മഹാഭാരതം · അധ്യായം 12.274
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.274.1
अविरोधेन भूतानां त्यागः षाड्गुण्यकारकः ।
यः स्यादुमयभाग्धर्मस्तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १२.२७४.१ ॥
ജീവികളോട് വിരോധമില്ലാതെയുള്ള ത്യാഗം, ഷാഡ്ഗുണ്യം നൽകുന്നതും ഇരു മാർഗങ്ങളിലും പങ്കുള്ളതുമായ ധർമ്മം ഏതാണോ, അത് എന്നോട് പറയൂ, പിതാമഹാ.
12.274.2
गार्हस्थ्यस्य च धर्मस्य योगधर्मस्य चोभयोः ।
अदूरसंप्रस्थितयोः किंस्विच्छ्रेयः पितामह ॥ १२.२७४.२ ॥
ഗാർഹസ്ഥ്യധർമ്മവും യോഗധർമ്മവും, ഇരുവരും അടുത്തടുത്ത് സഞ്ചരിക്കുന്നവയാണ്; അവയിൽ ഏതാണ് ശ്രേഷ്ഠം, പിതാമഹാ?
12.274.3
उभौ धर्मौ महाभागावुभौ परमदुश्चरौ ।
उभौ महाफलौ तौ तु सद्भिराचरितावुभौ ॥ १२.२७४.३ ॥
ഈ രണ്ട് ധർമ്മങ്ങളും മഹാഭാഗ്യമുള്ളവയും അത്യന്തം ദുഷ്കരവുമാണ്; രണ്ടും മഹാഫലം നൽകുന്നവയും സജ്ജനങ്ങൾ ആചരിച്ചവയുമാണ്.
12.274.4
अव ते वर्तयिष्यासि प्रामाण्यमुभयोस्तयोः ।
शुणुष्वैकमताः पार्थ च्छिन्नधर्मार्थसंशयम् ॥ १२.२७४.४ ॥
ആ രണ്ടിന്റെയും പ്രാമാണ്യം ഞാൻ നിനക്ക് വിവരിക്കാം; പാർത്ഥാ, ഏകാഗ്രമനസ്സോടെ കേൾക്കുക; ധർമ്മാർത്ഥസംശയം ഛേദിക്കപ്പെടട്ടെ.
12.274.5
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
कपिलस्य गोश्च संवादं तन्निबोध युधिष्ठिर ॥ १२.२७४.५ ॥
ഇതിനെക്കുറിച്ച് പുരാതനമായ ഈ ഇതിഹാസം ആളുകൾ ഉദ്ധരിക്കാറുണ്ട് — കപിലനും പശുവും തമ്മിലുള്ള സംവാദം. അത് ഗ്രഹിക്കുക, യുധിഷ്ഠിരാ.
12.274.6
आम्नायमनुपश्यन्हि पुराणं शाश्वतं ध्रुवम् ।
नहुषः पूर्वमालेभे त्वष्टुर्गामिति नः श्रुतम् ॥ १२.२७४.६ ॥
പാരമ്പര്യത്തെയും ശാശ്വതവും ധ്രുവവുമായ പുരാണത്തെയും പരിശോധിച്ചാൽ — പണ്ട് നഹുഷൻ ത്വഷ്ടാവിന്റെ പശുവിനെ കൊന്നു എന്ന് നാം കേട്ടിട്ടുണ്ട്.
12.274.7
तां नियुक्तामदीनात्मा सत्वस्थः संयमे रतः ।
ज्ञानवान्नियताहारो ददर्श कपिलस्तथा ॥ १२.२७४.७ ॥
ആ നിയുക്താവസ്ഥയെ, ദീനതയില്ലാത്ത മനസ്സുള്ളവനും സത്ത്വത്തിൽ സ്ഥിതനും സംയമത്തിൽ രമിക്കുന്നവനും ജ്ഞാനിയും നിയതാഹാരിയുമായ കപിലൻ അപ്രകാരം ദർശിച്ചു.
