ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 12.296
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.296.1
अतः परं महाबाहो यच्छ्रेयस्तद्ब्रवीहि मे ।
न तृप्याम्यमृतस्येव वचसस्ते पितामह ॥ १२.२९६.१ ॥
ಮಹಾಬಾಹುವೇ, ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಯಾವುದು ಶ್ರೇಯಸ್ಸೋ ಅದನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳು. ಪಿತಾಮಹ, ನಿನ್ನ ಮಾತುಗಳ ಅಮೃತದಿಂದಲೂ ನನಗೆ ತೃಪ್ತಿಯಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ.
12.296.2
किं कर्म पुरुषः कृत्वा शुभं पुरुषसत्तम ।
श्रेयः परमवाप्नोति प्रेत्य चेह च तद्वद ॥ १२.२९६.२ ॥
ಪುರುಷೋತ್ತಮನೇ, ಮನುಷ್ಯನು ಯಾವ ಶುಭಕರ್ಮವನ್ನು ಮಾಡಿ ಇಲ್ಲಿಯೂ ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಪರಮ ಶ್ರೇಯಸ್ಸನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ? ಅದನ್ನು ಹೇಳು.
12.296.3
अत्र ते वर्तयिष्यामि यथा पूर्वं महायशाः ।
पराशरं महात्मानं पप्रच्छ जनको नृपः ॥ १२.२९६.३ ॥
ಇಲ್ಲಿ ನಾನು ಹಿಂದೆ ಮಹಾಯಶಸ್ವಿಯಾದ ಜನಕ ರಾಜನು ಮಹಾತ್ಮ ಪರಾಶರನನ್ನು ಕೇಳಿದ್ದನ್ನು ನಿನಗೆ ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ.
12.296.4
किं श्रेयः सर्वभूतानामस्मिँल्लोके परत्र च ।
यद्भवेत्प्रतिपत्त्व्यं तद्भवान्प्रब्रवीतु मे ॥ १२.२९६.४ ॥
ಇಹಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಯಾವುದು ಶ್ರೇಯಸ್ಸು, ಯಾವುದನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕೋ ಅದನ್ನು ನೀವು ನನಗೆ ಹೇಳಿ.
12.296.5
ततः स तपसा युक्तः सर्वधर्मविधानवित् ।
नृपायानुग्रहमना मुनिर्वाक्यमथाब्रवीत् ॥ १२.२९६.५ ॥
ಆಗ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ, ಸರ್ವಧರ್ಮ ವಿಧಾನವನ್ನು ಬಲ್ಲ ಆ ಮುನಿ ರಾಜನ ಮೇಲೆ ಅನುಗ್ರಹ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
12.296.6
धर्म एव कृतः श्रेयानिह लोके परत्र च ।
तस्माद्धि परमं नास्ति यथा प्राहुर्मनीषिणः ॥ १२.२९६.६ ॥
ಧರ್ಮವನ್ನು ಆಚರಿಸುವುದೇ ಇಹಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಶ್ರೇಯಸ್ಸು. ಆದ್ದರಿಂದ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಪರಮವಾದುದು ಇಲ್ಲ, ವಿವೇಕಿಗಳು ಹೇಳುವಂತೆ.
12.296.7
प्रतिपद्य नरो धर्मं स्वर्गलोके महीयते ।
धर्मात्मकः कर्मविधिर्देहिनां नृपसत्तम ॥ १२.२९६.७ ॥
ಧರ್ಮವನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದ ಮನುಷ್ಯನು ಸ್ವರ್ಗಲೋಕದಲ್ಲಿ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ. ಓ ರಾಜಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ದೇಹಧಾರಿಗಳಿಗೆ ಕರ್ಮವಿಧಿಯು ಧರ್ಮಸ್ವರೂಪವಾಗಿದೆ.
12.296.8
तस्मिन्त्राश्रमिणः सन्तः स्वकर्माणीह कुर्वते ॥ १२.२९६.८ ॥
ಆ (ಧರ್ಮವ್ಯವಸ್ಥೆ)ಯಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಮಗಳಲ್ಲಿರುವ ಸಜ್ಜನರು ಇಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
12.296.9
चतुर्विधा हि लोकेऽस्मिन्यात्रा तात विधीयते ।
मर्त्या यत्रावतिष्ठन्ते सा च कामात्प्रवर्तते ॥ १२.२९६.९ ॥
ಮಗನೇ, ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ವಿಧದ ಜೀವನ ಪಯಣವನ್ನು ವಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮರ್ತ್ಯರು ನೆಲೆಸುವ ಆ ಪಯಣವು ಕಾಮದಿಂದ ಪ್ರವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ.
12.296.10
सुकृतासुकृतं कर्म निषेव्य विविधैः क्रमैः ।
दशार्धप्रविभक्तानां भूतानां विविधा गतिः ॥ १२.२९६.१० ॥
ಪುಣ್ಯ-ಪಾಪ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಅನೇಕ ಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಿ, ಹತ್ತೂವರೆ ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಾಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಜೀವಿಗಳ ಗತಿ ವಿವಿಧವಾಗಿದೆ.
