ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 12.275
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.275.1
एतावदनुपश्यन्तो यतयो यान्ति मार्गगाः ।
नैषां सर्वेषु लोकेषु कश्चिदस्ति व्यतिक्रमः ॥ १२.२७५.१ ॥
ಇಷ್ಟನ್ನೇ ಕಾಣುತ್ತಾ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಯತಿಗಳು ಹೋಗುತ್ತಾರೆ; ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇವರಿಗೆ ಯಾವ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯೂ ಇಲ್ಲ.
12.275.2
निर्द्वन्द्वा निर्नमस्कारा निराशीर्बन्धना बुधाः ।
विमुक्ताः सर्वपापेभ्यश्चरन्ति शुचयोऽमलाः ॥ १२.२७५.२ ॥
ದ್ವಂದ್ವಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗಿ, ನಮಸ್ಕಾರರಹಿತರಾಗಿ, ಫಲಾಶೆಯ ಬಂಧನಗಳಿಲ್ಲದ ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಎಲ್ಲ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿ ಶುದ್ಧರಾಗಿ ನಿರ್ಮಲರಾಗಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.
12.275.3
अपवर्गेऽथ संत्यागे बुद्धौ च कृतनिश्चयाः ।
ब्रह्मिष्ठा ब्रह्मभूताश्च ब्रह्मण्येव कृतालयाः ॥ १२.२७५.३ ॥
ಮೋಕ್ಷದಲ್ಲಿ, ಸಂಪೂರ್ಣ ತ್ಯಾಗದಲ್ಲಿ, ಬುದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ದೃಢನಿಶ್ಚಯ ಹೊಂದಿದವರು ಬ್ರಹ್ಮದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡು, ಬ್ರಹ್ಮಸ್ವರೂಪರಾಗಿ, ಬ್ರಹ್ಮದಲ್ಲೇ ತಮ್ಮ ವಾಸಸ್ಥಾನ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
12.275.4
येऽशोका नष्टरजसस्तेषां लोकाः सनातनाः ।
तेषां गतिं परां प्राप्य गार्हस्थ्ये किं प्रयोजनम् ॥ १२.२७५.४ ॥
ಶೋಕರಹಿತರಾಗಿ ರಜೋಗುಣ ನಾಶಮಾಡಿದವರಿಗೆ ಶಾಶ್ವತ ಲೋಕಗಳಿವೆ; ಅವರ ಪರಮ ಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆದ ಮೇಲೆ ಗೃಹಸ್ಥ ಜೀವನದಿಂದ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ?
12.275.5
स्यूमरश्मिरुवाच ।
यद्येषां परमा निष्ठा यद्येषां परमा गतिः।
गृहस्थानव्यपाश्रित्य नाश्रमोऽन्यः प्रवर्तते ॥ १२.२७५.५ ॥
ಇವರಿಗೆ ಪರಮ ನಿಷ್ಠೆ ಮತ್ತು ಪರಮ ಗತಿ ಇದ್ದರೆ, ಗೃಹಸ್ಥರನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸದೆ ಬೇರೆ ಆಶ್ರಮ ಪ್ರವರ್ತಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
12.275.6
यथा मातरमाश्रित्य सर्वे जीवन्ति जन्तवः ।
एवं गार्हस्थ्यमाश्रित्य वर्तन्त इतराश्रमाः ॥ १२.२७५.६ ॥
ತಾಯಿಯನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳು ಬದುಕುವಂತೆ, ಗೃಹಸ್ಥ ಜೀವನವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಇತರ ಆಶ್ರಮಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ.
12.275.7
गृहस्थ एव यजते गृहस्थस्तप्यते तपः ।
गार्हस्थ्यमस्य धर्मस्य मूलं यत्किंचिदेव हि ॥ १२.२७५.७ ॥
ಗೃಹಸ್ಥನೇ ಯಜ್ಞ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ, ಗೃಹಸ್ಥನೇ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಈ ಧರ್ಮದ ಮೂಲ ಏನಾದರೂ ಇದ್ದರೆ ಅದು ಗಾರ್ಹಸ್ಥ್ಯವೇ.
12.275.8
प्रजनाद्यभिनिर्वृत्ताः सर्वे प्राणभृतो मुनेः ।
प्रजनं चाप्युतान्यत्र न कथंचन विद्यते ॥ १२.२७५.८ ॥
ಮುನಿಯೇ, ಪ್ರಾಣಿಗಳೆಲ್ಲವೂ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯಿಂದ ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ. ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಬೇರೆಡೆ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಇಲ್ಲ.
12.275.9
यास्तु स्युर्बहिरोषध्यो बहिरन्यास्तथाऽद्रिजाः ।
ओषधिभ्यो बहिर्यस्मात्प्राणी कश्चिन्न विद्यते ॥ १२.२७५.९ ॥
ಹೊರಗಿರುವ ಔಷಧಿಗಳು, ಹಾಗೆಯೇ ಪರ್ವತಗಳಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಇತರವುಗಳು; ಔಷಧಿಗಳ ಹೊರತಾಗಿ ಯಾವ ಪ್ರಾಣಿಯೂ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ.
12.275.10
कस्यैषा वाग्भवेत्सत्या मोक्षो नास्ति गृहादिति ।
अश्रद्दधानैरप्राज्ञैः सूक्ष्मदर्शनवर्जितैः ॥ १२.२७५.१० ॥
ಗೃಹಸ್ಥ ಜೀವನದಿಂದ ಮೋಕ್ಷವಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಈ ಮಾತು ಯಾರಿಗೆ ಸತ್ಯವಾದೀತು? ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಲ್ಲದವರು, ಅಜ್ಞಾನಿಗಳು, ಸೂಕ್ಷ್ಮದೃಷ್ಟಿಯಿಲ್ಲದವರು ಇದನ್ನು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
12.275.11
निराशैरलसैः श्रान्तैस्तप्यमानैः स्वकर्मभिः ।
शमस्योपरमो दृष्टः प्रव्रज्यायामपण्डितैः ॥ १२.२७५.११ ॥
ನಿರಾಶರು, ಆಲಸಿಗಳು, ದಣಿದವರು, ತಮ್ಮ ಸ್ವಕರ್ಮಗಳಿಂದ ಸಂಕಟಪಡುತ್ತಿರುವವರು — ಇಂಥ ಅಪಂಡಿತರು ಸಂನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಶಮದ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ಕಂಡಿದ್ದಾರೆ.
12.275.12
त्रैलोक्यस्येव हेतुर्हि मर्यादा शाश्वती ध्रुवा ।
ब्राह्मणो नाम भगवाञ्जन्मप्रभृति पूज्यते ॥ १२.२७५.१२ ॥
ಮೂರು ಲೋಕಗಳ ಕಾರಣವೇ ಶಾಶ್ವತವೂ ಸ್ಥಿರವೂ ಆದ ಮರ್ಯಾದೆ. ಭಗವಾನ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಹುಟ್ಟಿದಾಗಿನಿಂದಲೇ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.
12.275.13
प्राग्गर्भाघानमन्त्रा हि प्रवर्तन्ते द्विजातिषु ।
अविश्वस्तेषु वर्तन्ते विश्वस्तेष्वपि संश्रिताः ॥ १२.२७५.१३ ॥
ದ್ವಿಜಾತಿಗಳಲ್ಲಿ ಗರ್ಭಾಧಾನ ಮಂತ್ರಗಳು ಪ್ರವರ್ತಿಸುತ್ತವೆ. ಅವು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹರಲ್ಲದವರಲ್ಲಿಯೂ ಇರುತ್ತವೆ, ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹರಲ್ಲಿಯೂ ಆಶ್ರಯಿಸಿರುತ್ತವೆ.
12.275.14
दाहे पुनः संश्रयणे संश्रिते पात्रभोजने ।
दानं गवां पशूनां वा पिण्डानामप्सु मज्जनम् ॥ १२.२७५.१४ ॥
ದಹನದಲ್ಲಿ, ಮತ್ತೆ ಶರಣಾಗತಿಯಲ್ಲಿ, ಆಶ್ರಯಿಸಿದಾಗ, ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಊಟದಲ್ಲಿ, ಗೋವುಗಳು ಅಥವಾ ಪಶುಗಳ ದಾನದಲ್ಲಿ, ಅಥವಾ ಪಿಂಡಗಳನ್ನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿಸುವುದರಲ್ಲಿ (ಮಂತ್ರಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ).
12.275.15
अर्चिष्मन्तो बर्हिषदः क्रव्यादाः पितरस्तथा ।
मृतस्याप्यनुमन्यन्ते मन्त्रा मन्त्राश्च कारणम् ॥ १२.२७५.१५ ॥
ಪ್ರಕಾಶಮಾನರು, ದರ್ಭೆಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತವರು, ಮಾಂಸಭಕ್ಷಕ ಪಿತೃಗಳೂ ಹಾಗೆಯೇ. ಮೃತನಿಗಾಗಿಯೂ ಮಂತ್ರಗಳು ಅಂಗೀಕೃತವಾಗುತ್ತವೆ; ಮಂತ್ರಗಳೇ ಅದರ ಕಾರಣ.
12.275.16
एवं क्रोशत्सु वेदेषु कुतो मोक्षोऽस्ति कस्यचित् ।
ऋणवन्तो यदा मर्त्याः पितृदेवद्विजातिषु ॥ १२.२७५.१६ ॥
ಹೀಗೆ ವೇದಗಳು ಘೋಷಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ, ಮನುಷ್ಯರು ಪಿತೃ, ದೇವ, ದ್ವಿಜಾತಿಗಳಿಗೆ ಋಣಿಗಳಾಗಿರುವಾಗ, ಯಾರಿಗೆ ಮೋಕ್ಷ ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯ?
12.275.17
श्रिया विहीनैरलसैः पण्डितैश्च पलायितम् ।
वेदवादापरिज्ञानं सत्याभासमिवानृतम् ॥ १२.२७५.१७ ॥
ಶ್ರೀವಿಹೀನರು, ಸೋಮಾರಿಗಳು, ಪಂಡಿತರಿಂದ (ಸತ್ಯ) ಓಡಿಹೋಯಿತು. ವೇದವಾದದ ನಿಜವಾದ ಜ್ಞಾನವಿಲ್ಲದೆ, ಸುಳ್ಳು ಸತ್ಯದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ.
12.275.18
न वै पापैर्हियते कृष्यते वा ।
यो ब्राह्मणो यजते वेदशास्त्रैः।
ऊर्ध्वं यजन्पशुभिः सार्धमेति ।
ततः पुनस्तर्कयते न कामान् ॥ १२.२७५.१८ ॥
ವೇದಶಾಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಯಜ್ಞ ಮಾಡುವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಪಾಪಗಳಿಂದ ಅಪಹರಿಸಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ, ಎಳೆಯಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ. ಯಜ್ಞ ಮಾಡುತ್ತಾ ಪಶುಗಳೊಂದಿಗೆ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ; ಆಮೇಲೆ ಅವನು ಕಾಮನೆಗಳನ್ನು ಚಿಂತಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
12.275.19
न वेदानां परिभवान्न शाठ्येन न मायया ।
महत्प्राप्नोति पुरुषो ब्राह्मणो ब्रह्म विन्दति ॥ १२.२७५.१९ ॥
ವೇದಗಳನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುವುದರಿಂದಲ್ಲ, ವಂಚನೆಯಿಂದಲ್ಲ, ಮಾಯೆಯಿಂದಲ್ಲ; ಮನುಷ್ಯನು ಮಹತ್ತನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.
12.275.20
दर्शश्च पूर्णमासश्च अग्निहोत्रं च धीमताम् ।
चातुर्मास्यानि चैवासंस्तेषु यज्ञः सनातनः ॥ १२.२७५.२० ॥
ದರ್ಶ ಮತ್ತು ಪೂರ್ಣಮಾಸ, ಜ್ಞಾನಿಗಳ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರ, ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯಗಳು ಇದ್ದವು; ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞವು ಸನಾತನವಾಗಿದೆ.
12.275.21
अनारम्भाः सुधृतयः शुचयो ब्रह्मसंज्ञिताः ।
ब्राह्मणा एव ते देवांस्तर्पन्त्यमृतैरिव ॥ १२.२७५.२१ ॥
ಆರಂಭವಿಲ್ಲದವರು, ದೃಢಸಂಕಲ್ಪರು, ಶುಚಿಗಳು, ಬ್ರಹ್ಮ ಎಂದು ಹೆಸರಾದವರು — ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೇ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಅಮೃತದಂತೆ ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ.
12.275.22
सर्वभूतात्मभूतस्य सर्वभूतानि पश्यतः ।
देवाऽपि मार्गे मुह्यन्ति ह्यपदस्य पदैषिणः ॥ १२.२७५.२२ ॥
ಎಲ್ಲ ಭೂತಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಆತ್ಮವಾಗಿ ಪಡೆದವನಿಗೆ, ಎಲ್ಲ ಭೂತಗಳನ್ನು ನೋಡುವವನಿಗೆ — ಸ್ಥಾನವಿಲ್ಲದವನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹುಡುಕುವ ದೇವತೆಗಳೂ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಮೋಹಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ.
12.275.23
चतुर्द्वारं पुरुष चर्तुर्मुखं ।
चतुर्मुखो नैनमुपैति निन्दा।
बाहुभ्यां पद्भ्यामुदरादुपस्था ।
त्तेषां द्वारं द्वारपालो बुभूषेत् ॥ १२.२७५.२३ ॥
ನಾಲ್ಕು ದ್ವಾರಗಳ ಪುರುಷ — ನಾಲ್ಕು ಮುಖದವನೂ ಅವನನ್ನು ನಿಂದೆಯಿಂದ ಸಮೀಪಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಕೈಗಳು, ಕಾಲುಗಳು, ಹೊಟ್ಟೆ, ಉಪಸ್ಥ ಎಂಬ ದ್ವಾರಗಳಿಗೆ ಅವನು ದ್ವಾರಪಾಲಕನಾಗಬೇಕು.
12.275.24
नाक्षैर्दीव्येन्नाददीतान्यवित्तं ।
न वाऽयोनीयस्य शृतं प्रगृह्णात्।
क्रुद्धो न चैव प्रहरेत धीमां ।
स्तथास्य तत्पाणिपादं सुगुप्तम् ॥ १२.२७५.२४ ॥
ದಾಳಗಳಿಂದ ಜೂಜಾಡಬಾರದು; ಪರರ ಧನವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಬಾರದು; ಅಯೋನೀಯನ ಬೇಯಿಸಿದ ಅನ್ನವನ್ನೂ ಸ್ವೀಕರಿಸಬಾರದು. ಕೋಪದಲ್ಲಿ ಬುದ್ಧಿವಂತನು ಹೊಡೆಯಬಾರದು; ಹೀಗೆ ಅವನ ಕೈಕಾಲುಗಳು ಚೆನ್ನಾಗಿ ರಕ್ಷಿತವಾಗುತ್ತವೆ.
12.275.25
नाक्रोशमृच्छेन्न वृथा वदेच्च ।
न पैशुनं जनवादं च कुर्यात्।
सत्यव्रतो मितभाषोऽप्रमत्त ।
स्तथाऽस्य वाग्द्वारमथो सुगुप्तम् ॥ १२.२७५.२५ ॥
ಅವನು ನಿಂದೆಗೆ ಒಳಗಾಗಬಾರದು, ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಬಾರದು. ಚಾಡಿ ಹೇಳಬಾರದು, ಜನರ ಅಪವಾದದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಬಾರದು. ಸತ್ಯವ್ರತನಾಗಿ, ಮಿತಭಾಷಿಯಾಗಿ, ಜಾಗರೂಕನಾಗಿರಬೇಕು. ಹೀಗೆ ಅವನ ವಾಕ್ಕಿನ ದ್ವಾರ ಚೆನ್ನಾಗಿ ರಕ್ಷಿತವಾಗುತ್ತದೆ.
12.275.26
नानाशनः स्यान्न महाशनः स्या ।
न्न लोलुपः साधुभिरागतः स्यात्।
यात्रार्थमाहारमिहाददीत ।
तथाऽस्य स्याज्जाठरद्वारगुप्तिः ॥ १२.२७५.२६ ॥
ಅವನು ನಾನಾ ತರಹದ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸುವವನಾಗಬಾರದು, ಅತಿಯಾಗಿ ತಿನ್ನುವವನೂ ಆಗಬಾರದು. ಸಜ್ಜನರ ನಡುವೆ ಬಂದಾಗ ಲೋಭಿಯಾಗಬಾರದು. ದೇಹ ಯಾತ್ರೆಗಾಗಿಯೇ ಇಲ್ಲಿ ಆಹಾರ ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕು. ಹೀಗೆ ಅವನ ಹೊಟ್ಟೆಯ ದ್ವಾರ ರಕ್ಷಿತವಾಗುತ್ತದೆ.
12.275.27
न वीरपत्नीं विहरेत नारीं ।
न चापि नारीमनृतावाह्वयीत।
भार्याव्रतं ह्यात्मनि धारयीत ।
तथास्योपस्थद्वारगुप्तिर्भवेत् ॥ १२.२७५.२७ ॥
ಅವನು ವೀರನ ಪತ್ನಿಯೊಡನೆ ಸಂಭೋಗಿಸಬಾರದು, ಯಾವ ಸ್ತ್ರೀಯೊಡನೆಯೂ ಸಂಭೋಗಿಸಬಾರದು. ಋತುವಲ್ಲದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು ಕರೆಯಬಾರದು. ಪತ್ನೀವ್ರತವನ್ನು ತನ್ನೊಳಗೆ ಧರಿಸಬೇಕು. ಹೀಗೆ ಅವನ ಉಪಸ್ಥ ದ್ವಾರ ರಕ್ಷಿತವಾಗುತ್ತದೆ.
12.275.28
द्वाराणि यस्य सर्वाणि सुगुप्तानि मनीषिणः ।
उपस्थमुदरं पाणी वाक्चतुर्थी स वै द्विजः ॥ १२.२७५.२८ ॥
ಯಾವ ಮನೀಷಿಯ ಎಲ್ಲಾ ದ್ವಾರಗಳು ಚೆನ್ನಾಗಿ ರಕ್ಷಿತವಾಗಿವೆಯೋ—ಉಪಸ್ಥ, ಹೊಟ್ಟೆ, ಎರಡು ಕೈಗಳು, ನಾಲ್ಕನೆಯದು ವಾಕ್ಕು—ಅವನೇ ನಿಜವಾಗಿ ದ್ವಿಜ.
12.275.29
मोघान्यगुप्तद्वारस्य सर्वाण्येव भवन्त्युत ।
किं तस्य तपसा कार्यं किं यज्ञेन किमात्मना ॥ १२.२७५.२९ ॥
ರಕ್ಷಣೆ ಇಲ್ಲದ ದ್ವಾರಗಳುಳ್ಳವನ ಎಲ್ಲಾ ಕರ್ಮಗಳೂ ನಿಷ್ಫಲವಾಗುತ್ತವೆ. ಅವನಿಗೆ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ, ಯಜ್ಞದಿಂದ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ, ಆತ್ಮದಿಂದ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ?
12.275.30
अनुत्तरीयवसनमनुपस्तीर्णशायिनम् ।
बाहूपधानं शाम्यन्तं तं देवा ब्राह्मणं विदुः ॥ १२.२७५.३० ॥
ಉತ್ತರೀಯವಿಲ್ಲದ ವಸ್ತ್ರವುಳ್ಳವನು, ಹಾಸದ ಹಾಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಮಲಗುವವನು, ತೋಳನ್ನೇ ದಿಂಬಾಗಿಸಿಕೊಂಡವನು, ಶಾಂತನಾದವನನ್ನು ದೇವತೆಗಳು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೆಂದು ಅರಿಯುತ್ತಾರೆ.
12.275.31
द्वन्द्वारामेषु सर्वेषु य एको रमते मुनिः ।
परेषामननुध्यायंस्तं देवा ब्राह्मणं विदुः ॥ १२.२७५.३१ ॥
ಎಲ್ಲ ದ್ವಂದ್ವಗಳ ಸುಖಗಳಲ್ಲಿ ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ ರಮಿಸುತ್ತ, ಇತರರನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸದ ಮುನಿಯನ್ನು ದೇವತೆಗಳು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೆಂದು ಅರಿಯುತ್ತಾರೆ.
12.275.32
येन सर्वमिदं बुद्धं प्रकृतिर्विकृतिश्च या ।
गतिज्ञः सर्वभूतानां तं देवा ब्राह्मणं विदुः ॥ १२.२७५.३२ ॥
ಇದೆಲ್ಲವನ್ನು ಅರಿತವನು — ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನೂ ಅದರ ವಿಕಾರಗಳನ್ನೂ, ಸರ್ವಭೂತಗಳ ಗತಿಯನ್ನೂ ತಿಳಿದವನು — ಅವನನ್ನು ದೇವತೆಗಳು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೆಂದು ಅರಿಯುತ್ತಾರೆ.
12.275.33
अभयं सर्वभूतेभ्यः सर्वेषामभयं यतः ।
सर्वभूतात्मभूतो यस्तं देवा ब्राह्मणं विदुः ॥ १२.२७५.३३ ॥
ಸರ್ವಭೂತಗಳಿಗೆ ಅಭಯ ನೀಡುವವನು, ಯಾರಿಂದ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಅಭಯ ದೊರೆಯುತ್ತದೆಯೋ ಅವನು, ಸರ್ವಭೂತಗಳ ಆತ್ಮವಾದವನು — ಅವನನ್ನು ದೇವತೆಗಳು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೆಂದು ಅರಿಯುತ್ತಾರೆ.
12.275.34
नान्तरेणानुजानाति वेदानां यत्क्रियाफलम् ।
अविज्ञाय च तत्सर्वमन्यद्रोचयते फलम् ॥ १२.२७५.३४ ॥
ವೇದಗಳ ಕ್ರಿಯಾಫಲವನ್ನು, ಅದನ್ನು ತಿಳಿಯದೆ ಒಪ್ಪದವನು, ಅದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಅರಿಯದೆ ಬೇರೆ ಫಲವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾನೆ —
12.275.35
स्वकर्मभिः संश्रितानां तपो घोरत्वमागमत् ।
तं सदाचारमाश्चर्यं पुराणं शाश्वतं ध्रुवम् ॥ १२.२७५.३५ ॥
ತಮ್ಮ ಸ್ವಕರ್ಮಗಳಿಂದ ಆಶ್ರಿತರಿಗೆ ತಪಸ್ಸಿನ ಘೋರತ್ವ ಬಂದಿತು; ಆ ಸದಾಚಾರ, ಆಶ್ಚರ್ಯಕರ, ಪುರಾತನ, ಶಾಶ್ವತ, ಸ್ಥಿರ (ವನ್ನು).
12.275.36
अशक्नुवन्तश्चरितुं किंचिद्धर्मेषु सूत्रितम् ।
निरापद्धर्म आचारो ह्यप्रमादो पराभवः ॥ १२.२७५.३६ ॥
ಧರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಸೂತ್ರಿತವಾದ ಯಾವುದನ್ನೂ ಆಚರಿಸಲು ಅಶಕ್ತರಾಗಿ — ಆಪದ್ಧರ್ಮರಹಿತ ಆಚಾರವೇ ಅಪ್ರಮಾದ; (ಅದರಿಂದ) ಪರಾಭವ.
12.275.37
फलवन्ति च कर्माणि व्युष्टिमन्ति ध्रवाणि च ।
विगुणानि च पश्यन्ति तथा नैकानि केन च ॥ १२.२७५.३७ ॥
ಕರ್ಮಗಳು ಫಲ ನೀಡುವವು, ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವವು, ಸ್ಥಿರವಾದವು; ಆದರೂ ಅವು ಗುಣರಹಿತವೆಂದೂ ಅನೇಕವೆಂದೂ ಯಾರೋ ನೋಡುತ್ತಾರೆ.
12.275.38
गुणाश्चात्र सुदुर्ज्ञेया ज्ञाताश्चात्र सुदुष्कराः ।
अनुष्ठिताश्चान्तवन्त इति त्वमनुपश्यसि ॥ १२.२७५.३८ ॥
ಇಲ್ಲಿ ಗುಣಗಳು ತಿಳಿಯಲು ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣ; ಇಲ್ಲಿ ತಿಳಿದವುಗಳೂ ಆಚರಿಸಲು ಅತ್ಯಂತ ಕಷ್ಟ; ಆಚರಿಸಿದವೂ ಅಂತ್ಯವುಳ್ಳವು ಎಂದು ನೀನು ನೋಡುತ್ತೀ.
12.275.39
स्यूमरश्मिरुवाच ।
यथा च वेदप्रामाण्यं त्यागश्च सफलो यथा।
तौ पन्थानावुभौ व्यक्तौ भगवंस्तद्ब्रवीहि मे ॥ १२.२७५.३९ ॥
ಸ್ಥೂಮರಶ್ಮಿ ಹೇಳಿದನು: ವೇದಪ್ರಾಮಾಣ್ಯ ಮತ್ತು ಫಲದಾಯಕ ತ್ಯಾಗ ಹೇಗಿದೆಯೋ, ಆ ಎರಡು ಮಾರ್ಗಗಳೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿರಲಿ; ಓ ಭಗವಂತನೇ, ಅದನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳು.
12.275.40
प्रत्यक्षमिह पश्यन्ति भवन्तः सत्पथे स्थिताः ।
प्रत्यक्षं तु किमत्रास्ति यद्भवन्त उपासते ॥ १२.२७५.४० ॥
ಇಲ್ಲಿ ಸತ್ಪಥದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುವ ನೀವು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವನ್ನು ಕಾಣುತ್ತೀರಿ; ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವೇನಿದೆ, ನೀವು ಯಾವುದನ್ನು ಉಪಾಸಿಸುತ್ತೀರಿ?
12.275.41
स्यूमरश्मिरुवाच ।
स्यूमरश्मिरहं ब्रह्मञ्जिज्ञासार्थमिहागतः।
श्रेयस्कामः प्रत्यवोचमार्जवान्न विवक्षया ॥ १२.२७५.४१ ॥
ಸ್ಥೂಮರಶ್ಮಿ ಹೇಳಿದನು: ಓ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ಜಿಜ್ಞಾಸೆಗಾಗಿ ನಾನು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ; ಶ್ರೇಯಸ್ಸನ್ನು ಬಯಸಿ, ಸರಳತೆಯಿಂದ ಉತ್ತರಿಸಿದೆನು, ಮಾತನಾಡುವ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದಲ್ಲ.
12.275.42
इमं च संशयं घोरं भगवान्प्रब्रवीतु मे ।
प्रत्यक्षमिह पश्यन्तो भवन्तः सत्पथे स्थिताः।
किमत्र प्रत्यक्षतमं भवन्तो यदुपासते ॥ १२.२७५.४२ ॥
ಭಗವಂತನು ನನ್ನ ಈ ಘೋರ ಸಂಶಯವನ್ನು ವಿವರಿಸಲಿ: ಇಲ್ಲಿ ಸತ್ಪಥದಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಿರುವ ನೀವು, ಇಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾದುದು ಯಾವುದನ್ನು ಉಪಾಸಿಸುತ್ತೀರಿ?
12.275.43
अन्यत्र तर्कशास्त्रेभ्य आगमार्थं यथागमम् ।
आगमो वेदवादास्तु तर्कशास्त्राणि चागमः ॥ १२.२७५.४३ ॥
ತರ್ಕಶಾಸ್ತ್ರಗಳಿಗಿಂತ ಬೇರೆಯಾಗಿ, ಶಾಸ್ತ್ರಾನುಸಾರ ಆಗಮದ ಅರ್ಥವನ್ನು (ತಿಳಿಯಬೇಕು). ಆಗಮವೆಂದರೆ ವೇದವಾದಗಳು; ತರ್ಕಶಾಸ್ತ್ರಗಳೂ ಆಗಮವೇ.
12.275.44
यथाश्रममुपासीत आगमस्तत्र सिध्यति ।
सिद्धिः प्रत्यक्षरूपा च दृश्यत्यागमनिश्ययात् ॥ १२.२७५.४४ ॥
ಆಶ್ರಮಾನುಸಾರ ಉಪಾಸನೆ ಮಾಡಬೇಕು; ಅಲ್ಲಿ ಆಗಮದಿಂದ ಸಿದ್ಧಿ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ. ಸಿದ್ಧಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ರೂಪದ್ದು; ಆಗಮದ ನಿಶ್ಚಯದಿಂದ ಅದು ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.
12.275.45
नौर्नावीव निबद्धा हि स्रोतसा सनिबन्धना ।
ह्रियमाणा कथ विप्र कुबुद्धींस्तारयिष्यति ॥ १२.२७५.४५ ॥
ಪ್ರವಾಹದಲ್ಲಿ ಹೊಡೆದುಹೋಗುವ ಹಗ್ಗದಿಂದ ಕಟ್ಟಿದ ಹಡಗಿನಂತೆ, ಓ ವಿಪ್ರ, ದುರ್ಬುದ್ಧಿಗಳನ್ನು ಇದು ಹೇಗೆ ದಾಟಿಸುವುದು?
12.275.46
एतद्ब्रवीतु भगवानुपपन्नोऽस्म्यधीहि भो ।
नैव त्यागी न संतुष्टो नाशोको न निरामयः।
नानिर्विवित्सो नावृत्तो नापवृत्तोऽस्ति कश्चन ॥ १२.२७५.४६ ॥
ಭಗವಂತರು ಇದನ್ನು ಹೇಳಲಿ; ನಾನು ಸಿದ್ಧನಿದ್ದೇನೆ, ಓ ಭೋ, ಬೋಧಿಸಿ. ಯಾರೂ ತ್ಯಾಗಿಯಲ್ಲ, ಸಂತುಷ್ಟನಲ್ಲ, ಶೋಕರಹಿತನಲ್ಲ, ರೋಗರಹಿತನಲ್ಲ; ತಿಳಿಯುವ ಆಸೆ ಇಲ್ಲದವನೂ, ಹಿಂತಿರುಗಿದವನೂ, ವಿಮುಖನೂ ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ.
12.275.47
भवन्तोऽपि च हृष्यन्ति शोचन्ति च यथा वयम् ।
इन्द्रियार्थाश्च भवतां समानाः सर्वजन्तुषु ॥ १२.२७५.४७ ॥
ನೀವೂ ನಮ್ಮಂತೆಯೇ ಹರ್ಷಿಸುತ್ತೀರಿ, ಶೋಕಿಸುತ್ತೀರಿ; ಇಂದ್ರಿಯ ವಿಷಯಗಳು ನಿಮಗೂ, ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಿಗೂ ಸಮಾನ.
12.275.48
एवं चतुर्णां वर्णानामाश्रमाणां प्रवृत्तिषु ।
एकमालम्बमानानां निर्णये किं निरामयम्।
एतद्ब्रवीतु भगवानुपपन्नोस्य्यधीहि भो ॥ १२.२७५.४८ ॥
ಹೀಗೆ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಣಗಳು ಮತ್ತು ಆಶ್ರಮಗಳ ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ, ಒಂದನ್ನೇ ಆಧರಿಸಿದವರ ನಿರ್ಣಯದಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ನಿರಾಮಯ? ಭಗವಂತರು ಇದನ್ನು ಹೇಳಲಿ; ನಾನು ಸಿದ್ಧನಿದ್ದೇನೆ, ಓ ಭೋ, ಬೋಧಿಸಿ.
12.275.49
यद्यदाचरते शास्त्रमर्थ्यं सर्वप्रवृत्तिषु ।
यस्य यत्र ह्यनुष्ठानं तस्य तत्तु निरामयम् ॥ १२.२७५.४९ ॥
ಯಾವ ಶಾಸ್ತ್ರವು ಎಲ್ಲ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ತವಾಗಿ ಆಚರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೋ, ಯಾರಿಗೆ ಎಲ್ಲಿ ಅದರ ಅನುಷ್ಠಾನವಿದೆಯೋ, ಅವನಿಗೆ ಅದುವೇ ನಿರಾಮಯ.
12.275.50
सर्वं प्रापयति ज्ञानं ये ज्ञानं ह्यनुवर्तते ।
ज्ञानादपेत्य या वृत्तिः सा विनाशयति प्रजाः ॥ १२.२७५.५० ॥
ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವವರಿಗೆ ಜ್ಞಾನವು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಪ್ರಾಪ್ತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ; ಜ್ಞಾನದಿಂದ ದೂರಾದ ನಡೆಯು ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ನಾಶಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
12.275.51
भवन्तो ज्ञानिनो नित्यं सर्वतश्च निरमयाः ।
ऐकात्म्यं नाम कश्चिद्धि कदाचिदभिपद्यते ॥ १२.२७५.५१ ॥
ನೀವು ಸದಾ ಜ್ಞಾನಿಗಳು, ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ನಿರಾಮಯರು. ಐಕಾತ್ಮ್ಯ ಎಂಬ ಸ್ಥಿತಿಯು ಯಾವಾಗಲೋ ಒಮ್ಮೆ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ.
12.275.52
शास्त्रं ह्यबुद्ध्वा तत्त्वेन केचिद्वादबलाज्जनाः ।
कामद्वेषाभिभूतत्वादहंकारवशं गताः ॥ १२.२७५.५२ ॥
ಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ತತ್ತ್ವತಃ ತಿಳಿಯದೆ ಕೆಲವರು ವಾದಬಲದಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತಾರೆ; ಕಾಮ-ದ್ವೇಷಗಳಿಂದ ಅಭಿಭೂತರಾಗಿ ಅಹಂಕಾರದ ವಶರಾಗುತ್ತಾರೆ.
12.275.53
याथातथ्यमविज्ञाय शास्त्राणां शास्त्रदस्यवः ।
ब्रह्मस्तेना निरारम्भा अपक्वमनसोऽशिवाः ॥ १२.२७५.५३ ॥
ಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಯಾಥಾತಥ್ಯವನ್ನು ತಿಳಿಯದೆ ಅವರು ಶಾಸ್ತ್ರದ ಲೂಟಿಕೋರರು, ವೇದದ ಕಳ್ಳರು, ಕಾರ್ಯರಹಿತರು, ಅಪಕ್ವ ಮನಸ್ಸಿನವರು, ಅಮಂಗಳರಾಗುತ್ತಾರೆ.
12.275.54
नैर्गुण्यमेव पश्यन्ति न गुणाननुयुञ्जते ।
तेषां तमः शरीराणां तम एव परायणम् ॥ १२.२७५.५४ ॥
ಅವರು ನೈರ್ಗುಣ್ಯವನ್ನೇ ನೋಡುತ್ತಾರೆ, ಗುಣಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ತಮಸ್ಸೇ ಶರೀರವಾದವರಿಗೆ ತಮಸ್ಸೇ ಪರಮ ಆಶ್ರಯ.
12.275.55
यो यथाप्रकृतिर्जन्तुः प्रकृतेः स्याद्वशानुगः ।
तस्य द्वेषश्च कामश्च क्रोधो दम्भोऽनृतं मदः।
नित्यमेवानुवर्तन्ते गुणाः प्रकृतिसंभवाः ॥ १२.२७५.५५ ॥
ತನ್ನ ಸ್ವಭಾವಕ್ಕನುಗುಣವಾಗಿ ಪ್ರಕೃತಿಯ ವಶದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಜೀವಿಗೆ ದ್ವೇಷ, ಕಾಮ, ಕ್ರೋಧ, ದಂಭ, ಸುಳ್ಳು ಮತ್ತು ಮದ ಸದಾ ಅನುಸರಿಸುತ್ತವೆ; ಗುಣಗಳು ಪ್ರಕೃತಿಯಿಂದ ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ.
12.275.56
ये तद्बुद्ध्वाऽनुपश्यन्तः संत्यजेयुः शुभाशुभम् ।
परां गतिमभीप्सन्तो यतयः संयमे रताः ॥ १२.२७५.५६ ॥
ಇದನ್ನು ತಿಳಿದು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸಿದವರು ಶುಭಾಶುಭ ಎರಡನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸುತ್ತಾರೆ; ಪರಮ ಗತಿಯನ್ನು ಬಯಸಿ ಸಂಯಮದಲ್ಲಿ ರತರಾದ ಯತಿಗಳು ಹೀಗೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
12.275.57
स्यूमरश्मिरुवाच ।
सर्वमेतत्त्वया ब्रह्मञ्शास्त्रतः परिकीर्तितम्।
न ह्यविज्ञाय शास्त्रार्थं प्रवर्तन्ते प्रवृत्तयः ॥ १२.२७५.५७ ॥
ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ಇದೆಲ್ಲವನ್ನು ನೀವು ಶಾಸ್ತ್ರಾನುಸಾರ ವಿವರಿಸಿದ್ದೀರಿ. ಶಾಸ್ತ್ರಾರ್ಥವನ್ನು ತಿಳಿಯದೆ ಯಾವ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯೂ ನಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ.
12.275.58
यः कश्चिन्न्याय्य आचारः सर्वं शास्त्रमिति श्रुतिः ।
यदन्याय्यमशास्त्रं तदित्येषा श्रूयते श्रुतिः ॥ १२.२७५.५८ ॥
ಯಾವುದೇ ನ್ಯಾಯಯುತ ಆಚಾರವಾದರೂ ಅದು ಸಮಸ್ತ ಶಾಸ್ತ್ರವೆಂದು ಶ್ರುತಿ; ಅನ್ಯಾಯವಾದುದು ಅಶಾಸ್ತ್ರವೆಂದೂ ಶ್ರುತಿಯಲ್ಲಿ ಕೇಳಿಬರುತ್ತದೆ.
12.275.59
न प्रवृत्तिर्ऋते शास्त्रात्काचिदस्तीति निश्चयः ।
यदन्यद्वेदवादेभ्यस्तदशास्त्रमिति श्रुतिः ॥ १२.२७५.५९ ॥
ಶಾಸ್ತ್ರವಿಲ್ಲದೆ ಯಾವ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯೂ ಇಲ್ಲ ಎಂಬುದು ನಿಶ್ಚಯ; ವೇದವಚನಗಳಿಗಿಂತ ಬೇರಾದುದು ಅಶಾಸ್ತ್ರ ಎಂದು ಶ್ರುತಿ.
12.275.60
शास्त्रादपेतं पश्यन्ति बहवोऽत्यर्थमानिनः ।
शास्त्रदोषान्न पश्यन्ति इह चामुत्र चापरे।
इन्द्रियार्थाश्च भवतां समानाः सर्वजन्तुषु ॥ १२.२७५.६० ॥
ಶಾಸ್ತ್ರದಿಂದ ದೂರಸರಿದ ಅನೇಕರು, ಅತಿಯಾದ ಅಭಿಮಾನದಿಂದ ಕೂಡಿದವರಾಗಿ ಅದನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾರೆ; ಇತರರು ಶಾಸ್ತ್ರದ ದೋಷಗಳನ್ನು ಇಹದಲ್ಲಿಯೂ ಪರದಲ್ಲಿಯೂ ನೋಡುವುದಿಲ್ಲ. ನಿಮಗೆ ಇಂದ್ರಿಯ ವಿಷಯಗಳು ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಮಾನವಾಗಿವೆ.
12.275.61
एवं चतुर्णां वर्णानामाश्रमाणां प्रवृत्तिषु ।
एकमालम्बमानानां निर्णये सर्वतो दिशम् ॥ १२.२७५.६१ ॥
ಹೀಗೆ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಣಗಳ ಮತ್ತು ಆಶ್ರಮಗಳ ನಡವಳಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ, ಒಂದೇ ಆಧಾರವನ್ನು ಹಿಡಿದವರು ಎಲ್ಲ ಕಡೆಯ ದಿಕ್ಕನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.
12.275.62
आनन्त्यं वदमानेन शक्तेनावर्जितात्मना ।
अविज्ञानहतप्रज्ञा हीनप्रज्ञास्तमोवृताः ॥ १२.२७५.६२ ॥
ಅನಂತತ್ವವನ್ನು ಹೇಳುವವರು, ಸಮರ್ಥರಾಗಿದ್ದರೂ ಆತ್ಮವನ್ನು ಗೆಲ್ಲದವರು, ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಹತಪ್ರಜ್ಞರಾದವರು, ಪ್ರಜ್ಞಾಹೀನರು, ತಮಸ್ಸಿನಿಂದ ಆವೃತರು.
12.275.63
शक्यं त्वेकेन युक्तेन कृतकृत्येन सर्वशः ।
पिण्डमात्रं व्यपाश्रित्य चरितुं सर्वतो दिशम् ॥ १२.२७५.६३ ॥
ಆದರೆ ಒಬ್ಬನು ಯುಕ್ತನಾಗಿ, ಸರ್ವಥಾ ಕೃತಕೃತ್ಯನಾಗಿದ್ದರೆ, ಭಿಕ್ಷಾಪಾತ್ರೆಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಬಹುದು.
12.275.64
नात्यन्तं वन्दमानेन शक्तेन विजितात्मना ।
वेदवादं व्यपाश्रित्य मोक्षोऽस्तीति प्रभापितुम्।
अपेतन्यायशास्त्रेण सर्वलोकविगर्हिणा ॥ १२.२७५.६४ ॥
ಅತಿಯಾಗಿ ಹೊಗಳುವವನು, ಸಮರ್ಥನು ಆದರೆ ಆತ್ಮವನ್ನು ಗೆಲ್ಲದವನು, ವೇದವಾದವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ 'ಮೋಕ್ಷವಿದೆ' ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲು; ನ್ಯಾಯರಹಿತವಾದ, ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳಿಂದ ನಿಂದಿತವಾದ ಶಾಸ್ತ್ರದಿಂದ.
12.275.65
इदं तु दुष्करं कर्म कुटुम्बमभिसंश्रितम् ।
दानमध्ययनं यज्ञः प्रजासंतानमार्जवम् ॥ १२.२७५.६५ ॥
ಆದರೆ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದವರಿಗೆ ಈ ಕರ್ಮ ಕಷ್ಟಕರವಾದದ್ದು: ದಾನ, ಅಧ್ಯಯನ, ಯಜ್ಞ, ಸಂತಾನ ಪರಂಪರೆ, ಋಜುತ್ವ.
12.275.66
यद्येतदेवं कृत्वाऽपि न विमोक्षोऽस्ति कस्यचित् ।
धिक्कर्तारं च कार्यं च श्रमश्चायं निरर्थकः ॥ १२.२७५.६६ ॥
ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದರೂ ಯಾರಿಗೂ ಮೋಕ್ಷವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಕರ್ತೃವೂ ಕರ್ಮವೂ ನಿಂದಾರ್ಹ; ಈ ಶ್ರಮ ನಿರರ್ಥಕ.
12.275.67
नास्तिक्यमन्यथा च स्याद्वेदानां पृष्ठतः क्रिया ।
एतस्यानन्त्यमिच्छामि भगवञ्श्रोतुमञ्जसा ॥ १२.२७५.६७ ॥
ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ವೇದಗಳ ಹಿಂದಿನ ಕ್ರಿಯೆ ನಾಸ್ತಿಕತೆಯೇ ಆಗುತ್ತದೆ. ಭಗವನ್, ಇದರ ಅನಂತತೆಯನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಕೇಳಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ.
12.275.68
तत्त्वं वदस्व मे ब्रह्मन्नुपसन्नोस्म्यधीहि भोः ।
यथा ते विदितो मोक्षस्तथेच्छाम्युपशिक्षितुम् ॥ १२.२७५.६८ ॥
ಬ್ರಹ್ಮನ್, ತತ್ತ್ವವನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳಿ; ನಾನು ನಿಮ್ಮ ಬಳಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ. ಓ ಮಹನೀಯರೇ, ನೀವು ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ತಿಳಿದಂತೆಯೇ ಅದನ್ನು ಕಲಿಯಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ.