Mahābhārata · Adhyāya 12.287
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.287.1
अहो धर्मिष्ठता तस्य वृत्रस्यामिततेजसः ।
यस्य विज्ञानमतुलं विष्णोर्भक्तिश्च तादृशी ॥ १२.२८७.१ ॥
¡Oh, qué grande era la rectitud de aquel Vṛtra de esplendor sin límites, cuyo conocimiento era incomparable y cuya devoción a Viṣṇu era igualmente tal!
12.287.2
दुर्विज्ञेयमिदं तस्य विष्णोरमिततेजसः ।
कथं वा राजशार्दूल पदं तु ज्ञातवानसौ ॥ १२.२८७.२ ॥
¡Oh tigre entre los reyes! Este misterio del Viṣṇu de esplendor sin límites es difícil de comprender. ¿Cómo llegó él a conocer aquel estado?
12.287.3
भवता कथितं ह्येतच्छ्रद्दधे चाहमच्युत ।
भूयश्च मे समुत्पन्ना बुद्धिरव्यक्तदर्शना ॥ १२.२८७.३ ॥
¡Oh Acyuta! Creo en lo que has dicho; sin embargo, de nuevo ha surgido en mi mente una duda de naturaleza oscura.
12.287.4
कथं विनिहतो वृत्रः शक्रेण भरतर्षभ ।
धार्मिको विष्णुभक्तश्च तत्त्वज्ञश्च तदन्वये ॥ १२.२८७.४ ॥
¡Oh toro de los Bharatas! ¿Cómo fue Vṛtra muerto por Indra? Era justo, devoto de Viṣṇu y conocedor de la verdad, y tales eran también sus descendientes.
12.287.5
एतन्मे संशयं ब्रूहि पृच्छते भरतर्षभ ।
वृत्रः स राजशार्दूल यथा शक्रेण निर्जितः ॥ १२.२८७.५ ॥
¡Oh toro de los Bharatas! Explícame esta duda mía, pues pregunto: ¡oh tigre entre los reyes!, ¿cómo fue Vṛtra vencido por Indra?
12.287.6
यथा चैवाभवद्युद्धं तच्चाचक्ष्व पितामह ।
विस्तरेण महाबाहो परं कौतूहलं हि मे ॥ १२.२८७.६ ॥
Abuelo, describe con detalle cómo se produjo aquella batalla; ¡oh de brazos poderosos!, mi curiosidad al respecto es en verdad grande.
12.287.7
रथेनेन्द्रः प्रयातो वै सार्धं सुरगणैः पुरा ।
ददर्शाथाग्रतो वृत्रं धिष्ठितं पर्वतोपमम् ॥ १२.२८७.७ ॥
En tiempos antiguos Indra partió en su carro junto a las huestes de los dioses. Entonces vio ante sí a Vṛtra, que estaba de pie como una montaña.
12.287.8
योजनानां शतान्यूर्ध्वं पञ्चोन्छ्रितमरिंदम् ।
शतानि विस्तरेणाथ त्रीणि चाभ्यधिकानि वै ॥ १२.२८७.८ ॥
¡Oh domador de enemigos! Se alzaba quinientos yojanas de altura, y en anchura medía más de trescientos yojanas.
12.287.9
तत्प्रेक्ष्य तादृशं रूपं त्रैलोक्येनापि दुर्जयम् ।
वृत्रस्य देवाः संत्रस्ता न शान्तिमुपलेभिरे ॥ १२.२८७.९ ॥
Al ver aquella forma de Vṛtra, invencible incluso para los tres mundos, los dioses se llenaron de terror y no hallaron paz.
12.287.10
शक्रस्य तु तदा राजन्नूरुस्तम्भो व्यजायत ।
भयाद्वृत्रस्य सहसा दृष्ट्वा तद्रूपमुत्तमम् ॥ १२.२८७.१० ॥
Oh rey, entonces, por el miedo al ver aquella suprema forma de Vṛtra, la parálisis se apoderó de repente de los muslos de Indra.
12.287.11
ततो नादः समभवद्वादित्राणां च निःस्वनः ।
देवासुराणां सर्वेषां तस्मिन्युद्धे ह्युपस्थिते ॥ १२.२८७.११ ॥
Entonces, cuando aquella batalla comenzó, surgió un estruendo de los instrumentos y un clamor de todos los dioses y demonios.
12.287.12
अथ वृत्रस्य कौरव्य दृष्ट्वा शक्रमवस्थितम् ।
न संभ्रमो न भीः काचिदास्था वा समजायत ॥ १२.२८७.१२ ॥
Entonces, oh descendiente de Kuru, Vṛtra vio a Indra de pie frente a él, pero en él no surgió agitación alguna, ni miedo, ni resolución.
12.287.13
ततः समभवद्युद्धं त्रैलोक्यस्य भयंकरम् ।
शक्रस्य च सुरेन्द्रस्य वृत्रस्य च महात्मनः ॥ १२.२८७.१३ ॥
Entonces surgió una batalla terrible para los tres mundos, entre Śakra, señor de los dioses, y el magnánimo Vṛtra.
12.287.14
असिभिः पट्टसैः शूलैः शक्तितोमरम्रुद्गरैः ।
शिलाभिर्विविधाभिश्च कार्मुकैश्च महास्वनैः ॥ १२.२८७.१४ ॥
Con espadas, sables, lanzas, jabalinas, mazas, piedras de muchas clases y arcos de gran estruendo.
12.287.15
अस्त्रैश्च विविर्धौर्दिव्यैः पावकोल्काभिरेव च ।
देवासुरैस्ततः सैन्यैः सर्वमासीत्समाकुलम् ॥ १२.२८७.१५ ॥
Con diversas armas divinas y antorchas de fuego; entonces todo quedó sumido en la confusión por los ejércitos de dioses y asuras.
12.287.16
पितामहपुरोगाश्च सर्वे देवगणास्तदा ।
ऋषयश्च महाभागास्तद्युद्धं द्रष्टुमागमन् ॥ १२.२८७.१६ ॥
Entonces todas las huestes de dioses, encabezadas por el Abuelo (Brahmā), y los sabios de gran fortuna vinieron a presenciar aquella batalla.
12.287.17
विमानाग्र्यैर्महाराज सिद्धाश्च भरतर्षभ ।
गन्धर्वाश्च विमानाग्रैरप्सरोभिः समागमन् ॥ १२.२८७.१७ ॥
Oh gran rey, oh toro de los Bharatas, los Siddhas llegaron en los mejores carros celestiales, y los Gandharvas en carros junto a las Apsarás.
12.287.18
ततोऽन्तरिक्षमावृत्य वृत्रो धर्मभूतां वरः ।
अश्मवर्षेण देवेन्द्रं सर्वतः समवाकिरत् ॥ १२.२८७.१८ ॥
Entonces Vṛtra, el mejor de los justos, cubriendo el cielo, cubrió por todas partes al señor de los dioses con una lluvia de piedras.
12.287.19
ततो देवगणाः क्रुद्धाः सर्वतः शरवृष्टिभिः ।
अश्मवर्षमपोहन्त वृत्रप्रेरितमाहवे ॥ १२.२८७.१९ ॥
Entonces los dioses, encolerizados, por todas partes con lluvias de flechas apartaron en la batalla la lluvia de piedras lanzada por Vṛtra.
12.287.20
वृत्रस्तु कुरुशार्दूल महामायो महाबलः ।
मोहयामास देवेन्द्रं मायायुद्धेन सर्वशः ॥ १२.२८७.२० ॥
Pero Vṛtra, tigre entre los Kurus, de gran poder ilusorio y gran fuerza, confundió al señor de los dioses por todos lados con una batalla de ilusión.
12.287.21
तस्य वृत्रार्दितस्याथ मोह आसीच्छतक्रतोः ।
रथन्तरेण तं तत्र वसिष्ठः समबोधयत् ॥ १२.२८७.२१ ॥
Entonces, afligido por Vṛtra, sobrevino el aturdimiento a Indra, el de cien sacrificios; allí Vasiṣṭha lo despertó por completo con el Rathantara.
12.287.22
देवश्रेष्ठोऽस्ति देवेन्द्र दैत्यासुरनिबर्हण ।
त्रैलोक्यबलसंयुक्तः कस्माच्छक्र विषीदसि ॥ १२.२८७.२२ ॥
Eres el mejor de los dioses, señor de los dioses, destructor de los Daityas y Asuras, dotado con la fuerza de los tres mundos; ¿por qué, oh Śakra, te desesperas?
12.287.23
एष ब्रह्मा च विष्णुश्च शिवश्चैव जगत्पतिः ।
सोमश्च भगवान्देवः सर्वे च परमर्षयः ॥ १२.२८७.२३ ॥
Aquí están Brahmā, Viṣṇu y Śiva, señor del mundo, el bendito dios Soma, y todos los grandes sabios.
12.287.24
समुद्विग्नं समीक्ष्य त्वां स्वस्तीत्यूचुर्जयाय ते ।
मा कार्षीः कश्मलं शक्र कश्चिदेवेतरो यथा।
आर्यां युद्धे मतिं कृत्वा जहि शत्रून्सुराधिप ॥ १२.२८७.२४ ॥
Al verte muy turbado, te desearon 'que te vaya bien' para la victoria: no caigas en la desesperanza, oh Śakra, como cualquier otro; decídete a una noble conducta en la batalla y mata a los enemigos, oh señor de los dioses.
12.287.25
एष लोकगुरुस्त्र्यक्षः सर्वलोकनमस्कृतः ।
निरीक्षते त्वां भगवांस्त्यज मोहं सुराधिप ॥ १२.२८७.२५ ॥
Este maestro de los mundos, el de tres ojos, reverenciado por todos los mundos, te está mirando. Abandona tu ilusión, señor de los dioses.
12.287.26
एते ब्रह्मर्षयश्चैव बृहस्पतिपुरोगमाः ।
स्तवेन शक्र दिव्येन स्तुवन्ति त्वां जयाय वै ॥ १२.२८७.२६ ॥
Estos sabios brahmanes, encabezados por Bṛhaspati, te alaban, oh Śakra, con himnos divinos, para la victoria.
12.287.27
एवं संबोध्यमानस्य वसिष्ठेन महात्मना ।
अतीव वासवस्यासीद्बलमुत्तमतेजसः ॥ १२.२८७.२७ ॥
Cuando el magnánimo Vasiṣṭha lo hubo así despertado, la fuerza de Vāsava se volvió inmensa, el de supremo esplendor.
12.287.28
ततो बुद्धिमुपागम्य भगवान्पाकशासनः ।
योगेन महता युक्तस्तां मायां व्यपकर्षत ॥ १२.२८७.२८ ॥
Entonces el bienaventurado Pākaśāsana, recobrado el juicio y dotado de gran yoga, disipó aquella ilusión.
12.287.29
ततोऽङ्गिरः सुतः श्रीमांस्ते चैव सुमहर्षयः ।
दृष्ट्वा वृत्रस्य विक्रान्तुमुपागम्य महेश्वरम् ॥ १२.२८७.२९ ॥
Entonces el glorioso hijo de Aṅgiras y aquellos grandes sabios, viendo el valor de Vṛtra, se acercaron al Gran Señor.
12.287.30
ऊचुर्वृत्रविनाशार्थं लोकानां हितकाम्यया ।
ततो भगवतस्तेजो ज्वरो भूत्वा जगत्पतेः ॥ १२.२८७.३० ॥
Para la destrucción de Vṛtra, deseando el bien de los mundos, hablaron. Entonces el esplendor del bienaventurado señor del mundo se convirtió en fiebre.
12.287.31
समाविशत्तदा रौद्रं वृत्रं लोकपतिं तदा ।
विष्णुश्च भगवान्देवः सर्वलोकाभिपूजितः ॥ १२.२८७.३१ ॥
Entonces entró en el feroz Vṛtra, señor de los mundos, y también el bendito dios Viṣṇu, adorado por todos los mundos, entró en él.
12.287.32
ऐन्द्रं समाविशुद्वज्रं लोकसंरक्षणे रतः ।
ततो बृहस्पतिर्धीमानुपागम्य शतक्रतुम्।
वसिष्ठश्च महातेजाः सर्वे च परमर्षयः ॥ १२.२८७.३२ ॥
El rayo de Indra entró en él, empeñado en proteger a los mundos. Entonces el sabio Bṛhaspati se acercó a Śatakratu, y también el gran Vasiṣṭha y todos los sabios supremos.
12.287.33
ते समासाद्य वरदं वासवं लोकपूजितम् ।
ऊचुरेकाग्रमनसो जहि वृत्रमिति प्रभो ॥ १२.२८७.३३ ॥
Habiéndose acercado a Vāsava, el otorgador de dones, adorado por los mundos, dijeron con mente unánime: '¡Oh señor, mata a Vṛtra!'
12.287.34
एष वृत्रो महाञ्शक्रे बलेन महता वृतः ।
विश्वात्मा सर्वगश्चैव बहुमायश्च विश्रुतः ॥ १२.२८७.३४ ॥
Este gran Vṛtra, rodeado de un poderoso ejército frente a Indra, es renombrado como el alma de todo, omnipresente y de muchas ilusiones.
12.287.35
तदेनमसुरश्रेष्ठं त्रैलोक्येनापि दुर्जयम् ।
जहि त्वं योगमास्थाय मावमंस्थाः सुरेश्वर ॥ १२.२८७.३५ ॥
Por tanto, mata a este mejor de los asuras, difícil de vencer incluso para los tres mundos. Recurre al yoga, y no lo menosprecies, oh señor de los dioses.
12.287.36
अनेन हि तपस्तप्तं बलार्थममराधिप ।
षष्टिं वर्षसहस्राणि ब्रह्मा चास्मै वरं ददौ ॥ १२.२८७.३६ ॥
Por fuerza practicó austeridades durante sesenta mil años, oh señor de los inmortales, y Brahmā le concedió un don.
12.287.37
महत्त्वं योगिनां चैव महामायत्वमेव च ।
महाबलत्वं च तथा तेजश्चाग्र्यं सुरेश्वर ॥ १२.२८७.३७ ॥
La grandeza de los yoguis, el gran poder de māyā, la gran fuerza y el resplandor supremo, oh señor de los dioses.
12.287.38
एतत्त्वां मामकं तेजः समाविशति वासव ।
वृत्रमेवं त्ववध्यं तं वज्रेण जहि दानवम् ॥ १२.२८७.३८ ॥
Este mi resplandor entra en ti, oh Vāsava. Así, con el rayo, mata a aquel dānava Vṛtra, que no puede ser abatido.
12.287.39
भगवंस्त्वत्प्रसादेन दितिजं सुदुरासदम् ।
वज्रेण निहनिष्यामि पश्यतस्ते सुरर्षभ ॥ १२.२८७.३९ ॥
Oh bienaventurado, por tu gracia mataré con el rayo a ese daitya, tan difícil de alcanzar, mientras tú observas, oh toro entre los dioses.
12.287.40
आविश्यमाने दैत्ये तु ज्वरेणाथ महासुरे ।
देवतानामृषीणां च हर्षान्नादो महानभूत् ॥ १२.२८७.४० ॥
Mientras la fiebre entraba en el daitya, el gran asura, un gran estruendo surgió por la alegría de los dioses y los sabios.
12.287.41
ततो दुन्दुभयश्चैव शङ्ख्याश्च सुमहास्वनाः ।
मुरजा डिण्डिभाश्चैव प्रावाद्यन्त सहस्रशः ॥ १२.२८७.४१ ॥
Entonces tambores y caracolas de gran estruendo, y tambores murajas y ḍiṇḍimas, sonaron por miles.
12.287.42
असुराणां तु सर्वेषां स्मृतिलोपो महानभूत् ।
मायानाशश्च बलवान्क्षणेन समपद्यत ॥ १२.२८७.४२ ॥
Sobre todos los asuras sobrevino una gran pérdida de la memoria, y su poderosa ilusión fue destruida en un instante.
12.287.43
तमाविष्टमथो ज्ञात्वा ऋषयो देवतास्तथा ।
स्तुवन्तः शक्नमीशानं तथा प्राचोदयन्नपि ॥ १२.२८७.४३ ॥
Al saber que estaba poseído, los sabios y los dioses, alabando a Śakra e Īśāna, también lo impulsaron.
12.287.44
रथस्थस्य हि शक्रस्य युद्धकाले महात्मनः ।
ऋषिभिः स्तूयमानस्य रूपमासीन्सुदुर्दृशम् ॥ १२.२८७.४४ ॥
La forma del magnánimo Śakra, de pie en su carro en el momento de la batalla y alabado por los sabios, era sumamente difícil de contemplar.