12.296.11
सौवर्णं राजतं चापि यथा भाण्डं निषिच्यते ।
तथा निपिच्यते जन्तुः पूर्वकर्मवशानुगः ॥ १२.२९६.११ ॥
ಚಿನ್ನ ಅಥವಾ ಬೆಳ್ಳಿಯ ಪಾತ್ರೆ ಹೇಗೆ ಸುರಿದು ರೂಪಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಹಿಂದಿನ ಕರ್ಮವಶಕ್ಕೆ ಅನುಸರಿಸುವ ಜೀವಿ ರೂಪಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
12.296.12
नाबीजाज्जायते किंचिन्नाकृत्वा सुखमेधते ।
सुकृतैर्विन्दते सौख्यं प्राप्य देहक्षयं नरः ॥ १२.२९६.१२ ॥
ಬೀಜವಿಲ್ಲದೆ ಏನೂ ಹುಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ; ಕರ್ಮ ಮಾಡದೆ ಸುಖ ಬೆಳೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಸತ್ಕರ್ಮಗಳಿಂದ ಮನುಷ್ಯನು ಸೌಖ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ, ದೇಹ ನಾಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದ ನಂತರವೂ.
12.296.13
दैवं तात न पश्यामि नास्ति दैवस्य साधनम् ।
स्वभावतो हि संसिद्धा देवगन्धर्वदानवाः ॥ १२.२९६.१३ ॥
ಮಗೂ, ದೈವವನ್ನು ನಾನು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ; ದೈವಕ್ಕೆ ಯಾವ ಸಾಧನವೂ ಇಲ್ಲ. ದೇವತೆಗಳು, ಗಂಧರ್ವರು, ದಾನವರು ಸ್ವಭಾವದಿಂದಲೇ ಸಿದ್ಧರು.
12.296.14
प्रेत्य यान्त्यकृतं कर्म न स्मरन्ति सदा जनाः ।
ते वै तस्य फलप्राप्तौ कर्म चापि चतुर्विधम् ॥ १२.२९६.१४ ॥
ಸತ್ತ ಮೇಲೆ ಜನರು ಮಾಡದ ಕರ್ಮವನ್ನು ಒಯ್ಯುವುದಿಲ್ಲ; ಜನರು ಸದಾ ನೆನಪಿಡುವುದಿಲ್ಲ. ಅದರ ಫಲಪ್ರಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ವಿಧದ ಕರ್ಮವೂ ಇದೆ.
12.296.15
लोकयात्राश्रयश्चैव शब्दो वेदाश्रयः कृतः ।
शान्त्यर्थं मनसस्तात नैतद्वृद्धानुशासनम् ॥ १२.२९६.१५ ॥
ಲೋಕವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದ, ವೇದವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದ ಶಬ್ದ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದೆ. ಮಗೂ, ಮನಸ್ಸಿನ ಶಾಂತಿಗಾಗಿ ಇದು ಹಿರಿಯರ ಉಪದೇಶವಲ್ಲ.
12.296.16
चक्षुषा मनसा वाचा कर्मणा च चतुर्विधम् ।
कुरुते यादृशं कर्म तादृशं प्रतिपद्यते ॥ १२.२९६.१६ ॥
ಕಣ್ಣು, ಮನಸ್ಸು, ವಾಣಿ, ಕರ್ಮದಿಂದ ನಾಲ್ಕು ವಿಧದ ಕರ್ಮವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಯಾವ ಕರ್ಮವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾನೋ ಅಂತಹದನ್ನೇ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
12.296.17
निरन्तरं च मिश्रं च लभते कर्म पार्थिव ।
कल्याणं यदि वा पापं न तु नाशोऽस्य विद्यते ॥ १२.२९६.१७ ॥
ಅರಸನೇ, ಮನುಷ್ಯನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಮತ್ತು ಮಿಶ್ರವಾಗಿ ಕರ್ಮವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ — ಒಳ್ಳೆಯದಾದರೂ ಕೆಟ್ಟದಾದರೂ. ಆದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ನಾಶವಿಲ್ಲ.
12.296.18
कदाचित्सुकृतं तात कूटस्थमिव तिष्ठति ।
मज्जमानस्य संसारे यावद्दुःखाद्विमुच्यते ॥ १२.२९६.१८ ॥
ಮಗೂ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸುಕೃತವು ಕೂಟಸ್ಥದಂತೆ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ — ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗುತ್ತಿರುವವನಿಗೆ, ಅವನು ದುಃಖದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವವರೆಗೆ.