12.274.8
स बुद्धिमुत्तमां प्राप्तो नैष्ठिकीमकुतोभयाम् ।
स्वरेण शिथिलां सत्यां वेदा ३ इत्यब्रवीत्सकृत् ॥ १२.२७४.८ ॥
അവൻ ഉത്തമവും നൈഷ്ഠികവും നിർഭയവുമായ ബുദ്ധി നേടി, സ്വരത്തിൽ ദുർബലമായ സത്യത്തെ 'വേദാഃ' എന്നു ഒരിക്കൽ പറഞ്ഞു.
12.274.9
तां गामृषिः स्यूमरश्मिः प्रविश्य यतिमब्रवीत् ।
हंहो वेदा ३ यदि मता धर्माः केनापरे मताः ॥ १२.२७४.९ ॥
ആ വാക്കിൽ പ്രവേശിച്ച ഋഷി സ്യൂമരശ്മി യതിയോട് പറഞ്ഞു: 'ഹേ, വേദങ്ങൾ പ്രമാണമെങ്കിൽ മറ്റുള്ളവർ ധർമ്മങ്ങളെ ഏതു കൊണ്ടു സ്വീകരിച്ചു?'
12.274.10
तपस्विनो धृतिमतः श्रुतिविज्ञानचक्षुषः ।
सर्वमार्षं हि मन्यन्ते व्याहृतं विदितात्मनः ॥ १२.२७४.१० ॥
തപസ്വികൾ, ധൃതിമാന്മാർ, ശ്രുതിവിജ്ഞാനമെന്ന കണ്ണുള്ളവർ, ആത്മജ്ഞർ എല്ലാം ഋഷിവചനമെന്നു കരുതുന്നു.
12.274.11
तस्यैवं गततृष्णस्य विज्वरस्य निराशिषः ।
का विवक्षाऽस्ति वेदेषु निरारम्भस्य सर्वतः ॥ १२.२७४.११ ॥
ഇപ്രകാരം തൃഷ്ണയില്ലാത്ത, ജ്വരമില്ലാത്ത, ആശയില്ലാത്ത, എല്ലാവിധത്തിലും നിരാരംഭനായ അവനു വേദങ്ങളെക്കുറിച്ചു പറയാൻ എന്ത് ആഗ്രഹമാണുള്ളത്?
12.274.12
नाहं वेदान्विनिन्दामि न विवक्ष्यामि कर्हिचित् ।
पृथगाश्रमिणां कर्माण्येकार्थानीति नः श्रुतम् ॥ १२.२७४.१२ ॥
ഞാൻ വേദങ്ങളെ നിന്ദിക്കുന്നില്ല; ഒരിക്കലും അവയ്ക്കെതിരായി പറയുകയുമില്ല. വ്യത്യസ്താശ്രമികളുടെ കർമ്മങ്ങൾ ഏകാർത്ഥമുള്ളവയാണെന്നു ഞങ്ങൾ കേട്ടിട്ടുണ്ട്.
12.274.13
गच्छत्येव परित्यागी वानप्रस्थश्च गच्छति ।
गृहस्थो ब्रह्मचारी च उभौ तावपि गच्छतः ॥ १२.२७४.१३ ॥
ത്യാഗി തീർച്ചയായും പോകുന്നു; വാനപ്രസ്ഥനും പോകുന്നു. ഗൃഹസ്ഥനും ബ്രഹ്മചാരിയും ഇരുവരും പോകുന്നു.
12.274.14
देवयाना हि पन्थानश्चत्वारः शाश्वता मताः ।
नैषां ज्यायः कनीयस्त्वं फलेषूक्तं बलाबलम् ॥ १२.२७४.१४ ॥
ദേവയാനം എന്ന നാല് വഴികൾ ശാശ്വതമെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. ഇവയിൽ മേന്മയും കീഴ്മയും ഇല്ല; ഫലങ്ങളിൽ അവയുടെ ബലാബലം പറയപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.
