മഹാഭാരതം · അധ്യായം 12.285
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.285.1
धन्याधन्या इति जनाः सर्वेऽस्मान्प्रवदन्त्युत ।
न दुःखिततरः कश्चित्पुमानस्माभिरस्ति ह ॥ १२.२८५.१ ॥
എല്ലാ ജനങ്ങളും ഞങ്ങളെ 'ധന്യർ, ധന്യർ' എന്നു വിളിക്കുന്നു; എന്നാൽ ഞങ്ങളേക്കാൾ ദുഃഖിതനായ ഒരു പുരുഷനുമില്ല.
12.285.2
लोकसंभावितैर्दुःखं यत्प्राप्तं कुरुसत्तम ।
प्राप्य जातिं मनुष्येषु देवैरपि पितामह ॥ १२.२८५.२ ॥
കുരുശ്രേഷ്ഠാ, ലോകം ആദരിക്കുന്ന കർമ്മങ്ങളാലും ദുഃഖം വരുന്നു; പിതാമഹാ, മനുഷ്യരിൽ ജനിച്ച് ദേവന്മാരാലും ദുഃഖം വരുന്നു.
12.285.3
कदा वयं करिष्यामः संन्यासं दुःखभेषजम् ।
दुःखमेतच्छरीराणां धारणं कुरुसत्तम ॥ १२.२८५.३ ॥
ദുഃഖത്തിന് ഔഷധമായ സംന്യാസം ഞങ്ങൾ എപ്പോൾ സ്വീകരിക്കും? കുരുശ്രേഷ്ഠാ, ശരീരങ്ങളെ ധരിക്കുന്നതാണ് ഈ ദുഃഖം.
12.285.4
विमुक्ताः सप्तदशभिर्हेतुभूतैश्च पञ्चभिः ।
इन्द्रियार्थैर्गुणैश्चैव अष्टाभिश्च पितामह ॥ १२.२८५.४ ॥
പിതാമഹാ, പതിനേഴും അഞ്ചു കാരണതത്ത്വങ്ങളും ഇന്ദ്രിയവിഷയങ്ങളും ഗുണങ്ങളും എട്ടും ഇവയിൽനിന്ന് വിമുക്തരായവർ.
12.285.5
न गच्छन्ति पुनर्भावं मुनयः संशितव्रताः ।
कदा वयं गमिष्यामो राज्यं हित्वा परंतप ॥ १२.२८५.५ ॥
കഠിനവ്രതരായ മുനിമാർ പുനർജന്മം പ്രാപിക്കുന്നില്ല. ശത്രുക്കളെ തപിപ്പിക്കുന്നവനേ, രാജ്യം ഉപേക്ഷിച്ച് ഞങ്ങൾ എപ്പോൾ പോകും?
12.285.6
नास्त्यनन्तं महाराज सर्वं सङ्ख्यानगोचरम् ।
पुनर्भावोपि संख्यातो नास्ति किंचिदिहाचलम् ॥ १२.२८५.६ ॥
മഹാരാജാവേ, അനന്തമായി ഒന്നുമില്ല; എല്ലാം സംഖ്യയുടെ പരിധിയിൽ വരുന്നു. പുനർജന്മവും എണ്ണപ്പെട്ടതാണ്; ഇവിടെ ഇളകാത്തതായി ഒന്നുമില്ല.
12.285.7
न चापि गम्यते राजन्नैष दोषः प्रसङ्गतः ।
उद्योगादेव धर्मज्ञाः कालेनैव गमिष्यथ ॥ १२.२८५.७ ॥
രാജാവേ, ഇത് സന്ദർഭവശാൽ വന്ന ദോഷമല്ല. ധർമ്മജ്ഞരേ, പ്രയത്നത്താൽ തന്നെ, കാലമാകുമ്പോൾ നിങ്ങൾ അതിനെ പ്രാപിക്കും.
12.285.8
नेशेऽयं सततं देही नृपते पुण्यपापयोः ।
तत एव समुत्थेन तमसा रुध्यतेऽपि च ॥ १२.२८५.८ ॥
രാജാവേ, ഈ ദേഹി പുണ്യപാപങ്ങളുടെ മേൽ എപ്പോഴും നിയന്ത്രണം പുലർത്തുന്നില്ല. അതിൽനിന്നുതന്നെ ഉയരുന്ന അന്ധകാരത്താൽ അത് തടയപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു.
12.285.9
यथाञ्जनमयो वायुः पुनर्मानःशिलं रजः ।
अनुप्रविश्य तद्वर्णो दृश्यते रञ्जयन्दिशः ॥ १२.२८५.९ ॥
അഞ്ജനം നിറഞ്ഞ കാറ്റോ, മാനഃശിലയുടെ പൊടിയോ, ഉള്ളിൽ കടന്ന് അതേ നിറത്തിൽ കാണപ്പെട്ട് ദിക്കുകളെ നിറം പിടിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ.
12.285.10
तथा कर्मफलैर्देही रञ्जितस्तमसा वृतः ।
विवर्णो वर्णमाश्रित्य देहेषु परिवर्तते ॥ १२.२८५.१० ॥
അതുപോലെ കർമ്മഫലങ്ങളാൽ ചായം പൂശപ്പെട്ട്, അന്ധകാരത്താൽ മൂടപ്പെട്ട ദേഹി, നിറമില്ലാത്തതായാലും ഒരു നിറം സ്വീകരിച്ച് ദേഹങ്ങളിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നു.
12.285.11
ज्ञानेन हि यदा जन्तुरज्ञानप्रभवं तमः ।
व्यपोहति तदा ब्रह्म प्रकाशेत सनातनम् ॥ १२.२८५.११ ॥
ജ്ഞാനത്താൽ, അജ്ഞാനത്തിൽനിന്ന് ജനിച്ച അന്ധകാരത്തെ ജീവി നീക്കുമ്പോൾ, അപ്പോൾ സനാതനമായ ബ്രഹ്മം പ്രകാശിക്കുന്നു.
12.285.12
अयत्नसाध्यं मुनयो वदन्ति ।
चे चापि मुक्तास्तदुपासितव्याः।
त्वया च लोकेन च सामरेण ।
तस्मान्न शाम्यन्ति महर्षिसङ्घाः ॥ १२.२८५.१२ ॥
ഇത് പ്രയത്നമില്ലാതെ നേടാവുന്നതാണെന്ന് മുനിമാർ പറയുന്നു. മുക്തരും അതിനെ ഉപാസിക്കേണ്ടവരാണ്; നീയും ലോകവും ദേവന്മാരോടൊപ്പവും. അതിനാൽ മഹർഷിസംഘങ്ങൾ ശാന്തരാകുന്നില്ല.
12.285.13
अस्मिन्नर्थे पुरा गीतं शृणुष्वैकमना नृप ।
यथा दैत्येन वृत्रेण भ्रष्टैश्वर्येण चेष्टितम् ॥ १२.२८५.१३ ॥
രാജാവേ, ഈ വിഷയത്തിൽ പണ്ടു പാടപ്പെട്ട ഒരു കഥ ഏകാഗ്രമനസ്സോടെ കേൾക്കുക — ഐശ്വര്യം നഷ്ടപ്പെട്ട ദൈത്യനായ വൃത്രൻ എങ്ങനെ പെരുമാറി എന്ന്.
12.285.14
निर्जितेनासहायेन हृतराज्येन भारत ।
अशोचता शत्रुमध्ये बुद्धिमास्थाय केवलाम् ॥ १२.२८५.१४ ॥
ഭാരതാ, പരാജിതനായി, സഹായമില്ലാതെ, രാജ്യം നഷ്ടപ്പെട്ട്, ശത്രുക്കൾക്കിടയിൽ ഒരു ബുദ്ധിമാത്രം ആശ്രയിച്ച് അവൻ ശോകിച്ചില്ല.
12.285.15
भ्रष्टैश्वर्यं पुरा वृत्रमुशना वाक्यमब्रवीत् ।
कच्चित्पराजितस्याद्य न व्यथा तेऽस्ति दानव ॥ १२.२८५.१५ ॥
പണ്ട് ഐശ്വര്യം നഷ്ടപ്പെട്ട വൃത്രനോട് ഉശനസ് പറഞ്ഞു — "ദാനവാ, പരാജിതനായ നിനക്കിന്ന് യാതൊരു വ്യഥയുമില്ലേ?"
12.285.16
सत्येन तपसा चैव विदित्वा संक्षयं ह्यहम् ।
न शोचामि न हृष्यामि भूतानामागतिं गतिम् ॥ १२.२८५.१६ ॥
സത്യത്താലും തപസ്സാലും നാശത്തെ ഞാൻ അറിഞ്ഞിരിക്കുന്നു; അതിനാൽ ജീവികളുടെ വരവിലും പോക്കിലും ഞാൻ ശോകിക്കുന്നില്ല, ഹർഷിക്കുന്നുമില്ല.
12.285.17
कालसंचोदिता जीवा मज्जन्ति नरकेऽवशाः ।
परिहृष्टानि सर्वाणि दिव्यान्याहुर्मनीषिणः ॥ १२.२८५.१७ ॥
കാലത്താൽ പ്രേരിതരായ ജീവികൾ നിസ്സഹായരായി നരകത്തിൽ മുങ്ങുന്നു; ദിവ്യമായതെല്ലാം പോലും ക്ഷയിക്കുമെന്ന് ജ്ഞാനികൾ പറയുന്നു.
12.285.18
क्षपयित्वा तु तं कालं गणितं कालचोदिताः ।
सावशेषेण कालेन संधावन्ति पुनःपुनः ॥ १२.२८५.१८ ॥
എണ്ണപ്പെട്ട ആ കാലത്തെ ക്ഷയിപ്പിച്ച്, കാലത്താൽ പ്രേരിതരായി, ശേഷിക്കുന്ന കാലത്തോടൊപ്പം അവ വീണ്ടും വീണ്ടും ഓടുന്നു.
12.285.19
तिर्यग्योनिसहस्राणि गत्वा नरकमेव च ।
निर्गच्छन्त्यवशा जीवाः कालबन्धनबन्धनाः ॥ १२.२८५.१९ ॥
ആയിരക്കണക്കിന് തിര്യക്ജന്മങ്ങളിലും നരകത്തിലും പോയി, കാലബന്ധനങ്ങളാൽ ബന്ധിതരായ അവശജീവികൾ പുറത്തുവരുന്നു.
12.285.20
एवं संसरमाणानि ह्यहं भूतानि दृष्टवान् ।
यथा कर्म तथा लाभ इति शास्त्रनिदर्शनम् ॥ १२.२८५.२० ॥
ഇങ്ങനെ സംസാരത്തിൽ അലയുന്ന ജീവികളെ ഞാൻ കണ്ടിട്ടുണ്ട്. കർമം എങ്ങനെയോ ഫലവും അങ്ങനെ — ഇതാണ് ശാസ്ത്രനിർദേശം.
12.285.21
तिर्यग्गच्छन्ति नरकं मानुष्यं दैवमेव च ।
सुखदुःखे प्रिये द्वेष्ये चरित्वा पूर्वमेव च ॥ १२.२८५.२१ ॥
അവ തിര്യക്ജന്മത്തിലേക്കും നരകത്തിലേക്കും മനുഷ്യജന്മത്തിലേക്കും ദേവജന്മത്തിലേക്കും പോകുന്നു. മുൻകർമങ്ങളാൽ സുഖദുഃഖങ്ങളും പ്രിയാപ്രിയങ്ങളും അനുഭവിച്ച ശേഷമാണ് ഇങ്ങനെ സംഭവിക്കുന്നത്.
12.285.22
कृतान्तविधिसंयुक्तः सर्वो लोकः प्रपद्यते ।
गतं गच्छन्ति चाध्वानं सर्वभूतानि सर्वदा ॥ १२.२८५.२२ ॥
കൃതാന്തന്റെ (മരണത്തിന്റെ) വിധിയോട് ചേർന്ന ലോകം മുഴുവൻ പോകുന്നു. എല്ലാ ജീവികളും എപ്പോഴും മുൻപേ പോയവർ പോയ വഴിയിലൂടെ പോകുന്നു.
12.285.23
कालसङ्ख्यानसङ्ख्येयं सृष्टिस्थितिपरायणम् ।
तं भाषमाणं भगवानुशना प्रत्यभाषत।
इमान्दुष्टप्रलापांस्त्वं तात कस्मात्प्रभाषते ॥ १२.२८५.२३ ॥
കാലസംഖ്യയാൽ എണ്ണാവുന്നതും സൃഷ്ടിസ്ഥിതികളിൽ ഏർപ്പെട്ടതുമായ വാക്കുകൾ പറയുന്നവനോട് ഭഗവാൻ ഉശനസ് മറുപടി പറഞ്ഞു: "മകനേ, ഈ ദുഷ്ടമായ വൃഥാവാക്കുകൾ നീ എന്തിന് പറയുന്നു?"
12.285.24
प्रत्यक्षमेतद्भवतस्तथाऽन्येषां मनीषिणाम् ।
मया यज्जयलुब्धेन पुरा तप्तं महत्तपः ॥ १२.२८५.२४ ॥
ഇത് നിങ്ങൾക്കും മറ്റു ജ്ഞാനികൾക്കും പ്രത്യക്ഷമാണ്. വിജയത്തിൽ ആർത്തിയുള്ള ഞാൻ മുൻപ് മഹത്തായ തപസ്സ് ചെയ്തിരുന്നു.
12.285.25
गन्धानादाय भूतानां रसांश्च विविधानपि ।
अवर्धं त्रीन्समाक्रम्य लोकान्वै स्वेन तेजसा ॥ १२.२८५.२५ ॥
ജീവികളുടെ ഗന്ധങ്ങളും വിവിധ രസങ്ങളും സ്വീകരിച്ച്, മൂന്നു ലോകങ്ങളെയും സ്വന്തം തേജസ്സുകൊണ്ട് കീഴടക്കി, ഞാൻ അതിരുകളില്ലാത്തവനായി.
12.285.26
ज्वालामालापरिक्षिप्तो वैहायसगतिस्तथा ।
अजेयः सर्वभूतानामासं नित्यमपेतभीः ॥ १२.२८५.२६ ॥
ജ്വാലാമാലയാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടവനും ആകാശമാർഗത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നവനുമായി, സർവഭൂതങ്ങൾക്കും ജയിക്കാനാകാത്തവനായി, എന്നും ഭയരഹിതനായി ഞാൻ ഇരുന്നു.
12.285.27
ऐश्वर्यं तपसा प्राप्तं भ्रष्टं तच्च स्वकर्मभिः ।
धृतिमास्थाय भगवन्न शोचामि ततस्त्वहम् ॥ १२.२८५.२७ ॥
തപസ്സിനാൽ നേടിയ ഐശ്വര്യം സ്വന്തം കർമ്മങ്ങളാൽ നശിച്ചു. ഭഗവാനേ, ധൈര്യം ആശ്രയിച്ച് ഞാൻ ദുഃഖിക്കുന്നില്ല.
12.285.28
युयुत्सता महेन्द्रेण पुरा सार्धं महात्मना ।
ततो मे भगवान्दृष्टो हरिर्नारायणः प्रभुः ॥ १२.२८५.२८ ॥
മുൻപ് മഹാത്മാവായ മഹേന്ദ്രനോടു യുദ്ധം ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിച്ചപ്പോൾ, അപ്പോൾ ഭഗവാൻ ഹരി നാരായണൻ പ്രഭു എനിക്ക് ദർശനം നൽകി.
12.285.29
वैकुण्ठः पुरुषोऽनन्तः शुक्लो विष्णुः सनातनः ।
मुञ्जकेशो हरिश्मश्रुः सर्वभूतपितामहः ॥ १२.२८५.२९ ॥
വൈകുണ്ഠൻ, പുരുഷൻ, അനന്തൻ, ശുക്ലൻ, വിഷ്ണു, സനാതനൻ, മുഞ്ജപ്പുല്ലുപോലെ മുടിയുള്ളവൻ, തവിട്ടുനിറമുള്ള താടിയുള്ളവൻ, സർവഭൂതങ്ങളുടെ പിതാമഹൻ.
12.285.30
नूनं तु तस्य तपसः सावशेषं ममास्ति वै ।
यदहं प्रष्टुमिच्छामि भवन्तं कर्मणः फलम् ॥ १२.२८५.३० ॥
തീർച്ചയായും ആ തപസ്സിന്റെ ശേഷിപ്പ് എന്റെ പക്കലുണ്ട്; അതിനാൽ കർമ്മഫലത്തെക്കുറിച്ച് അങ്ങയോടു ചോദിക്കാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
12.285.31
ऐश्वर्यं वै महद्ब्रह्मन्वर्णे कस्मिन्प्रतिष्ठितम् ।
निवर्तते चापि पुनः कथमैश्वर्यमुत्तमम् ॥ १२.२८५.३१ ॥
ബ്രഹ്മൻ, ഈ മഹത്തായ ഐശ്വര്യം ഏത് വർണത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു? ആ ഉത്തമ ഐശ്വര്യം വീണ്ടും എങ്ങനെ മടങ്ങുന്നു?
12.285.32
भवन्ति कस्माद्भूतानि प्रवर्तन्ते यथा पुनः ।
किं वा फलं परं प्राप्य जीवस्तिष्ठति शाश्वतः ॥ १२.२८५.३२ ॥
ജീവികൾ എവിടെനിന്ന് ഉണ്ടാകുന്നു, വീണ്ടും എങ്ങനെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു? അല്ലെങ്കിൽ പരമഫലം നേടി ജീവൻ ശാശ്വതമായി എങ്ങനെ നിലനിൽക്കുന്നു?
12.285.33
केन वा कर्मणा शक्यमथ ज्ञानेन केन वा ।
ब्रह्मर्षे तत्फलं प्राप्तुं तन्मे व्याख्यातुमर्हसि ॥ १२.२८५.३३ ॥
ഏത് കർമ്മത്താൽ, അല്ലെങ്കിൽ ഏത് ജ്ഞാനത്താൽ ആ ഫലം നേടാൻ കഴിയും? ബ്രഹ്മർഷേ, അത് എനിക്ക് വിശദീകരിച്ചുതന്നാലും.
12.285.34
इतीदमुक्तः स मुनिस्तदानीं ।
प्रत्याह यत्तच्छृणु राजसिंह।
मयोच्यमानं पुरुषर्षभ त्व ।
मनन्यचित्तः सह सोदरीयैः ॥ १२.२८५.३४ ॥
ഇങ്ങനെ ചോദിക്കപ്പെട്ട ആ മുനി അപ്പോൾ മറുപടി പറഞ്ഞു. രാജസിംഹാ, ഞാൻ പറയുന്നത് കേൾക്കുക. പുരുഷർഷഭാ, സഹോദരന്മാരോടൊപ്പം ഏകാഗ്രചിത്തനായി കേൾക്കുക.