ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 12.287
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.287.1
अहो धर्मिष्ठता तस्य वृत्रस्यामिततेजसः ।
यस्य विज्ञानमतुलं विष्णोर्भक्तिश्च तादृशी ॥ १२.२८७.१ ॥
ਅਹੋ! ਅਮਿਤ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਉਸ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਦੀ ਧਰਮਨਿਸ਼ਠਾ ਕਿੰਨੀ ਮਹਾਨ ਸੀ! ਉਸਦਾ ਗਿਆਨ ਅਤੁਲ ਸੀ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਪ੍ਰਤੀ ਉਸਦੀ ਭਗਤੀ ਵੀ ਐਸੀ ਹੀ ਸੀ।
12.287.2
दुर्विज्ञेयमिदं तस्य विष्णोरमिततेजसः ।
कथं वा राजशार्दूल पदं तु ज्ञातवानसौ ॥ १२.२८७.२ ॥
ਹੇ ਰਾਜਸ਼ਾਰਦੂਲ! ਅਮਿਤ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਇਹ ਰਹੱਸ ਸਮਝਣਾ ਔਖਾ ਹੈ; ਉਸਨੇ ਉਹ ਪਦ ਕਿਵੇਂ ਜਾਣਿਆ?
12.287.3
भवता कथितं ह्येतच्छ्रद्दधे चाहमच्युत ।
भूयश्च मे समुत्पन्ना बुद्धिरव्यक्तदर्शना ॥ १२.२८७.३ ॥
ਹੇ ਅਚੁਤ! ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਕਿਹਾ ਮੈਂ ਉਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਧਾ ਰੱਖਦਾ ਹਾਂ; ਫਿਰ ਵੀ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਸਪਸ਼ਟ ਸੰਸ਼ਯ ਉਪਜਿਆ ਹੈ।
12.287.4
कथं विनिहतो वृत्रः शक्रेण भरतर्षभ ।
धार्मिको विष्णुभक्तश्च तत्त्वज्ञश्च तदन्वये ॥ १२.२८७.४ ॥
ਹੇ ਭਰਤਰਿਸ਼ਭ! ਧਾਰਮਿਕ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਭਗਤ ਅਤੇ ਤੱਤਵਗਿਆਨੀ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ, ਜਿਸਦੇ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੀ ਐਸੇ ਹੀ ਲੋਕ ਸਨ, ਇੰਦਰ ਦੁਆਰਾ ਕਿਵੇਂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ?
12.287.5
एतन्मे संशयं ब्रूहि पृच्छते भरतर्षभ ।
वृत्रः स राजशार्दूल यथा शक्रेण निर्जितः ॥ १२.२८७.५ ॥
ਹੇ ਭਰਤਰਿਸ਼ਭ! ਪੁੱਛਣ ਵਾਲੇ ਮੈਨੂੰ ਮੇਰਾ ਇਹ ਸੰਸ਼ਯ ਦੱਸੋ; ਹੇ ਰਾਜਸ਼ਾਰਦੂਲ, ਉਹ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਇੰਦਰ ਦੁਆਰਾ ਕਿਵੇਂ ਜਿੱਤਿਆ ਗਿਆ?
12.287.6
यथा चैवाभवद्युद्धं तच्चाचक्ष्व पितामह ।
विस्तरेण महाबाहो परं कौतूहलं हि मे ॥ १२.२८७.६ ॥
ਹੇ ਪਿਤਾਮਹ! ਉਹ ਯੁੱਧ ਕਿਵੇਂ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸੋ; ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੋ, ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਉਤਸੁਕਤਾ ਹੈ।
12.287.7
रथेनेन्द्रः प्रयातो वै सार्धं सुरगणैः पुरा ।
ददर्शाथाग्रतो वृत्रं धिष्ठितं पर्वतोपमम् ॥ १२.२८७.७ ॥
ਪਹਿਲਾਂ ਇੰਦਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਰੱਥ ਉੱਤੇ ਨਿਕਲਿਆ। ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪਰਬਤ ਵਰਗਾ ਖੜ੍ਹਾ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਵੇਖਿਆ।
12.287.8
योजनानां शतान्यूर्ध्वं पञ्चोन्छ्रितमरिंदम् ।
शतानि विस्तरेणाथ त्रीणि चाभ्यधिकानि वै ॥ १२.२८७.८ ॥
ਹੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਵਾਲੇ! ਉਹ ਪੰਜ ਸੌ ਯੋਜਨ ਉੱਚਾ ਉੱਠਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ; ਅਤੇ ਚੌੜਾਈ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਸੌ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਯੋਜਨ ਸੀ।
12.287.9
तत्प्रेक्ष्य तादृशं रूपं त्रैलोक्येनापि दुर्जयम् ।
वृत्रस्य देवाः संत्रस्ता न शान्तिमुपलेभिरे ॥ १२.२८७.९ ॥
ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਵੀ ਅਜਿੱਤ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਦਾ ਉਹ ਰੂਪ ਵੇਖ ਕੇ ਦੇਵਤੇ ਡਰ ਗਏ; ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾ ਮਿਲੀ।
12.287.10
शक्रस्य तु तदा राजन्नूरुस्तम्भो व्यजायत ।
भयाद्वृत्रस्य सहसा दृष्ट्वा तद्रूपमुत्तमम् ॥ १२.२८७.१० ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ! ਉਦੋਂ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਦਾ ਉਹ ਉੱਤਮ ਰੂਪ ਵੇਖ ਕੇ ਡਰ ਨਾਲ ਇੰਦਰ ਦੀਆਂ ਪੱਟਾਂ ਅਚਾਨਕ ਜਕੜੀਆਂ ਗਈਆਂ।
12.287.11
ततो नादः समभवद्वादित्राणां च निःस्वनः ।
देवासुराणां सर्वेषां तस्मिन्युद्धे ह्युपस्थिते ॥ १२.२८७.११ ॥
ਉਸ ਜੰਗ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਸਭਨਾਂ ਦੇ ਵਾਜਿਆਂ ਦਾ ਨਾਦ ਅਤੇ ਗਰਜਨਾ ਉੱਠੀ।
12.287.12
अथ वृत्रस्य कौरव्य दृष्ट्वा शक्रमवस्थितम् ।
न संभ्रमो न भीः काचिदास्था वा समजायत ॥ १२.२८७.१२ ॥
ਹੇ ਕੌਰਵ੍ਯ! ਫਿਰ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਨੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜ੍ਹੇ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ; ਉਸ ਵਿੱਚ ਨਾ ਕੋਈ ਘਬਰਾਹਟ, ਨਾ ਡਰ, ਨਾ ਕੋਈ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਇਰਾਦਾ ਜਾਗਿਆ।
12.287.13
ततः समभवद्युद्धं त्रैलोक्यस्य भयंकरम् ।
शक्रस्य च सुरेन्द्रस्य वृत्रस्य च महात्मनः ॥ १२.२८७.१३ ॥
ਫਿਰ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਡਰਾਉਣ ਵਾਲੀ ਲੜਾਈ ਛਿੜ ਪਈ — ਸ਼ਕ੍ਰ, ਦੇਵਰਾਜ ਅਤੇ ਮਹਾਤਮਾ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਵਿਚਕਾਰ।
12.287.14
असिभिः पट्टसैः शूलैः शक्तितोमरम्रुद्गरैः ।
शिलाभिर्विविधाभिश्च कार्मुकैश्च महास्वनैः ॥ १२.२८७.१४ ॥
ਤਲਵਾਰਾਂ, ਪੱਟਿਸਾਂ, ਸ਼ੂਲਾਂ, ਸ਼ਕਤੀਆਂ, ਤੋਮਰਾਂ, ਗਦਾਵਾਂ, ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਪੱਥਰਾਂ ਅਤੇ ਉੱਚੀ ਟੰਕਾਰ ਵਾਲੇ ਧਨੁਸ਼ਾਂ ਨਾਲ।
12.287.15
अस्त्रैश्च विविर्धौर्दिव्यैः पावकोल्काभिरेव च ।
देवासुरैस्ततः सैन्यैः सर्वमासीत्समाकुलम् ॥ १२.२८७.१५ ॥
ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਿਵ ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਅਤੇ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਉਲਕਾਵਾਂ ਨਾਲ; ਤਦ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦੀਆਂ ਸੈਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਵਿਆਕੁਲ ਹੋ ਗਿਆ।
12.287.16
पितामहपुरोगाश्च सर्वे देवगणास्तदा ।
ऋषयश्च महाभागास्तद्युद्धं द्रष्टुमागमन् ॥ १२.२८७.१६ ॥
ਫਿਰ ਪਿਤਾਮਹ (ਬ੍ਰਹਮਾ) ਨੂੰ ਅਗੇ ਰੱਖ ਕੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਗਣ ਅਤੇ ਮਹਾਭਾਗ ਰਿਸ਼ੀ ਉਹ ਲੜਾਈ ਵੇਖਣ ਆਏ।
12.287.17
विमानाग्र्यैर्महाराज सिद्धाश्च भरतर्षभ ।
गन्धर्वाश्च विमानाग्रैरप्सरोभिः समागमन् ॥ १२.२८७.१७ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ! ਹੇ ਭਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ! ਸਿੱਧ ਉੱਤਮ ਵਿਮਾਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਗੰਧਰਵ ਵਿਮਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਸਹਿਤ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ।