12.296.19
ततो दुःखक्षयं कृत्वा सुकृतं कर्म सेवते ।
सुकृतक्षयाच्च दुष्कृतं तद्विद्धि मनुजाधिप ॥ १२.२९६.१९ ॥
ನಂತರ ದುಃಖದ ಕ್ಷಯ ಮಾಡಿ ಮನುಷ್ಯನು ಸುಕೃತ ಕರ್ಮವನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತಾನೆ. ಸುಕೃತ ಕ್ಷಯವಾದಾಗ ಅದು ದುಷ್ಕೃತವೆಂದು ತಿಳಿ, ಮನುಜಾಧಿಪ.
12.296.20
दमः क्षमा धृतिस्तेजः संतोषः सत्यवादिता ।
ह्रीरहिंसाऽव्यसनिता दाक्ष्यं चेति सुखावहाः ॥ १२.२९६.२० ॥
ದಮ, ಕ್ಷಮೆ, ಧೃತಿ, ತೇಜಸ್ಸು, ಸಂತೋಷ, ಸತ್ಯವಾದಿತ್ವ, ಹ್ರೀ, ಅಹಿಂಸೆ, ವ್ಯಸನರಹಿತತೆ, ದಕ್ಷತೆ — ಇವು ಸುಖ ತರುವವು.
12.296.21
दुष्कृते सुकृते चापि न जन्तुर्नियतो भवेत् ।
नित्यं मनः समाधाने प्रयतेत विचक्षणः ॥ १२.२९६.२१ ॥
ದುಷ್ಕೃತ ಅಥವಾ ಸುಕೃತದಲ್ಲಿ ಜೀವಿ ನಿಯತನಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ವಿವೇಕಿ ಸದಾ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸಮಾಧಾನದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬೇಕು.
12.296.22
नायं परस्य सुकृतं दुष्कृतं चापि सेवते ।
करोति यादृशं कर्म तादृशं प्रतिपद्यते ॥ १२.२९६.२२ ॥
ಇವನು ಇತರರ ಸುಕೃತ ಅಥವಾ ದುಷ್ಕೃತವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಯಾವ ಕರ್ಮವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾನೋ ಅಂತಹ ಫಲವನ್ನೇ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
12.296.23
सुखदुःखे समाधाय पुमानन्येन गच्छति ।
अन्येनैव जनः सर्वः संगतो यश्च पार्थिवः ॥ १२.२९६.२३ ॥
ಸುಖ-ದುಃಖವನ್ನು ಬದಿಗಿಟ್ಟು ಮನುಷ್ಯ ಇನ್ನೊಬ್ಬರೊಂದಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನೂ ಇತರರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿರುತ್ತಾನೆ, ರಾಜನೂ ಹಾಗೆಯೇ.
12.296.24
परेषां यदसूयेत न तत्कुर्यात्स्वयं नरः ।
यो ह्यसूयुस्तथा युक्तः सोऽवहासं नियच्छति ॥ १२.२९६.२४ ॥
ಇತರರ ಮೇಲೆ ಅಸೂಯೆಪಡುವ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮನುಷ್ಯ ತಾನೇ ಮಾಡಬಾರದು. ಅಸೂಯೆಯಿಂದ ಅದನ್ನೇ ಮಾಡುವವನು ಅಪಹಾಸ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಾನೆ.
12.296.25
भीरू राजन्यो ब्राह्मणः सर्वभक्ष्यो ।
वैश्योऽनीहावान्हीनवर्णोऽलसश्च।
विद्वांश्राशीलो वृत्तहीनः कुलीनः ।
सत्याद्विभ्रष्टो ब्राह्मणस्त्री च तुष्टा ॥ १२.२९६.२५ ॥
ಹೇಡಿ ರಾಜ, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಿನ್ನುವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಪ್ರಯತ್ನವಿಲ್ಲದ ವೈಶ್ಯ, ಹೀನವರ್ಣದವ, ಸೋಮಾರಿ; ವಿದ್ವಾಂಸನಾದರೂ ದುರಾಚಾರಿ, ಸತ್ಪ್ರವರ್ತನೆಯಿಲ್ಲದ ಕುಲೀನ, ಸತ್ಯದಿಂದ ಭ್ರಷ್ಟನಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ತೃಪ್ತಳಾದ ಸ್ತ್ರೀ.
12.296.26
रागी युक्तः पचमानोऽऽत्महेतो ।
र्मूर्खो वक्ता नृपहीनं च राष्ट्रम्।
एते सर्वे शोच्यतां यान्ति राज ।
न्यश्रायुक्तः स्नेहहीनः प्रजासु ॥ १२.२९६.२६ ॥
ಆಸೆಯುಳ್ಳವನು, ತನಗಾಗಿಯೇ ಅಡುಗೆ ಮಾಡುವವನು, ಮೂರ್ಖ ವಕ್ತಾರ, ರಾಜನಿಲ್ಲದ ರಾಷ್ಟ್ರ; ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಶೋಚನೀಯ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಪರಾಶ್ರಿತನಾದ, ಪ್ರಜೆಗಳ ಮೇಲೆ ಸ್ನೇಹವಿಲ್ಲದ ರಾಜನೂ ಹಾಗೆಯೇ.