Mahābhārata · Adhyāya 12.292
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.292.1
शोकाद्दुःखाच्च मृत्योश्च त्रसन्ते प्राणिनः सदा ।
उभयं नो यथा न स्यात्तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १२.२९२.१ ॥
Los seres vivos siempre tiemblan ante el dolor, el sufrimiento y la muerte. Dime, abuelo, cómo podrían no sobrevenirnos ambos.
12.292.2
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
नारदस्य च संवादं समङ्गस्य च भारत ॥ १२.२९२.२ ॥
Sobre esto también narran esta antigua historia: el diálogo entre Nārada y Samaṅga, oh Bhārata.
12.292.3
उरसेव प्रणमसे बाहुभ्यां तरसीव च ।
संप्रहृष्टमना नित्यं विशोक इव लक्ष्यसे ॥ १२.२९२.३ ॥
Te inclinas como con el pecho y con los brazos, con fuerza; siempre con la mente alegre, pareces libre de dolor.
12.292.4
उद्वेगं न हि ते किंचित्सुसूक्ष्ममपि लक्षये ।
नित्यतृप्त इव स्वस्थो बालवच्च विचेष्टसे ॥ १२.२९२.४ ॥
No percibo en ti ninguna agitación, por sutil que sea; siempre satisfecho y sereno, actúas como un niño.
12.292.5
भूतं भव्यं भविष्यच्च सर्वभूतेषु नारद ।
तेषां तत्त्वानि जानामि ततो न विमना ह्यहम् ॥ १२.२९२.५ ॥
Oh Nārada, conozco las naturalezas verdaderas de lo que fue, lo que será y lo que vendrá en todos los seres; por eso no estoy afligido de ánimo.
12.292.6
उपक्रमानहं वेद पुनरेव फलोदयान् ।
लोके फलानि चित्राणि ततो न विमना ह्यहम् ॥ १२.२९२.६ ॥
Conozco los comienzos de las acciones y de nuevo el surgir de sus frutos; los frutos del mundo son variados, por eso no estoy afligido de ánimo.
12.292.7
अनाथाश्चाप्रतिष्ठाश्च गतिमन्तश्च नारद ।
अन्धा जडाश्च जीवन्ति पश्यास्मानपि जीवतः ॥ १२.२९२.७ ॥
También viven los desamparados y los sin hogar, los que se mueven, los ciegos y los torpes. Nārada, mira también a nosotros, que vivimos.
12.292.8
विहितेनैव जीवन्ति अरोगाङ्गा दिवौकसः ।
बलवन्तोऽबलाश्चैव तद्वदस्मान्सभाजय ॥ १२.२९२.८ ॥
Según lo ordenado viven los dioses de miembros sanos, los fuertes y los débiles por igual. Del mismo modo, instrúyenos.
12.292.9
सहस्रिणोऽपि जीवन्ति जीवन्ति शतिनस्तथा ।
शाकेन चान्ये जीवन्ति पश्यास्मानपि जीवतः ॥ १२.२९२.९ ॥
También viven los que tienen mil, y así los que tienen cien; otros viven de verduras. Mira también a nosotros, que vivimos.
12.292.10
यदा न शोचेमहि किं नु नः स्या ।
द्धर्मेण वा नारद कर्मणा वा।
कृतान्तवश्यानि यदा सुखानि ।
दुःखानि वा यन्न विधर्षयन्ति ॥ १२.२९२.१० ॥
Si no nos afligiéramos, ¿qué sería de nosotros? Nārada, por el dharma o por la acción, ¿cuándo los placeres están sujetos a la Muerte, y los dolores no nos asaltan?
12.292.11
यस्मै प्राज्ञाः कथयन्ते मनुष्याः ।
प्रज्ञामूलं हीन्द्रियाणां प्रसादः।
मुह्यन्ति शोचन्ति तथेन्द्रियाणि ।
प्रज्ञालाभो नास्ति मूढेन्द्रियस्य ॥ १२.२९२.११ ॥
Esto es lo que los sabios dicen a los hombres: la sabiduría es la raíz de la serenidad de los sentidos. Los sentidos se confunden y se afligen; para quien tiene los sentidos confundidos no hay ganancia de sabiduría.
12.292.12
मूढस्य दर्पः स पुनर्मोह एव ।
मूढस्य नायं न परोऽस्ति लोकः।
न ह्येव दुःखानि सदा भवन्ति ।
सुखस्य वा नित्यशो लाभ एव ॥ १२.२९२.१२ ॥
El orgullo del necio es de nuevo engaño. Para el necio no hay ni este mundo ni otro. Los dolores no ocurren siempre, ni la ganancia del placer es constante.
12.292.13
भावात्मकं संपरिवर्तमानं ।
न मादृशः संज्वरं जातु कुर्यात्।
इष्टान्भोगान्नानुरुध्येत्सुखं वा ।
न चिन्तयेद्दुःखमभ्यागतं वा ॥ १२.२९२.१३ ॥
Alguien como yo nunca debe atormentarse por los estados del ser que cambian constantemente; no debe aferrarse a los goces deseados ni al placer, ni pensar en el dolor que ha llegado.
12.292.14
समाहितो न स्पृहयेत्परेषां ।
नानागतं चाभिनन्देच्च लाभम्।
न चापि हृष्येद्विपुलेऽर्थलाभे ।
तथाऽर्थनाशे च न वै विषीदेत् ॥ १२.२९२.१४ ॥
El hombre sosegado no debe codiciar lo de los demás, ni regocijarse en una ganancia aún no llegada; no debe alegrarse con una gran ganancia de riqueza, ni desesperarse por su pérdida.
12.292.15
न बान्धवा न च वित्तं न कौल्यं ।
न च श्रुतं न च मन्त्रा न वीर्यम्।
दुःखान्त्रातुं सर्व एवोत्सहन्ते ।
परत्र शीलेन तु यान्ति शान्तिम् ॥ १२.२९२.१५ ॥
Ni los parientes, ni la riqueza, ni el linaje noble, ni el saber, ni los consejos, ni el valor pueden librar del sufrimiento; pero solo por la conducta virtuosa (śīla) alcanzan los hombres la paz en el otro mundo.
12.292.16
नास्ति बुद्धिरयुक्तस्य नायोगाद्विन्दते सुखम् ।
धृतिश्च दुःखत्यागश्चेत्युभयं तु सुखं नृप ॥ १२.२९२.१६ ॥
El hombre indisciplinado no tiene entendimiento, y sin yoga no obtiene felicidad. La firmeza y el abandono del sufrimiento: ambos, oh rey, son felicidad.
12.292.17
प्रियं हि हर्षजननं हर्ष उत्सेकवर्धनः ।
उत्सेको नरकायैव तस्मात्तान्संत्यजाम्यहम् ॥ १२.२९२.१७ ॥
Lo querido ciertamente produce alegría, y la alegría aumenta la soberbia; la soberbia es seguramente para el infierno. Por eso los abandono.
12.292.18
एताञ्शोकभयोत्सेकान्मोहनान्सुखदुःखयोः ।
पश्यामि साक्षिवल्लोके देहस्यास्य विचेष्टनात् ॥ १२.२९२.१८ ॥
Veo estas cosas —el dolor, el temor y la exaltación, que engañan en el placer y en el dolor— en este mundo como un testigo de los movimientos de este cuerpo.
12.292.19
अर्थकामौ परित्यज्य विशोको विगतज्वरः ।
तृष्णामोहौ तु संत्यज्य चरामि पृथिवीमिमाम् ॥ १२.२९२.१९ ॥
Habiendo abandonado la riqueza y el deseo, libre de pesar y de ardor, habiendo dejado también el anhelo y la ilusión, recorro esta tierra.
12.292.20
न च मृत्योर्न चाधर्मान्न लोभान्न कुतश्चन ।
पीतामृतस्येवात्यन्तमिह वामुत्र वा भयम् ॥ १२.२९२.२० ॥
No tengo temor, ni a la muerte, ni a la injusticia, ni a la codicia, ni a nada en absoluto; como quien ha bebido el néctar, no tengo en absoluto temor aquí ni en el más allá.
12.292.21
एतद्ब्रह्मन्विजानामि महत्कृत्वा तपोऽव्ययम् ।
तेन नारद संप्राप्तो न मां शोकः प्रबाधते ॥ १२.२९२.२१ ॥
Oh brahmán, lo sé: habiendo realizado una gran austeridad imperecedera, oh Nārada, por ello lo he alcanzado, y el dolor ya no me atormenta.