ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 12.284
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.284.1
किंशीलः किंसमाचारः किंविद्यः किंपरायणः ।
प्राप्नोति ब्रह्मणः स्थानं यत्परं प्रकृतेर्ध्रुवम् ॥ १२.२८४.१ ॥
ಯಾವ ನಡತೆಯುಳ್ಳವನು, ಯಾವ ಆಚಾರವುಳ್ಳವನು, ಯಾವ ಜ್ಞಾನವುಳ್ಳವನು, ಯಾವುದನ್ನು ಪರಮ ಆಶ್ರಯವಾಗಿ ಹೊಂದಿದವನು ಪ್ರಕೃತಿಗೆ ಮೀರಿದ, ಶಾಶ್ವತವಾದ ಬ್ರಹ್ಮದ ಆ ಪರಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ?
12.284.2
मोक्षधर्मेषु निरतो लघ्वाहारो जितेन्द्रियः ।
प्राप्नोति परमं स्थानं यत्परं प्रकृतेर्ध्रुवम् ॥ १२.२८४.२ ॥
ಮೋಕ್ಷಧರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗಿ, ಅಲ್ಪಾಹಾರಿಯಾಗಿ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿದವನು ಪ್ರಕೃತಿಗೆ ಮೀರಿದ, ಶಾಶ್ವತವಾದ ಆ ಪರಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
12.284.3
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
हारीतेन पुरा गीतं तं निबोध युधिष्ठिर ॥ १२.२८४.३ ॥
ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಜನರು ಹಿಂದೆ ಹಾರೀತನು ಹಾಡಿದ ಈ ಪುರಾತನ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಉದಾಹರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಯುಧಿಷ್ಠಿರ, ಅದನ್ನು ಕೇಳು.
12.284.4
स्वगृहादभिनिःसृत्य लाभेऽलाभे समो मुनिः ।
समुपोढेषु कामेषु निरपेक्षः परिव्रजेत् ॥ १२.२८४.४ ॥
ತನ್ನ ಮನೆಯಿಂದ ಹೊರಟು, ಲಾಭ ನಷ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಚಿತ್ತನಾದ ಮುನಿ, ಆಸೆಗಳು ಹತ್ತಿರ ಬಂದರೂ ಅವುಗಳನ್ನು ಅಪೇಕ್ಷಿಸದೆ ಪರಿವ್ರಜ್ಯೆ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು.
12.284.5
न चक्षुषा न मनसा न वाचा दूषयेत्परम् ।
न प्रत्यक्षं परोक्षं वा दूषणं व्याहरेत्क्वचित् ॥ १२.२८४.५ ॥
ಕಣ್ಣಿನಿಂದ, ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ, ಮಾತಿನಿಂದ ಇನ್ನೊಬ್ಬರನ್ನು ದೂಷಿಸಬಾರದು; ಎದುರಿನಲ್ಲಾಗಲಿ ಹಿಂದಿನಲ್ಲಾಗಲಿ ಎಂದಿಗೂ ನಿಂದನೆಯ ಮಾತು ಆಡಬಾರದು.
12.284.6
न हिंस्यात्सर्वभूतानि मैत्रायणगतिश्चरेत् ।
नेदं जीवितमासाद्य वैरं कुर्वीत केनचित् ॥ १२.२८४.६ ॥
ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಹಿಂಸಿಸಬಾರದು; ಮೈತ್ರಿಯ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯಬೇಕು; ಈ ಜೀವನವನ್ನು ಪಡೆದು ಯಾರೊಂದಿಗೂ ವೈರ ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳಬಾರದು.
12.284.7
अतिवादांस्तितिक्षेत नाभिमन्येत कंचन ।
क्रोध्यमानः प्रियं ब्रूयादाक्रुष्टः कुशलं वदेत् ॥ १२.२८४.७ ॥
ಕಠಿಣ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಸಹಿಸಬೇಕು; ಯಾರನ್ನೂ ಅವಮಾನಿಸಿದೆನೆಂದು ಭಾವಿಸಬಾರದು. ಕೋಪಗೊಂಡಾಗಲೂ ಪ್ರಿಯವಾದ ಮಾತನ್ನೇ ಆಡಬೇಕು; ನಿಂದಿಸಲ್ಪಟ್ಟಾಗಲೂ ಕ್ಷೇಮವನ್ನೇ ಹಾರೈಸಬೇಕು.
12.284.8
प्रदक्षिणं च सव्यं च ग्राममध्ये च नाचरेत् ।
भैक्षचर्यामनापन्नो न गच्छेत्पूर्वकेतनम् ॥ १२.२८४.८ ॥
ಗ್ರಾಮದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಲದಿಂದಾಗಲಿ ಎಡದಿಂದಾಗಲಿ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಬಾರದು. ಭಿಕ್ಷಾಚರ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲದವನು ಹಿಂದಿನ ವಾಸಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೋಗಬಾರದು.
12.284.9
अवकीर्णः सुगुप्तश्च न वाचाऽप्यप्रियं चरेत् ।
मृदुः स्यादप्रतीकारो विस्रब्धः स्यादरोषणः ॥ १२.२८४.९ ॥
ಸಂಯಮಿಯಾಗಿ, ಚೆನ್ನಾಗಿ ರಕ್ಷಿತನಾಗಿ ಇರಬೇಕು; ಮಾತಿನಿಂದಲೂ ಅಪ್ರಿಯವನ್ನು ಮಾಡಬಾರದು. ಮೃದುವಾಗಿರಬೇಕು, ಪ್ರತೀಕಾರ ಮಾಡದವನಾಗಿರಬೇಕು, ವಿಶ್ವಾಸಿಯಾಗಿ, ಕೋಪರಹಿತನಾಗಿರಬೇಕು.
12.284.10
विधूमे न्यस्तमुसले व्यङ्गारे भुक्तवज्जने ।
अतीते पात्रसंचारे भिक्षां लिप्सेत वै मुनिः ॥ १२.२८४.१० ॥
ಹೊಗೆ ಹೋದ ನಂತರ, ರೋಕಣಿ ಇಡಲಾದ ನಂತರ, ಕೆಂಡ ನಂದಿದ ನಂತರ, ಜನ ಊಟ ಮುಗಿಸಿದ ನಂತರ, ಪಾತ್ರೆಗಳ ಓಡಾಟ ಕಳೆದ ನಂತರವೇ ಮುನಿ ಭಿಕ್ಷೆ ಬೇಡಬೇಕು.
12.284.11
प्राणयात्रिकमात्रः स्यान्मात्रालाभेष्वनादृतः ।
अलाभे न विहन्येत लाभश्चैनं न हर्षयेत् ॥ १२.२८४.११ ॥
ಪ್ರಾಣ ಉಳಿಸುವಷ್ಟೇ ಇರಬೇಕು; ಸ್ವಲ್ಪ ದೊರೆತರೂ ಉದಾಸೀನನಾಗಿರಬೇಕು. ದೊರಕದಿದ್ದರೆ ನೊಂದುಕೊಳ್ಳಬಾರದು; ದೊರೆತ ಲಾಭ ಅವನನ್ನು ಹರ್ಷಗೊಳಿಸಬಾರದು.
12.284.12
लाभं साधारणां नेच्छेन्न भुञ्जीताभिपूजितः ।
अभिपूजितलाभं हि जुगुप्सेतैव तादृशः ॥ १२.२८४.१२ ॥
ಸಾಮಾನ್ಯ ಲಾಭವನ್ನು ಬಯಸಬಾರದು; ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟಾಗಲೂ ಊಟ ಮಾಡಬಾರದು. ಗೌರವದಿಂದ ಬಂದ ಲಾಭವನ್ನು ಅಂಥವನು ಅಸಹ್ಯಪಡಬೇಕು.
12.284.13
न चान्नदोषान्निन्देत न गुणानभिपूजयेत् ।
शय्यासने विविक्ते च नित्यमेवाभिपूजयेत् ॥ १२.२८४.१३ ॥
ಆಹಾರದ ದೋಷಗಳನ್ನು ನಿಂದಿಸಬಾರದು, ಅದರ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಗಳಲೂ ಬಾರದು. ಮಲಗುವಲ್ಲಿ, ಆಸನದಲ್ಲಿ, ಏಕಾಂತದಲ್ಲಿ ಸದಾ ಅದನ್ನೇ ಗೌರವಿಸಬೇಕು.
12.284.14
शून्यागारं वृक्षमूलमरण्यमथवा गुहाम् ।
अज्ञातचर्यां गत्वाऽन्यां ततोऽन्यत्रैव संविशेत् ॥ १२.२८४.१४ ॥
ಖಾಲಿ ಮನೆ, ಮರದ ಬುಡ, ಅರಣ್ಯ ಅಥವಾ ಗುಹೆ, ಅಥವಾ ಯಾರಿಗೂ ತಿಳಿಯದ ಜೀವನದೊಂದಿಗೆ ಬೇರೆ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ನಂತರ ಮತ್ತೊಂದು ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿಯೇ ವಾಸಿಸಬೇಕು.
12.284.15
अनुरोधविरोधाभ्यां समः स्यादचलो ध्रुवः ।
सुकृतं दुष्कृतं चोभे नानुरुध्येत कर्मणि ॥ १२.२८४.१५ ॥
ಅನುರಾಗ-ವಿರೋಧಗಳಲ್ಲಿ ಸಮನಾಗಿ, ಅಚಲನಾಗಿ, ಸ್ಥಿರನಾಗಿರಬೇಕು. ಸತ್ಕರ್ಮ ಮತ್ತು ದುಷ್ಕರ್ಮ ಎರಡರಲ್ಲಿಯೂ ಕರ್ಮಕ್ಕೆ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳಬಾರದು.
12.284.16
नित्यतृप्तः सुसंतृष्टः प्रसन्नवदनेन्द्रियः ।
विभीर्जप्यपरो मौनी वैराग्यं समुपाश्रितः ॥ १२.२८४.१६ ॥
ಸದಾ ತೃಪ್ತನಾಗಿ, ಚೆನ್ನಾಗಿ ಸಂತುಷ್ಟನಾಗಿ, ಪ್ರಸನ್ನ ಮುಖ ಮತ್ತು ಇಂದ್ರಿಯಗಳುಳ್ಳವನಾಗಿ, ನಿರ್ಭಯನಾಗಿ, ಜಪದಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗಿ, ಮೌನಿಯಾಗಿ, ವೈರಾಗ್ಯವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಇರಬೇಕು.
12.284.17
अभ्यस्तं भौतिकं पश्यन्भूतानामागतिं गतिम् ।
विस्मितः सर्वदर्शी च पक्वापक्वेन वर्तयन्।
आत्मारामः प्रशान्तात्मा लघ्वाहारो जितेन्द्रियः ॥ १२.२८४.१७ ॥
ಭೌತಿಕ ಜಗತ್ತನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸವಾಗಿ ನೋಡುತ್ತಾ, ಜೀವಿಗಳ ಬರುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಹೋಗುವಿಕೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸುತ್ತಾ, ವಿಸ್ಮಿತನಾಗಿ, ಸರ್ವದರ್ಶಿಯಾಗಿ, ಹಣ್ಣಾದ ಮತ್ತು ಹಣ್ಣಾಗದದ್ದರಿಂದ ಜೀವಿಸುತ್ತಾ, ಆತ್ಮಾರಾಮನಾಗಿ, ಪ್ರಶಾಂತ ಮನಸ್ಸಿನವನಾಗಿ, ಲಘು ಆಹಾರಿಯಾಗಿ, ಇಂದ್ರಿಯ ಜಯಿಯಾಗಿ.
12.284.18
वाचो वेगं मनसः क्रोधवेगं ।
हिंसावेगमुदरोपस्थवेगम्।
एतान्वेगान्विनयेद्वै तपस्वी ।
निन्दा चास्य हृदयं नोपहन्यात् ॥ १२.२८४.१८ ॥
ವಾಕ್ಕಿನ ವೇಗ, ಮನಸ್ಸಿನ ವೇಗ, ಕ್ರೋಧದ ವೇಗ, ಹಿಂಸೆಯ ವೇಗ, ಹೊಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಉಪಸ್ಥದ (ಜನನೇಂದ್ರಿಯದ) ವೇಗ — ಈ ವೇಗಗಳನ್ನು ತಪಸ್ವಿ ನಿಗ್ರಹಿಸಬೇಕು. ನಿಂದೆ ಅವನ ಹೃದಯವನ್ನು ಘಾಸಿಗೊಳಿಸಬಾರದು.
12.284.19
मध्यस्थ एव तिष्ठेत प्रशंसानिन्दयोः समः ।
एतत्पवित्रं परमं परिव्राजक आश्रयेत् ॥ १२.२८४.१९ ॥
ಹೊಗಳಿಕೆ ಮತ್ತು ನಿಂದೆಯಲ್ಲಿ ಸಮನಾಗಿ, ಮಧ್ಯಸ್ಥನಾಗಿ ಇರಬೇಕು. ಇದೇ ಪರಮ ಪವಿತ್ರತೆ; ಪರಿವ್ರಾಜಕನು ಇದನ್ನೇ ಆಶ್ರಯಿಸಬೇಕು.
12.284.20
महात्मा सर्वतो दान्तः सर्वत्रैवानपाश्रितः ।
अपूर्वचारकः सौम्यो ह्यनिकेतः समाहितः ॥ १२.२८४.२० ॥
ಮಹಾತ್ಮನು ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಯಮಿ; ಎಲ್ಲೆಡೆ ಆಶ್ರಯವಿಲ್ಲದವನು. ಅವನು ಅಪೂರ್ವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವವನು, ಸೌಮ್ಯನು, ಮನೆಯಿಲ್ಲದವನು, ಏಕಾಗ್ರಚಿತ್ತನು.
12.284.21
वानप्रस्थगृहस्थाभ्यां न संसृज्येत कर्हिचित् ।
अज्ञातलिप्सं लिप्सेत न चैनं हर्ष आविशेत् ॥ १२.२८४.२१ ॥
ವಾನಪ್ರಸ್ಥ ಅಥವಾ ಗೃಹಸ್ಥರೊಂದಿಗೆ ಎಂದಿಗೂ ಸಂಪರ್ಕ ಇಡಬಾರದು. ಅಜ್ಞಾತವನ್ನೇ ಬಯಸಬೇಕು; ಹರ್ಷ ಅವನನ್ನು ಆವರಿಸಬಾರದು.
12.284.22
विजानतां मोक्ष एष श्रमः स्यादविजानताम् ।
मोक्षयानमिदं कृत्स्नं विदुषां हारितोऽब्रवीत् ॥ १२.२८४.२२ ॥
ತಿಳಿದವರಿಗೆ ಇದೇ ಮೋಕ್ಷ; ತಿಳಿಯದವರಿಗೆ ಇದು ಕೇವಲ ಶ್ರಮ. ಈ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮೋಕ್ಷಮಾರ್ಗ ವಿದ್ವಾಂಸರದು ಎಂದು ಹಾರೀತ ಹೇಳಿದನು.
12.284.23
अभयं सर्वभूतेभ्यो दत्त्वा यः प्रव्रजेद्गृहात् ।
लोकास्तेजोमयास्तस्य तथाऽनन्त्याय कल्पते ॥ १२.२८४.२३ ॥
ಸರ್ವಭೂತಗಳಿಗೆ ಅಭಯವನ್ನು ನೀಡಿ ಮನೆಯಿಂದ ಪ್ರವ್ರಜಿಸುವವನಿಗೆ ಲೋಕಗಳು ತೇಜೋಮಯವಾಗುತ್ತವೆ; ಅವು ಅನಂತತೆಗೆ ಅರ್ಹವಾಗುತ್ತವೆ.