12.287.18
ततोऽन्तरिक्षमावृत्य वृत्रो धर्मभूतां वरः ।
अश्मवर्षेण देवेन्द्रं सर्वतः समवाकिरत् ॥ १२.२८७.१८ ॥
ਫਿਰ ਧਰਮਾਤਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਨੇ ਅਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਢਕ ਲਿਆ ਅਤੇ ਦੇਵੇਂਦਰ ਉੱਤੇ ਹਰ ਪਾਸਿਓਂ ਪੱਥਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।
12.287.19
ततो देवगणाः क्रुद्धाः सर्वतः शरवृष्टिभिः ।
अश्मवर्षमपोहन्त वृत्रप्रेरितमाहवे ॥ १२.२८७.१९ ॥
ਤਦ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਦੇਵਗਣਾਂ ਨੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਵੱਲੋਂ ਭੇਜੀ ਪੱਥਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨੂੰ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ।
12.287.20
वृत्रस्तु कुरुशार्दूल महामायो महाबलः ।
मोहयामास देवेन्द्रं मायायुद्धेन सर्वशः ॥ १२.२८७.२० ॥
ਹੇ ਕੁਰੂਆਂ ਦੇ ਸ਼ੇਰ, ਮਹਾਮਾਇਆਵੀ ਅਤੇ ਮਹਾਬਲੀ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਨੇ ਮਾਇਆ ਯੁੱਧ ਨਾਲ ਦੇਵੇਂਦਰ ਨੂੰ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੋਹਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
12.287.21
तस्य वृत्रार्दितस्याथ मोह आसीच्छतक्रतोः ।
रथन्तरेण तं तत्र वसिष्ठः समबोधयत् ॥ १२.२८७.२१ ॥
ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਉਸ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੂ ਨੂੰ ਤਦ ਮੋਹ ਆ ਗਿਆ; ਉੱਥੇ ਵਸਿਸ਼ਟ ਨੇ ਰਥੰਤਰ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਜਗਾਇਆ।
12.287.22
देवश्रेष्ठोऽस्ति देवेन्द्र दैत्यासुरनिबर्हण ।
त्रैलोक्यबलसंयुक्तः कस्माच्छक्र विषीदसि ॥ १२.२८७.२२ ॥
ਹੇ ਦੇਵੇਂਦਰ, ਤੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੈਂ; ਦੈਂਤਾਂ ਅਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈਂ; ਤਿੰਨੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੈਂ। ਹੇ ਸ਼ਕ੍ਰ, ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਵਿਸ਼ਾਦ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈਂ?
12.287.23
एष ब्रह्मा च विष्णुश्च शिवश्चैव जगत्पतिः ।
सोमश्च भगवान्देवः सर्वे च परमर्षयः ॥ १२.२८७.२३ ॥
ਇਹ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਸ਼ਿਵ, ਜਗਤ ਦਾ ਸੁਆਮੀ, ਭਗਵਾਨ ਸੋਮ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਪਰਮ ਰਿਸ਼ੀ ਹਨ।
12.287.24
समुद्विग्नं समीक्ष्य त्वां स्वस्तीत्यूचुर्जयाय ते ।
मा कार्षीः कश्मलं शक्र कश्चिदेवेतरो यथा।
आर्यां युद्धे मतिं कृत्वा जहि शत्रून्सुराधिप ॥ १२.२८७.२४ ॥
ਤੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਵਿਆਕੁਲ ਵੇਖ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਿੱਤ ਲਈ ਤੈਨੂੰ 'ਸ੍ਵਸਤਿ' ਆਖਿਆ। ਹੇ ਸ਼ਕ੍ਰ, ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵਾਂਗ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਨਾ ਕਰ; ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਆਰਿਆ ਨਿਸ਼ਚੇ ਨਾਲ ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰ, ਹੇ ਸੁਰਾਧਿਪ।
12.287.25
एष लोकगुरुस्त्र्यक्षः सर्वलोकनमस्कृतः ।
निरीक्षते त्वां भगवांस्त्यज मोहं सुराधिप ॥ १२.२८७.२५ ॥
ਲੋਕਗੁਰੂ ਤ੍ਰਿਅੱਖੇ, ਸਰਬ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਨਮਸਕਾਰੇ ਗਏ ਭਗਵਾਨ ਤੈਨੂੰ ਵੇਖ ਰਹੇ ਹਨ। ਹੇ ਸੁਰਾਧਿਪ, ਮੋਹ ਤਿਆਗ ਦੇ।
12.287.26
एते ब्रह्मर्षयश्चैव बृहस्पतिपुरोगमाः ।
स्तवेन शक्र दिव्येन स्तुवन्ति त्वां जयाय वै ॥ १२.२८७.२६ ॥
ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੱਗੇ ਹਨ ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਰਸ਼ੀ, ਹੇ ਸ਼ਕ੍ਰ, ਦਿਵ੍ਯ ਸਤੁਤੀ ਨਾਲ ਜਿੱਤ ਲਈ ਤੇਰੀ ਉਸਤਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
12.287.27
एवं संबोध्यमानस्य वसिष्ठेन महात्मना ।
अतीव वासवस्यासीद्बलमुत्तमतेजसः ॥ १२.२८७.२७ ॥
ਮਹਾਤਮਾ ਵਸਿਸ਼ਟ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਗਾਏ ਜਾਣ ਤੇ ਵਾਸਵ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਬਲ ਆ ਗਿਆ।
12.287.28
ततो बुद्धिमुपागम्य भगवान्पाकशासनः ।
योगेन महता युक्तस्तां मायां व्यपकर्षत ॥ १२.२८७.२८ ॥
ਫਿਰ ਬੁੱਧੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਭਗਵਾਨ ਪਾਕਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਮਹਾਨ ਯੋਗ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਮਾਇਆ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
12.287.29
ततोऽङ्गिरः सुतः श्रीमांस्ते चैव सुमहर्षयः ।
दृष्ट्वा वृत्रस्य विक्रान्तुमुपागम्य महेश्वरम् ॥ १२.२८७.२९ ॥
ਫਿਰ ਅੰਗਿਰਸ ਦਾ ਸ੍ਰੀਮਾਨ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਉਹ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਦਾ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵੇਖ ਕੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਕੋਲ ਗਏ।
12.287.30
ऊचुर्वृत्रविनाशार्थं लोकानां हितकाम्यया ।
ततो भगवतस्तेजो ज्वरो भूत्वा जगत्पतेः ॥ १२.२८७.३० ॥
ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਦੇ ਨਾਸ਼ ਲਈ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਭਲੇ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ। ਫਿਰ ਜਗਤਪਤੀ ਭਗਵਾਨ ਦਾ ਤੇਜ ਜ੍ਵਰ ਬਣ ਗਿਆ।
12.287.31
समाविशत्तदा रौद्रं वृत्रं लोकपतिं तदा ।
विष्णुश्च भगवान्देवः सर्वलोकाभिपूजितः ॥ १२.२८७.३१ ॥
ਫਿਰ ਭਿਆਨਕ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਵਿੱਚ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਉਸ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਇਆ। ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਦੇਵ ਵਿਸ਼ਨੂੰ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪੂਜਿਤ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ (ਉਸ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਏ).
12.287.32
ऐन्द्रं समाविशुद्वज्रं लोकसंरक्षणे रतः ।
ततो बृहस्पतिर्धीमानुपागम्य शतक्रतुम्।
वसिष्ठश्च महातेजाः सर्वे च परमर्षयः ॥ १२.२८७.३२ ॥
ਇੰਦਰ ਦਾ ਵਜ੍ਰ ਉਸ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਇਆ; ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਫਿਰ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੂ (ਇੰਦਰ) ਕੋਲ ਗਏ, ਅਤੇ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਪਰਮ ਰਿਸ਼ੀ (ਵੀ ਗਏ).
12.287.33
ते समासाद्य वरदं वासवं लोकपूजितम् ।
ऊचुरेकाग्रमनसो जहि वृत्रमिति प्रभो ॥ १२.२८७.३३ ॥
ਉਹ ਵਰਦਾਤਾ, ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪੂਜਿਤ ਵਾਸਵ (ਇੰਦਰ) ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਇਕਾਗਰ ਮਨ ਨਾਲ ਬੋਲੇ — 'ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਮਾਰੋ।'
12.287.34
एष वृत्रो महाञ्शक्रे बलेन महता वृतः ।
विश्वात्मा सर्वगश्चैव बहुमायश्च विश्रुतः ॥ १२.२८७.३४ ॥
ਇਹ ਮਹਾਨ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ, ਇੰਦਰ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਵੱਡੇ ਬਲ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ; ਸਰਬਾਤਮਾ, ਸਰਬਵਿਆਪੀ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਮਾਇਆ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।
12.287.35
तदेनमसुरश्रेष्ठं त्रैलोक्येनापि दुर्जयम् ।
जहि त्वं योगमास्थाय मावमंस्थाः सुरेश्वर ॥ १२.२८७.३५ ॥
ਇਸ ਲਈ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਵੀ ਅਜਿੱਤ ਇਸ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੂੰ ਯੋਗ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ ਮਾਰ; ਹੇ ਸੁਰੇਸ਼ਵਰ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਿਗੂਣਾ ਨਾ ਸਮਝ।
12.287.36
अनेन हि तपस्तप्तं बलार्थममराधिप ।
षष्टिं वर्षसहस्राणि ब्रह्मा चास्मै वरं ददौ ॥ १२.२८७.३६ ॥
ਬਲ ਲਈ ਇਸਨੇ ਸੱਠ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤਪ ਕੀਤਾ, ਹੇ ਅਮਰਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ; ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਵਰ ਦਿੱਤਾ।
12.287.37
महत्त्वं योगिनां चैव महामायत्वमेव च ।
महाबलत्वं च तथा तेजश्चाग्र्यं सुरेश्वर ॥ १२.२८७.३७ ॥
ਯੋਗੀਆਂ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ, ਮਹਾਮਾਇਆ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਮਹਾਬਲ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਤੇਜ, ਹੇ ਸੁਰੇਸ਼ਵਰ।
12.287.38
एतत्त्वां मामकं तेजः समाविशति वासव ।
वृत्रमेवं त्ववध्यं तं वज्रेण जहि दानवम् ॥ १२.२८७.३८ ॥
ਹੇ ਵਾਸਵ, ਮੇਰਾ ਇਹ ਤੇਜ ਤੇਰੇ ਅੰਦਰ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਅਵਧ ਦਾਨਵ ਵ੍ਰਿਤਰ ਨੂੰ ਵਜ੍ਰ ਨਾਲ ਮਾਰ।
12.287.39
भगवंस्त्वत्प्रसादेन दितिजं सुदुरासदम् ।
वज्रेण निहनिष्यामि पश्यतस्ते सुरर्षभ ॥ १२.२८७.३९ ॥
ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਉਸ ਦੁਰਜਯ ਦਿਤਿਜ ਨੂੰ ਮੈਂ ਵਜ੍ਰ ਨਾਲ ਮਾਰਾਂਗਾ, ਤੇਰੇ ਵੇਖਦਿਆਂ, ਹੇ ਸੁਰਰਿਸ਼ਭ।
12.287.40
आविश्यमाने दैत्ये तु ज्वरेणाथ महासुरे ।
देवतानामृषीणां च हर्षान्नादो महानभूत् ॥ १२.२८७.४० ॥
ਉਸ ਦੈਂਤ ਮਹਾਸੁਰ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਤਾਪ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਨਾਦ ਉੱਠਿਆ।
12.287.41
ततो दुन्दुभयश्चैव शङ्ख्याश्च सुमहास्वनाः ।
मुरजा डिण्डिभाश्चैव प्रावाद्यन्त सहस्रशः ॥ १२.२८७.४१ ॥
ਫਿਰ ਦੁੰਦੁਭੀਆਂ, ਅਤਿ ਗਰਜਦੇ ਸੰਖ, ਮੁਰਜ ਅਤੇ ਡਿੰਡਿਮ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਾਰ ਵੱਜਣ ਲੱਗੇ।
12.287.42
असुराणां तु सर्वेषां स्मृतिलोपो महानभूत् ।
मायानाशश्च बलवान्क्षणेन समपद्यत ॥ १२.२८७.४२ ॥
ਸਾਰੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਸਮ੍ਰਿਤੀ-ਲੋਪ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਬਲਵਾਨ ਮਾਇਆ ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਨਾਸ ਹੋ ਗਈ।
12.287.43
तमाविष्टमथो ज्ञात्वा ऋषयो देवतास्तथा ।
स्तुवन्तः शक्नमीशानं तथा प्राचोदयन्नपि ॥ १२.२८७.४३ ॥
उसे आविष्ट जानकर ऋषियों और देवताओं ने इंद्र और ईशान की स्तुति करते हुए उसे भी प्रेरित किया।
12.287.44
रथस्थस्य हि शक्रस्य युद्धकाले महात्मनः ।
ऋषिभिः स्तूयमानस्य रूपमासीन्सुदुर्दृशम् ॥ १२.२८७.४४ ॥
ਯੁੱਧਕਾਲ ਵਿੱਚ ਰਥ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਮਹਾਤਮਾ ਸ਼ਕ੍ਰ ਦਾ ਰੂਪ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸਤੁਤ ਹੁੰਦਿਆਂ, ਵੇਖਣਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਸੀ।