ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 12.285
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.285.1
धन्याधन्या इति जनाः सर्वेऽस्मान्प्रवदन्त्युत ।
न दुःखिततरः कश्चित्पुमानस्माभिरस्ति ह ॥ १२.२८५.१ ॥
ಎಲ್ಲ ಜನರು ನಮ್ಮನ್ನು 'ಧನ್ಯರು, ಧನ್ಯರು' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ; ಆದರೆ ನಮಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ದುಃಖಿತನಾದ ಪುರುಷನಿಲ್ಲ.
12.285.2
लोकसंभावितैर्दुःखं यत्प्राप्तं कुरुसत्तम ।
प्राप्य जातिं मनुष्येषु देवैरपि पितामह ॥ १२.२८५.२ ॥
ಕುರುಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಲೋಕ ಮೆಚ್ಚುವ ಕರ್ಮಗಳಿಂದಲೂ ದುಃಖ ಬರುತ್ತದೆ; ಪಿತಾಮಹನೇ, ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಜನ್ಮ ಪಡೆದು ದೇವತೆಗಳಿಂದಲೂ ದುಃಖ ಬರುತ್ತದೆ.
12.285.3
कदा वयं करिष्यामः संन्यासं दुःखभेषजम् ।
दुःखमेतच्छरीराणां धारणं कुरुसत्तम ॥ १२.२८५.३ ॥
ದುಃಖಕ್ಕೆ ಔಷಧವಾದ ಸಂನ್ಯಾಸವನ್ನು ನಾವು ಯಾವಾಗ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ? ಕುರುಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ದೇಹಗಳನ್ನು ಧರಿಸುವುದೇ ಈ ದುಃಖ.
12.285.4
विमुक्ताः सप्तदशभिर्हेतुभूतैश्च पञ्चभिः ।
इन्द्रियार्थैर्गुणैश्चैव अष्टाभिश्च पितामह ॥ १२.२८५.४ ॥
ಪಿತಾಮಹನೇ, ಹದಿನೇಳು, ಐದು ಕಾರಣತತ್ತ್ವಗಳು, ಇಂದ್ರಿಯ ವಿಷಯಗಳು, ಗುಣಗಳು ಮತ್ತು ಎಂಟರಿಂದ ವಿಮುಕ್ತರಾದವರು.
12.285.5
न गच्छन्ति पुनर्भावं मुनयः संशितव्रताः ।
कदा वयं गमिष्यामो राज्यं हित्वा परंतप ॥ १२.२८५.५ ॥
ಕಠಿಣ ವ್ರತಧಾರಿಗಳಾದ ಮುನಿಗಳು ಪುನರ್ಜನ್ಮವನ್ನು ಹೊಂದುವುದಿಲ್ಲ. ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸುಡುವವನೇ, ರಾಜ್ಯವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ನಾವು ಯಾವಾಗ ಹೋಗುವೆವು?
12.285.6
नास्त्यनन्तं महाराज सर्वं सङ्ख्यानगोचरम् ।
पुनर्भावोपि संख्यातो नास्ति किंचिदिहाचलम् ॥ १२.२८५.६ ॥
ಮಹಾರಾಜನೇ, ಅನಂತವಾದುದು ಏನೂ ಇಲ್ಲ; ಎಲ್ಲವೂ ಎಣಿಕೆಗೆ ಒಳಪಡುತ್ತವೆ. ಪುನರ್ಜನ್ಮವೂ ಎಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ; ಇಲ್ಲಿ ಅಚಲವಾದುದು ಏನೂ ಇಲ್ಲ.
12.285.7
न चापि गम्यते राजन्नैष दोषः प्रसङ्गतः ।
उद्योगादेव धर्मज्ञाः कालेनैव गमिष्यथ ॥ १२.२८५.७ ॥
ರಾಜನೇ, ಇದು ಪ್ರಸಂಗದಿಂದ ಬಂದ ದೋಷವಲ್ಲ. ಧರ್ಮಜ್ಞರೇ, ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದಲೇ, ಕಾಲ ಬಂದಾಗ ನೀವು ಅದನ್ನು ತಲುಪುವಿರಿ.
12.285.8
नेशेऽयं सततं देही नृपते पुण्यपापयोः ।
तत एव समुत्थेन तमसा रुध्यतेऽपि च ॥ १२.२८५.८ ॥
ರಾಜನೇ, ಈ ದೇಹಿ ಪುಣ್ಯ-ಪಾಪಗಳ ಮೇಲೆ ಸದಾ ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿಲ್ಲ. ಅದರಿಂದಲೇ ಹುಟ್ಟಿದ ಕತ್ತಲೆಯಿಂದ ಅದು ತಡೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ ಕೂಡ.
12.285.9
यथाञ्जनमयो वायुः पुनर्मानःशिलं रजः ।
अनुप्रविश्य तद्वर्णो दृश्यते रञ्जयन्दिशः ॥ १२.२८५.९ ॥
ಅಂಜನದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಗಾಳಿ, ಅಥವಾ ಮಾನಃಶಿಲೆಯ ಧೂಳು, ಒಳಹೊಕ್ಕು ಅದೇ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿ ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ರಂಗೇರಿಸುವಂತೆ.
12.285.10
तथा कर्मफलैर्देही रञ्जितस्तमसा वृतः ।
विवर्णो वर्णमाश्रित्य देहेषु परिवर्तते ॥ १२.२८५.१० ॥
ಹಾಗೆಯೇ ಕರ್ಮಫಲಗಳಿಂದ ಬಣ್ಣಗೊಂಡು, ಕತ್ತಲೆಯಿಂದ ಆವೃತನಾದ ದೇಹಿ, ಬಣ್ಣವಿಲ್ಲದವನಾದರೂ ಒಂದು ಬಣ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿ ದೇಹಗಳಲ್ಲಿ ಸುತ್ತುತ್ತಾನೆ.
12.285.11
ज्ञानेन हि यदा जन्तुरज्ञानप्रभवं तमः ।
व्यपोहति तदा ब्रह्म प्रकाशेत सनातनम् ॥ १२.२८५.११ ॥
ಜೀವಿಯು ಜ್ಞಾನದಿಂದ, ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಕತ್ತಲೆಯನ್ನು ಕಳೆದಾಗ, ಆಗ ಸನಾತನ ಬ್ರಹ್ಮ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತದೆ.
12.285.12
अयत्नसाध्यं मुनयो वदन्ति ।
चे चापि मुक्तास्तदुपासितव्याः।
त्वया च लोकेन च सामरेण ।
तस्मान्न शाम्यन्ति महर्षिसङ्घाः ॥ १२.२८५.१२ ॥
ಇದು ಪ್ರಯತ್ನವಿಲ್ಲದೆ ಸಾಧಿಸಬಹುದಾದದ್ದು ಎಂದು ಮುನಿಗಳು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಮುಕ್ತರೂ ಅದನ್ನು ಉಪಾಸಿಸಬೇಕು; ನಿನ್ನಿಂದ, ಲೋಕದಿಂದ ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳೊಂದಿಗೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮಹರ್ಷಿಗಳ ಗುಂಪುಗಳು ಶಾಂತವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
12.285.13
अस्मिन्नर्थे पुरा गीतं शृणुष्वैकमना नृप ।
यथा दैत्येन वृत्रेण भ्रष्टैश्वर्येण चेष्टितम् ॥ १२.२८५.१३ ॥
ಅರಸನೇ, ಈ ವಿಷಯದ ಕುರಿತು ಹಿಂದೆ ಹಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಒಂದು ಕಥೆಯನ್ನು ಏಕಾಗ್ರಮನಸ್ಕನಾಗಿ ಕೇಳು — ಐಶ್ವರ್ಯ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ದೈತ್ಯ ವೃತ್ರನ ನಡವಳಿಕೆಯನ್ನು.
12.285.14
निर्जितेनासहायेन हृतराज्येन भारत ।
अशोचता शत्रुमध्ये बुद्धिमास्थाय केवलाम् ॥ १२.२८५.१४ ॥
ಭರತವಂಶಜನೇ, ಸೋತು, ಸಹಾಯವಿಲ್ಲದೆ, ರಾಜ್ಯ ಕಳೆದುಕೊಂಡು, ಶತ್ರುಗಳ ನಡುವೆ ಕೇವಲ ಒಂದೇ ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಅವನು ಶೋಕಿಸಲಿಲ್ಲ.
12.285.15
भ्रष्टैश्वर्यं पुरा वृत्रमुशना वाक्यमब्रवीत् ।
कच्चित्पराजितस्याद्य न व्यथा तेऽस्ति दानव ॥ १२.२८५.१५ ॥
ಹಿಂದೆ ಐಶ್ವರ್ಯ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ವೃತ್ರನಿಗೆ ಉಶನಸ್ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು — "ದಾನವನೇ, ಸೋತ ನಿನಗೆ ಇಂದು ಯಾವ ವ್ಯಥೆಯೂ ಇಲ್ಲವೇ?"
12.285.16
सत्येन तपसा चैव विदित्वा संक्षयं ह्यहम् ।
न शोचामि न हृष्यामि भूतानामागतिं गतिम् ॥ १२.२८५.१६ ॥
ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ನಾಶವನ್ನು ತಿಳಿದಿದ್ದೇನೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಜೀವಿಗಳ ಬರುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಹೋಗುವಿಕೆಗೆ ನಾನು ಶೋಕಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಹರ್ಷಿಸುವುದೂ ಇಲ್ಲ.
12.285.17
कालसंचोदिता जीवा मज्जन्ति नरकेऽवशाः ।
परिहृष्टानि सर्वाणि दिव्यान्याहुर्मनीषिणः ॥ १२.२८५.१७ ॥
ಕಾಲದಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾದ ಜೀವಿಗಳು ಅಸಹಾಯಕರಾಗಿ ನರಕದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗುತ್ತಾರೆ; ದಿವ್ಯವಾದವೆಲ್ಲವೂ ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
12.285.18
क्षपयित्वा तु तं कालं गणितं कालचोदिताः ।
सावशेषेण कालेन संधावन्ति पुनःपुनः ॥ १२.२८५.१८ ॥
ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟ ಆ ಕಾಲವನ್ನು ಕ್ಷಯಗೊಳಿಸಿ, ಕಾಲದಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾಗಿ, ಉಳಿದ ಕಾಲದೊಂದಿಗೆ ಅವು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಓಡುತ್ತವೆ.
12.285.19
तिर्यग्योनिसहस्राणि गत्वा नरकमेव च ।
निर्गच्छन्त्यवशा जीवाः कालबन्धनबन्धनाः ॥ १२.२८५.१९ ॥
ಸಾವಿರಾರು ತಿರ್ಯಗ್ಯೋನಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ನರಕದಲ್ಲಿಯೂ ಹೋಗಿ, ಕಾಲಬಂಧನಗಳಿಂದ ಬದ್ಧರಾದ ಅಸಹಾಯ ಜೀವಿಗಳು ಹೊರಬರುತ್ತವೆ.
12.285.20
एवं संसरमाणानि ह्यहं भूतानि दृष्टवान् ।
यथा कर्म तथा लाभ इति शास्त्रनिदर्शनम् ॥ १२.२८५.२० ॥
ಹೀಗೆ ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿ ಅಲೆಯುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ನಾನು ಕಂಡಿದ್ದೇನೆ. ಎಂಥ ಕರ್ಮವೋ ಅಂಥ ಫಲ — ಇದು ಶಾಸ್ತ್ರದ ಬೋಧನೆ.
12.285.21
तिर्यग्गच्छन्ति नरकं मानुष्यं दैवमेव च ।
सुखदुःखे प्रिये द्वेष्ये चरित्वा पूर्वमेव च ॥ १२.२८५.२१ ॥
ಅವು ತಿರ್ಯಗ್ಯೋನಿ, ನರಕ, ಮನುಷ್ಯಜನ್ಮ, ದೈವಜನ್ಮಗಳಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತವೆ. ಹಿಂದಿನ ಕರ್ಮಗಳಿಂದ ಸುಖದುಃಖ, ಪ್ರಿಯಾಪ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದ ನಂತರವೇ ಹೀಗಾಗುತ್ತದೆ.
12.285.22
कृतान्तविधिसंयुक्तः सर्वो लोकः प्रपद्यते ।
गतं गच्छन्ति चाध्वानं सर्वभूतानि सर्वदा ॥ १२.२८५.२२ ॥
ಕೃತಾಂತನ (ಮೃತ್ಯುವಿನ) ವಿಧಾನದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಎಲ್ಲ ಲೋಕವೂ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳೂ ಸದಾ ಹಿಂದೆ ಹೋದವರ ದಾರಿಯಲ್ಲೇ ನಡೆಯುತ್ತವೆ.
12.285.23
कालसङ्ख्यानसङ्ख्येयं सृष्टिस्थितिपरायणम् ।
तं भाषमाणं भगवानुशना प्रत्यभाषत।
इमान्दुष्टप्रलापांस्त्वं तात कस्मात्प्रभाषते ॥ १२.२८५.२३ ॥
ಕಾಲ ಮತ್ತು ಸಂಖ್ಯೆಯಿಂದ ಎಣಿಸಬಹುದಾದ, ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದವನಿಗೆ ಭಗವಾನ್ ಉಶನಸ್ ಉತ್ತರಿಸಿದನು: "ಮಗು, ಈ ದುಷ್ಟ ಪ್ರಲಾಪಗಳನ್ನು ಏಕೆ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದೀಯ?"
12.285.24
प्रत्यक्षमेतद्भवतस्तथाऽन्येषां मनीषिणाम् ।
मया यज्जयलुब्धेन पुरा तप्तं महत्तपः ॥ १२.२८५.२४ ॥
ಇದು ನಿಮಗೂ ಇತರ ಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೂ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿದೆ. ಜಯದ ಲೋಭದಿಂದ ನಾನು ಹಿಂದೆ ಮಹಾ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದೆ.
12.285.25
गन्धानादाय भूतानां रसांश्च विविधानपि ।
अवर्धं त्रीन्समाक्रम्य लोकान्वै स्वेन तेजसा ॥ १२.२८५.२५ ॥
ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಗಂಧಗಳನ್ನೂ ವಿವಿಧ ರಸಗಳನ್ನೂ ಗ್ರಹಿಸಿ, ಮೂರು ಲೋಕಗಳನ್ನು ತನ್ನ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಆಕ್ರಮಿಸಿ, ನಾನು ಮಿತಿಯಿಲ್ಲದವನಾದೆ.
12.285.26
ज्वालामालापरिक्षिप्तो वैहायसगतिस्तथा ।
अजेयः सर्वभूतानामासं नित्यमपेतभीः ॥ १२.२८५.२६ ॥
ಜ್ವಾಲಾಮಾಲೆಯಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದವನಾಗಿ, ಆಕಾಶಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವವನಾಗಿ, ಸರ್ವಭೂತಗಳಿಂದಲೂ ಗೆಲ್ಲಲಾಗದವನಾಗಿ, ಸದಾ ಭಯರಹಿತನಾಗಿದ್ದೆ.
12.285.27
ऐश्वर्यं तपसा प्राप्तं भ्रष्टं तच्च स्वकर्मभिः ।
धृतिमास्थाय भगवन्न शोचामि ततस्त्वहम् ॥ १२.२८५.२७ ॥
ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಪಡೆದ ಐಶ್ವರ್ಯವು ತನ್ನ ಕರ್ಮಗಳಿಂದಲೇ ನಾಶವಾಯಿತು. ಓ ಭಗವಂತನೇ, ಧೈರ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿ ನಾನು ಶೋಕಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
12.285.28
युयुत्सता महेन्द्रेण पुरा सार्धं महात्मना ।
ततो मे भगवान्दृष्टो हरिर्नारायणः प्रभुः ॥ १२.२८५.२८ ॥
ಹಿಂದೆ ಮಹಾತ್ಮ ಮಹೇಂದ್ರನೊಡನೆ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಲು ಬಯಸಿದಾಗ, ಆಗ ಭಗವಾನ್ ಹರಿ ನಾರಾಯಣ ಪ್ರಭು ನನಗೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡನು.
12.285.29
वैकुण्ठः पुरुषोऽनन्तः शुक्लो विष्णुः सनातनः ।
मुञ्जकेशो हरिश्मश्रुः सर्वभूतपितामहः ॥ १२.२८५.२९ ॥
ವೈಕುಂಠ, ಪುರುಷ, ಅನಂತ, ಶುಕ್ಲ, ವಿಷ್ಣು, ಸನಾತನ, ಮುಂಜ ಹುಲ್ಲಿನಂತಹ ಕೂದಲುಳ್ಳವನು, ಕಂದು ಬಣ್ಣದ ಗಡ್ಡವುಳ್ಳವನು, ಸರ್ವಭೂತಗಳ ಪಿತಾಮಹ.
12.285.30
नूनं तु तस्य तपसः सावशेषं ममास्ति वै ।
यदहं प्रष्टुमिच्छामि भवन्तं कर्मणः फलम् ॥ १२.२८५.३० ॥
ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಆ ತಪಸ್ಸಿನ ಉಳಿದ ಭಾಗ ನನ್ನಲ್ಲಿದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಕರ್ಮದ ಫಲವನ್ನು ನಿಮ್ಮಿಂದ ಕೇಳಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ.
12.285.31
ऐश्वर्यं वै महद्ब्रह्मन्वर्णे कस्मिन्प्रतिष्ठितम् ।
निवर्तते चापि पुनः कथमैश्वर्यमुत्तमम् ॥ १२.२८५.३१ ॥
ಬ್ರಹ್ಮನೇ, ಈ ಮಹಾ ಐಶ್ವರ್ಯವು ಯಾವ ವರ್ಣದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ? ಆ ಉತ್ತಮ ಐಶ್ವರ್ಯವು ಮತ್ತೆ ಹೇಗೆ ಹಿಂದಿರುಗುತ್ತದೆ?
12.285.32
भवन्ति कस्माद्भूतानि प्रवर्तन्ते यथा पुनः ।
किं वा फलं परं प्राप्य जीवस्तिष्ठति शाश्वतः ॥ १२.२८५.३२ ॥
ಭೂತಗಳು ಯಾವುದರಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ, ಮತ್ತೆ ಹೇಗೆ ಪ್ರವರ್ತಿಸುತ್ತವೆ? ಅಥವಾ ಪರಮ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆದು ಜೀವವು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಹೇಗೆ ನೆಲೆಸಿರುತ್ತದೆ?
12.285.33
केन वा कर्मणा शक्यमथ ज्ञानेन केन वा ।
ब्रह्मर्षे तत्फलं प्राप्तुं तन्मे व्याख्यातुमर्हसि ॥ १२.२८५.३३ ॥
ಯಾವ ಕರ್ಮದಿಂದ, ಅಥವಾ ಯಾವ ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಆ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯ? ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿಯೇ, ಅದನ್ನು ನನಗೆ ವಿವರಿಸಬೇಕು.
12.285.34
इतीदमुक्तः स मुनिस्तदानीं ।
प्रत्याह यत्तच्छृणु राजसिंह।
मयोच्यमानं पुरुषर्षभ त्व ।
मनन्यचित्तः सह सोदरीयैः ॥ १२.२८५.३४ ॥
ಹೀಗೆ ಕೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಆ ಮುನಿ ಆಗ ಉತ್ತರಿಸಿದರು. ರಾಜಸಿಂಹನೇ, ನಾನು ಹೇಳುವುದನ್ನು ಕೇಳು. ಪುರುಷರ್ಷಭನೇ, ನಿನ್ನ ಸಹೋದರರೊಡನೆ ಏಕಾಗ್ರಚಿತ್ತದಿಂದ ಕೇಳು.