Mahābhārata · Adhyāya 12.284
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.284.1
किंशीलः किंसमाचारः किंविद्यः किंपरायणः ।
प्राप्नोति ब्रह्मणः स्थानं यत्परं प्रकृतेर्ध्रुवम् ॥ १२.२८४.१ ॥
¿Con qué conducta, qué comportamiento, qué conocimiento, y teniendo qué como supremo refugio alcanza un hombre aquel estado supremo de Brahman, más allá de la naturaleza y eterno?
12.284.2
मोक्षधर्मेषु निरतो लघ्वाहारो जितेन्द्रियः ।
प्राप्नोति परमं स्थानं यत्परं प्रकृतेर्ध्रुवम् ॥ १२.२८४.२ ॥
El hombre dedicado a las enseñanzas de la liberación, que come poco y ha conquistado sus sentidos, alcanza aquel estado supremo, más allá de la naturaleza y eterno.
12.284.3
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
हारीतेन पुरा गीतं तं निबोध युधिष्ठिर ॥ १२.२८४.३ ॥
Sobre esto también citan los hombres esta antigua historia que Hārīta cantó en tiempos pasados. Escúchala, Yudhiṣṭhira.
12.284.4
स्वगृहादभिनिःसृत्य लाभेऽलाभे समो मुनिः ।
समुपोढेषु कामेषु निरपेक्षः परिव्रजेत् ॥ १२.२८४.४ ॥
Habiendo salido de su propia casa, el sabio, de ánimo igual ante la ganancia y la pérdida, debe errar como renunciante, indiferente aun cuando los deseos se acerquen.
12.284.5
न चक्षुषा न मनसा न वाचा दूषयेत्परम् ।
न प्रत्यक्षं परोक्षं वा दूषणं व्याहरेत्क्वचित् ॥ १२.२८४.५ ॥
No debe deshonrar a otro con la mirada, ni con la mente, ni con la palabra; ni en su presencia ni a sus espaldas debe pronunciar jamás una palabra de reproche.
12.284.6
न हिंस्यात्सर्वभूतानि मैत्रायणगतिश्चरेत् ।
नेदं जीवितमासाद्य वैरं कुर्वीत केनचित् ॥ १२.२८४.६ ॥
No debe dañar a ningún ser vivo, sino caminar por la senda de la amistad; habiendo obtenido esta vida, no debe crear enemistad con nadie.
12.284.7
अतिवादांस्तितिक्षेत नाभिमन्येत कंचन ।
क्रोध्यमानः प्रियं ब्रूयादाक्रुष्टः कुशलं वदेत् ॥ १२.२८४.७ ॥
Debe soportar las palabras duras y no sentirse ofendido por nadie. Aun estando airado, debe decir lo agradable; aun siendo insultado, debe desear el bien.
12.284.8
प्रदक्षिणं च सव्यं च ग्राममध्ये च नाचरेत् ।
भैक्षचर्यामनापन्नो न गच्छेत्पूर्वकेतनम् ॥ १२.२८४.८ ॥
No debe circunvalar hacia la derecha ni hacia la izquierda en medio de una aldea, ni, si no está en la ronda de mendicidad, ir a su antigua morada.
12.284.9
अवकीर्णः सुगुप्तश्च न वाचाऽप्यप्रियं चरेत् ।
मृदुः स्यादप्रतीकारो विस्रब्धः स्यादरोषणः ॥ १२.२८४.९ ॥
Dominado y bien resguardado, no debe ni siquiera hablar de modo desagradable. Debe ser amable, no devolver el mal, ser confiado y estar libre de ira.
12.284.10
विधूमे न्यस्तमुसले व्यङ्गारे भुक्तवज्जने ।
अतीते पात्रसंचारे भिक्षां लिप्सेत वै मुनिः ॥ १२.२८४.१० ॥
Solo cuando el humo se haya disipado, las manos de mortero estén depositadas, las brasas apagadas, la gente haya comido y pasado el ir y venir de los recipientes, debe el sabio pedir limosna.
12.284.11
प्राणयात्रिकमात्रः स्यान्मात्रालाभेष्वनादृतः ।
अलाभे न विहन्येत लाभश्चैनं न हर्षयेत् ॥ १२.२८४.११ ॥
Debe tener solo lo necesario para sostener la vida, y permanecer indiferente incluso ante una pequeña ganancia. Si no obtiene nada, no debe afligirse, y la ganancia no debe alegrarlo.
12.284.12
लाभं साधारणां नेच्छेन्न भुञ्जीताभिपूजितः ।
अभिपूजितलाभं हि जुगुप्सेतैव तादृशः ॥ १२.२८४.१२ ॥
No debe desear la ganancia ordinaria, ni comer cuando es honrado. Un hombre así debe rechazar la ganancia obtenida mediante el honor.
12.284.13
न चान्नदोषान्निन्देत न गुणानभिपूजयेत् ।
शय्यासने विविक्ते च नित्यमेवाभिपूजयेत् ॥ १२.२८४.१३ ॥
No debe censurar los defectos de la comida ni alabar sus cualidades. En el lecho y en el asiento, y en la soledad, debe siempre honrarla.
12.284.14
शून्यागारं वृक्षमूलमरण्यमथवा गुहाम् ।
अज्ञातचर्यां गत्वाऽन्यां ततोऽन्यत्रैव संविशेत् ॥ १२.२८४.१४ ॥
Una casa vacía, la raíz de un árbol, un bosque o una cueva; habiendo ido a otro lugar con una conducta desconocida, debe entonces establecerse en otro lugar.
12.284.15
अनुरोधविरोधाभ्यां समः स्यादचलो ध्रुवः ।
सुकृतं दुष्कृतं चोभे नानुरुध्येत कर्मणि ॥ १२.२८४.१५ ॥
Sea igual ante la atracción y la aversión, inmóvil y firme; no se aferre a la acción, ya sea buena o mala.
12.284.16
नित्यतृप्तः सुसंतृष्टः प्रसन्नवदनेन्द्रियः ।
विभीर्जप्यपरो मौनी वैराग्यं समुपाश्रितः ॥ १२.२८४.१६ ॥
Siempre contento y bien satisfecho, con el rostro sereno y los sentidos controlados, sin temor, dedicado a la recitación, silencioso y refugiado en el desapego.
12.284.17
अभ्यस्तं भौतिकं पश्यन्भूतानामागतिं गतिम् ।
विस्मितः सर्वदर्शी च पक्वापक्वेन वर्तयन्।
आत्मारामः प्रशान्तात्मा लघ्वाहारो जितेन्द्रियः ॥ १२.२८४.१७ ॥
Viendo el mundo material como algo practicado, contemplando la venida y la partida de los seres, asombrado y omnividente, viviendo de lo maduro y lo no maduro, deleitándose en el yo, de mente tranquila, de dieta ligera y dueño de sus sentidos.
12.284.18
वाचो वेगं मनसः क्रोधवेगं ।
हिंसावेगमुदरोपस्थवेगम्।
एतान्वेगान्विनयेद्वै तपस्वी ।
निन्दा चास्य हृदयं नोपहन्यात् ॥ १२.२८४.१८ ॥
El impulso de la palabra, el impulso de la mente, el impulso de la ira, el impulso de la violencia, el impulso del vientre y de los genitales: estos impulsos el asceta debe ciertamente dominar; y la censura no debe herir su corazón.
12.284.19
मध्यस्थ एव तिष्ठेत प्रशंसानिन्दयोः समः ।
एतत्पवित्रं परमं परिव्राजक आश्रयेत् ॥ १२.२८४.१९ ॥
Uno debe permanecer neutral, igual ante la alabanza y la censura. Esta es la pureza suprema; el renunciante errante debe refugiarse en ella.
12.284.20
महात्मा सर्वतो दान्तः सर्वत्रैवानपाश्रितः ।
अपूर्वचारकः सौम्यो ह्यनिकेतः समाहितः ॥ १२.२८४.२० ॥
El magnánimo está dominado en todo sentido, no depende de nada en ningún lugar. Vaga de modo sin precedentes, apacible, sin hogar y con la mente recogida.
12.284.21
वानप्रस्थगृहस्थाभ्यां न संसृज्येत कर्हिचित् ।
अज्ञातलिप्सं लिप्सेत न चैनं हर्ष आविशेत् ॥ १२.२८४.२१ ॥
Nunca debe asociarse con el morador del bosque ni con el cabeza de familia. Debe desear lo desconocido, y la alegría no debe penetrarlo.
12.284.22
विजानतां मोक्ष एष श्रमः स्यादविजानताम् ।
मोक्षयानमिदं कृत्स्नं विदुषां हारितोऽब्रवीत् ॥ १२.२८४.२२ ॥
Para los que saben, esta es la liberación; para los que no saben, es mero esfuerzo. Este vehículo completo de liberación pertenece a los sabios, dijo Hārīta.
12.284.23
अभयं सर्वभूतेभ्यो दत्त्वा यः प्रव्रजेद्गृहात् ।
लोकास्तेजोमयास्तस्य तथाऽनन्त्याय कल्पते ॥ १२.२८४.२३ ॥
Para quien, habiendo concedido seguridad a todos los seres, sale de su casa hacia la renuncia, sus mundos se vuelven luminosos y son aptos para la infinitud.