12.274.15
एवं विदित्वा सर्वार्थानारभेतेति वैदिकम् ।
नारभेतेति चान्यत्र नैष्ठिकी श्रूयते श्रुतिः ॥ १२.२७४.१५ ॥
ഇങ്ങനെ അറിഞ്ഞ് എല്ലാ ലക്ഷ്യങ്ങൾക്കും ആരംഭിക്കണം എന്നത് വൈദികമാണ്. മറ്റൊരിടത്ത് 'ആരംഭിക്കരുത്' എന്ന നൈഷ്ഠികീ ശ്രുതി കേൾക്കപ്പെടുന്നു.
12.274.16
अनारम्भे ह्यदोषः स्यादारम्भे दोष उत्तमः ।
एवं स्थितस्य शास्त्रस्य दुर्विज्ञेयं बलाबलम् ॥ १२.२७४.१६ ॥
ആരംഭിക്കാതിരിക്കുന്നതിൽ ദോഷമില്ല; ആരംഭിക്കുന്നതിൽ വലിയ ദോഷമുണ്ട്. ഇങ്ങനെ സ്ഥിതമായ ശാസ്ത്രത്തിന്റെ ബലാബലം അറിയാൻ പ്രയാസം.
12.274.17
यदत्र किंचित्प्रत्यक्षमहिंसायाः परं मतम् ।
ऋते त्वागमशास्त्रेभ्यो ब्रूहि तद्यदि पश्यसि ॥ १२.२७४.१७ ॥
ഇവിടെ അഹിംസയിൽ പ്രത്യക്ഷവും പരമവുമായി കരുതപ്പെടുന്ന എന്തെങ്കിലുമുണ്ടെങ്കിൽ, ആഗമശാസ്ത്രങ്ങളെ വിട്ട്, നീ കാണുന്നുവെങ്കിൽ അത് പറയൂ.
12.274.18
स्यूमरश्मिरुवाच ।
स्वर्गकामो यजेतेति सततं श्रूयते श्रुतिः।
फलं प्रकल्प्य पूर्वं हि ततो यज्ञः प्रतायते ॥ १२.२७४.१८ ॥
സ്യൂമരശ്മി പറഞ്ഞു: 'സ്വർഗ്ഗം ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ യജ്ഞം ചെയ്യണം' എന്ന ശ്രുതി എപ്പോഴും കേൾക്കുന്നു. ആദ്യം ഫലം കല്പിച്ച ശേഷമാണ് യജ്ഞം വികസിക്കുന്നത്.
12.274.19
अजश्चाश्वश्च मेषश्च र्गौश्च पक्षिगणाश्च ये ।
ग्राम्यारण्याश्चौषधयः प्राणस्यान्नमिति श्रुतिः ॥ १२.२७४.१९ ॥
ആട്, കുതിര, ആട്ടിൻകൊറ്റൻ, പശു, പക്ഷിക്കൂട്ടങ്ങൾ, ഗ്രാമ്യവും ആരണ്യവുമായ ഔഷധികൾ — ഇവ പ്രാണന്റെ അന്നമെന്ന് ശ്രുതി പറയുന്നു.
12.274.20
तथैवान्नं ह्यहरहः सायंप्रातर्निरूप्यते ।
पशवश्चाथ धान्यं च यज्ञस्याङ्गमिति श्रुतिः ॥ १२.२७४.२० ॥
അതുപോലെ അന്നം ദിവസവും വൈകുന്നേരവും രാവിലെയും നിശ്ചയിക്കപ്പെടുന്നു. പശുക്കളും ധാന്യവും യജ്ഞത്തിന്റെ അംഗങ്ങൾ എന്ന് ശ്രുതി പറയുന്നു.
12.274.21
एतानि सह यज्ञेन प्रजापतिरकल्पयत् ।
तेन प्रजापतिर्देवान्यज्ञेनायजत प्रभुः ॥ १२.२७४.२१ ॥
ഇവയെ യജ്ഞത്തോടൊപ്പം പ്രജാപതി നിശ്ചയിച്ചു. അതിനാൽ പ്രഭുവായ പ്രജാപതി യജ്ഞത്താൽ ദേവന്മാരെ ആരാധിച്ചു.
12.274.22
तदन्योन्यवराः सर्वे प्राणिनः सप्तसप्त च ॥ १२.२७४.२२ ॥
ആ സകല ജീവികളും, പരസ്പരം ശ്രേഷ്ഠരായവ, ഏഴേഴായാണ് ഉള്ളത്.
