Mahābhārata · Adhyāya 12.286
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.286.1
नमस्तस्मै भगवते देवाय प्रभविष्णवे ।
यस्य पृथ्वी तलं तात साकाशं बाहुगोचरः ॥ १२.२८६.१ ॥
Homenaje a aquel dios bienaventurado, el poderoso y omnipotente, hijo querido, cuyo alcance de brazos abarca la base de la tierra y el cielo.
12.286.2
मूर्धा यस्य त्वनन्तं च स्थानं दानवसत्तम ।
तस्याहं ते प्रवक्ष्यामि विष्णोर्माहात्म्यमुत्तमम् ॥ १२.२८६.२ ॥
Mejor de los Dānavas, de aquel cuya cabeza y morada son infinitas, te declararé la suprema grandeza de Viṣṇu.
12.286.3
तयोः संवदतोरेवमाजगाम महामुनिः ।
सनत्कुमारो धमार्त्मा संशयच्छेदनाय वै ॥ १२.२८६.३ ॥
Mientras aquellos dos conversaban de este modo, llegó el gran sabio Sanatkumāra, de alma justa, para disipar sus dudas.
12.286.4
स पूजितोऽसुरेन्द्रेण मुनिनोशनसा तथा ।
निषसादासने राजन्महार्हे मुनिपुङ्गवः ॥ १२.२८६.४ ॥
Así honrado por el señor de los asuras y por el sabio Uśanas, oh rey, aquel mejor de los sabios se sentó en un asiento precioso.
12.286.5
तमासीनं महाप्रज्ञमुशना वाक्यमब्रवीत् ।
ब्रूह्यस्मै दानवेन्दाय विष्णोर्माहात्म्यमुत्तमम् ॥ १२.२८६.५ ॥
A él, sentado allí, el de gran sabiduría, Uśanas dijo estas palabras: "Habla a este señor de los Dānavas de la suprema grandeza de Viṣṇu."
12.286.6
सनत्कुमारस्तु वचः श्रुत्वा प्राह वचोऽर्थवत् ।
विष्णोर्माहात्म्यसंयुक्तं दानवेन्द्राय धीमते ॥ १२.२८६.६ ॥
Sanatkumāra, tras oír esas palabras, habló palabras llenas de sentido, impregnadas de la grandeza de Viṣṇu, al sabio señor de los Dānavas.
12.286.7
शृणु सर्वमिदं दैत्य विष्णोर्माहात्म्यमुत्तमम् ।
विष्णौ जगत्स्थितं सर्वमिति विद्धि परंतप ॥ १२.२८६.७ ॥
Escucha todo esto, demonio, la suprema grandeza de Viṣṇu. Sabe que todo el mundo está establecido en Viṣṇu, oh abrasador de enemigos.
12.286.8
अस्मिन्गच्छन्ति विलयमस्माच्च प्रभवन्त्युत ।
अवत्येष महाबाहुर्भूतग्रामं चराचरम्।
एष चाक्षिपते काले काले च सृजते पुनः ॥ १२.२८६.८ ॥
En él los seres van a la disolución, y de él vuelven a surgir. Este de brazos poderosos protege a la multitud de seres, móviles e inmóviles. Él la retira en su tiempo, y en el tiempo la crea de nuevo.
12.286.9
नैष दानव ते शक्यस्तपसा नैव चेज्यया ।
संप्राप्तुमिन्द्रियाणां तु संयमेनैव शक्यते ॥ १२.२८६.९ ॥
Él no es alcanzable para ti mediante la ascesis, ni tampoco mediante el sacrificio. Solo se alcanza mediante el dominio de los sentidos, oh Dānava.
12.286.10
बाह्ये चाभ्यन्तरे चैव कर्मणा मनसि स्थितः ।
निर्मलीकुरुते बुद्ध्या सोऽमुत्रानन्त्यमश्नुते ॥ १२.२८६.१० ॥
Quien, residiendo en la mente mediante la acción externa e interna, la purifica con el intelecto, alcanza la infinitud en el otro mundo.
12.286.11
यथा हिरण्यकर्ता वै रूप्यमग्नौ विशोधयेत् ।
बहुशोऽतिप्रयत्नेन महताऽऽत्मकृतेन ह ॥ १२.२८६.११ ॥
Así como un orfebre purifica la plata en el fuego, muchas veces, con gran esfuerzo y mediante un método hecho por él mismo.
12.286.12
तद्वज्जातिशतैर्जीवः शुद्ध्यतेऽल्पेन कर्मणा ।
यत्नेन महता चैयवाप्येकजातौ विशुद्ध्यते ॥ १२.२८६.१२ ॥
Así también el ser vivo se purifica a lo largo de cientos de nacimientos mediante una pequeña acción; y con gran esfuerzo se purifica por completo incluso en un solo nacimiento.
12.286.13
लीलयाऽल्पं यथा गात्रात्प्रमृज्यादात्मनो रजः ।
बहुयत्नेन महता दोषनिर्हरणं तथा ॥ १२.२८६.१३ ॥
Como uno quita fácilmente un poco de polvo de su propio cuerpo, así la eliminación de una falta se logra con gran esfuerzo.
12.286.14
यथा चाल्पेन माल्येन वासितं तिलसर्षपम् ।
न मुञ्चति स्वकं गन्धं तथा सूक्ष्मस्य दर्शनम् ॥ १२.२८६.१४ ॥
Como el sésamo y la mostaza perfumados con una pequeña guirnalda no abandonan su propio aroma, así es la percepción de lo sutil.
12.286.15
तदेव बहुभिर्माल्यैर्वास्यमानं पुनः पुनः ।
विमुच्य तं स्वकं गन्धं माल्यगन्धेऽवतिष्ठते ॥ १२.२८६.१५ ॥
Esa misma cosa, perfumada una y otra vez por muchas guirnaldas, tras soltar su propio aroma, permanece en el aroma de las guirnaldas.
12.286.16
एवं जातिशतैर्युक्तो गुणैरेव प्रसङ्गिषु ।
बुद्ध्या निवर्तते दोषो यत्नेनाभ्यासजेन ह ॥ १२.२८६.१६ ॥
Así, el ser unido a cientos de nacimientos permanece en los apegos solo por sus cualidades; por el intelecto, mediante el esfuerzo nacido de la práctica, la falta retrocede.
12.286.17
कर्मणा स्वेन रक्तानि विरक्तानि च दानव ।
यथा कर्मविशेषांश्च प्राप्नुवन्ति तथा शृणु ॥ १२.२८६.१७ ॥
Oh Dānava, por su propia acción los seres se vuelven apegados y desapegados; escucha cómo obtienen las distinciones de la acción.
12.286.18
यथावत्संप्रवर्तन्ते यस्मिंस्तिष्ठति चानिशम् ।
तत्तेऽनुपूर्व्या व्याख्यास्ये तदिहैकमनाः शृणु ॥ १२.२८६.१८ ॥
Aquello en lo que se desenvuelven debidamente y en lo que permanecen constantemente, te lo explicaré en orden; escucha aquí con mente concentrada.
12.286.19
अनादिनिधनः श्रीमान्हरिर्नारायणः प्रभुः ।
देवः सृजति भूतानि स्थावराणि चराणि च ॥ १२.२८६.१९ ॥
Él, que no tiene principio ni fin, el glorioso Hari Nārāyaṇa, señor y dios, crea los seres inmóviles y los móviles.
12.286.20
एष सर्वेषु भूतेषु क्षरश्चाक्षर एव च ।
एकादश विकारात्मा जगत्पिबति रश्मिभिः ॥ १२.२८६.२० ॥
Él es lo perecedero y también lo imperecedero en todos los seres. Teniendo como su naturaleza las once modificaciones, bebe el mundo con sus rayos.
12.286.21
पादौ तस्य महीं विद्धि मूर्धानं दिवमेव च ।
बाहवस्तु दिशो दैत्य श्रोत्रमाकाशमेव च ॥ १२.२८६.२१ ॥
Sabe que la tierra son sus pies y el cielo su cabeza. Oh Daitya, sus brazos son las direcciones, y sus oídos son el espacio.
12.286.22
तस्य तेजोमयः सूर्यो मनश्चन्द्रमसि स्थितम् ।
बुद्धिर्ज्ञानगता नित्यं रसस्त्वप्सु प्रवर्तते ॥ १२.२८६.२२ ॥
Su forma radiante es el sol; su mente reside en la luna. Su intelecto, que alcanza el conocimiento, perdura siempre, y su esencia actúa en las aguas.
12.286.23
भ्रुवोरनन्तरास्तस्य ग्रहा दानवसत्तम ।
नक्षत्रचक्रं नेत्रं च आस्यमग्निं च दानव।
तं विश्वभूतं विश्वादिं परमं विद्धि चेश्वरम् ॥ १२.२८६.२३ ॥
Oh mejor de los Dānavas, justo más allá de sus cejas están los planetas. La rueda de las constelaciones es su ojo, y el fuego es su boca. Oh Dānava, sabe que él es el ser de todos los seres, el origen del universo, el Señor supremo.
12.286.24
रजस्तमश्च सत्वं च विद्धि नारायणात्मकम् ।
सोश्रमाणां मुखं तात कर्मणस्तत्फलं विदुः ॥ १२.२८६.२४ ॥
Sabe que la pasión, la oscuridad y la bondad son de la naturaleza de Nārāyaṇa. Querido hijo, él es el rostro de los que se esfuerzan, y ellos saben que él es también el fruto de la acción.
12.286.25
अकर्मणः फलं चैव स एव परमोऽव्ययः ।
छन्दांसि यस्य रोमाणि ह्यक्षरं च सरस्वती ॥ १२.२८६.२५ ॥
El fruto de la inacción también es él; solo él es supremo e imperecedero. Los Vedas son sus cabellos; la sílaba (Om) y Sarasvatī también son suyos.
12.286.26
बह्वाश्रयो बहुमुखो धर्मो हृदि समाश्रितः ।
स ब्रह्मपरमो धर्मस्तपश्च सदसच्च सः ॥ १२.२८६.२६ ॥
El dharma, de muchos apoyos y muchos rostros, reside firmemente en el corazón. Él es el dharma supremo en Brahman; él es la austeridad, y él es el ser y el no ser.
12.286.27
श्रोत्रशास्त्रग्रहोपेतः षोड्शर्त्विक्क्रतुश्च सः ।
पितामहश्च रुद्रश्च सोऽश्विनौ स पुरंदरः ॥ १२.२८६.२७ ॥
Dotado de la escucha, la escritura y su comprensión, él es el sacrificio con dieciséis sacerdotes oficiantes. Es el abuelo y Rudra; es los dos Aśvin; es Puraṃdara (Indra).
12.286.28
मित्रोऽथ वरुणश्चैव यमोऽथ धनदस्तथा ।
ते पृथग्दर्शनास्तस्य संविदन्ति तथैकताम्।
एकस्य विद्धि देवस्य सर्वं जगदिदं वशे ॥ १२.२८६.२८ ॥
Mitra, Varuṇa, Yama y Dhanada (Kubera) también; son sus apariencias separadas y coinciden en su unidad. Sabe que todo este mundo está bajo el control de ese único dios.
12.286.29
नानाभूतस्य दैत्येन्द्र तस्यैकत्वं वदन्त्यपि ।
जन्तुः पश्यति विज्ञानात्ततः सत्वं प्रकाशते ॥ १२.२८६.२९ ॥
Oh señor de los Daityas, también se habla de su unidad, aunque se haya vuelto múltiple. El ser vivo ve mediante el discernimiento, y entonces brilla el sattva.
12.286.30
संहारविक्षेपसहस्रकोटी ।
स्तिष्ठन्ति जीवाः प्रचरन्ति चान्ये।
प्रजाविसर्गस्य च पारिमाण्यं ।
वापीसहस्राणि बहूनि दैत्य ॥ १२.२८६.३० ॥
Miles de millones de seres vivos permanecen en la disolución y la dispersión, y otros se mueven. La medida de la emisión de criaturas es igual. Oh Daitya, son como muchos miles de pozos.
12.286.31
वाप्यः पुनर्योजनविस्तृतास्ताः ।
क्रोशं च गम्भीरतयाऽवगाढाः।
आयामतः पञ्चशताश्च सर्वाः ।
प्रत्येकशो योजनतः प्रवृद्धाः ॥ १२.२८६.३१ ॥
Aquellos estanques, de nuevo, tenían un yojana de ancho y se hundían un krośa en profundidad; en longitud eran todos quinientos, cada uno extendido por un yojana.
