マハーバーラタ · 章 12.274
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.274.1
अविरोधेन भूतानां त्यागः षाड्गुण्यकारकः ।
यः स्यादुमयभाग्धर्मस्तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १२.२७४.१ ॥
生き物に敵意を持たずになされる放棄であり、六つの徳をもたらし、両方の道に共通するダルマ——それを私に教えてください、祖父よ。
12.274.2
गार्हस्थ्यस्य च धर्मस्य योगधर्मस्य चोभयोः ।
अदूरसंप्रस्थितयोः किंस्विच्छ्रेयः पितामह ॥ १२.२७४.२ ॥
家長の法とヨーガの法、互いに遠からず歩むこの二つのうち、どちらがより勝れているのか、祖父よ？
12.274.3
उभौ धर्मौ महाभागावुभौ परमदुश्चरौ ।
उभौ महाफलौ तौ तु सद्भिराचरितावुभौ ॥ १२.२७४.३ ॥
この二つのダルマはいずれも大いなる功徳があり、実践が極めて困難である。どちらも大きな果報をもたらし、善き人々によって行われてきた。
12.274.4
अव ते वर्तयिष्यासि प्रामाण्यमुभयोस्तयोः ।
शुणुष्वैकमताः पार्थ च्छिन्नधर्मार्थसंशयम् ॥ १२.२७४.४ ॥
その二つの権威について、あなたに説き示そう。プリターの子よ、心を一つにして聞きなさい。ダルマとアルタについての疑いが断ち切られるように。
12.274.5
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
कपिलस्य गोश्च संवादं तन्निबोध युधिष्ठिर ॥ १२.२७४.५ ॥
この件についても人々は古い伝承を引く——カピラと牛の対話である。ユディシュティラよ、それを理解せよ。
12.274.6
आम्नायमनुपश्यन्हि पुराणं शाश्वतं ध्रुवम् ।
नहुषः पूर्वमालेभे त्वष्टुर्गामिति नः श्रुतम् ॥ १२.२७४.६ ॥
伝承と、永遠にして不動の古の教えを見れば、我々は聞いている——昔ナフシャがトヴァシュトリの牛を屠ったと。
12.274.7
तां नियुक्तामदीनात्मा सत्वस्थः संयमे रतः ।
ज्ञानवान्नियताहारो ददर्श कपिलस्तथा ॥ १२.२७४.७ ॥
その定められた境地を、意気阻喪せず、サットヴァに安住し、自制を楽しみ、知恵あり、食を節するカピラもまた同様に見た。
12.274.8
स बुद्धिमुत्तमां प्राप्तो नैष्ठिकीमकुतोभयाम् ।
स्वरेण शिथिलां सत्यां वेदा ३ इत्यब्रवीत्सकृत् ॥ १२.२७४.८ ॥
最上で確固たる、畏れなき知性を得た彼は、音調において緩んだ真理を一度「ヴェーダーḥ」と言った。
12.274.9
तां गामृषिः स्यूमरश्मिः प्रविश्य यतिमब्रवीत् ।
हंहो वेदा ३ यदि मता धर्माः केनापरे मताः ॥ १२.२७४.९ ॥
その言葉に入り込んだ聖者スユマラシュミは苦行者に言った。「おい、もしヴェーダが正しいものと認められるなら、他の法は何によって認められたのか。」
12.274.10
तपस्विनो धृतिमतः श्रुतिविज्ञानचक्षुषः ।
सर्वमार्षं हि मन्यन्ते व्याहृतं विदितात्मनः ॥ १२.२७४.१० ॥
堅固な苦行者たち、聖典の知識を眼とする者、自己を知る者は、すべてが聖仙の語であると見なす。
12.274.11
तस्यैवं गततृष्णस्य विज्वरस्य निराशिषः ।
का विवक्षाऽस्ति वेदेषु निरारम्भस्य सर्वतः ॥ १२.२७४.११ ॥
このように渇愛なく、熱悩なく、結果を望まず、あらゆる面で無作為な彼に、ヴェーダについて語りたい願望がどうしてあろうか。
12.274.12
नाहं वेदान्विनिन्दामि न विवक्ष्यामि कर्हिचित् ।
पृथगाश्रमिणां कर्माण्येकार्थानीति नः श्रुतम् ॥ १२.२७४.१२ ॥
私はヴェーダを非難しないし、決してそれに反対して語ることもない。異なる住期の者たちの行為は同一の目的をもつ、と私たちは聞いている。
12.274.13
गच्छत्येव परित्यागी वानप्रस्थश्च गच्छति ।
गृहस्थो ब्रह्मचारी च उभौ तावपि गच्छतः ॥ १२.२७४.१३ ॥
捨離者は必ず行き、林住者も行く。家住者と梵行者、その二者もまた行く。
12.274.14
देवयाना हि पन्थानश्चत्वारः शाश्वता मताः ।
नैषां ज्यायः कनीयस्त्वं फलेषूक्तं बलाबलम् ॥ १२.२७४.१४ ॥
神々の道と呼ばれる四つの道は永遠と見なされる。その中に優劣はないが、その果報における強弱はすでに述べられた。
12.274.15
एवं विदित्वा सर्वार्थानारभेतेति वैदिकम् ।
नारभेतेति चान्यत्र नैष्ठिकी श्रूयते श्रुतिः ॥ १२.२७४.१५ ॥
このように知って、一切の目的のために着手すべきだとは、ヴェーダの教えである。しかし別のところでは、苦行者の聖典に「着手してはならない」と聞こえる。
12.274.16
अनारम्भे ह्यदोषः स्यादारम्भे दोष उत्तमः ।
एवं स्थितस्य शास्त्रस्य दुर्विज्ञेयं बलाबलम् ॥ १२.२७४.१६ ॥
着手しないことに過失はなく、着手することに大きな過失がある。このように定められた経典の強弱は理解しがたい。
12.274.17
यदत्र किंचित्प्रत्यक्षमहिंसायाः परं मतम् ।
ऋते त्वागमशास्त्रेभ्यो ब्रूहि तद्यदि पश्यसि ॥ १२.२७४.१७ ॥
ここで不殺生について明らかで最高とみなされるものを、伝承の聖典によらず見て取れるなら、それを語れ。
12.274.18
स्यूमरश्मिरुवाच ।
स्वर्गकामो यजेतेति सततं श्रूयते श्रुतिः।
फलं प्रकल्प्य पूर्वं हि ततो यज्ञः प्रतायते ॥ १२.२७४.१८ ॥
スユマラシュミは言った。「天界を欲する者は供犠すべし」という聖典の言葉は常に聞かれる。まず果報を想定してこそ、供犠は広がるのである。
12.274.19
अजश्चाश्वश्च मेषश्च र्गौश्च पक्षिगणाश्च ये ।
ग्राम्यारण्याश्चौषधयः प्राणस्यान्नमिति श्रुतिः ॥ १२.२७४.१९ ॥
山羊、馬、雄羊、牛、鳥の群れ、里と野の薬草——これらは命の息の食物であると、シュルティは言う。
12.274.20
तथैवान्नं ह्यहरहः सायंप्रातर्निरूप्यते ।
पशवश्चाथ धान्यं च यज्ञस्याङ्गमिति श्रुतिः ॥ १२.२७४.२० ॥
同様に、食物は毎日、夕方と朝に定められる。家畜と穀物は供犠の肢体であると、シュルティは言う。
12.274.21
एतानि सह यज्ञेन प्रजापतिरकल्पयत् ।
तेन प्रजापतिर्देवान्यज्ञेनायजत प्रभुः ॥ १२.२७४.२१ ॥
プラジャーパティは供犠とともにこれらすべてを定めた。それにより主プラジャーパティは供犠によって神々を祀った。
12.274.22
तदन्योन्यवराः सर्वे प्राणिनः सप्तसप्त च ॥ १२.२७४.२२ ॥
それら生き物はいずれも互いに優れ、七つずつ数えられる。
12.274.23
गौरजो मनुजः श्वा वा अश्वाश्वतरगर्दभाः ।
एते ग्राम्याः समाख्याताः पशवः सप्त साधुभिः ॥ १२.२७४.२३ ॥
牛、山羊、人間、犬あるいは馬、騾馬、驢馬——この七つを賢者は家畜と宣言した。
12.274.24
सिंहा व्याघ्रा वराहाश्च महिषा वारणास्तथा ।
हरिणः शललाश्चैव सप्तारण्यास्तथा स्मृताः ॥ १२.२७४.२४ ॥
獅子、虎、猪、水牛と象、そして鹿と羚羊——この七つの野獣も同様に伝えられる。
12.274.25
यज्ञेषूपाकृतं विश्वं प्राहुरुत्तमसंज्ञितम् ॥ १२.२७४.२५ ॥
供犠に捧げられたこの宇宙全体は、最高の名で呼ばれると言われる。
12.274.26
एतच्चैवाभ्यनुज्ञातं पूर्वैः पूर्वतरैस्तथा ।
को जातु न विचिन्वीत विद्वान्स्वां शक्तिमात्मनः ॥ १२.२७४.२६ ॥
これもまた、先人やさらに古い人々によって認められてきた。どの学者が自らの力を吟味しないことがあろうか。
12.274.27
पशवश्च मनुष्याश्च द्रुमाश्चौषधिभिः सह ।
स्वर्गमेवाभिकाङ्क्षन्ते न च स्वर्गोस्ति ते मखात् ॥ १२.२७४.२७ ॥
動物も人間も樹木も薬草とともに天界を望む。しかし供犠を離れては、彼らにとって天界は存在しない。
12.274.28
ओषध्यः पशवो वृक्षा वीरुदाज्यं पयो दधि ।
हविर्भूमिर्दिशः श्रद्धा कालश्चैतानि द्वादश ॥ १२.२७४.२८ ॥
薬草、家畜、樹木、蔓草、澄ましバター、乳、凝乳、供物としての大地、方位、信仰、時間。これらが十二である。
12.274.29
ऋचो यजूंषि सामानि ऋत्विजश्चापि षोडश ।
अग्निर्ज्ञेयो गृहपतिः स सप्तदश उच्यते ॥ १२.२७४.२९ ॥
リグの詩句、ヤジュルの呪文、サーマの歌、そして十六人の祭官。火は家主と知るべきであり、彼は第十七と呼ばれる。
12.274.30
अङ्गान्येतानि यज्ञस्य यज्ञो मूलमिति श्रुतिः ।
आज्येन पयसा दध्ना शकृताऽऽमिक्षया त्वचा ॥ १२.२७४.३० ॥
これらは供犠の肢分である。供犠そのものが根本であると、ヴェーダは説く。澄ましバター、乳、凝乳、糞、酸乳、皮によって儀礼は成就する。
12.274.31
बालैः शृङ्गेण पादेन संभवत्येव गौर्मखम् ।
एवं प्रत्यकेशः सर्वं यद्यदस्य विधीयते ॥ १२.२७४.३१ ॥
子牛と、角と、足によって——このように牛によって供犠が成り立つ。同様に、それに定められたことはすべて供犠において行われる。
12.274.32
यज्ञं वहन्ति संभूय सहर्त्विग्भिः सदक्षिणैः ।
संहृत्यैतानि सर्वाणि यज्ञं निर्वर्तयन्त्युत ॥ १२.२७४.३२ ॥
彼らは共に、祭官と布施とともに供犠を担う。これらすべてを集めて、供犠を完成させる。
12.274.33
यज्ञार्थानि हि सृष्टानि यथार्था श्रूयते श्रुतिः ।
एवं पूर्वतराः पूर्वे प्रवृत्ताश्चैव मानवाः ॥ १२.२७४.३३ ॥
供犠のためにこれらは創造されたのである。意味に即して、シュルティがそう伝えている。同様に、遠い昔の古の人々もそれに従事した。
12.274.34
न हिनस्ति नारभते नाभिद्रुह्यति किंचन ।
यज्ञैर्यष्टव्यमित्येव यो यजत्यफलेप्सया ॥ १२.२७४.३४ ॥
害さず、何ごとも始めず、誰にも敵意を抱かず、『供犠によってのみ祀るべきだ』と考えて、果報を求めずに供犠を行う者。
12.274.35
यज्ञाङ्गान्यपि चैतानि यथोक्तान्यपि सर्वशः ।
विधिना विधियुक्तानि तारयन्ति परस्परम् ॥ १२.२७४.३५ ॥
供犠のこれらの肢分もまた、述べられたとおり、あらゆる点で規定どおりに正しく行われるとき、互いを渡らせる。
12.274.36
आम्नायमार्षं पश्यामि यस्मिन्वेदाः प्रतिष्ठिताः ।
तं विद्वांसोऽनुपश्यन्ति ब्राह्मणस्यानुदर्शनात् ॥ १२.२७४.३६ ॥
ヴェーダが拠り所とする、あの仙人たちの伝承を私は見る。学識ある者はバラモンの教えに従って、それを見て取る。
12.274.37
ब्राह्मणप्रभवो यज्ञो ब्राह्मणार्पण एव च ।
अनुयज्ञं जगत्सर्वं यज्ञश्चानुजगत्सदा ॥ १२.२७४.३७ ॥
供犠はバラモンから生じ、バラモンに捧げられる。全世界は供犠に従い、供犠もまた常に世界に従う。
12.274.38
ओमिति ब्रह्मणो योनिर्नमः स्वाहा स्वधा वषट् ।
यस्यैतानि प्रयुज्यन्ते यथाशक्ति कृतान्यपि ॥ १२.२७४.३८ ॥
オームはブラフマンの源である。ナマハ、スヴァーハー、スヴァダー、ヴァシャット——これらは用いられる。己の力に応じて行われた祭儀においても用いられる。
12.274.39
न तस्य त्रिषु लोकेषु परलोकभयं विदुः ।
इति वेदा वदन्तीह सिद्धाश्च परमर्षयः ॥ १२.२७४.३९ ॥
三界のどこにおいても、彼には来世への恐れはない——ここでヴェーダはそう宣べ、成就者と至高の聖仙たちもそう語る。
12.274.40
ऋचो यजूंहि सामानि स्तोत्राश्च विधिचोदिताः ।
यस्मिन्नेतानि सर्वाणि भवन्तीह स वै द्विजः ॥ १२.२७४.४० ॥
偈頌、供犠の祭文、詠唱、讃歌——規定に従って定められたもの——これらすべてが内に在る者こそ、まことの再生者（ドヴィジャ）である。
12.274.41
अग्न्याधेये यद्भवति यच्च सोमे सुते द्विज ।
यच्चेतरैर्महायज्ञैर्वेद तद्भगवांस्तथा ॥ १२.२७४.४१ ॥
再生者よ、アグニアーデーヤ（聖火の設置）で起こること、ソーマが搾られるときに起こること、そして他の大祭で起こること——世尊もまたそれを同じように知っておられる。
12.274.42
तस्माद्ब्रह्मन्यजेच्चैव याजयेच्चाविचारयन् ।
यजतो यज्ञविधिना प्रेत्य स्वर्गफलं महत् ॥ १२.२७४.४२ ॥
ゆえに、バラモンよ、疑うことなく自ら供犠を行い、他にも行わせるべきである。供犠の規定に従って供犠を行う者は、死後、天界という大いなる果報を得る。
12.274.43
नायं लोकोस्त्ययज्ञानां परश्चेति विनिश्चयः ।
वेदवादविदश्चैव प्रमाणमुभयं तदा ॥ १२.२७४.४३ ॥
供犠を行わない者には、この世もなく来世もない——これが確かな結論である。ヴェーダの教えに通じた者にとっては、そのとき両方が根拠となる。