ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 12.287
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.287.1
अहो धर्मिष्ठता तस्य वृत्रस्यामिततेजसः ।
यस्य विज्ञानमतुलं विष्णोर्भक्तिश्च तादृशी ॥ १२.२८७.१ ॥
ଅହୋ! ଅମିତ ତେଜସ୍ୱୀ ସେହି ବୃତ୍ରଙ୍କ ଧର୍ମନିଷ୍ଠା କେତେ ମହାନ ଥିଲା! ତାଙ୍କର ଜ୍ଞାନ ଅତୁଳନୀୟ ଥିଲା ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପ୍ରତି ଭକ୍ତି ମଧ୍ୟ ସେପରି ଥିଲା।
12.287.2
दुर्विज्ञेयमिदं तस्य विष्णोरमिततेजसः ।
कथं वा राजशार्दूल पदं तु ज्ञातवानसौ ॥ १२.२८७.२ ॥
ହେ ରାଜଶାର୍ଦୂଳ! ଅମିତ ତେଜସ୍ୱୀ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଏହି ରହସ୍ୟ ବୁଝିବା କଠିନ; ସେ ସେହି ପଦ କିପରି ଜାଣିଲେ?
12.287.3
भवता कथितं ह्येतच्छ्रद्दधे चाहमच्युत ।
भूयश्च मे समुत्पन्ना बुद्धिरव्यक्तदर्शना ॥ १२.२८७.३ ॥
ହେ ଅଚ୍ୟୁତ! ଆପଣ ଯାହା କହିଲେ ତାହାରେ ମୁଁ ଶ୍ରଦ୍ଧା ରଖେ; ତଥାପି ମୋ ମନରେ ପୁଣି ଏକ ଅସ୍ପଷ୍ଟ ସଂଶୟ ଜାତ ହୋଇଛି।
12.287.4
कथं विनिहतो वृत्रः शक्रेण भरतर्षभ ।
धार्मिको विष्णुभक्तश्च तत्त्वज्ञश्च तदन्वये ॥ १२.२८७.४ ॥
ହେ ଭରତର୍ଷଭ! ଧାର୍ମିକ, ବିଷ୍ଣୁଭକ୍ତ ଓ ତତ୍ତ୍ୱଜ୍ଞ ବୃତ୍ର, ଯାହାର ବଂଶରେ ମଧ୍ୟ ସେପରି ଲୋକ ଥିଲେ, ସେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କିପରି ହତ ହେଲା?
12.287.5
एतन्मे संशयं ब्रूहि पृच्छते भरतर्षभ ।
वृत्रः स राजशार्दूल यथा शक्रेण निर्जितः ॥ १२.२८७.५ ॥
ହେ ଭରତର୍ଷଭ! ପଚାରୁଥିବା ମୋତେ ଏହି ସଂଶୟ କୁହନ୍ତୁ; ହେ ରାଜଶାର୍ଦୂଳ, ସେ ବୃତ୍ର ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କିପରି ପରାଜିତ ହେଲା?
12.287.6
यथा चैवाभवद्युद्धं तच्चाचक्ष्व पितामह ।
विस्तरेण महाबाहो परं कौतूहलं हि मे ॥ १२.२८७.६ ॥
ହେ ପିତାମହ! ସେହି ଯୁଦ୍ଧ କିପରି ହେଲା ତାହା ବିସ୍ତାରରେ କୁହନ୍ତୁ; ହେ ମହାବାହୋ, ସେଥିପ୍ରତି ମୋର ବହୁତ କୌତୂହଳ।
12.287.7
रथेनेन्द्रः प्रयातो वै सार्धं सुरगणैः पुरा ।
ददर्शाथाग्रतो वृत्रं धिष्ठितं पर्वतोपमम् ॥ १२.२८७.७ ॥
ପୂର୍ବେ ଇନ୍ଦ୍ର ଦେବଗଣଙ୍କ ସହ ରଥରେ ବାହାରିଥିଲେ। ତା'ପରେ ସେ ନିଜ ସମ୍ମୁଖରେ ପର୍ବତ ପରି ଠିଆ ହୋଇଥିବା ବୃତ୍ରକୁ ଦେଖିଲେ।
12.287.8
योजनानां शतान्यूर्ध्वं पञ्चोन्छ्रितमरिंदम् ।
शतानि विस्तरेणाथ त्रीणि चाभ्यधिकानि वै ॥ १२.२८७.८ ॥
ହେ ଶତ୍ରୁଦମନ! ସେ ପାଞ୍ଚ ଶହ ଯୋଜନ ଉଚ୍ଚ ହୋଇ ଠିଆ ହୋଇଥିଲା; ଓ ବିସ୍ତାରରେ ତିନି ଶହରୁ ଅଧିକ ଯୋଜନ ଥିଲା।
12.287.9
तत्प्रेक्ष्य तादृशं रूपं त्रैलोक्येनापि दुर्जयम् ।
वृत्रस्य देवाः संत्रस्ता न शान्तिमुपलेभिरे ॥ १२.२८७.९ ॥
ତ୍ରିଲୋକରେ ମଧ୍ୟ ଅଜେୟ ବୃତ୍ରଙ୍କର ସେହି ରୂପ ଦେଖି ଦେବତାମାନେ ଭୀତ ହେଲେ; ସେମାନେ ଶାନ୍ତି ପାଇଲେ ନାହିଁ।
12.287.10
शक्रस्य तु तदा राजन्नूरुस्तम्भो व्यजायत ।
भयाद्वृत्रस्य सहसा दृष्ट्वा तद्रूपमुत्तमम् ॥ १२.२८७.१० ॥
ହେ ରାଜନ୍! ସେତେବେଳେ ବୃତ୍ରଙ୍କର ସେହି ଉତ୍ତମ ରୂପ ଦେଖି ଭୟରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଊରୁ ହଠାତ୍ ଅଚଳ ହୋଇଗଲା।
12.287.11
ततो नादः समभवद्वादित्राणां च निःस्वनः ।
देवासुराणां सर्वेषां तस्मिन्युद्धे ह्युपस्थिते ॥ १२.२८७.११ ॥
ସେହି ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେବାରୁ ଦେବ ଓ ଅସୁର ସମସ୍ତଙ୍କ ବାଦ୍ୟର ନାଦ ଓ ଗର୍ଜନ ଉଠିଲା।
12.287.12
अथ वृत्रस्य कौरव्य दृष्ट्वा शक्रमवस्थितम् ।
न संभ्रमो न भीः काचिदास्था वा समजायत ॥ १२.२८७.१२ ॥
ହେ କୌରବ୍ୟ! ତା'ପରେ ବୃତ୍ର ସମ୍ମୁଖରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଦେଖିଲା; ତା'ଠାରେ ନା ଘବରାହଟ, ନା ଭୟ, ନା କୌଣସି ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପ ଜାଗିଲା।
12.287.13
ततः समभवद्युद्धं त्रैलोक्यस्य भयंकरम् ।
शक्रस्य च सुरेन्द्रस्य वृत्रस्य च महात्मनः ॥ १२.२८७.१३ ॥
ତା'ପରେ ତ୍ରିଲୋକକୁ ଭୟଭୀତ କରୁଥିବା ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା — ଶକ୍ର, ଦେବେନ୍ଦ୍ର ଓ ମହାତ୍ମା ବୃତ୍ରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ।
12.287.14
असिभिः पट्टसैः शूलैः शक्तितोमरम्रुद्गरैः ।
शिलाभिर्विविधाभिश्च कार्मुकैश्च महास्वनैः ॥ १२.२८७.१४ ॥
ଖଡ୍ଗ, ପଟ୍ଟିଶ, ଶୂଳ, ଶକ୍ତି, ତୋମର, ଗଦା, ନାନା ପ୍ରକାର ପଥର ଓ ମହାଶବ୍ଦକାରୀ ଧନୁରେ।
12.287.15
अस्त्रैश्च विविर्धौर्दिव्यैः पावकोल्काभिरेव च ।
देवासुरैस्ततः सैन्यैः सर्वमासीत्समाकुलम् ॥ १२.२८७.१५ ॥
ବିବିଧ ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଅଗ୍ନି-ଉଲ୍କାରେ; ସେତେବେଳେ ଦେବାସୁର ସେନାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସବୁ ବ୍ୟାକୁଳ ହେଲା।
12.287.16
पितामहपुरोगाश्च सर्वे देवगणास्तदा ।
ऋषयश्च महाभागास्तद्युद्धं द्रष्टुमागमन् ॥ १२.२८७.१६ ॥
ସେତେବେଳେ ପିତାମହ (ବ୍ରହ୍ମା)ଙ୍କୁ ଅଗ୍ରଣୀ କରି ସମସ୍ତ ଦେବଗଣ ଓ ମହାଭାଗ ଋଷିମାନେ ସେହି ଯୁଦ୍ଧ ଦେଖିବାକୁ ଆସିଲେ।
12.287.17
विमानाग्र्यैर्महाराज सिद्धाश्च भरतर्षभ ।
गन्धर्वाश्च विमानाग्रैरप्सरोभिः समागमन् ॥ १२.२८७.१७ ॥
ହେ ମହାରାଜ! ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ! ସିଦ୍ଧଗଣ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବିମାନରେ, ଗନ୍ଧର୍ବଗଣ ବିମାନରେ ଅପ୍ସରାଙ୍କ ସହିତ ଏକତ୍ର ହେଲେ।
12.287.18
ततोऽन्तरिक्षमावृत्य वृत्रो धर्मभूतां वरः ।
अश्मवर्षेण देवेन्द्रं सर्वतः समवाकिरत् ॥ १२.२८७.१८ ॥
ତା'ପରେ ଧର୍ମାତ୍ମାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୃତ୍ର ଆକାଶକୁ ଆବୃତ କରି ଦେବେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଉପରେ ସବୁ ଆଡ଼ୁ ପଥରର ବର୍ଷା ବର୍ଷାଇଲା।
12.287.19
ततो देवगणाः क्रुद्धाः सर्वतः शरवृष्टिभिः ।
अश्मवर्षमपोहन्त वृत्रप्रेरितमाहवे ॥ १२.२८७.१९ ॥
ଏବେ କ୍ରୁଦ୍ଧ ଦେବଗଣ ସବୁଦିଗରୁ ଶରବର୍ଷଣ ଦ୍ୱାରା ଯୁଦ୍ଧରେ ବୃତ୍ରଙ୍କ ପ୍ରେରିତ ପ୍ରସ୍ତରବର୍ଷଣକୁ ଦୂର କଲେ।
12.287.20
वृत्रस्तु कुरुशार्दूल महामायो महाबलः ।
मोहयामास देवेन्द्रं मायायुद्धेन सर्वशः ॥ १२.२८७.२० ॥
ହେ କୁରୁଶାର୍ଦ୍ଦୂଳ, ମହାମାୟାବୀ ଓ ମହାବଳ ବୃତ୍ର ମାୟାଯୁଦ୍ଧ ଦ୍ୱାରା ଦେବେନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସବୁପ୍ରକାରେ ମୋହିତ କଲେ।
12.287.21
तस्य वृत्रार्दितस्याथ मोह आसीच्छतक्रतोः ।
रथन्तरेण तं तत्र वसिष्ठः समबोधयत् ॥ १२.२८७.२१ ॥
ବୃତ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୀଡ଼ିତ ସେହି ଶତକ୍ରତୁଙ୍କର ତେବେ ମୋହ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲା; ସେଠାରେ ବସିଷ୍ଠ ରଥନ୍ତର ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ଜାଗ୍ରତ କଲେ।
12.287.22
देवश्रेष्ठोऽस्ति देवेन्द्र दैत्यासुरनिबर्हण ।
त्रैलोक्यबलसंयुक्तः कस्माच्छक्र विषीदसि ॥ १२.२८७.२२ ॥
ହେ ଦେବେନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ଦେବଶ୍ରେଷ୍ଠ; ଦୈତ୍ୟ-ଅସୁରଙ୍କ ସଂହାରକ; ତ୍ରିଲୋକର ବଳରେ ଯୁକ୍ତ। ହେ ଶକ୍ର, ତୁମେ କାହିଁକି ବିଷାଦ କରୁଛ?
12.287.23
एष ब्रह्मा च विष्णुश्च शिवश्चैव जगत्पतिः ।
सोमश्च भगवान्देवः सर्वे च परमर्षयः ॥ १२.२८७.२३ ॥
ଏହି ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ, ଶିବ, ଜଗତ୍ପତି, ଭଗବାନ ସୋମ ଏବଂ ସମସ୍ତ ପରମ ଋଷି ଅଛନ୍ତି।
12.287.24
समुद्विग्नं समीक्ष्य त्वां स्वस्तीत्यूचुर्जयाय ते ।
मा कार्षीः कश्मलं शक्र कश्चिदेवेतरो यथा।
आर्यां युद्धे मतिं कृत्वा जहि शत्रून्सुराधिप ॥ १२.२८७.२४ ॥
ତୁମକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିଚଳିତ ଦେଖି ସେମାନେ ବିଜୟ ପାଇଁ ତୁମକୁ 'ସ୍ୱସ୍ତି' କହିଲେ। ହେ ଶକ୍ର, ଅନ୍ୟ କାହାର ପରି କାପୁରୁଷତା କର ନାହିଁ; ଯୁଦ୍ଧରେ ଆର୍ଯ୍ୟ ନିଶ୍ଚୟ କରି ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ବଧ କର, ହେ ସୁରାଧିପ।
12.287.25
एष लोकगुरुस्त्र्यक्षः सर्वलोकनमस्कृतः ।
निरीक्षते त्वां भगवांस्त्यज मोहं सुराधिप ॥ १२.२८७.२५ ॥
ଲୋକଗୁରୁ ତ୍ର୍ୟକ୍ଷ, ସର୍ବଲୋକ ନମସ୍କୃତ ଏହି ଭଗବାନ ତୁମକୁ ଦେଖୁଛନ୍ତି। ହେ ସୁରାଧିପ, ମୋହ ତ୍ୟାଗ କର।
12.287.26
एते ब्रह्मर्षयश्चैव बृहस्पतिपुरोगमाः ।
स्तवेन शक्र दिव्येन स्तुवन्ति त्वां जयाय वै ॥ १२.२८७.२६ ॥
ବୃହସ୍ପତି ଅଗ୍ରଣୀ ଥିବା ଏହି ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିମାନେ, ହେ ଶକ୍ର, ଦିବ୍ୟ ସ୍ତବରେ ବିଜୟ ପାଇଁ ତୁମର ସ୍ତୁତି କରୁଛନ୍ତି।
12.287.27
एवं संबोध्यमानस्य वसिष्ठेन महात्मना ।
अतीव वासवस्यासीद्बलमुत्तमतेजसः ॥ १२.२८७.२७ ॥
ମହାତ୍ମା ବଶିଷ୍ଠଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏହିପରି ଜାଗ୍ରତ ହୋଇ ବାସବଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅତ୍ୟଧିକ ବଳ ଉପୁଜିଲା।
12.287.28
ततो बुद्धिमुपागम्य भगवान्पाकशासनः ।
योगेन महता युक्तस्तां मायां व्यपकर्षत ॥ १२.२८७.२८ ॥
ତା'ପରେ ବୁଦ୍ଧି ପାଇ ଭଗବାନ ପାକଶାସନ ମହାଯୋଗରେ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ ସେ ମାୟାକୁ ଦୂର କଲେ।
12.287.29
ततोऽङ्गिरः सुतः श्रीमांस्ते चैव सुमहर्षयः ।
दृष्ट्वा वृत्रस्य विक्रान्तुमुपागम्य महेश्वरम् ॥ १२.२८७.२९ ॥
ତା'ପରେ ଅଙ୍ଗିରାଙ୍କ ଶ୍ରୀମାନ୍ ପୁତ୍ର ଓ ସେହି ମହର୍ଷିମାନେ ବୃତ୍ରଙ୍କ ପରାକ୍ରମ ଦେଖି ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ।
12.287.30
ऊचुर्वृत्रविनाशार्थं लोकानां हितकाम्यया ।
ततो भगवतस्तेजो ज्वरो भूत्वा जगत्पतेः ॥ १२.२८७.३० ॥
ବୃତ୍ରଙ୍କ ବିନାଶ ପାଇଁ, ଲୋକମାନଙ୍କ ହିତ ଇଚ୍ଛାରେ ସେମାନେ କହିଲେ। ତା'ପରେ ଜଗତ୍ପତି ଭଗବାନଙ୍କ ତେଜ ଜ୍ୱର ହୋଇଗଲା।
12.287.31
समाविशत्तदा रौद्रं वृत्रं लोकपतिं तदा ।
विष्णुश्च भगवान्देवः सर्वलोकाभिपूजितः ॥ १२.२८७.३१ ॥
ସେତେବେଳେ ଭୟଙ୍କର ବୃତ୍ରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଲୋକପତି ସେହି ବୃତ୍ରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସେ ପ୍ରବେଶ କଲା। ଏବଂ ଭଗବାନ ଦେବ ବିଷ୍ଣୁ, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ, ସେ ମଧ୍ୟ (ପ୍ରବେଶ କଲେ).
12.287.32
ऐन्द्रं समाविशुद्वज्रं लोकसंरक्षणे रतः ।
ततो बृहस्पतिर्धीमानुपागम्य शतक्रतुम्।
वसिष्ठश्च महातेजाः सर्वे च परमर्षयः ॥ १२.२८७.३२ ॥
ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବଜ୍ର ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କଲା; ତାହା ଲୋକ ରକ୍ଷାରେ ନିରତ ଥିଲା। ତା'ପରେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ବୃହସ୍ପତି ଶତକ୍ରତୁ (ଇନ୍ଦ୍ର) ନିକଟକୁ ଗଲେ, ମହାତେଜସ୍ୱୀ ବଶିଷ୍ଠ ଓ ସମସ୍ତ ପରମ ଋଷି (ମଧ୍ୟ ଗଲେ).
12.287.33
ते समासाद्य वरदं वासवं लोकपूजितम् ।
ऊचुरेकाग्रमनसो जहि वृत्रमिति प्रभो ॥ १२.२८७.३३ ॥
ସେମାନେ ବରଦାତା, ଲୋକପୂଜିତ ବାସବ (ଇନ୍ଦ୍ର) ନିକଟକୁ ପହଞ୍ଚି, ଏକାଗ୍ର ମନରେ କହିଲେ — 'ହେ ପ୍ରଭୋ, ବୃତ୍ରଙ୍କୁ ବଧ କର।'
12.287.34
एष वृत्रो महाञ्शक्रे बलेन महता वृतः ।
विश्वात्मा सर्वगश्चैव बहुमायश्च विश्रुतः ॥ १२.२८७.३४ ॥
ଏହି ମହାନ ବୃତ୍ର, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ମହାନ ବଳରେ ଘେରାଯାଇଥିବା; ସର୍ବାତ୍ମା, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ଓ ବହୁ ମାୟାବାନ ବୋଲି ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
12.287.35
तदेनमसुरश्रेष्ठं त्रैलोक्येनापि दुर्जयम् ।
जहि त्वं योगमास्थाय मावमंस्थाः सुरेश्वर ॥ १२.२८७.३५ ॥
ତେଣୁ ତିନି ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଜୟ କରିବା କଷ୍ଟକର ଏହି ଅସୁରଶ୍ରେଷ୍ଠକୁ ଯୋଗ ଆଶ୍ରୟ କରି ବଧ କର; ହେ ସୁରେଶ୍ୱର, ତାକୁ ହେୟ ଭାବନ୍ତୁ ନାହିଁ।
12.287.36
अनेन हि तपस्तप्तं बलार्थममराधिप ।
षष्टिं वर्षसहस्राणि ब्रह्मा चास्मै वरं ददौ ॥ १२.२८७.३६ ॥
ବଳ ପାଇଁ ଏ ଷାଠିଏ ହଜାର ବର୍ଷ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲା, ହେ ଅମରାଧିପ; ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମା ଏହାକୁ ବର ଦେଇଥିଲେ।
12.287.37
महत्त्वं योगिनां चैव महामायत्वमेव च ।
महाबलत्वं च तथा तेजश्चाग्र्यं सुरेश्वर ॥ १२.२८७.३७ ॥
ଯୋଗୀମାନଙ୍କର ମହତ୍ତ୍ୱ, ମହାମାୟାର ଶକ୍ତି, ମହାବଳ ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତେଜ, ହେ ସୁରେଶ୍ୱର।
12.287.38
एतत्त्वां मामकं तेजः समाविशति वासव ।
वृत्रमेवं त्ववध्यं तं वज्रेण जहि दानवम् ॥ १२.२८७.३८ ॥
ହେ ବାସବ, ମୋର ଏହି ତେଜ ତୁମ ଭିତରେ ପ୍ରବେଶ କରୁଛି। ସେହି ଅବଧ୍ୟ ଦାନବ ବୃତ୍ରକୁ ବଜ୍ରରେ ବଧ କର।
12.287.39
भगवंस्त्वत्प्रसादेन दितिजं सुदुरासदम् ।
वज्रेण निहनिष्यामि पश्यतस्ते सुरर्षभ ॥ १२.२८७.३९ ॥
ହେ ଭଗବାନ, ଆପଣଙ୍କ କୃପାରେ ସେହି ଦୁର୍ଜୟ ଦିତିଜକୁ ବଜ୍ରରେ ବଧ କରିବି, ଆପଣ ଦେଖୁଥିବା ବେଳେ, ହେ ସୁରଶ୍ରେଷ୍ଠ।
12.287.40
आविश्यमाने दैत्ये तु ज्वरेणाथ महासुरे ।
देवतानामृषीणां च हर्षान्नादो महानभूत् ॥ १२.२८७.४० ॥
ସେହି ଦୈତ୍ୟ ମହାସୁରରେ ଜ୍ୱର ପ୍ରବେଶ କରୁଥିବା ବେଳେ, ଦେବତା ଓ ଋଷିମାନଙ୍କର ହର୍ଷରୁ ମହାନାଦ ଉଠିଲା।
12.287.41
ततो दुन्दुभयश्चैव शङ्ख्याश्च सुमहास्वनाः ।
मुरजा डिण्डिभाश्चैव प्रावाद्यन्त सहस्रशः ॥ १२.२८७.४१ ॥
ତା'ପରେ ଦୁନ୍ଦୁଭି, ଅତି ଗର୍ଜନ କରୁଥିବା ଶଙ୍ଖ, ମୁରଜ ଓ ଡିଣ୍ଡିମ ହଜାର ହଜାର ବାଜିଲା।
12.287.42
असुराणां तु सर्वेषां स्मृतिलोपो महानभूत् ।
मायानाशश्च बलवान्क्षणेन समपद्यत ॥ १२.२८७.४२ ॥
ସମସ୍ତ ଅସୁରଙ୍କର ମହାନ ସ୍ମୃତିଲୋପ ହେଲା; ବଳବାନ ମାୟା ଏକ କ୍ଷଣରେ ନଷ୍ଟ ହେଲା।
12.287.43
तमाविष्टमथो ज्ञात्वा ऋषयो देवतास्तथा ।
स्तुवन्तः शक्नमीशानं तथा प्राचोदयन्नपि ॥ १२.२८७.४३ ॥
ତାଙ୍କୁ ଆବିଷ୍ଟ ଜାଣି ଋଷି ଓ ଦେବତାମାନେ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଈଶାନଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରି ତାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରେରଣା ଦେଲେ।
12.287.44
रथस्थस्य हि शक्रस्य युद्धकाले महात्मनः ।
ऋषिभिः स्तूयमानस्य रूपमासीन्सुदुर्दृशम् ॥ १२.२८७.४४ ॥
ଯୁଦ୍ଧକାଳରେ ରଥରେ ଥିବା ମହାତ୍ମା ଶକ୍ରଙ୍କ ରୂପ, ଋଷିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ତୁତ ହେଉଥିବାବେଳେ, ଦେଖିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ କଷ୍ଟକର ଥିଲା।