12.286.32
वाप्या जलं क्षिप्यति वालकोट्या ।
त्वह्ना सकृच्चाप्यथ न द्वितीयम्।
तासां क्षये विद्धि परं विसर्गं ।
संहारमेकं च तथा प्रजानाम् ॥ १२.२८६.३२ ॥
Si se saca agua de un estanque con la punta de un cabello, una vez al día y nunca una segunda vez, sabe que en su agotamiento está la suprema emisión de los seres, y una disolución.
12.286.33
षड्जीववर्णाः परमं प्रमाणं ।
कृष्णो धूम्रो नीलमथास्य मध्यम्।
रक्तं पुनः सह्यतरं सुखं तु ।
हारिद्रवर्णं सुसुखं च शुक्लम् ॥ १२.२८६.३३ ॥
Los seis colores de vida son la medida suprema: negro, color humo y azul, y su término medio; luego rojo, más soportable y agradable; el amarillo como cúrcuma, muy agradable; y el blanco.
12.286.34
परं तु शुक्लं विमलं विशोकं ।
गतक्लमं सिद्ध्यति दानवेन्द्र।
गत्वा तु योनिप्रभवाणि दैत्य ।
सहस्रशः सिद्धिमुपैति जीवः ॥ १२.२८६.३४ ॥
Pero, blanco y puro, libre de pesar y de fatiga, alcanza la perfección, señor de los dānavas. Luego, oh daitya, habiendo salido de los nacimientos de los vientres, el ser vivo alcanza la perfección mil veces.
12.286.35
गतिं च यां दर्शनमाह देवो ।
गत्वा शुभं दर्शनमेव चापि।
गतिः पुनर्वर्णकृता प्रजानां ।
वर्णस्तथा कालकृतोऽसुरेन्द्र ॥ १२.२८६.३५ ॥
La vía y la visión que habló el dios permanecen incluso tras alcanzar la visión auspiciosa; de nuevo, la vía de los seres está hecha por sus colores, y el color también está hecho por el tiempo, señor de los asuras.
12.286.36
शतं सहस्राणि चतुर्दशेह ।
परा गतिर्जीवगणस्य दैत्य।
आरोहणं तत्कृतमेव विद्धि ।
स्थानं तथा निःसरणं च तेषाम् ॥ १२.२८६.३६ ॥
Aquí hay catorce cientos de miles. Oh Daitya, ese es el curso supremo de la multitud de seres vivos. Sabe que también su ascenso es hecho por ello, y asimismo su morada y su salida.
12.286.37
योऽस्मादथ भ्रश्यति कालयोगा ।
त्कृष्णे वर्णे तिष्ठति सर्वकृष्टे।
अतिप्रसक्तो निरयाच्च दैत्य ।
ततस्ततः संपरिवर्तते च ॥ १२.२८६.३७ ॥
Quien por la conjunción del tiempo cae desde esto, permanece en el color oscuro, el más bajo de todos; oh Daitya, excesivamente apegado al infierno, da vueltas una y otra vez.
12.286.38
कृष्णस्य वर्णस्य गतिर्निकुष्टा ।
स मज्जते नरके पच्यमानः।
स्थानं तथा दुर्गतिभिस्तु तस्य ।
प्रजाविसर्गान्सुबहून्वदन्ति ॥ १२.२८६.३८ ॥
La vía del color oscuro es vil; se hunde, cocinado en el infierno. Su morada también es con destinos funestos; de las muchas emanaciones de criaturas, así hablan.
12.286.39
शतं सहस्राणि ततश्चरित्वा ।
प्राप्नोति वर्णं हरितं तु पश्चात्।
स चैव तस्मिन्निवसत्यनिशो ।
युगक्षयं तमसा संवृतात्मा ॥ १२.२८६.३९ ॥
Tras vagar cien mil (años), después alcanza el color verde; y en él habita sin cesar, hasta la disolución de la edad, con el alma envuelta en oscuridad.
12.286.40
स वै यदा सत्वगुणेन युक्त ।
स्तमो व्यपोहन्घटते स्वबुद्ध्या।
स लोहितं वर्णमुपैति नीला ।
न्मनुष्यलोके परिवर्तते च ॥ १२.२८६.४० ॥
Cuando él, dotado de la cualidad de sattva, disipa la oscuridad y se esfuerza por su propio intelecto, entonces alcanza el color rojo; también el azul, y en el mundo de los hombres da vueltas.
12.286.41
स तत्र संहारविसर्गमेकं ।
स्वकर्मजैर्बन्धनैः क्लिश्यमानः।
ततः स हारिद्रमुपैति वर्णं ।
संहारविक्षेपशते व्यतीते ॥ १२.२८६.४१ ॥
Allí, una vez, atormentado por las ataduras nacidas de sus propias acciones, en un ciclo de disolución y emanación, adquiere entonces un color amarillo como la cúrcuma, cuando han pasado cien ciclos de disolución y dispersión.
12.286.42
हारिद्रवर्णस्तु प्रजाविसर्गा ।
त्सहस्रशस्तिष्ठति संचरन्वै।
अविप्रमुक्तो निरये च दैत्य ।
ततः सहस्राणि दशापराणि ॥ १२.२८६.४२ ॥
Aquel de color cúrcuma vaga durante miles de creaciones de seres, sin liberarse en el infierno, oh demonio; luego diez mil más.
12.286.43
गतीः सहस्राणि च पञ्च तस्य ।
चत्वारि संवर्तकृतानि चैव।
विमुक्तमेनं निरयाच्च विद्धि ।
सर्वेषु चान्येषु च संभवेषु ॥ १२.२८६.४३ ॥
Sus rumbos son cinco mil, y cuatro producidos por las disoluciones cósmicas; sabe que es liberado del infierno, y en todos los demás nacimientos también.
12.286.44
स देवलोके विहरत्यभीक्ष्णं ।
ततश्च्युतो मानुषतामुपैति
संहारविक्षेपशतानि चाष्टौ ।
मर्त्येषु तिष्ठन्नमृतत्वमेवि ॥ १२.२८६.४४ ॥
Habita constantemente en el mundo de los dioses; luego, caído, alcanza el estado humano; tras ochocientos ciclos de disolución y dispersión, permaneciendo entre los mortales, alcanza la inmortalidad.
12.286.45
सोऽस्मादय भ्रश्यति कालयोगा ।
त्कृष्णे तले तिष्ठति सर्वकृष्टे।
यथा त्वयं सिध्यति जीवलोक ।
स्तत्तेऽभिधास्याम्यसुरप्रवीर ॥ १२.२८६.४५ ॥
Por la unión del tiempo cae de esto; permanece en ese fondo oscuro, arrastrado por todos. Cómo se consuma esto en el mundo de los seres vivos, te lo declararé, oh mejor de los asuras.
12.286.46
दैवानि स व्यूहशतानि सप्त ।
रक्तो हरिद्रोऽथ तथैव शुक्लः।
संश्रित्य संधावति शुक्लमेत ।
मष्टावरानर्च्यतमान्स लोकान्। ॥ १२.२८६.४६ ॥
Él posee setecientas disposiciones divinas. Roja, amarilla como la cúrcuma, y asimismo blanca; apoyándose en lo blanco, corre hacia adelante en esta dirección y va a los ocho mundos inferiores, los más venerables.
12.286.47
अष्टौ च षष्टिं च शतानि चैव ।
मनोविरुद्धानि महाद्युतीनाम्।
शुक्लस्य वर्णस्य परा गतिर्या ।
त्रीण्येव रुद्धानि महानुभाव ॥ १२.२८६.४७ ॥
Ocho, y sesenta, y cientos, contrarios a la mente, de los de gran resplandor; del color blanco el camino supremo, del cual solo tres están bloqueados, oh tú de gran poder.
12.286.48
संहाराविक्षेपमनिष्टमेकं ।
चत्वारि चान्यानि वसत्यनीशः।
षष्ठस्य वर्णस्य परा गतिर्या ।
सिद्धावसिद्धस्य गतक्लमस्यर ॥ १२.२८६.४८ ॥
Destrucción y dispersión, una no deseada; y otras cuatro habitan sin poder. Del sexto color el camino supremo, en la realización, del no realizado, del libre de fatiga…
12.286.49
ततो महान्मानुषतामुपैति ॥ १२.२८६.४९ ॥
Entonces el grande alcanza la humanidad.
12.286.50
तस्मादुपावृत्य ततः क्रमेण ।
सोग्रेण संतिष्ठति भूतसर्गम्।
स सप्तकृत्वश्च परैति लोका ।
न्संहारविक्षेपकृतप्रवासः ॥ १२.२८६.५० ॥
Por tanto, habiendo vuelto, luego en orden, con el feroz permanece en la creación de los seres; siete veces va a los mundos, con un exilio causado por la destrucción y la dispersión.
12.286.51
देवस्य विष्णोः परमस्य चैव ॥ १२.२८६.५१ ॥
Del dios Viṣṇu, y también del supremo.
12.286.52
संहारकाले परदिग्धकाया ।
ब्रह्माणमायान्ति सदा प्रजाहि।
चेष्टात्मनो देवगणाश्च सर्वे ।
ये ब्रह्मलोके ह्यमराः स्म तेऽपि ॥ १२.२८६.५२ ॥
En el tiempo de la disolución, los de cuerpo ungido con lo supremo siempre van a Brahmā: las criaturas, los seres activos, todas las multitudes de dioses y los inmortales que estaban en el mundo de Brahmā, también ellos.
12.286.53
प्रजानिसर्गे तु स शेषकाले ।
स्थानानि स्वान्येव सरन्ति जीवाः।
निःशेषतस्तत्पदं वान्ति चान्ते ।
सर्वे देवा ये सदृशा मनुष्याः ॥ १२.२८६.५३ ॥
Pero en la emanación de las criaturas y en el tiempo restante, los seres van a sus propios lugares; al final alcanzan por completo ese estado: todos los dioses y los hombres semejantes a ellos.
12.286.54
ये तु च्युताः सिद्धलोकात्क्रमेण ।
तेषां गतिं यान्ति यथाऽऽनुपूर्व्या।
जीवाः परे तद्बलवेषरूपाः ।
स्वकं विधिं यान्ति विषर्ययेण ॥ १२.२८६.५४ ॥
Pero quienes han caído en orden desde el mundo de los perfectos, su camino sigue en debida sucesión; los seres vivos supremos, con esa fuerza, forma y apariencia, alcanzan su propio destino, incluso en orden inverso.
12.286.55
स यावदेवास्ति सशेषभुक्तिः ।
प्रजाश्च देव्यौ च तथैव शुक्ले।
तावत्तदङ्गेषु विशुद्धभावः ।
संयम्य पञ्चेन्द्रियरूपमेतत् ॥ १२.२८६.५५ ॥
Mientras exista aquel goce restante, así duran las criaturas y las dos diosas, igualmente en la quincena clara; mientras tanto permanece un estado puro en sus miembros. Habiendo dominado esta forma de los cinco sentidos —
12.286.56
नारायणस्येह बलं मया ते ॥ १२.२८६.५६ ॥
La fuerza de Nārāyaṇa aquí te la he contado.
12.286.57
एवं गते मे न विषादोस्ति कश्चि ।
त्सम्यक्च पश्यामि वचस्तथैतत्।
श्रुत्वा तु ते वाचमदीनसत्व ।
विकल्मषोस्म्यद्य तथा विपाष्मा ॥ १२.२८६.५७ ॥
Habiendo sucedido así, no tengo ninguna aflicción. Veo que tu palabra es correcta. Habiendo oído tu palabra de ánimo firme, ahora estoy libre de mancha y de pecado.
12.286.58
तस्मिज्जगत्सर्वमिदं प्रतिष्ठितम् ॥ १२.२८६.५८ ॥
En él está establecido todo este mundo.
12.286.59
एवमुक्त्वा स कौन्तेय वृत्रः प्राणानवासृजत् ।
योजयित्वा तथाऽऽत्मानं परं स्थानमवाप्तवान् ॥ १२.२८६.५९ ॥
Hijo de Kuntī, habiendo dicho esto, Vṛtra exhaló sus alientos vitales; habiendo unido así su yo al yoga, alcanzó el estado supremo.
12.286.60
अयं स भगवान्देवः पितामह जनार्दनः ।
सनत्कुमारो वृत्राय यत्तदाख्यातवान्पुरा ॥ १२.२८६.६० ॥
Abuelo, este es aquel bienaventurado dios Janārdana, quien en otro tiempo, como Sanatkumāra, se lo declaró a Vṛtra.
12.286.61
मूलस्थायी स भगवान्स्वेनानन्तेन तेजसा ।
तत्स्थः सृजति तान्भावानात्मरूपान्महामनाः ॥ १२.२८६.६१ ॥
Aquel bienaventurado, que reside en la raíz, con su propio esplendor infinito, residiendo en él, el magnánimo crea aquellos seres que tienen su propia forma.
12.286.62
तुरीयांशेन तस्येमं विद्धि केशवमच्युतम् ।
तुरीयांशेन ब्रह्माणं तस्य विद्धि महात्मनः।
तुरीयार्धेन लोकांस्त्रीन्भावयत्येव बुद्धिमान् ॥ १२.२८६.६२ ॥
Sabe que este inmutable Keśava es por una cuarta parte de él; sabe que Brahmā es por una cuarta parte de aquel magnánimo; por la mitad de una cuarta parte el sabio sostiene los tres mundos.
12.286.63
अर्वाक्स्थितस्तु यः स्थायी कल्पान्ते परिवर्तते ।
स शेते भगवानप्सु योऽसावतिबलः प्रभुः।
तान्विघाता प्रसन्नात्मा लोकांश्चरति शाश्वतान् ॥ १२.२८६.६३ ॥
Aquel que permanece abajo y cambia al final de un kalpa, ese bienaventurado Señor duerme en las aguas, el Señor de inmenso poder. El sustentador de mente serena recorre aquellos mundos eternos.
12.286.64
सर्वाण्यशून्यानि करोत्यनन्तः ।
सनातनः संचरते च लोकान्।
स चानिरुद्धः सृजते महात्मा ।
तत्स्थं जगत्सर्वमिदं विचित्रम् ॥ १२.२८६.६४ ॥
El Infinito hace que todas las cosas estén llenas; el Eterno recorre los mundos. Aquel magnánimo Aniruddha crea, y todo este mundo maravilloso reside en Él.
12.286.65
वृत्रेण परमार्थज्ञ दृष्टा मन्येत्मनो गतिः ।
सुखात्तस्मात्स सुखितो न शोचति पितामह ॥ १२.२८६.६५ ॥
Oh conocedor de la verdad suprema, uno debe pensar, habiendo visto por medio de Vṛtra el curso del yo. Por ello él, feliz en la felicidad, no se aflige, oh abuelo.
12.286.66
शुक्लः शुक्लाभिजातीयः साध्यो नावर्ततेऽनघ ।
तिर्यग्गतेश्च निर्मुक्तो निरयाच्च पितामह ॥ १२.२८६.६६ ॥
Oh sin mácula, el de nacimiento luminoso y puro, el alcanzable, no regresa; se libera del camino animal, y del infierno también, oh abuelo.
12.286.67
हारिद्रवर्णे रक्ते वा वर्तमानस्तु पार्थिव ।
तिर्यगेवानुपश्येत कर्मभिस्तामसैर्वृतः ॥ १२.२८६.६७ ॥
Oh rey, quien permanece en el estado color azafrán o rojo, envuelto por acciones tamásicas, sólo ve la condición animal, hacia abajo.
12.286.68
वयं तु भृशमापन्ना रक्ताः कष्टाः सुखेऽसुखे ।
कां गतिं प्रतिपत्स्यामो नीलां कृष्णाधमामथ ॥ १२.२८६.६८ ॥
Nosotros, profundamente caídos, teñidos de pasión y afligidos en el placer y en el dolor, ¿qué destino alcanzaremos: el azul oscuro, o el negro y el más bajo?
12.286.69
शुद्धाभिजनसंपन्नाः पाण्डवाः संशितव्रताः ।
विहत्य देवलोकेषु पुनर्मानुषमेध्यथ ॥ १२.२८६.६९ ॥
Pāṇḍavas, dotados de linaje puro y firmes en vuestros votos, habiendo ido a los mundos de los dioses, volveréis de nuevo al mundo humano.
12.286.70
प्रजाविसर्गं च सुखेन लोके ।
प्रेत्यान्येदेहेषु सुखानि भुक्त्वा।
सुखेन संयास्यथ सिद्धसङ्ख्यां ।
मा वो भयं भवतु न वोऽस्तु पापम् ॥ १२.२८६.७० ॥
Continuando felizmente la descendencia en el mundo, y tras la muerte disfrutando de placeres en otros cuerpos, iréis felizmente a la compañía de los perfectos. Que no tengáis temor, y que no os alcance el mal.