12.274.23
गौरजो मनुजः श्वा वा अश्वाश्वतरगर्दभाः ।
एते ग्राम्याः समाख्याताः पशवः सप्त साधुभिः ॥ १२.२७४.२३ ॥
പശു, ആട്, മനുഷ്യൻ, നായ, അല്ലെങ്കിൽ കുതിര, കോവർകഴുത, കഴുത — ഇവയാണ് ഗ്രാമ്യമായ ഏഴു പശുക്കൾ എന്ന് സാധുക്കൾ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
12.274.24
सिंहा व्याघ्रा वराहाश्च महिषा वारणास्तथा ।
हरिणः शललाश्चैव सप्तारण्यास्तथा स्मृताः ॥ १२.२७४.२४ ॥
സിംഹം, കടുവ, പന്നി, എരുമ, ആന, മാൻ, ശലലം — ഇങ്ങനെ ഏഴ് ആരണ്യ മൃഗങ്ങളും പ്രസിദ്ധമാണ്.
12.274.25
यज्ञेषूपाकृतं विश्वं प्राहुरुत्तमसंज्ञितम् ॥ १२.२७४.२५ ॥
യജ്ഞങ്ങളിൽ അർപ്പിക്കപ്പെട്ട ഈ വിശ്വത്തെ ഉത്തമം എന്ന് വിളിക്കുന്നു.
12.274.26
एतच्चैवाभ्यनुज्ञातं पूर्वैः पूर्वतरैस्तथा ।
को जातु न विचिन्वीत विद्वान्स्वां शक्तिमात्मनः ॥ १२.२७४.२६ ॥
ഇതും മുൻഗാമികളും അവർക്കും മുമ്പുള്ളവരും അംഗീകരിച്ചതാണ്. ഏത് പണ്ഡിതനാണ് തന്റെ സ്വന്തം ശക്തി ഒരിക്കലും പരിശോധിക്കാതിരിക്കുക?
12.274.27
पशवश्च मनुष्याश्च द्रुमाश्चौषधिभिः सह ।
स्वर्गमेवाभिकाङ्क्षन्ते न च स्वर्गोस्ति ते मखात् ॥ १२.२७४.२७ ॥
മൃഗങ്ങളും മനുഷ്യരും വൃക്ഷങ്ങളും ഔഷധികളോടൊപ്പം സ്വർഗ്ഗത്തെ തന്നെ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; എന്നാൽ യജ്ഞമില്ലാതെ അവർക്ക് സ്വർഗ്ഗമില്ല.
12.274.28
ओषध्यः पशवो वृक्षा वीरुदाज्यं पयो दधि ।
हविर्भूमिर्दिशः श्रद्धा कालश्चैतानि द्वादश ॥ १२.२७४.२८ ॥
ഔഷധികൾ, പശുക്കൾ, വൃക്ഷങ്ങൾ, വള്ളികൾ, നെയ്യ്, പാൽ, തൈര്, ഹവിർഭൂമി, ദിക്കുകൾ, ശ്രദ്ധ, കാലം — ഇവ പന്ത്രണ്ടാണ്.
12.274.29
ऋचो यजूंषि सामानि ऋत्विजश्चापि षोडश ।
अग्निर्ज्ञेयो गृहपतिः स सप्तदश उच्यते ॥ १२.२७४.२९ ॥
ഋക്കുകൾ, യജുസ്സുകൾ, സാമങ്ങൾ, പതിനാറ് ഋത്വിക്കുകൾ; അഗ്നിയെ ഗൃഹപതിയായി അറിയണം, അദ്ദേഹം പതിനേഴാമനെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.
12.274.30
अङ्गान्येतानि यज्ञस्य यज्ञो मूलमिति श्रुतिः ।
आज्येन पयसा दध्ना शकृताऽऽमिक्षया त्वचा ॥ १२.२७४.३० ॥
ഇവ യജ്ഞത്തിന്റെ അംഗങ്ങളാണ്; യജ്ഞമാണ് മൂലമെന്ന് ശ്രുതി പറയുന്നു. നെയ്യ്, പാൽ, തൈര്, ചാണകം, ആമിക്ഷ, തൊലി എന്നിവയോടെ (യജ്ഞം നിറവേറുന്നു).
12.274.31
बालैः शृङ्गेण पादेन संभवत्येव गौर्मखम् ।
एवं प्रत्यकेशः सर्वं यद्यदस्य विधीयते ॥ १२.२७४.३१ ॥
കിടാങ്ങളാലും, കൊമ്പിനാലും, കാലിനാലും—ഇങ്ങനെ പശുവിനാൽ യജ്ഞം സംഭവിക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ ഇതിനായി വിധിക്കപ്പെടുന്നതെല്ലാം (യജ്ഞത്തിൽ നടക്കുന്നു).
12.274.32
यज्ञं वहन्ति संभूय सहर्त्विग्भिः सदक्षिणैः ।
संहृत्यैतानि सर्वाणि यज्ञं निर्वर्तयन्त्युत ॥ १२.२७४.३२ ॥
അവയെല്ലാം ഒന്നിച്ചുചേർന്ന് ഋത്വിക്കുകളോടും ദക്ഷിണകളോടുംകൂടി യജ്ഞം വഹിക്കുന്നു. ഇവയെല്ലാം ചേർത്ത് യജ്ഞം പൂർത്തിയാക്കുന്നു.
12.274.33
यज्ञार्थानि हि सृष्टानि यथार्था श्रूयते श्रुतिः ।
एवं पूर्वतराः पूर्वे प्रवृत्ताश्चैव मानवाः ॥ १२.२७४.३३ ॥
യജ്ഞത്തിനായിത്തന്നെയാണ് ഇവ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടതെന്ന് അതിന്റെ അർത്ഥത്തിന് അനുസൃതമായി ശ്രുതി കേൾക്കുന്നു. ഇങ്ങനെതന്നെ പൂർവകാലത്തെ പുരാതന മനുഷ്യരും (യജ്ഞത്തിൽ) പ്രവർത്തിച്ചു.
12.274.34
न हिनस्ति नारभते नाभिद्रुह्यति किंचन ।
यज्ञैर्यष्टव्यमित्येव यो यजत्यफलेप्सया ॥ १२.२७४.३४ ॥
ആരെയും ഹിംസിക്കാത്തവനും, ഒന്നും ആരംഭിക്കാത്തവനും, ആരോടും ദ്രോഹം ചെയ്യാത്തവനും—'യജ്ഞങ്ങളാലേ ആരാധിക്കേണ്ടതാണ്' എന്നു കരുതി, ഫലേച്ഛയില്ലാതെ യജ്ഞം ചെയ്യുന്നവൻ.
12.274.35
यज्ञाङ्गान्यपि चैतानि यथोक्तान्यपि सर्वशः ।
विधिना विधियुक्तानि तारयन्ति परस्परम् ॥ १२.२७४.३५ ॥
യജ്ഞത്തിന്റെ ഈ അംഗങ്ങളും, പറഞ്ഞതുപോലെ എല്ലാവിധത്തിലും, വിധിപ്രകാരം ശരിയായി ചെയ്യപ്പെടുമ്പോൾ, പരസ്പരം തരണം ചെയ്യിക്കുന്നു.
12.274.36
आम्नायमार्षं पश्यामि यस्मिन्वेदाः प्रतिष्ठिताः ।
तं विद्वांसोऽनुपश्यन्ति ब्राह्मणस्यानुदर्शनात् ॥ १२.२७४.३६ ॥
വേദങ്ങൾ പ്രതിഷ്ഠിതമായിരിക്കുന്ന ആ ഋഷിപാരമ്പര്യം ഞാൻ കാണുന്നു. പണ്ഡിതന്മാർ ബ്രാഹ്മണന്റെ ഉപദേശം അനുസരിച്ച് അതിനെ കാണുന്നു.
12.274.37
ब्राह्मणप्रभवो यज्ञो ब्राह्मणार्पण एव च ।
अनुयज्ञं जगत्सर्वं यज्ञश्चानुजगत्सदा ॥ १२.२७४.३७ ॥
യജ്ഞം ബ്രാഹ്മണനിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിക്കുന്നു, ബ്രാഹ്മണന് തന്നെ അർപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. സർവ ജഗത്തും യജ്ഞത്തെ പിന്തുടരുന്നു, യജ്ഞവും എപ്പോഴും ജഗത്തിനെ പിന്തുടരുന്നു.
12.274.38
ओमिति ब्रह्मणो योनिर्नमः स्वाहा स्वधा वषट् ।
यस्यैतानि प्रयुज्यन्ते यथाशक्ति कृतान्यपि ॥ १२.२७४.३८ ॥
'ഓം' ബ്രഹ്മത്തിന്റെ ഉറവിടമാണ്. നമഃ, സ്വാഹാ, സ്വധാ, വഷട് എന്നിവ പ്രയോഗിക്കപ്പെടുന്നവയാണ്; യഥാശക്തി ചെയ്യപ്പെട്ട കർമ്മങ്ങളിലും ഇവ പ്രയോഗിക്കപ്പെടുന്നു.
12.274.39
न तस्य त्रिषु लोकेषु परलोकभयं विदुः ।
इति वेदा वदन्तीह सिद्धाश्च परमर्षयः ॥ १२.२७४.३९ ॥
മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും അവന് പരലോകഭയം ഇല്ലെന്ന് ഇവിടെ വേദങ്ങൾ പറയുന്നു; സിദ്ധന്മാരും പരമർഷിമാരും അങ്ങനെ തന്നെ പറയുന്നു.
12.274.40
ऋचो यजूंहि सामानि स्तोत्राश्च विधिचोदिताः ।
यस्मिन्नेतानि सर्वाणि भवन्तीह स वै द्विजः ॥ १२.२७४.४० ॥
ഋക്കുകൾ, യജുസ്സുകൾ, സാമങ്ങൾ, സ്തോത്രങ്ങൾ — വിധിപ്രകാരം നിയോഗിക്കപ്പെട്ടവ — ഇവയെല്ലാം ആരിൽ ഇവിടെ നിലനിൽക്കുന്നുവോ അവനാണ് യഥാർത്ഥ ദ്വിജൻ.
12.274.41
अग्न्याधेये यद्भवति यच्च सोमे सुते द्विज ।
यच्चेतरैर्महायज्ञैर्वेद तद्भगवांस्तथा ॥ १२.२७४.४१ ॥
ഓ ദ്വിജാ, അഗ്ന്യാധേയത്തിൽ സംഭവിക്കുന്നതും, സോമം പിഴിയുമ്പോൾ സംഭവിക്കുന്നതും, മറ്റു മഹായജ്ഞങ്ങളിൽ സംഭവിക്കുന്നതും — അത് ഭഗവാനും അപ്രകാരം അറിയുന്നു.
12.274.42
तस्माद्ब्रह्मन्यजेच्चैव याजयेच्चाविचारयन् ।
यजतो यज्ञविधिना प्रेत्य स्वर्गफलं महत् ॥ १२.२७४.४२ ॥
അതുകൊണ്ട്, ബ്രാഹ്മണാ, സംശയമില്ലാതെ സ്വയം യജ്ഞം ചെയ്യുകയും മറ്റുള്ളവരെക്കൊണ്ട് യജ്ഞം ചെയ്യിക്കുകയും വേണം. യജ്ഞവിധിപ്രകാരം യജ്ഞം ചെയ്യുന്നവന് മരണാനന്തരം മഹത്തായ സ്വർഗ്ഗഫലം ലഭിക്കും.
12.274.43
नायं लोकोस्त्ययज्ञानां परश्चेति विनिश्चयः ।
वेदवादविदश्चैव प्रमाणमुभयं तदा ॥ १२.२७४.४३ ॥
യജ്ഞം ചെയ്യാത്തവർക്ക് ഈ ലോകവുമില്ല, പരലോകവുമില്ല എന്നതാണ് നിശ്ചയം; വേദവാദം അറിയുന്നവർക്ക് അപ്പോൾ ഇവ രണ്ടും പ്രമാണമാണ്.