マハーバーラタ · 章 12.277
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.277.1
धर्ममर्थं च कामं च वेदाः शंसन्ति भारत ।
कस्य लाभो विशिष्टोऽत्र तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १२.२७७.१ ॥
バラタの末裔よ、ヴェーダはダルマ、アルタ、カーマを説く。その中で誰の利益が最も優れているのか。祖父よ、それを私に語ってください。
12.277.2
अत्र ते वर्तयिष्यामि इतिहासं पुरातनम् ।
कुण्डधारेण यत्प्रीत्या भक्तायोपकृतं पुरा ॥ १२.२७७.२ ॥
ここでお前に古い伝承を語ろう。昔、クンダダーラが愛情から一人の信者に施した恩恵のことである。
12.277.3
अधनो ब्राह्मणः कश्चित्कामाद्धनमवैक्षत ।
यज्ञार्थं सततोऽर्थार्थी तपोऽतप्यत दारुणम् ॥ १२.२७७.३ ॥
ある貧しいバラモンが欲望から富を望んだ。祭祀のために常に富を求め、彼は苛烈な苦行を行った。
12.277.4
स निश्चयमथो कृत्वा पूजयामास देवताः ।
भक्त्या न चैवाध्यगच्छद्धनं संपूज्य देवताः ॥ १२.२७७.४ ॥
決意して神々を礼拝した。しかし、信心をもって神々を供養したにもかかわらず、富を得ることはなかった。
12.277.5
ततश्चिन्तामनुप्राप्तः कतमद्दैवतं तु तत् ।
यन्मे द्रुतं प्रसीदेत मानुषैरजडीकृतम् ॥ १२.२७७.५ ॥
そして思い悩み、彼は考えた。「人間によって目覚めさせられた神々のうち、どの神が私に速やかに満足してくださるのか。」
12.277.6
सोऽथ सौम्येन मनसा देवानुचरमन्तिके ।
प्रत्यपश्यज्जलधरं कुण्डधारमवस्थितम् ॥ १२.२७७.६ ॥
そこで穏やかな心で、近くに立つ神々の従者を見た。雲を持つ者クンダダーラが、そこに立っていたのである。
12.277.7
दृष्ट्वैव तं महाबाहुं तस्य भक्तिरजायत ।
अयं मे धास्यति श्रेयो वपुरेतद्धि तादृशम् ॥ १२.२७७.७ ॥
その大腕の人を見るとすぐに、彼への帰依が生じた。この人は私に幸福を授けるだろう。その姿がそのようだからである。
12.277.8
संनिकृष्टश्च देवस्य न चान्यैर्मानुषैर्वृतः ।
एष मे दास्यति धनं प्रभूतं शीघ्रमेव च ॥ १२.२७७.८ ॥
この人は神の近くにいて、他の人間に囲まれていない。すぐに私に豊かな財を授けるだろう。
12.277.9
ततो धूपैश्च गन्धैश्च माल्यैरुच्चावचैरपि ।
बलिभिर्विविधाभिश्च पूजयामास तं द्विजः ॥ १२.२७७.९ ॥
そこでその再生族の者は、香、香油、高低さまざまの花環、そして種々の供物で彼を礼拝した。
12.277.10
ततस्त्वल्पेन कालेन तुष्टो जलधरस्तदा ।
तस्योपकारनियतामिमां वाचमुवाच ह ॥ १२.२७७.१० ॥
やがて雲を持つ者は満足し、その恩に報いようと心を定めて、このように語った。
12.277.11
ब्रह्मघ्ने च सुरापे च चोरे भग्नव्रते तथा ।
निष्कृतिर्विहिता सद्भिः कृतघ्ने नास्ति निष्कृतिः ॥ १२.२७७.११ ॥
婆羅門を殺す者、酒を飲む者、盗人、そして誓いを破った者には、善人たちが贖罪を定めた。しかし恩知らずには贖罪がない。
12.277.12
आशायास्तनयोऽधर्मः क्रोधोऽसूयासुतः स्मृतः ।
लोभः पुत्रो निकृत्यास्तु कृतघ्नो नार्हति प्रजां ॥ १२.२७७.१२ ॥
不正は希望の子であり、怒りは嫉妬の子と伝えられる。貪欲は欺瞞の子である。恩知らずの者は子孫を得るにふさわしくない。
12.277.13
ततः स ब्राह्मणः स्वप्ने कुण्डधारस्य तेजसा ।
अपश्यत्सर्वभूतानि कुशेषु शयितस्तदा ॥ १२.२७७.१३ ॥
そのとき、そのバラモンは夢の中で、クンダダーラの輝きによって、クシャ草の上に横たわるすべての生き物を見た。
12.277.14
शमेन तपसा चैव भक्त्या च निरुपस्कृतः ।
शुद्धात्मा ब्राह्मणो रात्रौ निदर्शनमपश्यत ॥ १२.२७७.१४ ॥
寂静と苦行と信愛によって汚れなく、魂の清らかなそのバラモンは、夜に一つの兆しを見た。
12.277.15
मणिभद्रं स तत्रस्थं देवतानां महाद्युतिम् ।
अपश्यत महात्मानं व्यादिशन्तं युधिष्ठिर ॥ १२.२७७.१५ ॥
そこに立つ神々の中に、大いに輝く摩尼バドラを彼は見た。その大いなる魂は命令を下しており、ユディシュティラよ。
12.277.16
तत्र देवाः प्रयच्छन्ति राज्यानि च धनानि च ।
शुभैः कर्मभिरारब्धाः प्रच्छिदन्त्यशुभेषु च ॥ १२.२७७.१६ ॥
そこで神々は、善い行いで始めた者には王国と富を授け、悪い行いをする者からはそれを奪い取る。
12.277.17
पश्यतामथ यक्षाणं कुण्डधारो महाद्युतिः ।
निष्पत्य पतितो भूमौ देवानां भरतर्षभ ॥ १२.२७७.१७ ॥
ヤクシャたちが見ている中、大いに輝くクンダダーラが進み出て、神々の前で地に倒れた。バラタの牡牛よ。
12.277.18
ततस्तु देववचनान्मणिभद्रो महामनाः ।
उवाच पतितं भूमौ कुण्डधार किमिच्छसि ॥ १२.२७७.१८ ॥
そこで神の言葉により、度量の大きいマニバドラは地に倒れたクンダダーラに言った。クンダダーラよ、お前は何を望むのか。
12.277.19
यदि प्रसन्ना देवा मे भक्तोऽयं ब्राह्मणो मम ।
अस्यानुग्रहमिच्छामि कृतं किंचित्सुखोदयम् ॥ १२.२७७.१९ ॥
もし神々が私に満足され、このバラモンが私の信者であるならば、私は彼に幸福をもたらす恩寵を与えたいと思う。
12.277.20
ततस्तं मणिभद्रस्तु पुनर्वचनमब्रवीत् ।
देवानामेव वचनात्कुण्डधारं माहद्युतिम् ॥ १२.२७७.२० ॥
そこで神々の言葉に従い、マニバドラは偉大な光輝を持つクンダダーラに再びこう語った。
12.277.21
उत्तिष्ठोत्तिष्ठ भद्रं ते कृतकृत्यः सुखी भव ।
धनार्थी यदि विप्रोऽयं धनमस्मै प्रदीयताम् ॥ १२.२७७.२१ ॥
立ち上がれ、立ち上がれ、汝に吉祥あれ。務めを果たし、幸福であれ。もしこのバラモンが富を求めるなら、彼に富を与えよ。
12.277.22
यावद्धनं प्रार्थयते ब्राह्मणोऽयं सथा तव ।
देवानां शासनात्तावदसङ्ख्येयं ददाम्यहम् ॥ १२.२७७.२२ ॥
このバラモンが求めるだけの富を、あなたを通して与えよ。神々の命により、私は数えきれぬほどそれを彼に与えよう。
12.277.23
विचार्य कुण्डधारस्तु मानुष्यं चलमध्रुवम् ।
तपसो मतिमाधत्त ब्राह्मणस्य यशस्विनः ॥ १२.२७७.२३ ॥
クンダダーラは人の生が移ろいやすく常ならぬものと考え、名高いバラモンの苦行に心を定めた。
12.277.24
नाहं धनानि याचामि ब्राह्मणाय धनप्रद ।
अन्यमेवाहमिच्छामि भक्तायानुग्रहं कृतम् ॥ १२.२७७.२४ ॥
富を与える御方よ、私はバラモンのために富を求めるのではありません。信者に施される別の恩寵を私は望みます。
12.277.25
पृथिवीं रत्नपूर्णां वा महद्वा रत्नसंचयम् ।
भक्ताय नाहमिच्छमि भवेदेष तु धार्मिकः ॥ १२.२७७.२५ ॥
信者のために、宝に満ちた大地も大きな宝の山も私は望まない。彼が正しい人であれ。
12.277.26
धर्मेऽस्य रमतां बुद्धिर्धर्मं चैवोपजीवतु ।
धर्मप्रधानो भवतु ममैषोऽनुग्रहो मतः ॥ १२.२७७.२६ ॥
彼の知性が法に喜び、法によって生きますように。法を第一とする者となりますように——これを私の恩寵と考えよう。
12.277.27
सदा धर्मफलं राज्यं सुखानि विविधानि च ।
फलान्येवायमश्नातु कायक्लेशविवर्जितः ॥ १२.२७७.२७ ॥
法の果報である王国と種々の楽しみが常に彼のものとなりますように。身体の苦しみを離れ、彼がこれらの果実を味わいますように。
12.277.28
ततस्तदेव बहुशः कुण्डधारो महायशाः ।
अभ्यासमकरोद्धर्मे ततस्तुष्टास्तु देवताः ॥ १२.२७७.२८ ॥
そこで大いに名高いクンダダーラは何度も法を実践した。そして神々は満足した。
12.277.29
प्रीतास्ते देवताः सर्वा द्विजस्यास्य तथैव च ।
भविष्यत्येष धर्मात्मा धर्मे चाधरस्यते मतिः ॥ १२.२७७.२९ ॥
その神々はすべて、この再生者（ドヴィジャ）に満足した。彼は法の魂となり、その心は法に留まり、非法には向かわないであろう。
12.277.30
ततः प्रीतो जलधरः कृतकार्यो युधिष्ठिर ।
ईप्सितं मनसो लब्ध्वा वरमन्यैः सुदुर्लभम् ॥ १२.२७७.३० ॥
ユディシュティラよ、そこで喜んだジャラダラは、己の務めを成し遂げ、他の者には極めて得難い、心に望んだ恩恵を得た。
12.277.31
ततोऽपश्यत चीराणि सूक्ष्मणि द्विजसत्तमः ।
पार्श्वतोऽभ्याशतो न्यस्तान्यथ निर्वेदमागतः ॥ १२.२७७.३१ ॥
その時、最もすぐれたバラモンは近くに置かれた細かな衣を見て、厭離の心に至った。
12.277.32
अयं न सुकृतं वेत्ति को न्वन्यो वेत्स्यते कृतम् ।
गच्छामि वनमेवाहं परं धर्मेण जीवितुम् ॥ १२.२७७.३२ ॥
この者は誰の善行も知らない；行われたことは別の者が知るだろう。私は法によって至上の生活を送るため、森へ行こう。
12.277.33
निर्वेदाद्देवतानां च प्रसादात्स द्विजोत्तमः ।
वनं प्रविश्य सुमहत्तप आरब्धवांस्तदा ॥ १२.२७७.३३ ॥
厭離と神々の恩寵によって、その最もすぐれたバラモンは森に入り、そのとき大いなる苦行を始めた。
12.277.34
देवतातिथिशेषेण फलमूलाशनो द्विजः ।
धर्मे चास्य महाराज दृढा बुद्धिरजायत ॥ १२.२७७.३४ ॥
神々と客人の残りを食べ、果実と根を食していたそのバラモンには、大王よ、法への堅固な心が生じた。
12.277.35
त्यक्त्वा मूलफलं सर्वं पर्णाहारोऽभवद्द्विजः ।
पर्णं त्यक्त्वा जलाहारः पुनरासीद्द्विजस्तदा ॥ १२.२७७.३५ ॥
根と果実をすべて捨てて、そのバラモンは葉を食べる者となった；さらに葉も捨てて、水だけを食べる者となった。
12.277.36
वायुभक्षस्ततः पश्चाद्बहून्वर्षगणानभूत् ।
न चास्य क्षीयते प्राणस्तदद्भुतमिवाभवत् ॥ १२.२७७.३६ ॥
その後、彼は風を食べる者となり、そのまま幾多の年月を過ごした。彼の命の息は衰えず、それはまるで不思議のように思われた。
12.277.37
धर्मे च श्रद्दधानस्य तपस्युग्रे च वर्ततः ।
कालेन महता तस्य दिव्या दृष्टिरजायत ॥ १२.२७७.३७ ॥
法への信仰を持ち、激しい苦行に励む彼に、長い時を経て天眼が生じた。
12.277.38
तस्य बुद्धिः प्रादुरासीद्यदि दद्यामहं धनम् ।
तुष्टः कस्यचिदेवेह मिथ्या वाङ्ग भवेन्मम ॥ १२.२७७.३८ ॥
彼の心に思いが生じた。「もし私が満足して、ここで誰かに富を与えるなら、私の言葉は偽りとなるだろう。」
12.277.39
ततः प्रहृष्टवदनो भूय आरब्धवांस्तपः ।
भूयश्चाचिन्तयत्सिद्धो यत्परं सोऽभिमन्यते ॥ १२.२७७.३९ ॥
それから喜ぶ顔で彼は再び苦行を始め、その成就者は自分が至上と考えるものを再び思った。
12.277.40
यदि दद्यामहं राज्यं तुष्टो वै यस्य कस्यचित् ।
स भवेदचिराद्राजा न मिथ्या वाग्भवेन्मम ॥ १२.२७७.४० ॥
「もし私が満足して誰かに王国を与えるなら、その者はすぐに王となり、私の言葉は偽りとはならないだろう。」
12.277.41
तस्य साक्षात्कुण्डधारो दर्शयामास भारत ।
ब्राह्मणस्य तपोयोगात्सौहृदेनाभिचोदितः ॥ १२.२७७.४१ ॥
バーラタよ、友情と婆羅門の苦行の力に促され、耳環を持つ者は自ら彼の前に姿を現した。
12.277.42
समागम्य स तेनाथ पूजां चक्रे यथाविधि ।
ब्राह्मणः कुण्डधारस्य विस्मितश्चाभवन्नृप ॥ १२.२७७.४२ ॥
そして彼と会い、規定どおりに供養した。王よ、その婆羅門は耳環を持つ者に驚嘆した。
12.277.43
ततोऽब्रवीत्कुण्डधारो दिव्यं ते चक्षुरुत्तमम् ।
पश्य राज्ञां गतिं विप्र लोकांश्चैव तु चक्षुषा ॥ १२.२७७.४३ ॥
するとクンダダーラは言った。「バラモンよ、これは汝の神聖で最上の眼である。この眼で王たちの行く末と諸世界を見よ。」
12.277.44
ततो राजसहस्राणि मग्नानि निरये तदा ।
दूरादपश्यद्विप्रः स दिव्ययुक्तेन चक्षुषा ॥ १२.२७७.४४ ॥
その時、幾千の王たちが地獄に沈んでいた。そのバラモンは神性を備えた眼で遠くからそれを見た。
12.277.45
मां पूजयित्वा भावेन यदि त्वं दुःखमाप्नुयाः ।
कृतं मया भवेत्किं ते कश्च तेऽनुग्रहो भवेत् ॥ १२.२७७.४५ ॥
私を信心をもって供養しながら、もし汝が苦しみを得るならば、私が何をしたことになるのか。汝にどんな恩恵があるというのか。
12.277.46
पश्यपश्य च भूयस्त्वं कामानिच्छेत्कथं नरः ।
स्वर्गद्वारं हि संरुद्धं मानुषेषु विशेषतः ॥ १२.२७७.४६ ॥
何度でも見よ。人はどうして欲望を求めるのか。とりわけ人間の間では、天国の門は閉ざされているのだ。
12.277.47
ततोऽपश्यत्स कामं च क्रोधं लोभं भयं मदम् ।
निद्रां तन्द्रीं तथाऽऽलस्यमावृत्त्य पुरुषान्स्थितान् ॥ १२.२७७.४७ ॥
そして彼は、欲望・怒り・貪欲・恐怖・慢心・眠り・惛沈・怠惰が、人々を覆って立っているのを見た。
12.277.48
एतैर्लोकाः सुसंरुद्धा देवानां मानुषाद्भयम् ।
तथैव देववचनाद्विघ्नं कुर्वन्ति सर्वशः ॥ १२.२७७.४८ ॥
これらによって諸世界は完全に閉ざされ、神々は人間を恐れている。同様に、神々の言葉によって、これらはあらゆる方面に障害を作り出すのだ。
12.277.49
न देवैरननुज्ञातः कश्चिद्भवति धार्मिकः ।
एष शक्तोस्मि तपसा दातुं राज्यं धनानि च ॥ १२.२७७.४९ ॥
神々の許しなくして正しき者となる者はいない。私は苦行によって王国と富を与えることができる。
12.277.50
ततः पपात शिरसा ब्राह्मणस्तोयधारिणे ।
उवाच चैनं धर्मात्मा महान्मेऽनुग्रहः कृतः ॥ १२.२७७.५० ॥
するとそのバラモンは水を運ぶ者の足元に頭を垂れて倒れ伏し、言った。「この正しき魂の方は私に大いなる恩恵を施された。」
12.277.51
कामलोभानुबन्धेन पुरा ते यदसूयितम् ।
मया स्नेहमविज्ञाय तत्र मे क्षन्तुमर्हसि ॥ १२.२७७.५१ ॥
かつて欲望と貪欲に縛られ、私はあなたを妬んだ。あなたの情を知らなかったゆえ、どうか私を赦してほしい。
12.277.52
क्षान्तमेव मयेत्युक्त्वा कुण्डधारो द्विजर्षभम् ।
संपरिष्वज्य बाहुभ्यां तत्रैवान्तरधीयत ॥ १२.२७७.५२ ॥
「赦した」と言って、クンダダーラはその最上のバラモンを両腕で抱きしめ、そこで姿を消した。
12.277.53
ततः सर्वांस्तदा लोकान्ब्राह्मणोऽनुचचार ह ।
कुण्डधारप्रसादेन तपसा सिद्धिमागतः ॥ १२.२७७.५३ ॥
その後、そのバラモンはクンダダーラの恩恵と苦行によって、あらゆる世界を巡り、成就に至った。
12.277.54
विहायसा च गमनं तथा संकल्पितार्थता ।
धर्माच्छक्त्या तथा योगाद्या चैव परमा गतिः ॥ १२.२७७.५४ ॥
空を行くこと、意志の成就、そして法と力とヨーガによって得られる至高の境地、それをも彼は得た。
12.277.55
देवता ब्राह्मणाः सन्तो यक्षा मानुषचारणाः ।
धार्मिकान्पूजयन्तीह न धनाढ्यान्न कामिनः ॥ १२.२७७.५५ ॥
神々、バラモン、善人、ヤクシャ、人間のチャーラナたちは、ここでは法にかなう人を敬い、富者や欲望に生きる者を敬わない。
12.277.56
सुप्रसन्ना हि ते देवा यत्ते धर्मे रता मतिः ।
धने सुखकला काचिद्धर्मे तु परमं सुखम् ॥ १२.२७७.५६ ॥
お前の心が法を喜ぶゆえに、あの神々はお前に大いに満足している。富の中にはわずかな幸福の部分があるが、至上の幸福は法にのみある。