ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 12.283
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.283.1
अतिक्रामति कालेऽस्मिन्सर्वभूतभयावहे ।
किं श्रेयः प्रतिपद्येत तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १२.२८३.१ ॥
ସର୍ବଭୂତଙ୍କୁ ଭୟ ଦେଉଥିବା ଏହି କାଳ ଅତିକ୍ରମ କରୁଥିବା ବେଳେ ମଣିଷ କେଉଁ ଶ୍ରେୟ ପାଇବା ଉଚିତ? ହେ ପିତାମହ, ତାହା ମୋତେ କୁହନ୍ତୁ।
12.283.2
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
पितुः पुत्रेण संवादं तं निबोध युधिष्ठिर ॥ १२.२८३.२ ॥
ଏଠାରେ ମଧ୍ୟ ଲୋକେ ଏହି ପ୍ରାଚୀନ ଇତିହାସ କହନ୍ତି — ପିତା ଓ ପୁତ୍ରଙ୍କର ସେହି ସଂବାଦ। ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ତାହା ଶୁଣ।
12.283.3
द्विजातेः कस्यजित्पार्थ स्वाध्यायनिरतस्य वै ।
पुत्रो बभूव मेधावी मेधावी नाम नामतः ॥ १२.२८३.३ ॥
ହେ ପାର୍ଥ, ସ୍ୱାଧ୍ୟାୟରେ ନିରତ ଜଣେ ଦ୍ୱିଜଙ୍କର ମେଧାବୀ ନାମକ ବୁଦ୍ଧିମାନ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମିଲା।
12.283.4
सोऽब्रवीत्पितरं पुत्रः स्वाध्यायकरणे रतम् ।
मोक्षधर्मेष्वकुशलं मोक्षधर्मविचक्षणः ॥ १२.२८३.४ ॥
ମୋକ୍ଷଧର୍ମରେ ନିପୁଣ ସେ ପୁତ୍ର, ସ୍ୱାଧ୍ୟାୟରେ ରତ ଥିବା ପିତାଙ୍କୁ କହିଲା — ଯିଏ ମୋକ୍ଷଧର୍ମରେ ଅକୁଶଳ ଥିଲେ।
12.283.5
धीरः किंस्वित्तात कुर्यात्प्रजानन् ।
क्षिप्रं ह्यायुर्भ्रश्यते मानवानाम्।
पितस्तथाऽऽख्याहि यथार्थयोगं ।
ममानुपूर्व्या येन धर्मं चरेयम् ॥ १२.२८३.५ ॥
ହେ ତାତ, ମଣିଷର ଆୟୁ ଶୀଘ୍ର କ୍ଷୟ ହେଉଛି ବୋଲି ଜାଣି ଧୀର ବ୍ୟକ୍ତି କଣ କରିବା ଉଚିତ? ହେ ପିତା, ଯଥାର୍ଥ ଯୋଗ ମୋତେ କ୍ରମେ କୁହନ୍ତୁ, ଯେପରି ମୁଁ ଧର୍ମ ଆଚରଣ କରିପାରିବି।
12.283.6
अधीत्य वेदान्ब्रह्मचर्येषु पुत्र ।
पुत्रानिच्छेत्पावनार्थं पितृणाम्।
अग्नीनाधाय विधिवच्चेष्टयज्ञो ।
वनं प्रविश्याथ मुनिर्बुभूषेत् ॥ १२.२८३.६ ॥
ବେଦ ଅଧ୍ୟୟନ କରି, ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟରେ ରହି, ପିତୃଗଣଙ୍କ ପବିତ୍ରତା ପାଇଁ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଇଚ୍ଛା କରିବା ଉଚିତ; ବିଧି ଅନୁସାରେ ଅଗ୍ନି ସ୍ଥାପନ କରି ଯଜ୍ଞ କରି, ତା'ପରେ ବନରେ ପ୍ରବେଶ କରି ମୁନି ହେବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରିବା ଉଚିତ।
12.283.7
एवमभ्याहते लोके सर्वतः परिवारिते ।
अमोधासु पतन्तीषु किं धीर इव भाषसे ॥ १२.२८३.७ ॥
ଏହିପରି ଜଗତ ସବୁ ପାଖରୁ ଆହତ ଓ ଘେରାଯାଇଥିବା ବେଳେ, ଅମୋଘ ଦିନସବୁ ଗଡ଼ିଯାଉଥିବା ବେଳେ, ତୁମେ ଧୀର ଭଳି କାହିଁକି କହୁଛ?
12.283.8
कथमभ्याहतो लोकः केन वा परिवारितः ।
अमोघाः काः पतन्तीह किंनु भीषयसीव माम् ॥ १२.२८३.८ ॥
ଜଗତ କେମିତି ଆହତ, କିଆଁ ଘେରାଯାଇଛି? ଏଠାରେ କେଉଁ ଅମୋଘ ଦିନସବୁ ଗଡ଼ୁଛି? ତୁମେ ମୋତେ ଏମିତି କାହିଁକି ଭୟ ଦେଖାଉଛ?
12.283.9
मृत्युनाऽऽभ्याहतो लोको जस्या परिवारितः ।
अहोरात्राः पतन्तीमे तच्च कस्मान्न बुध्यसे ॥ १२.२८३.९ ॥
ଜଗତ ମୃତ୍ୟୁଦ୍ୱାରା ଆହତ ଏବଂ ଜରାଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇଛି। ଏହି ଦିନ ଓ ରାତିସବୁ ଗଡ଼ୁଛି — ତୁମେ ଏହା କାହିଁକି ବୁଝୁନାହଁ?
12.283.10
यदाहमेव जानामि न मृत्युस्तिष्ठतीति ह ।
सोहं कथं प्रतीक्षिप्ये ज्ञानेनापिहितश्चरन् ॥ १२.२८३.१० ॥
ମୃତ୍ୟୁ ଏମିତି ରହେ ନାହିଁ ବୋଲି ମୁଁ ଜାଣେ। ତେବେ ଜ୍ଞାନରେ ଆବୃତ ହୋଇ ବୁଲୁଥିବା ମୁଁ ତା ପାଇଁ କିପରି ଅପେକ୍ଷା କରିବି?
12.283.11
रात्र्यांरात्र्यां व्यतीतायामायुरल्पतरं यदा ।
गाधोदके मत्स्य इव सुखं विन्देत कस्तदा ॥ १२.२८३.११ ॥
ରାତି ପରେ ରାତି ବିତି ଆୟୁ ଅତି ଅଳ୍ପ ହେଲେ, ଗଭୀର ଜଳରେ ମାଛ ଭଳି କିଏ ସୁଖ ପାଇପାରେ?
12.283.12
यामेकरात्रिं प्रथमां गर्भो विशति मातरम् ।
तामेव रात्रिं प्रस्वाप्य मरणाय विवर्तकः ॥ १२.२८३.१२ ॥
ଯେଉଁ ପ୍ରଥମ ରାତିରେ ଗର୍ଭ ମାତାଙ୍କ ଭିତରେ ପ୍ରବେଶ କରେ, ସେହି ରାତିରେ ହିଁ (ମଣିଷ) ଶୋଇପଡ଼ି ମୃତ୍ୟୁ ଆଡ଼କୁ ଫେରେ।
12.283.13
पुष्पाणीव विचिन्वन्तमन्यत्र गतमानसम् ।
अनवाप्तेषु कामेषु मृत्युरभ्येति गानवम् ॥ १२.२८३.१३ ॥
ଫୁଲ ବାଛୁଥିବା ସମୟରେ ଯାହାର ମନ ଅନ୍ୟତ୍ର ଗଲା, ସେହି ମଣିଷ ନିକଟକୁ କାମନା ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ଥାଇ ମୃତ୍ୟୁ ଆସେ।
12.283.14
श्वः कार्यमद्य कुर्वीत पूर्वाङ्गे चापराहिकम् ।
न हि प्रतीक्षते मृत्युः कृतं वाऽस्य न वा कृतम् ॥ १२.२८३.१४ ॥
କାଲିର କାମ ଆଜି କରିବା ଉଚିତ୍, ଅପରାହ୍ଣର କାମ ପୂର୍ବାହ୍ନରେ କରିବା ଉଚିତ୍; ମୃତ୍ୟୁ ତା'ର କାମ ହୋଇଛି କି ନାହିଁ ତାହା ଅପେକ୍ଷା କରେ ନାହିଁ।
12.283.15
अद्यैव कुरु यच्छ्रेयो मा त्वां कालोऽत्यगान्महान् ।
को हि जानाति कस्याद्य मृत्युकालो मविष्यति ॥ १२.२८३.१५ ॥
ଯାହା କଲ୍ୟାଣକର ତାହା ଆଜି ହିଁ କର, ମହାକାଳ ତୁମକୁ ଅତିକ୍ରମ ନ କରୁ। ଆଜି କାହାର ମୃତ୍ୟୁକାଳ ହେବ, ତାହା କିଏ ଜାଣେ?
12.283.16
अकृतेष्वेव कार्येषु मृत्युर्वै संप्रकर्षति ।
युवैव धर्मशीलः स्यादनिमित्तं हि जीवितम् ॥ १२.२८३.१६ ॥
କାମ ଅସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିବାବେଳେ ମୃତ୍ୟୁ ନିଶ୍ଚୟ ଟାଣି ନିଏ। ତେଣୁ ଯୁବକ ମଧ୍ୟ ଧର୍ମଶୀଳ ହେଉ, କାରଣ ଜୀବନର କୌଣସି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଚିହ୍ନ ନାହିଁ।
12.283.17
कृते धर्म भवेत्प्रीतिरिह प्रेत्य च शाश्वती ।
मोहेन हि समाविष्टः पुत्रदारार्तमुद्यतः ॥ १२.२८३.१७ ॥
ଧର୍ମ ଆଚରଣରେ ଏଠାରେ ଓ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ମଧ୍ୟ ଶାଶ୍ୱତ ଆନନ୍ଦ ହୁଏ। କିନ୍ତୁ ମୋହରେ ଆବୃତ ମଣିଷ ପୁତ୍ର ଓ ପତ୍ନୀର ଦୁଃଖରେ ହିଁ ଲାଗି ରହେ।
12.283.18
कृत्वा कार्यमकार्यं वा तुष्टिमेषां प्रयच्छति ।
तं पुत्रपशुसंपन्नं व्याभक्तमनसं नरम् ॥ १२.२८३.१८ ॥
କରଣୀୟ କିମ୍ବା ଅକରଣୀୟ ଯାହା ହେଉ, ତାହା କରି ସେ ସେମାନଙ୍କୁ ସନ୍ତୋଷ ଦିଏ। ପୁତ୍ର ଓ ପଶୁରେ ସମୃଦ୍ଧ, ବିଭକ୍ତ ମନର ସେହି ମଣିଷକୁ (ମୃତ୍ୟୁ ନେଇଯାଏ)।
12.283.19
सप्तं व्यायं महौघो वा मृत्युरादाय गच्छति ।
संविन्वानकमेवैनं कामानामवितृप्तकम् ॥ १२.२८३.१९ ॥
ମହାପ୍ରବାହ ଡୁବିଥିବା ଓ କ୍ଳାନ୍ତ ଲୋକକୁ ଭସାଇ ନେଇଯାଏ, ସେହିପରି କାମନାରେ ମଗ୍ନ ଓ ଅତୃପ୍ତ ଏହାକୁ ମୃତ୍ୟୁ ନେଇଯାଏ।
12.283.20
वृकीवोरपमासाद्य मुत्युरादाय गच्छति ।
इदं कृतमिदं कार्यमिदमन्यत्कृताकृतम् ॥ १२.२८३.२० ॥
ବାଘିନୀ ମେଷ ପାଖକୁ ଯାଇ ଧରି ନେଇଯାଏ, ସେହିପରି ମୃତ୍ୟୁ ଏହାକୁ ନେଇଯାଏ—'ଏହା କରାଗଲା, ଏହା କରିବାକୁ ଅଛି, ଏହା ଆଉ ଏକ, କରାଯାଇଥିବା ଓ ନ କରାଯାଇଥିବା।'
12.283.21
एवमीहासमायुक्तं मृत्युरादाय गच्छति ।
कृतानां फलमप्राप्तं कार्याणां कर्मसङ्गिनाम् ॥ १२.२८३.२१ ॥
ଏହିପରି ଉଦ୍ୟମରେ ଲାଗିଥିବା ଲୋକକୁ ମୃତ୍ୟୁ ନେଇଯାଏ; କରାଯାଇଥିବା କର୍ମର ଫଳ ନ ପାଇଥିବା, କର୍ମରେ ଆସକ୍ତ ଏହାକୁ।
12.283.22
क्षेत्रापणगृहासक्तं मृत्युरादाय गच्छति ।
दुर्बलं बलवन्तं च प्राज्ञं शूरं जडं कविम् ॥ १२.२८३.२२ ॥
କ୍ଷେତ, ହାଟ ଓ ଘରେ ଆସକ୍ତ ଲୋକକୁ ମୃତ୍ୟୁ ନେଇଯାଏ; ଦୁର୍ବଳ ଓ ବଳବାନ, ପ୍ରାଜ୍ଞ ଓ ଶୂର, ଜଡ ଓ କବିଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ।
12.283.23
अप्राप्तसर्वकामार्थं मृत्युरादाय गच्छति ।
मृत्युर्जरा च व्याधिश्चदुःखं चानेककारणम् ॥ १२.२८३.२३ ॥
ସବୁ କାମନା ଓ ଅର୍ଥ ନ ପାଇଥିବା ଲୋକକୁ ମୃତ୍ୟୁ ନେଇଯାଏ। ମୃତ୍ୟୁ, ଜରା, ବ୍ୟାଧି ଏବଂ ଅନେକ କାରଣର ଦୁଃଖ।
12.283.24
असंत्याज्यं यदा मर्त्यैः किं स्वस्थ इव तिष्ठति ।
जातमेवान्तकोऽन्ताय जरा चाभ्येति देहिनम् ॥ १२.२८३.२४ ॥
ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଯାହା ଛାଡିପାରନ୍ତି ନାହିଁ, ସେତେବେଳେ କାହିଁକି ସୁସ୍ଥ ଭଳି ବସିଥାନ୍ତି? ଜନ୍ମ ହେବାମାତ୍ରେ ଅନ୍ତକ ବିନାଶ ପାଇଁ ଆସେ; ଜରା ମଧ୍ୟ ଦେହଧାରୀ ପାଖକୁ ଆସେ।
12.283.25
अनुषक्ता द्वयेनैते भावाः स्थावरजङ्गमाः ।
न मृत्युसेनामायान्तीं जातु कश्चित्प्रबाधते ॥ १२.२८३.२५ ॥
ସ୍ଥାବର ଓ ଜଙ୍ଗମ ଏହି ଭାବସମୂହ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱରେ ବନ୍ଧା। ଆସୁଥିବା ମୃତ୍ୟୁସେନାକୁ କେହି କେବେ ରୋକିପାରନ୍ତି ନାହିଁ।
12.283.26
बलात्सत्यमृते त्वेकं सत्ये ह्यमृतमाश्रितम् ।
मृत्योर्वा गृहमेतद्वै या ग्रामे वसतो रतिः ॥ १२.२८३.२६ ॥
ବଳରୁ ଆସୁଥିବା ସତ୍ୟ ଓ ଋତ ଏକ। ଅମୃତ ସତ୍ୟରେ ଆଶ୍ରିତ। ଅଥବା ଗ୍ରାମରେ ବାସ କରିବାର ଯେଉଁ ଆସକ୍ତି, ତାହା ମୃତ୍ୟୁର ଗୃହ।
12.283.27
देवानामेषु वै गोष्ठो यदरण्यमिति श्रुतिः ।
निबन्धनी रज्जुरेषा या ग्रामे वसतो रतिः ॥ १२.२८३.२७ ॥
ଦେବତାଙ୍କର ଏଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଅରଣ୍ୟ ହିଁ ଗୋଶାଳା ବୋଲି ଶ୍ରୁତି କହେ। ଗ୍ରାମରେ ବାସ କରିବାର ଆସକ୍ତି ହିଁ ବାନ୍ଧିବା ଦଉଡ଼ି।
12.283.28
छित्त्वैनां सुकृतो यान्ति नैनां छिन्दन्ति दुष्कृतः ।
यो न हिंसति सत्वानि मनोवाक्कर्महेतुभिः ॥ १२.२८३.२८ ॥
ଏହାକୁ କାଟି ସୁକୃତିମାନେ ଯାଆନ୍ତି; ଦୁଷ୍କୃତିମାନେ ଏହାକୁ କାଟି ପାରନ୍ତି ନାହିଁ। ମନ, ବାକ୍ୟ ଓ କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ଯେ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କୁ ହିଂସା କରେ ନାହିଁ, ସେ।
12.283.29
जीवितार्थापनयनैः प्राणिभिर्न स बध्यते ।
तस्मात्सत्यव्रताचारः सत्यव्रतपरायणः ॥ १२.२८३.२९ ॥
ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ଜୀବନ ଓ ଜୀବିକା ଅପହରଣ କରିବା ଦ୍ୱାରା ସେ ବନ୍ଧା ପଡ଼େ ନାହିଁ। ସେଥିପାଇଁ ଯାହାର ଆଚରଣ ସତ୍ୟବ୍ରତର, ଯେ ସତ୍ୟବ୍ରତରେ ତତ୍ପର।
12.283.30
सत्यकामः समो दान्ताः सत्येनैवान्तकं जयेत् ।
अमृतं चैव मृत्युश्च द्वयं देहे प्रतिष्ठितम् ॥ १२.२८३.३० ॥
ସତ୍ୟ କାମନା କରୁଥିବା, ସମଚିତ୍ତ, ଦମନଶୀଳ—ସତ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ହିଁ ଅନ୍ତକକୁ (ମୃତ୍ୟୁକୁ) ଜିଣିହେବ। ଅମୃତ ଓ ମୃତ୍ୟୁ ଉଭୟ ଦେହରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ।
12.283.31
मृत्युरापद्यते मोहात्सत्येनापद्यतेऽमृतम् ।
सोहं सत्यमहिंसाथीं कामक्रोधबहिष्कृतः ॥ १२.२८३.३१ ॥
ମୋହରୁ ମୃତ୍ୟୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ; ସତ୍ୟରୁ ଅମୃତତ୍ୱ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ। ମୁଁ ସତ୍ୟ ଓ ଅହିଂସାର ଅଭିଳାଷୀ, କାମ-କ୍ରୋଧରୁ ମୁକ୍ତ।
12.283.32
समाश्रित्य सुखं क्षेमी मृत्युं हास्याम्यमृत्युवत् ।
शान्तियज्ञरतो दान्तो ब्रह्मयज्ञे स्थितो मुनिः ॥ १२.२८३.३२ ॥
ସୁଖକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି, କ୍ଷେମବାନ ହୋଇ, ଅମୃତ ପରି ମୁଁ ମୃତ୍ୟୁକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବି। ଶାନ୍ତିଯଜ୍ଞରେ ରତ, ସଂଯମୀ, ବ୍ରହ୍ମଯଜ୍ଞରେ ସ୍ଥିତ ମୁନି।
12.283.33
वाङ्भनः कर्मयज्ञश्च भविष्याम्युदगायने ।
पशुयज्ञैः कथं हिंस्रैर्मादृशो यष्टुमर्हति ॥ १२.२८३.३३ ॥
ବାକ୍, ମନ ଓ କର୍ମର ଯଜ୍ଞ ହୋଇ ମୁଁ ଉତ୍ତରାୟଣରେ ରହିବି। ମୋ ପରି ଲୋକ ହିଂସ୍ର ପଶୁଯଜ୍ଞରେ କିପରି ଯଜନ କରିପାରିବ?
12.283.34
अन्तवद्भिरुत प्राज्ञः क्षत्रयज्ञैः पिशाचवत् ।
आत्मन्येवात्मना जात आत्मनिष्ठोऽप्रजः पितः ॥ १२.२८३.३४ ॥
ନଶ୍ୱର କ୍ଷତ୍ରଯଜ୍ଞରେ, ହେ ପିତା, ପ୍ରାଜ୍ଞ ଲୋକ ପିଶାଚ ପରି ହୁଏ। ଆତ୍ମାରେ ହିଁ ଆତ୍ମାରୁ ଜାତ, ଆତ୍ମନିଷ୍ଠ, ସନ୍ତାନହୀନ ମୁଁ।
12.283.35
आत्मयज्ञो भविष्यामि न मां तारयति प्रजा ।
यस्य वाङ्भनसी स्यातां सम्यक्प्रणिहिते सदा ॥ १२.२८३.३५ ॥
ମୁଁ ଆତ୍ମଯଜ୍ଞ ହେବି; ସନ୍ତାନ ମୋତେ ତାରିବ ନାହିଁ। ଯାହାର ବାକ୍ୟ ଓ ମନ ସର୍ବଦା ସମ୍ୟକ୍ ଭାବେ ସ୍ଥିର।
12.283.36
तपस्त्यागश्च योगश्च स तैः सर्वमवाप्नुयात् ।
नास्ति विद्यासमं चक्षुर्नास्ति विद्यासमं फलम् ॥ १२.२८३.३६ ॥
ତପ, ତ୍ୟାଗ ଓ ଯୋଗରେ ସେ ସବୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିପାରେ। ବିଦ୍ୟା ସମାନ ଚକ୍ଷୁ ନାହିଁ, ବିଦ୍ୟା ସମାନ ଫଳ ନାହିଁ।
12.283.37
नास्ति रागसमं दुःखं नास्ति त्यागसमं सुखम् ॥ १२.२८३.३७ ॥
ରାଗ ସମାନ ଦୁଃଖ ନାହିଁ, ଏବଂ ତ୍ୟାଗ ସମାନ ସୁଖ ନାହିଁ।
12.283.38
नैतादृशं ब्राह्मणस्यास्ति वित्तं ।
यथैकता समता सत्यता च।
शीले स्थितिर्दण्डविधानमार्जवं ।
ततस्ततश्चोपरमः क्रियाभ्यः ॥ १२.२८३.३८ ॥
ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପାଇଁ ଏକତା, ସମତା ଓ ସତ୍ୟତା ପରି ଅନ୍ୟ ଧନ ନାହିଁ; ଶୀଳରେ ସ୍ଥିରତା, ଦଣ୍ଡବିଧାନ, ସରଳତା, ଏବଂ ତା'ପରେ କର୍ମରୁ ବିରତି।
12.283.39
किं ते धनैर्बान्धवैर्वाऽपि किं ते ।
किं ते दारैब्राह्मण यो मरिष्यसि।
आत्मानमन्विच्छ गृहा प्रविष्टं ।
पितामहास्ते क्व गताः पिता च ॥ १२.२८३.३९ ॥
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତୁ ମରିବୁ ତ ତୋର ଧନରେ କ'ଣ, ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କରେ କ'ଣ, ପତ୍ନୀମାନଙ୍କରେ କ'ଣ? ଘରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିବା ତୋର ଆତ୍ମାକୁ ଖୋଜ। ତୋର ପିତାମହମାନେ ଓ ପିତା କେଉଁଠି ଗଲେ?
12.283.40
पुत्रस्यैतद्वचः श्रुत्वा तथाकार्षीत्पिता नृप ।
तथा त्वमपि राजेन्द्र सत्यधर्मपरो भव ॥ १२.२८३.४० ॥
ପୁତ୍ରର ଏହି ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ପିତା ସେହିପରି କଲେ। ହେ ରାଜା, ସେହିପରି ତୁମେ ମଧ୍ୟ, ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ସତ୍ୟଧର୍ମପରାୟଣ ହୁଅ।