มหาภารตะ · อัธยายะ 12.282
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.282.1
भ्रातरः पितरः पौत्रा ज्ञातयः सुहृदः सुताः ।
अर्थहेतोर्हताः क्रूरैरस्माभिः पापबुद्धिभिः ॥ १२.२८२.१ ॥
พี่น้อง บิดา หลานชาย ญาติ มิตรสหาย และบุตร เพราะเห็นแก่ทรัพย์ พวกเราซึ่งเป็นคนโหดร้ายและมีจิตชั่วได้ฆ่าเขาเหล่านั้นเสียแล้ว
12.282.2
येयमर्थोद्भवा तृष्णा कथमेतां पितामह ।
निवर्तयेयं पापानि तृष्णया कारिता वयम् ॥ १२.२८२.२ ॥
ตัณหาที่เกิดจากทรัพย์นี้จะหันกลับได้อย่างไร ข้าแต่ปู่ พวกเราถูกตัณหาบังคับจึงได้ทำบาปเหล่านี้
12.282.3
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
गीतं विदेहराजेन माण्डव्यायानुपृच्छते ॥ १२.२८२.३ ॥
ในเรื่องนี้ เขายังยกประวัติโบราณนี้มากล่าว ซึ่งกษัตริย์แห่งวิเทหะได้ขับร้องไว้ เมื่อมาณฑัพยะทูลถาม
12.282.4
सुसुखं बत जीवामि यस्य मे नास्ति किंचन ।
मिथिलायां प्रदीप्तायां न मे दह्यति किंचन ॥ १२.२८२.४ ॥
ข้าพเจ้าอยู่อย่างมีความสุขยิ่งนัก เพราะข้าพเจ้าไม่มีสิ่งใดเลย แม้เมืองมิถิลาจะถูกไฟไหม้ สิ่งใดของข้าพเจ้าก็ไม่ไหม้
12.282.5
अर्थाः खलु समृद्धा हि गाढं दुःखं विजानताम् ।
असमृद्धास्त्वपि सदा मोहयन्त्यविचक्षणान् ॥ १२.२८२.५ ॥
แท้จริงทรัพย์สมบัติที่มั่งคั่งนำความทุกข์อย่างลึกซึ้งมาให้แก่ผู้รู้ และแม้เมื่อทรัพย์น้อย ก็ยังทำให้คนไม่รอบรู้หลงผิดอยู่เสมอ
12.282.6
यच्च कामसुखं लोके यच्च दिव्यं महत्सुखम् ।
तृष्णाक्षयसुखस्यैते नार्हतः षोडशीं कलाम् ॥ १२.२८२.६ ॥
ความสุขแห่งกามในโลก และความสุขอันยิ่งใหญ่ของเทวดา ทั้งหมดนี้ไม่คู่ควรแม้เพียงหนึ่งในสิบหกส่วนของความสุขแห่งการดับตัณหา
12.282.7
यथैव शृङ्गं गोः काले वर्धमानस्य वर्धते ।
तथैव तृष्णा वित्तेन वर्धमानेन वर्धते ॥ १२.२८२.७ ॥
เหมือนเขาโคที่เติบโตขึ้นตามกาลเวลา ตัณหาก็เติบโตขึ้นเมื่อทรัพย์เติบโตขึ้น
12.282.8
किंचिदेव ममत्वेन यदा भवति कल्पितम् ।
तदेव परितापाय नाशे संपद्यते पुनः ॥ १२.२८२.८ ॥
เมื่อสิ่งใดสิ่งหนึ่งถูกคิดว่าเป็นของตนด้วยความยึดถือ สิ่งนั้นเองเมื่อสูญไปก็กลับกลายเป็นความเร่าร้อนอีกครั้ง
12.282.9
न कामाननुरुध्येत दुःखं कामेषु वै रतिः ।
प्राप्यार्थमुपयुञ्जीत धर्मं कामान्विवर्जयेत् ॥ १२.२८२.९ ॥
ไม่ควรไล่ตามกาม เพราะความยินดีในกามนั้นเป็นทุกข์แท้จริง เมื่อได้ทรัพย์แล้ว ควรใช้ทรัพย์นั้น ดำเนินตามธรรม และละเว้นจากกาม
12.282.10
विद्वान्सर्वेषु भूतेषु व्याघ्रमांसोपमो भवेत् ।
कृतकृत्यो विशुद्धात्मा सर्वं ज्यजति वै स्वयम् ॥ १२.२८२.१० ॥
ผู้รู้ควรเป็นเหมือนเนื้อเสือ ท่ามกลางสรรพสัตว์ทั้งปวง เมื่อกระทำกิจที่ควรทำสำเร็จแล้ว มีตนบริสุทธิ์ ย่อมละทุกสิ่งด้วยตนเอง
12.282.11
उभे सत्यानृते त्यक्त्वा शोकानन्दौ प्रियाप्रिये ।
भयाभये च संत्यज्य भव शान्तो निरामयः ॥ १२.२८२.११ ॥
ละทั้งจริงและเท็จ โศกและสุข สิ่งที่น่าพอใจและไม่น่าพอใจ ความกลัวและความไม่กลัว แล้วจงเป็นผู้สงบและปราศจากโรคเถิด
12.282.12
या दुस्त्यजा दुर्मतिभिर्या न जीर्यति जीर्यतः ।
योसौ प्राणान्तिको रोगस्तां तृष्णां त्यजतः सुखं ॥ १२.२८२.१२ ॥
ตัณหาที่คนมีใจชั่วละได้ยาก ซึ่งไม่แก่ไปเมื่อร่างกายแก่ลง และเป็นโรคที่ร้ายแรงถึงชีวิต เมื่อผู้ใดละตัณหานั้นได้ ย่อมมีความสุข
12.282.13
चारित्रमात्मनः पश्यंश्चन्द्रशुद्धमनामयम् ।
धर्मात्मा लभते कीर्ति प्रेत्य चेह यथासुखम् ॥ १२.२८२.१३ ॥
ผู้มีธรรมในใจ เมื่อเห็นความประพฤติของตนว่าบริสุทธิ์ดุจพระจันทร์และปราศจากมลทิน ย่อมได้รับเกียรติยศทั้งในโลกนี้และหลังความตาย ด้วยความสุข
12.282.14
राज्ञस्तद्वचनं श्रुत्वा प्रीतिमानभवद्द्विजः ।
पूजयित्वा च तद्वाक्यं माण्डव्यो मोक्षमाश्रितः ॥ १२.२८२.१४ ॥
เมื่อได้ฟังพระดำรัสของพระราชา พราหมณ์ก็เกิดความยินดี และเมื่อได้เคารพถ้อยคำนั้นแล้ว มาณฑัพยะก็บรรลุโมกษะ