మహాభారతం · అధ్యాయం 12.282
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.282.1
भ्रातरः पितरः पौत्रा ज्ञातयः सुहृदः सुताः ।
अर्थहेतोर्हताः क्रूरैरस्माभिः पापबुद्धिभिः ॥ १२.२८२.१ ॥
సోదరులు, తండ్రులు, మనవలు, బంధువులు, మిత్రులు, కుమారులు — ధనం కోసం, క్రూరులమూ పాపబుద్ధులమూ అయిన మాచేత వారు చంపబడ్డారు.
12.282.2
येयमर्थोद्भवा तृष्णा कथमेतां पितामह ।
निवर्तयेयं पापानि तृष्णया कारिता वयम् ॥ १२.२८२.२ ॥
ధనం నుండి పుట్టే ఈ తృష్ణను ఎలా నివారించగలను, పితామహా? తృష్ణచేతనే మేము ఈ పాపాలు చేయించబడ్డాము.
12.282.3
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
गीतं विदेहराजेन माण्डव्यायानुपृच्छते ॥ १२.२८२.३ ॥
ఈ విషయంలో ప్రజలు ఈ పురాతన ఇతిహాసాన్ని కూడా వివరిస్తారు. ఇది విదేహ రాజు మాండవ్యుడు ప్రశ్నించినప్పుడు పాడినది.
12.282.4
सुसुखं बत जीवामि यस्य मे नास्ति किंचन ।
मिथिलायां प्रदीप्तायां न मे दह्यति किंचन ॥ १२.२८२.४ ॥
నాకు ఏదీ లేకపోవడం వల్ల నేను ఎంతో సుఖంగా జీవిస్తున్నాను. మిథిల తగలబడినా నాకు ఏదీ కాలదు.
12.282.5
अर्थाः खलु समृद्धा हि गाढं दुःखं विजानताम् ।
असमृद्धास्त्वपि सदा मोहयन्त्यविचक्षणान् ॥ १२.२८२.५ ॥
తెలిసినవారికి ధనసమృద్ధి నిజానికి గాఢమైన దుఃఖాన్ని ఇస్తుంది; ధనం లేకపోయినా అది ఎప్పుడూ అజ్ఞానులను మోహంలో పడవేస్తుంది.
12.282.6
यच्च कामसुखं लोके यच्च दिव्यं महत्सुखम् ।
तृष्णाक्षयसुखस्यैते नार्हतः षोडशीं कलाम् ॥ १२.२८२.६ ॥
లోకంలో ఉన్న కామసుఖం, దివ్యమైన మహాసుఖం — ఇవన్నీ తృష్ణ క్షయమయ్యే సుఖంలో పదహారవ భాగానికి కూడా సరిపోవు.
12.282.7
यथैव शृङ्गं गोः काले वर्धमानस्य वर्धते ।
तथैव तृष्णा वित्तेन वर्धमानेन वर्धते ॥ १२.२८२.७ ॥
ఆవు కొమ్ము కాలక్రమంలో పెరుగుతున్నప్పుడు పెరిగినట్లే, సంపద పెరిగినప్పుడు తృష్ణ కూడా పెరుగుతుంది.
12.282.8
किंचिदेव ममत्वेन यदा भवति कल्पितम् ।
तदेव परितापाय नाशे संपद्यते पुनः ॥ १२.२८२.८ ॥
ఏదైనా మమకారంతో 'నాది' అని భావించినప్పుడు, అదే నష్టమైనప్పుడు మళ్లీ పరితాపానికి కారణమవుతుంది.
12.282.9
न कामाननुरुध्येत दुःखं कामेषु वै रतिः ।
प्राप्यार्थमुपयुञ्जीत धर्मं कामान्विवर्जयेत् ॥ १२.२८२.९ ॥
కామాలను అనుసరించరాదు; కామాలలో ఆనందం దుఃఖమే. ధనాన్ని పొంది దానిని వినియోగించాలి; ధర్మాన్ని పాటించి కామాలను త్యజించాలి.
12.282.10
विद्वान्सर्वेषु भूतेषु व्याघ्रमांसोपमो भवेत् ।
कृतकृत्यो विशुद्धात्मा सर्वं ज्यजति वै स्वयम् ॥ १२.२८२.१० ॥
జ్ఞాని సమస్త ప్రాణులపట్ల పులి మాంసంలా (అనాసక్తుడిగా) ఉండాలి. కర్తవ్యం పూర్తిచేసిన, పవిత్రాత్ముడు తనంతట తానే అన్నింటినీ త్యజిస్తాడు.
12.282.11
उभे सत्यानृते त्यक्त्वा शोकानन्दौ प्रियाप्रिये ।
भयाभये च संत्यज्य भव शान्तो निरामयः ॥ १२.२८२.११ ॥
సత్యం అసత్యం, శోకం ఆనందం, ప్రియం అప్రియం, భయం అభయం అనే ఈ రెండింటినీ త్యజించి, శాంతుడవై నిరామయుడవు కావాలి.
12.282.12
या दुस्त्यजा दुर्मतिभिर्या न जीर्यति जीर्यतः ।
योसौ प्राणान्तिको रोगस्तां तृष्णां त्यजतः सुखं ॥ १२.२८२.१२ ॥
మూర్ఖులకు వదలడం కష్టమైనది, వృద్ధాప్యంలో కూడా జీర్ణం కానిది, ప్రాణాన్ని హరించే రోగంలాంటిది అయిన ఆ తృష్ణను త్యజించేవారికి సుఖం కలుగుతుంది.
12.282.13
चारित्रमात्मनः पश्यंश्चन्द्रशुद्धमनामयम् ।
धर्मात्मा लभते कीर्ति प्रेत्य चेह यथासुखम् ॥ १२.२८२.१३ ॥
తన ప్రవర్తనను చంద్రునిలా నిర్మలమైనదిగా, దోషరహితంగా చూసుకునే ధర్మాత్ముడు ఇహంలోనూ మరణానంతరమూ సుఖంగా కీర్తిని పొందుతాడు.
12.282.14
राज्ञस्तद्वचनं श्रुत्वा प्रीतिमानभवद्द्विजः ।
पूजयित्वा च तद्वाक्यं माण्डव्यो मोक्षमाश्रितः ॥ १२.२८२.१४ ॥
రాజు ఆ మాటలను విని ఆ బ్రాహ్మణుడు సంతోషించాడు; ఆ వాక్యాన్ని గౌరవించి మాండవ్యుడు మోక్షాన్ని ఆశ్రయించాడు.