ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 12.282
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.282.1
भ्रातरः पितरः पौत्रा ज्ञातयः सुहृदः सुताः ।
अर्थहेतोर्हताः क्रूरैरस्माभिः पापबुद्धिभिः ॥ १२.२८२.१ ॥
ಸಹೋದರರು, ತಂದೆಗಳು, ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳು, ಬಂಧುಗಳು, ಮಿತ್ರರು, ಪುತ್ರರು — ಧನಕ್ಕಾಗಿ, ಕ್ರೂರರೂ ಪಾಪಬುದ್ಧಿಯುಳ್ಳವರೂ ಆದ ನಮ್ಮಿಂದ ಇವರು ಹತರಾದರು.
12.282.2
येयमर्थोद्भवा तृष्णा कथमेतां पितामह ।
निवर्तयेयं पापानि तृष्णया कारिता वयम् ॥ १२.२८२.२ ॥
ಧನದಿಂದ ಹುಟ್ಟುವ ಈ ತೃಷ್ಣೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿವಾರಿಸಲಿ, ಪಿತಾಮಹರೇ? ತೃಷ್ಣೆಯಿಂದಲೇ ನಾವು ಈ ಪಾಪಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಪ್ರೇರಿತರಾದೆವು.
12.282.3
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
गीतं विदेहराजेन माण्डव्यायानुपृच्छते ॥ १२.२८२.३ ॥
ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಜನರು ಈ ಪುರಾತನ ಇತಿಹಾಸವನ್ನೂ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಇದು ವಿದೇಹರಾಜನು ಮಾಂಡವ್ಯನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದಾಗ ಹಾಡಿದುದು.
12.282.4
सुसुखं बत जीवामि यस्य मे नास्ति किंचन ।
मिथिलायां प्रदीप्तायां न मे दह्यति किंचन ॥ १२.२८२.४ ॥
ನನಗೆ ಏನೂ ಇಲ್ಲದ ಕಾರಣ ನಾನು ಅತ್ಯಂತ ಸುಖದಿಂದ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಮಿಥಿಲೆ ಉರಿದರೂ ನನ್ನದೇನೂ ಉರಿಯುವುದಿಲ್ಲ.
12.282.5
अर्थाः खलु समृद्धा हि गाढं दुःखं विजानताम् ।
असमृद्धास्त्वपि सदा मोहयन्त्यविचक्षणान् ॥ १२.२८२.५ ॥
ವಿವೇಕಿಗಳಿಗೆ ಧನಸಮೃದ್ಧಿಯು ನಿಜವಾಗಿ ಗಾಢ ದುಃಖವನ್ನು ತರುತ್ತದೆ; ಧನವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಅದು ಸದಾ ಅವಿವೇಕಿಗಳನ್ನು ಮೋಹಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿಸುತ್ತದೆ.
12.282.6
यच्च कामसुखं लोके यच्च दिव्यं महत्सुखम् ।
तृष्णाक्षयसुखस्यैते नार्हतः षोडशीं कलाम् ॥ १२.२८२.६ ॥
ಲೋಕದಲ್ಲಿರುವ ಕಾಮಸುಖ, ದಿವ್ಯವಾದ ಮಹಾಸುಖ — ಇವೆಲ್ಲವೂ ತೃಷ್ಣಾಕ್ಷಯದ ಸುಖದ ಹದಿನರಡನೆಯ ಒಂದು ಭಾಗಕ್ಕೂ ಸಮವಲ್ಲ.
12.282.7
यथैव शृङ्गं गोः काले वर्धमानस्य वर्धते ।
तथैव तृष्णा वित्तेन वर्धमानेन वर्धते ॥ १२.२८२.७ ॥
ಹಸುವಿನ ಕೊಂಬು ಕಾಲಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವಂತೆ, ಸಂಪತ್ತು ಬೆಳೆದಾಗ ತೃಷ್ಣೆಯೂ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.
12.282.8
किंचिदेव ममत्वेन यदा भवति कल्पितम् ।
तदेव परितापाय नाशे संपद्यते पुनः ॥ १२.२८२.८ ॥
ಯಾವುದಾದರೂ ವಸ್ತುವನ್ನು ಮಮತ್ವದಿಂದ 'ನನ್ನದು' ಎಂದು ಕಲ್ಪಿಸಿದಾಗ, ಅದೇ ನಾಶವಾದಾಗ ಮತ್ತೆ ಸಂಕಟಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.
12.282.9
न कामाननुरुध्येत दुःखं कामेषु वै रतिः ।
प्राप्यार्थमुपयुञ्जीत धर्मं कामान्विवर्जयेत् ॥ १२.२८२.९ ॥
ಕಾಮಗಳನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಬಾರದು; ಕಾಮಗಳಲ್ಲಿನ ರತಿ ದುಃಖವೇ. ಅರ್ಥವನ್ನು ಪಡೆದು ಅದನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಬೇಕು; ಧರ್ಮವನ್ನು ಪಾಲಿಸಿ ಕಾಮಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು.
12.282.10
विद्वान्सर्वेषु भूतेषु व्याघ्रमांसोपमो भवेत् ।
कृतकृत्यो विशुद्धात्मा सर्वं ज्यजति वै स्वयम् ॥ १२.२८२.१० ॥
ವಿದ್ವಾಂಸನು ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ನಡುವೆ ಹುಲಿಯ ಮಾಂಸದಂತೆ (ಅನಾಸಕ್ತನಾಗಿ) ಇರಬೇಕು. ಕೃತಕೃತ್ಯನೂ ಶುದ್ಧಾತ್ಮನೂ ಆದವನು ತಾನಾಗಿಯೇ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸುತ್ತಾನೆ.
12.282.11
उभे सत्यानृते त्यक्त्वा शोकानन्दौ प्रियाप्रिये ।
भयाभये च संत्यज्य भव शान्तो निरामयः ॥ १२.२८२.११ ॥
ಸತ್ಯ-ಸುಳ್ಳು, ಶೋಕ-ಆನಂದ, ಪ್ರಿಯ-ಅಪ್ರಿಯ, ಭಯ-ಅಭಯ ಈ ಎರಡನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸಿ, ಶಾಂತನೂ ನಿರಾಮಯನೂ ಆಗು.
12.282.12
या दुस्त्यजा दुर्मतिभिर्या न जीर्यति जीर्यतः ।
योसौ प्राणान्तिको रोगस्तां तृष्णां त्यजतः सुखं ॥ १२.२८२.१२ ॥
ಮೂಢರಿಗೆ ತ್ಯಜಿಸಲು ಕಷ್ಟವಾದುದು, ವೃದ್ಧರಾದರೂ ಕ್ಷೀಣಿಸದಿರುವುದು, ಪ್ರಾಣಾಂತಕ ರೋಗದಂತಿರುವ ಆ ತೃಷ್ಣೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವವನಿಗೆ ಸುಖ.
12.282.13
चारित्रमात्मनः पश्यंश्चन्द्रशुद्धमनामयम् ।
धर्मात्मा लभते कीर्ति प्रेत्य चेह यथासुखम् ॥ १२.२८२.१३ ॥
ತನ್ನ ನಡತೆಯನ್ನು ಚಂದ್ರನಂತೆ ಶುದ್ಧವೂ ನಿರ್ದೋಷವೂ ಎಂದು ಕಾಣುವ ಧರ್ಮಾತ್ಮನು ಇಹದಲ್ಲಿಯೂ ಮರಣಾನಂತರವೂ ಸುಖದಿಂದ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
12.282.14
राज्ञस्तद्वचनं श्रुत्वा प्रीतिमानभवद्द्विजः ।
पूजयित्वा च तद्वाक्यं माण्डव्यो मोक्षमाश्रितः ॥ १२.२८२.१४ ॥
ರಾಜನ ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಆ ದ್ವಿಜನು ಸಂತೋಷಗೊಂಡನು; ಆ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಗೌರವಿಸಿ ಮಾಂಡವ್ಯನು ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದನು.