Mahābhārata · Adhyāya 12.276
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.276.1
वेदाः प्रमाणं लोकानां न वेदाः पृष्ठतः कृताः ।
द्वे ब्रह्मणी वेदितव्ये शब्दब्रह्म परं च यत् ॥ १२.२७६.१ ॥
Los Vedas son la autoridad para los mundos; los Vedas no se ponen a la espalda. Dos brahman deben ser conocidos: el brahman de la palabra y el que es supremo.
12.276.2
शब्दब्रह्मणि निष्णातः परं ब्रह्माधिगच्छति ।
शरीरमेतत्कुरुते यद्वेदे कुरुते तनुम् ॥ १२.२७६.२ ॥
Quien es experto en el brahman de la palabra alcanza el brahman supremo. Forma este cuerpo según lo que hace en el Veda.
12.276.3
कृतशुद्धशरीरो हि पात्रं भवति ब्राह्मणः ।
आनन्त्यमनुचिन्त्येदं कर्मणां तद्ब्रबीमि ते ॥ १२.२७६.३ ॥
Un brahmín cuyo cuerpo ha sido purificado en verdad se convierte en un recipiente apto. Reflexionando sobre esta infinitud, te hablo de los ritos.
12.276.4
निरागममनैतिह्यमत्यक्षं लोकसाक्षिकम् ।
धर्म इत्येव ये यज्ञान्वितन्वन्ति निराशिषः ॥ १२.२७६.४ ॥
Quienes, considerando que solo esto es dharma —no fundado en escritura ni tradición, más allá de los sentidos, atestiguado por el mundo—, realizan los sacrificios sin deseo de sus frutos.
12.276.5
उत्पन्नत्यागिनो लुब्धाः कृपासूयाविवर्जिताः ।
धनिनामेष वै पन्थास्तीर्थेषु प्रतिपादनम् ॥ १२.२७६.५ ॥
Quienes entregan lo que han obtenido, no son codiciosos, están libres de compasión y envidia: para los ricos este es el camino: dar donativos en los lugares sagrados.
12.276.6
अनाश्रिताः पापकृत्याः कदाचित्कर्मयोगिनः ।
मनः संकल्पसंसिद्धा विशुद्धज्ञाननिश्चयाः ॥ १२.२७६.६ ॥
Quienes no dependen de nada, cuyas acciones están libres de pecado, que a veces son practicantes del yoga de la acción, perfeccionados en la mente y la resolución, firmes en el conocimiento puro.
12.276.7
अक्रुध्यन्तोऽनसूयन्तो निरहंकारमत्सराः ।
ज्ञाननिष्ठास्त्रिशुक्लाश्च सर्वभूतहिते रताः ॥ १२.२७६.७ ॥
Están libres de ira y de censura, sin soberbia ni envidia, firmes en el conocimiento, puros en tres aspectos, y se deleitan en el bien de todos los seres.
12.276.8
आसन्गृहस्था भूयिष्ठा अपक्रान्ताः स्वकर्मसु ।
राजानश्च तथा युक्ता ब्राह्मणाश्च यथाविधि ॥ १२.२७६.८ ॥
La mayoría eran cabezas de familia que no se apartaban de sus deberes; los reyes eran igualmente disciplinados, y los brahmanes vivían según la regla.
12.276.9
समा ह्यार्जवसंपन्नाः संतुष्टा ज्ञाननिश्चयाः ।
प्रत्यक्षधर्माः शुचयः श्रद्दधानाः परावरे ॥ १२.२७६.९ ॥
En verdad eran ecuánimes, dotados de rectitud, contentos y firmes en el conocimiento; su dharma era manifiesto, eran puros y creían tanto en lo superior como en lo inferior.
12.276.10
पुरस्ताद्भावितात्मानो यथावच्चरितव्रताः ।
चरन्ति धर्मं कृच्छ्रेऽपि दुर्गे चैवापि संहताः ॥ १२.२७६.१० ॥
Antaño, habiéndose purificado y cumpliendo sus votos según lo prescrito, practicaban el dharma unidos, incluso en la adversidad y en las dificultades.
12.276.11
संहत्य धर्मं चरतां पुराऽऽसीत्सुखमेव तत् ।
तेषां नासीद्विधातव्यं प्रायश्चित्तं कथंचन ॥ १२.२७६.११ ॥
Para quienes en tiempos pasados practicaban el dharma unidos, eso mismo era felicidad; para ellos nunca hubo necesidad de expiación de ningún modo.
12.276.12
सत्यं हि धर्ममास्थाय दुराधर्षतमा मताः ।
न मात्रामनुरुध्यन्ते न धर्मच्छलमन्ततः ॥ १२.२७६.१२ ॥
Habiéndose acogido al dharma que es la verdad, se los considera los más inexpugnables; no ceden ante ninguna medida, y al final tampoco ceden ante el engaño que se disfraza de dharma.
12.276.13
य एव प्रथमः कल्पस्तमेवात्र चरन्महान् ॥ १२.२७६.१३ ॥
En aquel mismo primer kalpa, el gran ser aquí se mueve.
12.276.14
अस्यां स्थितौ स्थितानां हि प्रायश्चित्तं न विद्यते ।
यदा तु दुर्बलात्मानः प्रायश्चित्तं तदा भवेत् ॥ १२.२७६.१४ ॥
Para los que permanecen en este orden no hay expiación; pero cuando sus almas son débiles, entonces la hay.
12.276.15
एत एवंविधाः प्राहुः पुराणा यज्ञवाहनाः ।
त्रैविद्यवृद्धाः शुचयो वृत्तवन्तो यशस्विनः ॥ १२.२७६.१५ ॥
A tales hombres los antiguos los llaman portadores del sacrificio: ancianos en los tres Vedas, puros, de buena conducta y renombrados.
12.276.16
यजन्तोऽहरहर्यज्ञैर्निराशीर्बन्धना बुधाः ।
तेषा यज्ञाश्च वेदाश्च कर्माणि च यथागमम् ॥ १२.२७६.१६ ॥
Para los sabios que sacrifican día tras día y están libres de las ataduras del deseo, sus sacrificios, Vedas y ritos son según la tradición.
12.276.17
आगमाश्च यथाकामं संकल्पाश्च यथाव्रतम् ।
अपेतकामक्रोधानां दुश्चराचारकर्मणाम् ॥ १२.२७६.१७ ॥
Para los que están libres de deseo e ira y practican austeras observancias y acciones, sus doctrinas siguen sus deseos y sus resoluciones siguen sus votos.
12.276.18
स्वकर्मभिः शंसितानां प्रकृत्या शंसितात्मनाम् ।
ऋजूनां शमनित्यानां स्वेषु कर्मसु वर्तताम् ॥ १२.२७६.१८ ॥
De aquellos alabados por sus propias obras, alabados en su naturaleza y espíritu, rectos, siempre serenos, que persisten en sus propios deberes.
12.276.19
सर्वमानन्त्यमेवासीदिति नः शाश्वताश्चुतिः ।
तेषामदीनसत्वानां दुश्चराचारकर्मणाम् ॥ १२.२७६.१९ ॥
Todo era en verdad infinito; esta es nuestra revelación eterna, de aquellos de ánimo firme que practicaban conductas y ritos difíciles.
12.276.20
स्वकर्मभिः संसितानां तपो घोरत्वमागतम् ।
सं सदाचारमाश्चर्यं पुराणं शाश्वतं ध्रुवम् ॥ १२.२७६.२० ॥
La austeridad de quienes fueron refinados por sus propios deberes se volvió severa; la buena conducta era admirable, antigua, eterna y firme.
12.276.21
अशक्नुवद्भिश्चरितुं किंचिद्धर्मेषु सूचितम् ।
निरापद्धर्म आचारो ह्यप्रमादोऽपराभवः ॥ १२.२७६.२१ ॥
A quienes no podían practicar ni una parte de los dharmas se les indicó esto: el dharma libre de aflicción, la conducta, la vigilancia y la ausencia de derrota.
12.276.22
सर्ववर्णेषु यत्तेषु नासीत्कश्चिद्व्यतिक्रमः ।
धर्ममेकं चतुष्पादमाश्रितास्ते नरा विभो ॥ १२.२७६.२२ ॥
Entre todas las castas no hubo transgresión alguna; oh poderoso, aquellos hombres se habían acogido al único dharma de cuatro pies.
12.276.23
तं सन्तो विधिवत्प्राप्य गच्छन्ति परमां गतिम् ।
गृहेभ्य एव निष्क्रम्य वनमन्ये समाश्रिताः ॥ १२.२७६.२३ ॥
Los sabios, habiéndolo alcanzado según la regla, van a la meta suprema; otros, saliendo de sus propias casas, se acogen al bosque.
12.276.24
गृहमेवाभिसंश्रित्य ततोऽन्ये ब्रह्मचारिणः ।
व्यस्तमेकं चतुर्धा तु ब्राह्मणा आश्रमं विदुः ॥ १२.२७६.२४ ॥
Luego otros, discípulos del Brahman, se acogen solo a la vida de casa; pero los brahmanes saben que la única etapa de la vida está dividida en cuatro.
12.276.25
सर्वे सर्वत्र तिष्ठन्तो गच्छन्ति परमां गतिम् ।
एव एवंविधाः प्राहुः पुराणा ब्रह्मचारिणः ॥ १२.२७६.२५ ॥
Quienes permanecen en cualquier lugar alcanzan todos la meta suprema. A tales personas los antiguos llamaron brahmacārins.
12.276.26
त एते दिवि दृश्यन्ते ज्योतिर्भूता द्विजातयः ।
नक्षत्राणीव धिष्ण्येषु बहवस्तारकागणाः।
आनन्त्यमुपसंप्राप्ताः संतोषादिति वैदिकम् ॥ १२.२७६.२६ ॥
Aquellos nacidos dos veces se ven en el cielo convertidos en luz, como las estrellas en sus lugares, como multitudes de estrellas. Por el contentamiento han alcanzado la infinitud, así enseña la doctrina védica.
12.276.27
यद्यागच्छन्ति संसारं पुनर्योनिषु तादृशाः ।
न लिप्यन्ते पारकृत्यैः कदाचित्कर्मयोनितः ॥ १२.२७६.२७ ॥
Si tales personas vuelven de nuevo al saṃsāra, a los vientres, nunca quedan manchadas por las acciones ajenas, ni por la fuente de la acción.
12.276.28
एवमेव ब्रह्मचारी शुश्रूषुर्घोरनिश्चयः ।
एवंयुक्तो ब्राह्मणः स्यादन्यो ब्राह्मणको भवेत् ॥ १२.२७६.२८ ॥
Del mismo modo, el brahmacārin debe ser dedicado al servicio y de firme resolución; solo quien así está dotado debe ser brahmán, otro podrá serlo solo de nombre.
12.276.29
कर्मैव पुरुषस्याह शुभं वा यदि वाऽशुभम् ।
एवं पक्वकषायाणामानन्त्येन श्रुतेन च ॥ १२.२७६.२९ ॥
Solo la acción, dice la doctrina, pertenece a la persona, sea buena o mala. Así, para quienes sus impurezas han madurado, hay infinitud y, por lo oído, liberación.
12.276.30
सर्वमानन्त्यमेवासीदिति नः शाश्वती श्रुतिः ।
तेषामपेततृष्णानां निर्णिक्तानां शुभात्मनाम् ॥ १२.२७६.३० ॥
Todo fue infinito en verdad, así lo dice nuestra revelación eterna. Para aquellos libres de ansia, purificados, de alma buena, este es el camino.
12.276.31
चतुर्थ औपनिषदो धर्मः साधारणः स्मृतः ।
संसिद्धैः सेव्यते नित्यं ब्राह्मणैर्नियतात्मभिः ॥ १२.२७६.३१ ॥
El cuarto deber upaniṣádico se recuerda como común; los brahmanes perfeccionados y de mente disciplinada lo practican siempre.
12.276.32
संतोषमूलस्त्यागात्मा ज्ञानाधिष्ठानमुच्यते ।
अपवर्गमतिर्नित्यो यतिधर्मः सनातनः ॥ १२.२७६.३२ ॥
Aquello cuya raíz es el contento y cuya naturaleza es la renuncia se llama fundamento del conocimiento; la mente fija en la liberación es el deber constante del asceta, que es eterno.
12.276.33
साधारणः केवलो वा यथाबलमुपास्यते ।
गच्छन्ते बलिनः क्षेमं दुर्बलोऽत्रावसीदति।
ब्राह्मणः पदमन्विच्छन्संसारान्मुच्यते शुचिः ॥ १२.२७६.३३ ॥
Sea común o tomado en solitario, se practica según la fuerza de cada uno; los fuertes alcanzan la seguridad, mientras el débil vacila aquí. El brahmán puro, buscando ese estado, se libera del saṃsāra.
12.276.34
स्यूमरश्मिरुवाच ।
ये भुञ्जते ये ददते यजन्तेऽधीयते च ये।
मात्राभिर्धर्मलुब्धाभिर्ये वा त्यागं समाश्रिताः ॥ १२.२७६.३४ ॥
Los que disfrutan, los que dan, los que sacrifican y estudian, los que, ávidos de mérito, guardan la medida, o los que se han acogido a la renuncia—
12.276.35
एतेषां प्रेत्यभावे तु कतमः स्वर्गजित्तमः ।
एतदाचक्ष्व मे ब्रह्मन्याथातथ्येन पृच्छतः ॥ १२.२७६.३५ ॥
De estos, ¿quién, tras la muerte, es el mayor conquistador del cielo? Oh brahmán, dime esto, pues pregunto con verdad.
12.276.36
परिग्रहाः शुभाः सर्वे गुणतोऽभ्युदयाश्च ते ।
न तु त्यागसुखं प्राप्ता एतत्त्वमपि पश्यसि ॥ १२.२७६.३६ ॥
Todas estas posesiones son auspiciosas y traen ascensos según sus cualidades; pero no alcanzan la dicha de la renuncia, lo que tú también ves.
12.276.37
स्यूमरश्मिरुवाच ।
भवन्तो ज्ञाननिष्ठा वै गृहस्थाः कर्मनिश्चयाः।
आश्रमाणां च सर्वेषां निष्ठायामैक्यमुच्यते ॥ १२.२७६.३७ ॥
Syūmaraśmi dijo: Ustedes son cabezas de familia firmes en el conocimiento, resueltos en la acción; y se dice que hay unidad en la firmeza de todas las etapas de la vida.
12.276.38
एकत्वेन पृथक्त्वेन विशेषो नान्य उच्यते ।
तद्यथावद्यथान्यायं भगवान्प्रब्रवीतु मे ॥ १२.२७६.३८ ॥
Ni por unidad ni por diferencia se declara otra distinción. Que el venerable me lo explique tal como es, conforme a la razón.
12.276.39
शरीरपक्तिः कर्माणि ज्ञानं तु परमा गतिः ।
पक्वे कषायविज्ञानं यथा ज्ञानं च तिष्ठति ॥ १२.२७६.३९ ॥
Las acciones maduran el cuerpo, pero el conocimiento es la meta suprema. Cuando está maduro, surge el conocimiento de las impurezas, y el conocimiento permanece.
12.276.40
आनृशंस्यं क्षमा शान्तिरहिंसा सत्यमार्जवम् ।
अद्रोहोऽनभिमानश्च ह्रीस्तितिक्षा शमस्तथा ॥ १२.२७६.४० ॥
La bondad, el perdón, la paz, la no violencia, la veracidad, la rectitud, la ausencia de malicia, la ausencia de orgullo, la modestia, la paciencia y, asimismo, el dominio de sí (śama).
12.276.41
पन्थानो ब्रह्मणस्त्वेत एतैः प्राप्नोति यत्परम् ।
तद्विद्वाननुबुद्ध्येत मनसा कर्मनिश्चयम् ॥ १२.२७६.४१ ॥
Estos son los caminos de Brahman; por ellos se alcanza lo supremo. El sabio debe comprenderlo con la mente, y también la resolución de la acción.
12.276.42
यां विप्राः सर्वतः शान्ता विशुद्धा ज्ञाननिश्चयाः ।
गतिं गच्छन्ति संतुष्टास्तामाहुः परमां गतिम् ॥ १२.२७६.४२ ॥
La meta que los brahmanes sosegados, purificados y firmes en el conocimiento alcanzan desde todos lados, contentos, a eso llaman la meta suprema.
12.276.43
वेदांश्च वेदितव्यं च विदित्वा च यथास्थितिम् ।
एवं वेदविदित्याहुरतोऽन्यो वातरेचकः ॥ १२.२७६.४३ ॥
Quien conoce los Vedas, lo que debe ser conocido y el estado verdadero de las cosas, es llamado conocedor de los Vedas; distinto de él es quien vacía el aliento.
12.276.44
सर्वं विदुर्वेदविदो वेदे सर्वं प्रतिष्ठितम् ।
वेदे हि निष्ठा सर्वस्य यद्यदस्ति च नास्ति च ॥ १२.२७६.४४ ॥
Los conocedores de los Vedas lo saben todo; todo está establecido en los Vedas. En efecto, en los Vedas reside el fundamento de todo, lo que es y lo que no es.
12.276.45
एषैव निष्ठा सर्वत्र यत्तदस्ति च नास्ति च ।
एतदन्तं च मध्यं च सच्चाऽसच्च विजानतः ॥ १२.२७६.४५ ॥
Esta es la única base en todas partes: lo que es y lo que no es. Para quien sabe, esto es el fin y el medio; esto es el ser y el no ser.
12.276.46
समाप्तं त्याग इत्येव शम इत्येव निश्चितम् ।
संतोष इत्यनुगतमपवर्गे प्रतिष्ठितम् ॥ १२.२७६.४६ ॥
El renunciamiento es la plenitud; solo la serenidad es cierta; el contentamiento sigue detrás. Está establecido en la liberación.
12.276.47
ऋतं सत्यं विदितं वेदितव्यं ।
सर्वस्यात्मा स्थावरं जङ्गमं च।
सर्वं सुखं यच्छिवमुत्तरं च ।
ब्रह्माव्यक्तं प्रभवश्चाव्ययं च ॥ १२.२७६.४७ ॥
Se conoce el ṛta y la verdad, y lo que debe ser conocido. Él es el ser de todo, lo inmóvil y lo móvil. Él es toda felicidad, lo auspicioso, lo supremo; es Brahman: no manifestado, origen de las cosas, imperecedero.
12.276.48
तेजः क्षमा शान्तिरनामयं शुभं ।
तथाविधं व्योम सनातनं ध्रुवम्।
एतैः शब्दैर्गम्यते बुद्धिनेत्रै ।
स्तस्मै नमो ब्रह्मणे ब्राह्मणाय ॥ १२.२७६.४८ ॥
Esplendor, paciencia, paz, ausencia de enfermedad, auspicio; tal es el espacio, eterno e inmóvil. Por estas palabras se le alcanza con los ojos del intelecto. Homenaje a ese Brahman, a ese brahmín.