ ಬರುತ್ತವೆ. ತಂದೆ ಯಾವುದನ್ನು ಮೆಚ್ಚುತ್ತಾನೋ ಅದೇ ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರ.
12.272.23
मुच्यते बन्धनात्पुरुषं फलं वृक्षान्प्रमुच्यते ।
क्लिश्यन्नपि सुतस्नेहैः पिता पुत्रं न मुञ्चति ॥ १२.२७२.२३ ॥
ಮನುಷ್ಯನು ಬಂಧನದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ; ಫಲವು ಮರದಿಂದ ಬೇರ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಮಕ್ಕಳ ಮೇಲಿನ ಪ್ರೇಮದಿಂದ ನರಳಿದರೂ ತಂದೆ ಮಗನನ್ನು ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ.
12.272.24
एतद्विचिन्तितं तावत्पुत्रस्य पितृगौरवम् ।
पिता नाल्पतरं स्थानं चिन्तयिष्यामि मातरम् ॥ १२.२७२.२४ ॥
ಮಗನಿಗೆ ತಂದೆಯ ಗೌರವದ ಕುರಿತಾದ ಈ ಚಿಂತನೆ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಸಾಕು. ತಂದೆಯ ಸ್ಥಾನ ಕಡಿಮೆಯದಲ್ಲ; ಇನ್ನು ನಾನು ತಾಯಿಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಚಿಂತಿಸುತ್ತೇನೆ.
12.272.25
यो ह्ययं मयि संघातो मर्त्यत्वे पाञ्चभौतिकः ।
अस्य मे जननी हेतुः पावकस्य यथाऽरणिः ॥ १२.२७२.२५ ॥
ನನ್ನಲ್ಲಿರುವ ಈ ಮರ್ತ್ಯದ, ಪಂಚಭೂತಗಳಿಂದಾದ ದೇಹಸಂಘಾತಕ್ಕೆ, ಬೆಂಕಿಗೆ ಅರಣಿಯಂತೆ ನನ್ನ ತಾಯಿಯೇ ಕಾರಣ.
12.272.26
माता देहारणिः पुंसां सर्वस्यार्तस्य निर्वृतिः ।
मातृलाभे सनाथत्वमनाथत्वं विपर्यये ॥ १२.२७२.२६ ॥
ತಾಯಿ ಪುರುಷರ ದೇಹಕ್ಕೆ ಅರಣಿ; ಪೀಡಿತರಿಗೆಲ್ಲ ಸಾಂತ್ವನ. ತಾಯಿ ದೊರೆತರೆ ಸನಾಥತ್ವ, ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅನಾಥತ್ವ.
12.272.27
न च शोचति नाप्येनं स्थाविर्यमपकर्षति ।
श्रिया हीनोऽपि यो गेहमम्बेति प्रतिपद्यते ॥ १२.२७२.२७ ॥
ಸಂಪತ್ತಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಮನೆಯನ್ನು 'ಅಮ್ಮ' ಎಂದು ಪಡೆಯುವವನು ದುಃಖಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ವೃದ್ಧಾಪ್ಯವೂ ಅವನನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
12.272.28
पुत्रपौत्रोपपन्नोपि जननीं यः समाश्रितः ।
अपि वर्षशतस्यान्ते स द्विहायनवच्चरेत् ॥ १२.२७२.२८ ॥
ಮಕ್ಕಳು ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳು ಇದ್ದರೂ, ತಾಯಿಯನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದವನು ನೂರು ವರ್ಷದ ಕೊನೆಯಲ್ಲೂ ಎರಡು ವರ್ಷದ ಮಗುವಿನಂತೆ ಇರಲಿ.
12.272.29
समर्थं वाऽसमर्थं वा कृशं वाप्यकृशं तथा ।
रक्षत्येव सुतं माता नान्यः पोष्टा विधानतः ॥ १२.२७२.२९ ॥
ಮಗ ಸಮರ್ಥನಾಗಿದ್ದರೂ ಅಸಮರ್ಥನಾಗಿದ್ದರೂ, ಕೃಶನಾಗಿದ್ದರೂ ಸದೃಢನಾಗಿದ್ದರೂ, ತಾಯಿಯೇ ಅವನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾಳೆ; ವಿಧಿಯಂತೆ ಪೋಷಿಸುವವರು ಬೇರೆ ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ.
12.272.30
तदा स वृद्धो भवति तदा भवति दुःखितः ।
तदा शून्यं जगत्तस्य यदा मात्रा वियुज्यते ॥ १२.२७२.३० ॥
ತಾಯಿಯಿಂದ ವಿಯೋಗವಾದಾಗ ಅವನು ವೃದ್ಧನಾಗುತ್ತಾನೆ, ಆಗ ದುಃಖಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ; ತಾಯಿಯಿಂದ ಬೇರ್ಪಟ್ಟಾಗ ಅವನ ಜಗತ್ತು ಶೂನ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.
12.272.31
नास्ति मातृसमा च्छाया नास्ति मातृसमा गतिः ।
नास्ति मातृसमं त्राणं नास्ति मातृसमा प्रिया ॥ १२.२७२.३१ ॥
ತಾಯಿಗೆ ಸಮಾನವಾದ ನೆರಳಿಲ್ಲ; ತಾಯಿಗೆ ಸಮಾನವಾದ ಆಶ್ರಯವಿಲ್ಲ. ತಾಯಿಗೆ ಸಮಾನವಾದ ರಕ್ಷಣೆಯಿಲ್ಲ; ತಾಯಿಗೆ ಸಮಾನವಾದ ಪ್ರಿಯರಿಲ್ಲ.
12.272.32
कुक्षौ संधारणाद्धात्री जननाज्जननी स्मृता ।
अङ्गानां वर्धनादम्बा वीरसूत्वेन वीरसूः ॥ १२.२७२.३२ ॥
ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಧರಿಸುವುದರಿಂದ ಆಕೆ ಧಾತ್ರಿ; ಜನ್ಮ ನೀಡುವುದರಿಂದ ಜನನಿ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾಳೆ. ಅಂಗಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸುವುದರಿಂದ ಅಂಬಾ; ವೀರರನ್ನು ಹೆರುವುದರಿಂದ ವೀರಸೂ.
12.272.33
शिशोः शुश्रूषणाच्छुश्रूर्माता देहमनन्तरम् ।
चेतनावान्स को हन्याद्यस्य नासुषिरं शिरः ॥ १२.२७२.३३ ॥
ಶಿಶುವನ್ನು ಪೋಷಿಸುವುದರಿಂದ ತಾಯಿ 'ಶುಶ್ರೂಃ'; ನಂತರ ದೇಹವನ್ನೂ ಪೋಷಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಯಾರ ತಲೆಗೆ ರಂಧ್ರವಿಲ್ಲವೋ ಆ ಚೇತನವಂತನು ಯಾರನ್ನು ಕೊಲ್ಲಬಲ್ಲ?
12.272.34
दंपत्योः प्राणसंश्लेषे योऽभिसन्धिः कृतः किल ।
तं माता च पिता चेति भूतार्थो मातरि स्थितः ॥ १२.२७२.३४ ॥
ಪತಿ-ಪತ್ನಿಯ ಪ್ರಾಣ ಸಂಯೋಗದಲ್ಲಿ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಸಂಕಲ್ಪವು ಯಾವುದೋ, ಅದನ್ನು ತಾಯಿ-ತಂದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಜೀವಿಗಳ ಉದ್ದೇಶ ತಾಯಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ.
12.272.35
माता जानाति यद्गोत्रं माता जानाति यस्य सः ।
मातुर्भरणमात्रेण प्रीतिः स्नेहः पितुः प्रजाः ॥ १२.२७२.३५ ॥
ಯಾವ ಗೋತ್ರವೆಂದು ತಾಯಿಗೆ ತಿಳಿದಿದೆ; ಅವನು ಯಾರ ಮಗನೆಂದು ತಾಯಿಗೆ ತಿಳಿದಿದೆ. ತಾಯಿಯನ್ನು ಪೋಷಿಸುವುದರಿಂದಲೇ ತಂದೆಗೆ ಮಕ್ಕಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಸ್ನೇಹ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
12.272.36
पाणिबन्धं स्वयं कृत्वा सहधर्ममुपेत्य च ।
यदा यास्यन्ति पुरुषाः स्त्रियो नार्हन्ति याप्यतां ॥ १२.२७२.३६ ॥
ಪಾಣಿಗ್ರಹಣ ಮಾಡಿ, ಸಹಧರ್ಮವನ್ನು ಹೊಂದಿ, ಪುರುಷರು ಅಗಲಿ ಹೋದಾಗ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಕೈಬಿಡಲು ಅರ್ಹರಲ್ಲ.
12.272.37
भरणाद्धि स्त्रियो भर्ता पालनाद्धि पतिस्तथा ।
गुणस्यास्य निवृत्तौ तु न भर्ता न पुनः पतिः ॥ १२.२७२.३७ ॥
ಗಂಡನು ಪೋಷಿಸುವುದರಿಂದಲೇ ಹೆಂಡತಿಗೆ ಭರ್ತಾ; ರಕ್ಷಿಸುವುದರಿಂದಲೇ ಪತಿ. ಆ ಗುಣ ನಿವೃತ್ತವಾದರೆ ಅವನು ಭರ್ತಾ ಅಲ್ಲ, ಮತ್ತೆ ಪತಿಯೂ ಅಲ್ಲ.
12.272.38
एवं स्त्री नापराघ्नोति नर एवापराध्यति ।
व्युच्चरंश्च महादोषं नर एवापराध्यति ॥ १२.२७२.३८ ॥
ಹೀಗೆ ಸ್ತ್ರೀ ಅಪರಾಧ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ; ಪುರುಷನೇ ಅಪರಾಧ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಮಹಾದೋಷದಲ್ಲಿ ದಾರಿತಪ್ಪುವವನು ಪುರುಷನೇ ಅಪರಾಧಿ.
12.272.39
स्त्रिया हि परमो भर्ता दैवतं परमं स्मृतम् ।
तस्मात्मना तु सदृशमात्मानं परमं ददौ ॥ १२.२७२.३९ ॥
ಸ್ತ್ರೀಗೆ ಪತಿಯೇ ಪರಮ ದೈವವೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವಳು ತನಗೆ ಸಮಾನವಾದ ತನ್ನನ್ನೇ ಪರಮನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದಳು.
12.272.40
नापराधोऽस्ति नारीणां नर एवापराध्यति ।
सर्वकार्यापराध्यत्वान्नापराध्यन्ति चाङ्गनाः ॥ १२.२७२.४० ॥
ಸ್ತ್ರೀಯರಿಗೆ ಅಪರಾಧವಿಲ್ಲ; ಪುರುಷನೇ ಅಪರಾಧ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಎಲ್ಲ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅಪರಾಧಿಯಾಗುವವನು ಪುರುಷನಾದ್ದರಿಂದ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಅಪರಾಧ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ.
12.272.41
यश्चनोक्तोऽथ निर्देशः स्त्रिया मैथुनवृद्धये ।
तस्य स्मारयतो व्यक्तमधर्मो नास्ति संशयः ॥ १२.२७२.४१ ॥
ಸ್ತ್ರೀಯರಿಗೆ ಸಂಭೋಗ ವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಹೇಳದ ಆ ನಿರ್ದೇಶವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ನೆನಪಿಸುವವನಿಗೆ ಅಧರ್ಮವಿಲ್ಲ; ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ.
12.272.42
एवं नारीं मातरं च गौरवे चाधिके स्थिताम् ।
अवध्यां तु विजानीयुः पशवोऽप्यविचक्षणाः ॥ १२.२७२.४२ ॥
ಹೀಗೆ ಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು, ತಾಯಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಗೌರವದಲ್ಲಿರುವವರನ್ನು ಅವಧ್ಯರೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ವಿವೇಕವಿಲ್ಲದ ಪಶುಗಳೂ ಇದನ್ನು ತಿಳಿದಿರುತ್ತವೆ.
12.272.43
देवतानां समावायमेकस्थं पितरं विदुः ।
मर्त्यानां देवतानां च स्नेहादभ्येति मातरम् ॥ १२.२७२.४३ ॥
ದೇವತೆಗಳ ಸಮೂಹದಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ನಿಂತವನನ್ನು ತಂದೆಯೆಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ; ಮನುಷ್ಯರು ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನೇಹದಿಂದ ತಾಯಿಯ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ.
12.272.44
एवं विमृशतस्तस्य विरकारितया बहु ।
दीर्घः कालो व्यतिक्रान्तस्ततोस्याभ्यागमत्पिता ॥ १२.२७२.४४ ॥
ಹೀಗೆ ಅವನು ಬಹಳ ಚಿಂತಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ, ವೈರಾಗ್ಯದಿಂದ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಕಳೆಯಿತು; ನಂತರ ಅವನ ತಂದೆ ಬಂದನು.
12.272.45
मेधातिथिर्महाप्राज्ञो गौतमस्तपसि स्थितः ।
विमृश्य तेन कालेन पत्न्याः संस्थाव्यतिक्रमम् ॥ १२.२७२.४५ ॥
ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞ ಗೌತಮ ಮೇಧಾತಿಥಿ ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನೆಲೆನಿಂತಿದ್ದನು; ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪತ್ನಿಯ ನಡತೆಯ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯನ್ನು ವಿಚಾರಿಸಿದನು.
12.272.46
सोऽब्रवीद्भृशसंतप्तो दुःखेनाश्रूणि वर्तयन् ।
श्रुतधैर्यप्रसादेन पश्चात्तापमुपागतः ॥ १२.२७२.४६ ॥
ಅವನು ಬಹಳ ನೊಂದು, ದುಃಖದಿಂದ ಕಣ್ಣೀರು ಸುರಿಸುತ್ತಾ ಹೇಳಿದನು; ಕಲಿತ ಧೈರ್ಯದ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪಕ್ಕೆ ಬಂದನು.
12.272.47
आश्रमं मम संप्राप्तस्त्रिलोकेशः पुरंदरः ।
अतिथिव्रतमास्थाय ब्राह्मण्यं रूपमास्थितः ॥ १२.२७२.४७ ॥
ನನ್ನ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಮೂರು ಲೋಕಗಳ ಒಡೆಯ ಪುರಂದರ ಬಂದನು; ಅತಿಥಿವ್ರತವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ.
12.272.48
स मया सान्त्वितो वाग्भिः स्वागतेनाभिषूजितः ।
अर्ध्यं पाद्यं यथान्यायं मया च प्रतिपादितः ॥ १२.२७२.४८ ॥
ನಾನು ಅವನನ್ನು ಮಾತುಗಳಿಂದ ಸಾಂತ್ವನಗೊಳಿಸಿ, ಸ್ವಾಗತದಿಂದ ಗೌರವಿಸಿದೆನು; ವಿಧಿಯಂತೆ ಅರ್ಘ್ಯ ಮತ್ತು ಪಾದ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದೆನು.
12.272.49
परवानस्मि चेत्युक्तः प्रणयिष्यति तेन च ।
अत्र चाकुशले जाते स्त्रिया नास्ति व्यतिक्रमः ॥ १२.२७२.४९ ॥
"ನಾನು ನಿನ್ನ ಅಧೀನಳು" ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟವಳು; ಅವನಿಂದಲೇ ಅವಳು ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಪಡೆಯುತ್ತಾಳೆ. ಇಲ್ಲಿ ಅಶುಭ ಸಂಭವಿಸಿದರೂ ಸ್ತ್ರೀಯ ಮೇಲೆ ಅಪರಾಧವಿಲ್ಲ.
12.272.50
एवं न स्त्री न चैवाहं नाध्वगस्त्रिदशेश्वरः ।
अपराध्यति धर्मस्य प्रमादस्त्वपराध्यति ॥ १२.२७२.५० ॥
ಹೀಗೆ ಸ್ತ್ರೀಯೂ ಅಲ್ಲ, ನಾನೂ ಅಲ್ಲ, ದಾರಿಹೋಕನೂ ಅಲ್ಲ, ದೇವೇಂದ್ರನೂ ಅಲ್ಲ; ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಅಪರಾಧ ಮಾಡುವುದು ಪ್ರಮಾದವೇ.
12.272.51
ईर्ष्याजं व्यसनं प्राहुस्तेन चैवोर्ध्वरेतसः ।
ईर्ष्यया त्वहमाक्षिप्तो मग्नो दुष्कृतसागरे ॥ १२.२७२.५१ ॥
ಈರ್ಷ್ಯೆಯಿಂದ ಹುಟ್ಟುವ ವ್ಯಸನವೆಂದು ಅದನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಅದರಿಂದಲೇ ಊರ್ಧ್ವರೇತಸರೂ. ಈರ್ಷ್ಯೆಯಿಂದಲೇ ನಾನು ಬಿದ್ದು ದುಷ್ಕೃತ ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದೆ.
12.272.52
हत्वा साध्वीं च नारीं च व्यसनित्वाच्च वासिताम् ।
भर्तव्यत्वेन भार्यां च को नु मां तारयिष्यति ॥ १२.२७२.५२ ॥
ಸಾಧ್ವಿ ಸ್ತ್ರೀಯನ್ನೂ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ನಾರಿಯನ್ನೂ ಕೊಂದು, ವ್ಯಸನದಿಂದ ಬಂಧಿತಳಾದವಳನ್ನೂ, ಹೆಂಡತಿಯಾಗಿ ಪೋಷಿಸಬೇಕಾದವಳನ್ನೂ (ತ್ಯಜಿಸಿ), ಈಗ ನನ್ನನ್ನು ಯಾರು ದಾಟಿಸುವರು?
12.272.53
अन्तरेण मयाऽऽज्ञप्तश्चिरकारीत्युदारधीः ।
यद्यद्य चिरकारी स्यात्स मां त्रायेत पातकात् ॥ १२.२७२.५३ ॥
"ನನ್ನಿಂದ ಆಜ್ಞಾಪಿತನಾದರೂ ಉದಾರಬುದ್ಧಿಯವನು ಚಿರಕಾರಿ (ಯೋಚಿಸಿ ಮಾಡುವವನು)" — ಇಂದು ಅವನು ಚಿರಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದರೆ, ಪಾಪದಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ಕಾಪಾಡುತ್ತಿದ್ದನು.
12.272.54
चिरकारिक भद्रं ते भद्रं ते चिरकारिक ।
यद्यद्य चिरकारी त्वं ततोऽसि चिरकारिकः ॥ १२.२७२.५४ ॥
ಚಿರಕಾರಿಯೇ, ನಿನಗೆ ಮಂಗಳವಾಗಲಿ, ಮಂಗಳವಾಗಲಿ! ಚಿರಕಾರಿಯೇ, ಇಂದು ನೀನು ಚಿರಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದರೆ, ಆಗ ನೀನು ಚಿರಕಾರಿ.
12.272.55
त्राहि मां मातरं चैव तपो यच्चार्जितं त्वया ।
आत्मानं पातकेभ्यश्च भवाद्य चिरकारिकः ॥ १२.२७२.५५ ॥
ನನ್ನನ್ನೂ ತಾಯಿಯನ್ನೂ ರಕ್ಷಿಸು; ನೀನು ಸಂಪಾದಿಸಿದ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ನಿನ್ನನ್ನು ಪಾಪಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಿಕೋ; ಇಂದು ಚಿರಕಾರಿಯಾಗು.
12.272.56
सहजं चिरकारित्वमतिप्रज्ञतया तव ।
सफलं तत्तथा तेऽस्तु भवाद्य चिरकारिकः ॥ १२.२७२.५६ ॥
ನಿನ್ನ ಸಹಜ ಚಿರಕಾರಿತ್ವ ಮತ್ತು ಅತಿಪ್ರಜ್ಞೆ ಫಲಪ್ರದವಾಗಲಿ, ನಿನಗೆ ಹಾಗೆಯೇ ಆಗಲಿ; ಇಂದು ಚಿರಕಾರಿಯಾಗು.
12.272.57
चिरमांशसितो मात्रा चिरं गर्भेण धारितः ।
सफलं चिकारित्वं कुरु त्वं चिरकारिक ॥ १२.२७२.५७ ॥
ತಾಯಿ ನಿನ್ನನ್ನು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹೊತ್ತಿದ್ದಳು; ನಿನ್ನ ಚಿರಕಾರಿತ್ವವನ್ನು ಫಲಪ್ರದವಾಗಿಸು, ಓ ಚಿರಕಾರಿ.
12.272.58
चिरायते च संतापाच्चिरं स्वपिति धारितः ।
आवयोश्चिरसंतापादवेक्ष्य चिरकारिक ॥ १२.२७२.५८ ॥
ದುಃಖದಿಂದ ಅವನು ತಡಮಾಡುತ್ತಾನೆ; ದೀರ್ಘಕಾಲ ಮಲಗುತ್ತಾನೆ; ನಮ್ಮಿಬ್ಬರ ದೀರ್ಘ ದುಃಖವನ್ನು ನೋಡಿ, ಓ ಚಿರಕಾರಿ.
12.272.59
एवं स दुःखितो राजन्महर्षिर्गौतमस्तदा ।
चिरकारिं ददर्शाथ पुत्रं स्थितमथान्तिके ॥ १२.२७२.५९ ॥
ರಾಜನೇ, ಹೀಗೆ ದುಃಖಿತನಾದ ಆ ಮಹರ್ಷಿ ಗೌತಮ ಆಗ ಹತ್ತಿರ ನಿಂತಿದ್ದ ತನ್ನ ಮಗ ಚಿರಕಾರಿಯನ್ನು ಕಂಡ.
12.272.60
चिरकारी तु पितरं दृष्ट्वा परमदुःखितः ।
शस्त्रं त्यक्त्वा ततो मूर्ध्ना प्रसादायोपचक्रमे ॥ १२.२७२.६० ॥
ಆದರೆ ಚಿರಕಾರಿ ತಂದೆಯನ್ನು ನೋಡಿ ಅತ್ಯಂತ ದುಃಖಿತನಾಗಿ, ಶಸ್ತ್ರವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ತಲೆಯಿಂದ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಅವನನ್ನು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಲು ಮುಂದಾದ.
12.272.61
गौतमस्तं ततो दृष्ट्वा शिरसा पतितं भुवि ।
पत्नीं चैव निराकारां परामभ्यागमन्मुदम् ॥ १२.२७२.६१ ॥
ಗೌತಮನು ಆಗ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ತಲೆಯಿಂದ ಬಿದ್ದಿರುವ ಅವನನ್ನು ನೋಡಿದನು; ಬಾಡಿದ ರೂಪದ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ನೋಡಿಯೂ ಅವನು ಮಹಾ ಆನಂದವನ್ನು ಹೊಂದಿದನು.
12.272.62
न हि सा तेन संभेदं पत्नी नीता महात्मना ।
विजने चाश्रमस्थेन पुत्रश्चापि समाहितः ॥ १२.२७२.६२ ॥
ಆ ಮಹಾತ್ಮನು ಆ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಏಕಾಂತದಲ್ಲಿ ಎಂದಿಗೂ ಕೂಡಲಿಲ್ಲ; ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಮಗನೂ ಸಮಾಹಿತನಾಗಿದ್ದನು.
12.272.63
हन्या इति समादेशः शस्त्रपाणौ सुते स्थिते ।
विनीते प्रसवत्यर्थे विवासे चात्मकर्मसु ॥ १२.२७२.६३ ॥
'ಕೊಲ್ಲು' ಎಂಬ ಆಜ್ಞೆ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಶಸ್ತ್ರ ಹಿಡಿದು ನಿಂತಿದ್ದ ಮಗನನ್ನು ಕುರಿತದ್ದು; ಆದರೆ ಅವನು ವಿನಯಶೀಲನಾಗಿದ್ದನು, ಜನ್ಮದ ಉದ್ದೇಶದಲ್ಲಿ, ವನವಾಸದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡ.
12.272.64
बुद्धिश्चासीत्सुतं दृष्ट्वा पितुश्चरणयोर्नतम् ।
शस्त्रग्रहणचापल्यं संवृणोति भयादिति ॥ १२.२७२.६४ ॥
ತಂದೆಯ ಪಾದಗಳಿಗೆ ಬಾಗಿದ ಮಗನನ್ನು ನೋಡಿ, ಶಸ್ತ್ರ ಹಿಡಿದ ತನ್ನ ಚಾಪಲ್ಯವನ್ನು ಭಯ ಮುಚ್ಚುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಅವನ ಬುದ್ಧಿ ಯೋಚಿಸಿತು.
12.272.65
ततः पित्रा चिरं स्तुत्वा चिरं चाघ्राय मूर्धनि ।
चिरं दोर्भ्यां परिष्वज्य चिरं जीवेत्युदाहृतः ॥ १२.२७२.६५ ॥
ಆಗ ತಂದೆಯು ಬಹುಕಾಲ ಅವನನ್ನು ಹೊಗಳಿದನು; ಬಹುಕಾಲ ಅವನ ತಲೆಯನ್ನು ಮೂಸಿದನು; ಬಹುಕಾಲ ಎರಡೂ ತೋಳುಗಳಿಂದ ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡನು; 'ಚಿರಕಾಲ ಬದುಕು' ಎಂದು ಹರಸಿದನು.
12.272.66
एवं स गौतमः पुत्रं प्रीतिहर्षगुणैर्युतः ।
अभिनन्द्य महाप्रज्ञ इदं वचनमब्रवीत् ॥ १२.२७२.६६ ॥
ಹೀಗೆ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಹರ್ಷದ ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಆ ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞ ಗೌತಮನು ಮಗನನ್ನು ಅಭಿನಂದಿಸಿ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ನುಡಿದನು.
12.272.67
चिरकारिक भद्रं ते चिरकारी चिरं भव ।
चिराय यदि ते सौम्य चिरमस्मि न दुःखितः ॥ १२.२७२.६७ ॥
ಓ ಚಿರಕಾರೀ, ನಿನಗೆ ಮಂಗಳವಾಗಲಿ. ನೀನು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಧೈರ್ಯದಿಂದಿರು. ಓ ಸೌಮ್ಯನೇ, ನಿನಗಾಗಿ ತಡವಾದರೂ ನಾನು ದೀರ್ಘಕಾಲ ದುಃಖಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
12.272.68
गाथाश्चाप्यब्रवीद्विद्वान्गौतमो मुनिसत्तमः ।
चिरकारिषु धीरेषु गुणोद्देशसमाश्रयाः ॥ १२.२७२.६८ ॥
ವಿದ್ವಾಂಸ ಗೌತಮ, ಮುನಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು ಈ ಗಾಥೆಗಳನ್ನೂ ಹೇಳಿದನು: ಧೀರರಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಚಿರಕಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಗುಣಗಳು ನೆಲೆಸುತ್ತವೆ.
12.272.69
चिरेण मित्रं बध्नीयाच्चिरेण च कृतं त्यजेत् ।
चिरेण हि कृतं मित्रं चिरं धारणमर्हति ॥ १२.२७२.६९ ॥
ಸ್ನೇಹಿತನನ್ನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಬಂಧಿಸಬೇಕು, ಮಾಡಿದ್ದನ್ನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು. ನಿಧಾನವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡ ಸ್ನೇಹವೇ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಉಳಿಯಲು ಅರ್ಹವಾಗಿದೆ.
12.272.70
रागे दर्पे च माने च द्रोहे पापे च कर्मणि ।
अप्रिये चैव कर्तव्ये चिरकारी प्रशस्यते ॥ १२.२७२.७० ॥
ರಾಗ, ದರ್ಪ, ಮಾನ, ದ್ರೋಹ, ಪಾಪಕರ್ಮ, ಹಾಗೂ ಅಪ್ರಿಯವಾದರೂ ಮಾಡಬೇಕಾದ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ಚಿರಕಾರಿಯೇ ಪ್ರಶಂಸೆಗೆ ಪಾತ್ರನು.
12.272.71
बन्धूनां सुहृदां चैव भृत्यानां स्त्रीजनस्य च ।
अव्यक्तेष्वपराधेषु चिरकारी प्रशस्यते ॥ १२.२७२.७१ ॥
ಬಂಧುಗಳು, ಸ್ನೇಹಿತರು, ಸೇವಕರು, ಸ್ತ್ರೀಯರು ಇವರ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಅಸ್ಪಷ್ಟ ಅಪರಾಧಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಚಿರಕಾರಿಯೇ ಪ್ರಶಂಸೆಗೆ ಪಾತ್ರನು.
12.272.72
एवं स गौतमस्तत्र प्रीतः पुत्रस्य भारत ।
कर्मणा तेन कौरव्य चिरकारितया तथा ॥ १२.२७२.७२ ॥
ಭಾರತ, ಕೌರವನೇ, ಹೀಗೆ ಗೌತಮನು ಅಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮಗನ ಆ ಕಾರ್ಯದಿಂದ ಮತ್ತು ಅವನ ಚಿರಕಾರಿತನದಿಂದ ಸಂತುಷ್ಟನಾದನು.
12.272.73
एवं सर्वेषु कार्येषु विमृश्य पुरुषस्ततः ।
चिरेण निश्चयं कृत्वा चिरं न परितप्यते ॥ १२.२७२.७३ ॥
ಹೀಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಚೆನ್ನಾಗಿ ವಿಚಾರಮಾಡಿ, ಮನುಷ್ಯನು ತಡವಾಗಿ ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದರೆ, ಬಹಳ ಕಾಲ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪ ಪಡಬೇಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
12.272.74
चिरं धारयते रोषं चिरं कर्म नियच्छति ।
पश्चात्तापकरं कर्म न किंचिदुपपद्यते ॥ १२.२७२.७४ ॥
ಬಹಳ ಹೊತ್ತು ಕೋಪವನ್ನು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟು, ಬಹಳ ಹೊತ್ತು ತನ್ನ ಕರ್ಮವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವವನಿಗೆ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪ ತರುವ ಯಾವ ಕರ್ಮವೂ ಉಂಟಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
12.272.75
चिरं वृद्धानुपासीत चिरमन्यांश्च पूजयेत् ।
चिरं धर्मं निषेवेत कुर्याच्चान्वेषणं चिरम् ॥ १२.२७२.७५ ॥
ಬಹಳ ಕಾಲ ಹಿರಿಯರನ್ನು ಸೇವಿಸಬೇಕು, ಬಹಳ ಕಾಲ ಇತರರನ್ನೂ ಗೌರವಿಸಬೇಕು, ಬಹಳ ಕಾಲ ಧರ್ಮವನ್ನು ಪಾಲಿಸಬೇಕು, ಬಹಳ ಕಾಲ ಅನ್ವೇಷಣೆ ಮಾಡಬೇಕು.
12.272.76
चिरमन्वास्य विदुषश्चिरं शिष्टान्निषेव्य च ।
चिरं विनीय चात्मानं चिरं चात्यनवज्ञताम् ॥ १२.२७२.७६ ॥
ಬಹಳ ಕಾಲ ವಿದ್ವಾಂಸರನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, ಬಹಳ ಕಾಲ ಶಿಷ್ಟರನ್ನು ಸೇವಿಸಿ, ಬಹಳ ಕಾಲ ತನ್ನನ್ನು ವಿನಯದಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ, ಬಹಳ ಕಾಲ ಇತರರನ್ನು ಅತಿಯಾಗಿ ತಿರಸ್ಕರಿಸದಿರಬೇಕು.
12.272.77
ब्रुवतश्च परस्यापि वाक्यं धर्मोपसंहितम् ।
चिरं पृष्टोऽपि च ब्रूयाच्चिरं न परितप्यते ॥ १२.२७२.७७ ॥
ಇತರರು ಧರ್ಮಸಮ್ಮತವಾದ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳುವಾಗ ಬಹಳ ಹೊತ್ತು ಕೇಳಬೇಕು; ಕೇಳಿದಾಗಲೂ ಬಹಳ ಹೊತ್ತು ಮಾತನಾಡಬೇಕು; ಆಗ ಬಹಳ ಕಾಲ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪಪಡಬೇಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
12.272.78
उपास्य बहुलास्तस्मिन्नाश्रमो सुमहातपाः ।
समाः स्वर्गं गतो विप्रः पुत्रेण सहितस्तदा ॥ १२.२७२.७८ ॥
ಆ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳು ಉಪಾಸನೆ ಮಾಡಿ, ಆ ಮಹಾತಪಸ್ವಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಆಗಲೇ ಮಗನೊಂದಿಗೆ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋದನು.