Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 12.276

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

12.276.1

वेदाः प्रमाणं लोकानां न वेदाः पृष्ठतः कृताः ।
द्वे ब्रह्मणी वेदितव्ये शब्दब्रह्म परं च यत् ॥ १२.२७६.१ ॥

ବେଦ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରମାଣ; ବେଦକୁ ପଛରେ ରଖାଯାଇ ନାହିଁ। ଜାଣିବା ଯୋଗ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମ ଦୁଇଟି: ଶବ୍ଦବ୍ରହ୍ମ ଓ ପରବ୍ରହ୍ମ।

12.276.2

शब्दब्रह्मणि निष्णातः परं ब्रह्माधिगच्छति ।
शरीरमेतत्कुरुते यद्वेदे कुरुते तनुम् ॥ १२.२७६.२ ॥

ଶବ୍ଦବ୍ରହ୍ମରେ ନିପୁଣ ବ୍ୟକ୍ତି ପରବ୍ରହ୍ମ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ। ବେଦରେ ଯାହା କରେ ସେହିପରି ସେ ଏହି ଶରୀରକୁ ଗଢ଼େ।

12.276.3

कृतशुद्धशरीरो हि पात्रं भवति ब्राह्मणः ।
आनन्त्यमनुचिन्त्येदं कर्मणां तद्ब्रबीमि ते ॥ १२.२७६.३ ॥

ଯାହାର ଶରୀର ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇଛି, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପ୍ରକୃତରେ ଯୋଗ୍ୟ ପାତ୍ର ହୁଏ। ଏହି ଅନନ୍ତତା ଚିନ୍ତା କରି ମୁଁ ତୁମକୁ କର୍ମ ବିଷୟରେ କହୁଛି।

12.276.4

निरागममनैतिह्यमत्यक्षं लोकसाक्षिकम् ।
धर्म इत्येव ये यज्ञान्वितन्वन्ति निराशिषः ॥ १२.२७६.४ ॥

ଆଗମରହିତ, ପରମ୍ପରାରହିତ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟାତୀତ ଓ ଲୋକସାକ୍ଷୀ ଏହି ଧର୍ମ ବୋଲି ମାନି, ଫଳାକାଙ୍କ୍ଷାରହିତ ହୋଇ ଯଜ୍ଞ କରନ୍ତି ଯେଉଁମାନେ।

12.276.5

उत्पन्नत्यागिनो लुब्धाः कृपासूयाविवर्जिताः ।
धनिनामेष वै पन्थास्तीर्थेषु प्रतिपादनम् ॥ १२.२७६.५ ॥

ଯାହା ମିଳିଛି ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି, ଲୋଭରହିତ, କରୁଣା ଓ ଈର୍ଷାରହିତ — ଧନୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ପଥ: ତୀର୍ଥରେ ଦାନ ଦେବା।

12.276.6

अनाश्रिताः पापकृत्याः कदाचित्कर्मयोगिनः ।
मनः संकल्पसंसिद्धा विशुद्धज्ञाननिश्चयाः ॥ १२.२७६.६ ॥

ଫଳକୁ ଆଶ୍ରୟ ନ କରନ୍ତି, ପାପରହିତ କର୍ମ କରନ୍ତି, କେବେ କେବେ କର୍ମଯୋଗୀ, ମନ ଓ ସଂକଳ୍ପରେ ସିଦ୍ଧ, ଶୁଦ୍ଧ ଜ୍ଞାନରେ ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ।

12.276.7

अक्रुध्यन्तोऽनसूयन्तो निरहंकारमत्सराः ।
ज्ञाननिष्ठास्त्रिशुक्लाश्च सर्वभूतहिते रताः ॥ १२.२७६.७ ॥

ସେମାନେ କ୍ରୋଧହୀନ, ଦୋଷ ନ ଦେଖୁଥିବା, ଅହଂକାର ଓ ଈର୍ଷାରହିତ; ଜ୍ଞାନନିଷ୍ଠ, ତିନି ପ୍ରକାରରେ ଶୁଦ୍ଧ; ସର୍ବଭୂତର ହିତରେ ରତ।

12.276.8

आसन्गृहस्था भूयिष्ठा अपक्रान्ताः स्वकर्मसु ।
राजानश्च तथा युक्ता ब्राह्मणाश्च यथाविधि ॥ १२.२७६.८ ॥

ସେମାନଙ୍କ ଅଧିକାଂଶ ଗୃହସ୍ଥ ଥିଲେ, ନିଜ କର୍ମରୁ ଦୂରେଇ ଯାଇ ନ ଥିଲେ। ରାଜାମାନେ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି ସଂଯମୀ ଥିଲେ; ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମଧ୍ୟ ବିଧି ଅନୁସାରେ ଚଳୁଥିଲେ।

12.276.9

समा ह्यार्जवसंपन्नाः संतुष्टा ज्ञाननिश्चयाः ।
प्रत्यक्षधर्माः शुचयः श्रद्दधानाः परावरे ॥ १२.२७६.९ ॥

ସେମାନେ ପ୍ରକୃତରେ ସମଚିତ୍ତ, ସରଳତାସମ୍ପନ୍ନ, ସନ୍ତୁଷ୍ଟ, ଜ୍ଞାନନିଶ୍ଚୟୀ ଥିଲେ; ସେମାନଙ୍କ ଧର୍ମ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଥିଲା, ସେମାନେ ଶୁଚି ଥିଲେ, ପର-ଅବର ବିଷୟରେ ଶ୍ରଦ୍ଧାବାନ ଥିଲେ।

12.276.10

पुरस्ताद्भावितात्मानो यथावच्चरितव्रताः ।
चरन्ति धर्मं कृच्छ्रेऽपि दुर्गे चैवापि संहताः ॥ १२.२७६.१० ॥

ପୂର୍ବେ ନିଜକୁ ଶୁଦ୍ଧ କରି, ବ୍ରତସବୁ ଯଥାବତ ପାଳନ କରି, କଷ୍ଟରେ ଓ ସଙ୍କଟରେ ମଧ୍ୟ ଏକତ୍ର ହୋଇ ସେମାନେ ଧର୍ମ ଆଚରଣ କରୁଥିଲେ।

12.276.11

संहत्य धर्मं चरतां पुराऽऽसीत्सुखमेव तत् ।
तेषां नासीद्विधातव्यं प्रायश्चित्तं कथंचन ॥ १२.२७६.११ ॥

ପୂର୍ବରେ ଏକତ୍ର ହୋଇ ଧର୍ମ ଆଚରଣ କରୁଥିବାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ତାହା ହିଁ ସୁଖ ଥିଲା; ସେମାନଙ୍କୁ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ନଥିଲା।

12.276.12

सत्यं हि धर्ममास्थाय दुराधर्षतमा मताः ।
न मात्रामनुरुध्यन्ते न धर्मच्छलमन्ततः ॥ १२.२७६.१२ ॥

ସତ୍ୟରୂପୀ ଧର୍ମର ଆଶ୍ରୟ ନେଇ ସେମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅଜେୟ ବୋଲି ବିବେଚିତ ହୁଅନ୍ତି; ସେମାନେ କୌଣସି ମାତ୍ରା ବା ସୀମାକୁ ବଶ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ, ଶେଷରେ ଧର୍ମର ଛଳକୁ ମଧ୍ୟ ବଶ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ।

12.276.13

य एव प्रथमः कल्पस्तमेवात्र चरन्महान् ॥ १२.२७६.१३ ॥

ଯେଉଁ ପ୍ରଥମ କଳ୍ପ, ସେଥିରେ ହିଁ ଏଠାରେ ମହାନ୍ ବିଚରଣ କରନ୍ତି।

12.276.14

अस्यां स्थितौ स्थितानां हि प्रायश्चित्तं न विद्यते ।
यदा तु दुर्बलात्मानः प्रायश्चित्तं तदा भवेत् ॥ १२.२७६.१४ ॥

ଏହି ସ୍ଥିତିରେ ସ୍ଥିତ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ନାହିଁ; କିନ୍ତୁ ଦୁର୍ବଳ ମନର ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ତାହା ତେବେ ହୁଏ।

12.276.15

एत एवंविधाः प्राहुः पुराणा यज्ञवाहनाः ।
त्रैविद्यवृद्धाः शुचयो वृत्तवन्तो यशस्विनः ॥ १२.२७६.१५ ॥

ଏପରି ଲୋକଙ୍କୁ ପୁରାତନମାନେ ଯଜ୍ଞବାହନ କହନ୍ତି—ତ୍ରିବେଦରେ ବୃଦ୍ଧ, ଶୁଚି, ସଦାଚାରୀ ଓ ଯଶସ୍ୱୀ।

12.276.16

यजन्तोऽहरहर्यज्ञैर्निराशीर्बन्धना बुधाः ।
तेषा यज्ञाश्च वेदाश्च कर्माणि च यथागमम् ॥ १२.२७६.१६ ॥

ପ୍ରତିଦିନ ଯଜ୍ଞରେ ଯଜନ କରୁଥିବା, ଆଶାବନ୍ଧନହୀନ ଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କର—ସେମାନଙ୍କ ଯଜ୍ଞ, ବେଦ ଓ କର୍ମ ଆଗମ ଅନୁସାରେ।

12.276.17

आगमाश्च यथाकामं संकल्पाश्च यथाव्रतम् ।
अपेतकामक्रोधानां दुश्चराचारकर्मणाम् ॥ १२.२७६.१७ ॥

କାମକ୍ରୋଧରହିତ, କଠିନ ଆଚାରକର୍ମ କରୁଥିବାଙ୍କର—ଆଗମ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଓ ସଂକଳ୍ପ ବ୍ରତାନୁସାରେ।

12.276.18

स्वकर्मभिः शंसितानां प्रकृत्या शंसितात्मनाम् ।
ऋजूनां शमनित्यानां स्वेषु कर्मसु वर्तताम् ॥ १२.२७६.१८ ॥

ନିଜ କର୍ମରେ ପ୍ରଶଂସିତ, ସ୍ୱଭାବରୁ ପ୍ରଶଂସିତ ଆତ୍ମାବାନ, ସରଳ, ସଦା ଶାନ୍ତ, ନିଜ କର୍ମରେ ନିରତ।

12.276.19

सर्वमानन्त्यमेवासीदिति नः शाश्वताश्चुतिः ।
तेषामदीनसत्वानां दुश्चराचारकर्मणाम् ॥ १२.२७६.१९ ॥

ସବୁ ଅନନ୍ତ ଥିଲା, ଏହା ଆମର ଶାଶ୍ୱତ ଶ୍ରୁତି। ସେହି ଅଦୀନସତ୍ତ୍ୱ, ଦୁଶ୍ଚର ଆଚାର ଓ କର୍ମକାରୀଙ୍କର।

12.276.20

स्वकर्मभिः संसितानां तपो घोरत्वमागतम् ।
सं सदाचारमाश्चर्यं पुराणं शाश्वतं ध्रुवम् ॥ १२.२७६.२० ॥

ନିଜ କର୍ମରେ ପରିଷ୍କୃତ ହୋଇଥିବା ଲୋକଙ୍କ ତପ କଠୋରତା ପାଇଲା। ସଦାଚାର ଅଦ୍ଭୁତ, ପ୍ରାଚୀନ, ଶାଶ୍ୱତ ଓ ଧ୍ରୁବ ଥିଲା।

12.276.21

अशक्नुवद्भिश्चरितुं किंचिद्धर्मेषु सूचितम् ।
निरापद्धर्म आचारो ह्यप्रमादोऽपराभवः ॥ १२.२७६.२१ ॥

ଧର୍ମର ଟିକେ ମଧ୍ୟ ଆଚରଣ କରି ନ ପାରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ସୂଚିତ ହେଲା। ଆପଦରହିତ ଧର୍ମ, ଆଚାର, ଅପ୍ରମାଦ ଓ ପରାଜୟରହିତତା।

12.276.22

सर्ववर्णेषु यत्तेषु नासीत्कश्चिद्व्यतिक्रमः ।
धर्ममेकं चतुष्पादमाश्रितास्ते नरा विभो ॥ १२.२७६.२२ ॥

ସମସ୍ତ ବର୍ଣ୍ଣରେ କୌଣସି ଉଲ୍ଲଙ୍ଘନ ନ ଥିଲା। ହେ ବିଭୋ, ସେହି ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଏକ ଚତୁଷ୍ପାଦ ଧର୍ମର ଆଶ୍ରୟ ନେଉଥିଲେ।

12.276.23

तं सन्तो विधिवत्प्राप्य गच्छन्ति परमां गतिम् ।
गृहेभ्य एव निष्क्रम्य वनमन्ये समाश्रिताः ॥ १२.२७६.२३ ॥

ସେହିକୁ ସନ୍ଥମାନେ ବିଧିବତ୍ ପାଇ ପରମ ଗତି ପାଆନ୍ତି। ଅନ୍ୟମାନେ ଘରରୁ ହିଁ ବାହାରି ବନର ଆଶ୍ରୟ ନିଅନ୍ତି।

12.276.24

गृहमेवाभिसंश्रित्य ततोऽन्ये ब्रह्मचारिणः ।
व्यस्तमेकं चतुर्धा तु ब्राह्मणा आश्रमं विदुः ॥ १२.२७६.२४ ॥

ତା'ପରେ ଅନ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀମାନେ ଗୃହସ୍ଥାଶ୍ରମର ଆଶ୍ରୟ ନିଅନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଏକ ଆଶ୍ରମକୁ ଚାରି ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ବୋଲି ଜାଣନ୍ତି।

12.276.25

सर्वे सर्वत्र तिष्ठन्तो गच्छन्ति परमां गतिम् ।
एव एवंविधाः प्राहुः पुराणा ब्रह्मचारिणः ॥ १२.२७६.२५ ॥

ସର୍ବତ୍ର ରହି ସମସ୍ତେ ପରମ ଗତି ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି। ଏପରି ଲୋକଙ୍କୁ ପ୍ରାଚୀନମାନେ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ କହିଛନ୍ତି।

12.276.26

त एते दिवि दृश्यन्ते ज्योतिर्भूता द्विजातयः ।
नक्षत्राणीव धिष्ण्येषु बहवस्तारकागणाः।
आनन्त्यमुपसंप्राप्ताः संतोषादिति वैदिकम् ॥ १२.२७६.२६ ॥

ସେହି ଦ୍ୱିଜମାନେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଜ୍ୟୋତିରୂପେ ଦେଖାଯାଆନ୍ତି; ନିଜ ନିଜ ସ୍ଥାନରେ ନକ୍ଷତ୍ରଙ୍କ ପରି, ଅନେକ ତାରକାଗଣ ପରି। ସନ୍ତୋଷରୁ ସେମାନେ ଅନନ୍ତତା ପାଇଛନ୍ତି, ଏହା ବୈଦିକ ମତ।

12.276.27

यद्यागच्छन्ति संसारं पुनर्योनिषु तादृशाः ।
न लिप्यन्ते पारकृत्यैः कदाचित्कर्मयोनितः ॥ १२.२७६.२७ ॥

ସେପରି ଲୋକମାନେ ଯଦି ପୁନର୍ବାର ସଂସାରରେ, ଯୋନିରେ ଫେରନ୍ତି, ତଥାପି ଅନ୍ୟର କର୍ମରେ ସେମାନେ କଦାପି ଲିପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ; କର୍ମଯୋନିରୁ ମଧ୍ୟ।

12.276.28

एवमेव ब्रह्मचारी शुश्रूषुर्घोरनिश्चयः ।
एवंयुक्तो ब्राह्मणः स्यादन्यो ब्राह्मणको भवेत् ॥ १२.२७६.२८ ॥

ସେହିପରି ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ, ସେବାପରାୟଣ ଓ ଦୃଢ଼ନିଶ୍ଚୟୀ ହେବା ଉଚିତ; ଏପରି ଯୁକ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତି ହିଁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହେବେ, ଅନ୍ୟ କେବଳ ନାମମାତ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣ।

12.276.29

कर्मैव पुरुषस्याह शुभं वा यदि वाऽशुभम् ।
एवं पक्वकषायाणामानन्त्येन श्रुतेन च ॥ १२.२७६.२९ ॥

ମଣିଷର କର୍ମ ହିଁ କୁହାଯାଇଛି, ତାହା ଶୁଭ ହେଉ କି ଅଶୁଭ। ଏହିପରି ଯେଉଁମାନଙ୍କର କଷାୟ ପରିପକ୍ୱ ହୋଇଛି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅନନ୍ତତା ଓ ଶ୍ରୁତି ଦ୍ୱାରା (ମୁକ୍ତି)।

12.276.30

सर्वमानन्त्यमेवासीदिति नः शाश्वती श्रुतिः ।
तेषामपेततृष्णानां निर्णिक्तानां शुभात्मनाम् ॥ १२.२७६.३० ॥

ସବୁ ଅନନ୍ତ ହିଁ ଥିଲା, ଏହା ଆମର ଶାଶ୍ୱତ ଶ୍ରୁତି। ତୃଷ୍ଣାହୀନ, ନିର୍ମଳ, ଶୁଭାତ୍ମା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ (ଏହା)।

12.276.31

चतुर्थ औपनिषदो धर्मः साधारणः स्मृतः ।
संसिद्धैः सेव्यते नित्यं ब्राह्मणैर्नियतात्मभिः ॥ १२.२७६.३१ ॥

ଚତୁର୍ଥ ଔପନିଷଦିକ ଧର୍ମ ସାଧାରଣ ବୋଲି ସ୍ମୃତ; ସିଦ୍ଧ ଓ ସଂଯତାତ୍ମା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ତାହା ନିତ୍ୟ ପାଳନ କରନ୍ତି।

12.276.32

संतोषमूलस्त्यागात्मा ज्ञानाधिष्ठानमुच्यते ।
अपवर्गमतिर्नित्यो यतिधर्मः सनातनः ॥ १२.२७६.३२ ॥

ସନ୍ତୋଷ ଯାହାର ମୂଳ ଓ ତ୍ୟାଗ ଯାହାର ସ୍ୱଭାବ, ତାହା ଜ୍ଞାନର ଅଧିଷ୍ଠାନ ବୋଲି କଥିତ; ଅପବର୍ଗରେ ମତି ରଖିବା ନିତ୍ୟ ଯତିଧର୍ମ, ତାହା ସନାତନ।

12.276.33

साधारणः केवलो वा यथाबलमुपास्यते ।
गच्छन्ते बलिनः क्षेमं दुर्बलोऽत्रावसीदति।
ब्राह्मणः पदमन्विच्छन्संसारान्मुच्यते शुचिः ॥ १२.२७६.३३ ॥

ଏହା ସାଧାରଣ ହେଉ କିମ୍ବା ଏକାକୀ, ଶକ୍ତି ଅନୁସାରେ ଆଚରିତ ହୁଏ; ବଳବାନମାନେ କ୍ଷେମ ପାଆନ୍ତି, ଦୁର୍ବଳ ଏଠାରେ ଶିଥିଳ ହୁଏ। ସେହି ପଦ ଖୋଜୁଥିବା ଶୁଚି ବ୍ରାହ୍ମଣ ସଂସାରରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।

12.276.34

स्यूमरश्मिरुवाच ।
ये भुञ्जते ये ददते यजन्तेऽधीयते च ये।
मात्राभिर्धर्मलुब्धाभिर्ये वा त्यागं समाश्रिताः ॥ १२.२७६.३४ ॥

ଯେଉଁମାନେ ଭୋଗ କରନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ଦାନ କରନ୍ତି, ଯଜ୍ଞ କରନ୍ତି ଓ ଅଧ୍ୟୟନ କରନ୍ତି, ଧର୍ମଲୋଭରେ ମାତ୍ରା ଅନୁସାରେ ଚଳନ୍ତି, କିମ୍ବା ଯେଉଁମାନେ ତ୍ୟାଗର ଆଶ୍ରୟ ନେଇଛନ୍ତି—

12.276.35

एतेषां प्रेत्यभावे तु कतमः स्वर्गजित्तमः ।
एतदाचक्ष्व मे ब्रह्मन्याथातथ्येन पृच्छतः ॥ १२.२७६.३५ ॥

ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ କିଏ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଭାବେ ଜିତେ? ହେ ବ୍ରହ୍ମନ୍, ଯଥାର୍ଥରେ ପଚାରୁଥିବା ମୋତେ ଏହା କୁହନ୍ତୁ।

12.276.36

परिग्रहाः शुभाः सर्वे गुणतोऽभ्युदयाश्च ते ।
न तु त्यागसुखं प्राप्ता एतत्त्वमपि पश्यसि ॥ १२.२७६.३६ ॥

ଏହି ସମସ୍ତ ପରିଗ୍ରହ ଶୁଭ ଓ ଗୁଣ ଅନୁସାରେ ଉନ୍ନତି ଦିଏ; କିନ୍ତୁ ସେମାନେ ତ୍ୟାଗର ସୁଖ ପାଆନ୍ତି ନାହିଁ—ଏହା ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଦେଖୁଛ।

12.276.37

स्यूमरश्मिरुवाच ।
भवन्तो ज्ञाननिष्ठा वै गृहस्थाः कर्मनिश्चयाः।
आश्रमाणां च सर्वेषां निष्ठायामैक्यमुच्यते ॥ १२.२७६.३७ ॥

ସ୍ୟୂମରଶ୍ମି କହିଲେ: ଆପଣମାନେ ଜ୍ଞାନନିଷ୍ଠ ଗୃହସ୍ଥ, କର୍ମନିଶ୍ଚୟୀ; ସମସ୍ତ ଆଶ୍ରମର ନିଷ୍ଠାରେ ଏକତା କୁହାଯାଏ।

12.276.38

एकत्वेन पृथक्त्वेन विशेषो नान्य उच्यते ।
तद्यथावद्यथान्यायं भगवान्प्रब्रवीतु मे ॥ १२.२७६.३८ ॥

ଏକତ୍ୱ କିମ୍ବା ପୃଥକ୍ତ୍ୱ ଦ୍ୱାରା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ବିଶେଷତା କୁହାଯାଏ ନାହିଁ। ଅତଏବ ଭଗବାନ୍ ତାହା ଯଥାବତ୍ ଓ ନ୍ୟାୟାନୁସାରେ ମୋତେ କହନ୍ତୁ।

12.276.39

शरीरपक्तिः कर्माणि ज्ञानं तु परमा गतिः ।
पक्वे कषायविज्ञानं यथा ज्ञानं च तिष्ठति ॥ १२.२७६.३९ ॥

କର୍ମ ଶରୀରକୁ ପରିପକ୍ୱ କରେ; କିନ୍ତୁ ଜ୍ଞାନ ହିଁ ପରମ ଗତି। ପରିପକ୍ୱ ହେଲେ କଷାୟର ବିଜ୍ଞାନ ହୁଏ, ଏବଂ ଜ୍ଞାନ ସ୍ଥିର ରହେ।

12.276.40

आनृशंस्यं क्षमा शान्तिरहिंसा सत्यमार्जवम् ।
अद्रोहोऽनभिमानश्च ह्रीस्तितिक्षा शमस्तथा ॥ १२.२७६.४० ॥

ଦୟା, କ୍ଷମା, ଶାନ୍ତି, ଅହିଂସା, ସତ୍ୟ, ସରଳତା, ଦ୍ରୋହହୀନତା, ଅଭିମାନହୀନତା, ଲଜ୍ଜା, ସହିଷ୍ଣୁତା, ଏବଂ ଶମ (ଆତ୍ମସଂଯମ)।

12.276.41

पन्थानो ब्रह्मणस्त्वेत एतैः प्राप्नोति यत्परम् ।
तद्विद्वाननुबुद्ध्येत मनसा कर्मनिश्चयम् ॥ १२.२७६.४१ ॥

ଏହିସବୁ ବ୍ରହ୍ମର ପଥ; ଏଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ୱାରା ମନୁଷ୍ୟ ପରମକୁ ପାଏ। ବିଦ୍ୱାନ ତାହା ମନ ଦ୍ୱାରା ବୁଝନ୍ତୁ, ଏବଂ କର୍ମନିଶ୍ଚୟକୁ ମଧ୍ୟ।

12.276.42

यां विप्राः सर्वतः शान्ता विशुद्धा ज्ञाननिश्चयाः ।
गतिं गच्छन्ति संतुष्टास्तामाहुः परमां गतिम् ॥ १२.२७६.४२ ॥

ଶାନ୍ତ, ବିଶୁଦ୍ଧ, ଜ୍ଞାନନିଶ୍ଚୟୀ ବିପ୍ରମାନେ ସର୍ବତ୍ର ଶାନ୍ତ ଓ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ ଯେଉଁ ଗତି ପାଆନ୍ତି, ତାହାକୁ ପରମ ଗତି କୁହାଯାଏ।

12.276.43

वेदांश्च वेदितव्यं च विदित्वा च यथास्थितिम् ।
एवं वेदविदित्याहुरतोऽन्यो वातरेचकः ॥ १२.२७६.४३ ॥

ବେଦ, ଜାଣିବା ଯୋଗ୍ୟ ବିଷୟ ଓ ଯଥାର୍ଥ ସ୍ଥିତିକୁ ଜାଣିଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ହିଁ ବେଦବିତ୍ କୁହାଯାଏ; ଏଥିରୁ ଭିନ୍ନ ସେ ଯିଏ ପ୍ରାଣବାୟୁ ରୋଧ କରେ।

12.276.44

सर्वं विदुर्वेदविदो वेदे सर्वं प्रतिष्ठितम् ।
वेदे हि निष्ठा सर्वस्य यद्यदस्ति च नास्ति च ॥ १२.२७६.४४ ॥

ବେଦଜ୍ଞମାନେ ସବୁ ଜାଣନ୍ତି; ସବୁ ବେଦରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ। ଯାହା ଅଛି ଓ ଯାହା ନାହିଁ, ତାହାର ଆଧାର ପ୍ରକୃତରେ ବେଦ।

12.276.45

एषैव निष्ठा सर्वत्र यत्तदस्ति च नास्ति च ।
एतदन्तं च मध्यं च सच्चाऽसच्च विजानतः ॥ १२.२७६.४५ ॥

ଏହା ସର୍ବତ୍ର ନିଷ୍ଠା: ଯାହା ଅଛି ଓ ଯାହା ନାହିଁ, ତାହା ମଧ୍ୟ ଏହା। ଜାଣିଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ଅନ୍ତ ଓ ମଧ୍ୟ; ସତ୍ ଓ ଅସତ୍ ମଧ୍ୟ ଏହା।

12.276.46

समाप्तं त्याग इत्येव शम इत्येव निश्चितम् ।
संतोष इत्यनुगतमपवर्गे प्रतिष्ठितम् ॥ १२.२७६.४६ ॥

ତ୍ୟାଗ ହିଁ ପୂର୍ଣ୍ଣତା; ଶମ ହିଁ ନିଶ୍ଚିତ; ସନ୍ତୋଷ ଅନୁଗମନ କରେ। ଏହା ମୋକ୍ଷରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ।

12.276.47

ऋतं सत्यं विदितं वेदितव्यं ।
सर्वस्यात्मा स्थावरं जङ्गमं च।
सर्वं सुखं यच्छिवमुत्तरं च ।
ब्रह्माव्यक्तं प्रभवश्चाव्ययं च ॥ १२.२७६.४७ ॥

ଋତ ଓ ସତ୍ୟ ଜଣାଯାଇଛି, ଜାଣିବା ଯୋଗ୍ୟ ମଧ୍ୟ। ସେ ହିଁ ସମସ୍ତଙ୍କ ଆତ୍ମା, ସ୍ଥାବର ଓ ଜଙ୍ଗମ। ସେ ହିଁ ସର୍ବ ସୁଖ, ଶିବ ଓ ଉତ୍ତମ; ସେ ବ୍ରହ୍ମ—ଅବ୍ୟକ୍ତ, ଉତ୍ପତ୍ତିର ମୂଳ, ଅବ୍ୟୟ।

12.276.48

तेजः क्षमा शान्तिरनामयं शुभं ।
तथाविधं व्योम सनातनं ध्रुवम्।
एतैः शब्दैर्गम्यते बुद्धिनेत्रै ।
स्तस्मै नमो ब्रह्मणे ब्राह्मणाय ॥ १२.२७६.४८ ॥

ତେଜ, କ୍ଷମା, ଶାନ୍ତି, ରୋଗରହିତ, ଶୁଭ; ସେହିପରି ଆକାଶ, ସନାତନ, ଧ୍ରୁବ। ଏହି ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ୱାରା ବୁଦ୍ଧି-ନୟନରେ ତାହା ଲାଭ ହୁଏ। ସେହି ବ୍ରହ୍ମଙ୍କୁ, ସେହି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।