മഹാഭാരതം · അധ്യായം 12.296
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.296.1
अतः परं महाबाहो यच्छ्रेयस्तद्ब्रवीहि मे ।
न तृप्याम्यमृतस्येव वचसस्ते पितामह ॥ १२.२९६.१ ॥
മഹാബാഹോ, ഇനി ഏതാണ് ശ്രേയസ്സ് എന്ന് എന്നോട് പറയുക. പിതാമഹാ, അങ്ങയുടെ വാക്കുകൾ അമൃതുപോലെയാണെങ്കിലും എനിക്ക് തൃപ്തി ആകുന്നില്ല.
12.296.2
किं कर्म पुरुषः कृत्वा शुभं पुरुषसत्तम ।
श्रेयः परमवाप्नोति प्रेत्य चेह च तद्वद ॥ १२.२९६.२ ॥
പുരുഷോത്തമാ, മനുഷ്യൻ ഏത് ശുഭകർമ്മം ചെയ്താണ് ഇഹത്തിലും പരത്തിലും പരമമായ ശ്രേയസ്സ് നേടുന്നത്? അത് പറയുക.
12.296.3
अत्र ते वर्तयिष्यामि यथा पूर्वं महायशाः ।
पराशरं महात्मानं पप्रच्छ जनको नृपः ॥ १२.२९६.३ ॥
ഇവിടെ പണ്ട് മഹായശസ്വിയായ ജനകരാജാവ് മഹാത്മാവായ പരാശരനോട് ചോദിച്ചത് ഞാൻ നിനക്ക് വിവരിക്കാം.
12.296.4
किं श्रेयः सर्वभूतानामस्मिँल्लोके परत्र च ।
यद्भवेत्प्रतिपत्त्व्यं तद्भवान्प्रब्रवीतु मे ॥ १२.२९६.४ ॥
ഇഹലോകത്തിലും പരലോകത്തിലും സർവഭൂതങ്ങൾക്കും ശ്രേയസ്സ് എന്താണ്, എന്ത് നേടേണ്ടതാണ്, അത് അങ്ങ് എനിക്ക് പറഞ്ഞുതരിക.
12.296.5
ततः स तपसा युक्तः सर्वधर्मविधानवित् ।
नृपायानुग्रहमना मुनिर्वाक्यमथाब्रवीत् ॥ १२.२९६.५ ॥
അപ്പോൾ തപസ്സുള്ള, സർവ ധർമ്മവിധാനങ്ങളും അറിയുന്ന ആ മുനി രാജാവിനോട് അനുഗ്രഹമനസ്സോടെ ഈ വാക്ക് പറഞ്ഞു.
12.296.6
धर्म एव कृतः श्रेयानिह लोके परत्र च ।
तस्माद्धि परमं नास्ति यथा प्राहुर्मनीषिणः ॥ १२.२९६.६ ॥
ധർമ്മം അനുഷ്ഠിക്കുന്നതാണ് ഇഹത്തിലും പരത്തിലും ഉത്തമമായ ശ്രേയസ്സ്. അതിനാൽ ജ്ഞാനികൾ പറയുന്നതുപോലെ അതിനെക്കാൾ പരമമായി മറ്റൊന്നില്ല.
12.296.7
प्रतिपद्य नरो धर्मं स्वर्गलोके महीयते ।
धर्मात्मकः कर्मविधिर्देहिनां नृपसत्तम ॥ १२.२९६.७ ॥
ധർമ്മം സ്വീകരിക്കുന്ന മനുഷ്യൻ സ്വർഗ്ഗലോകത്തിൽ ആദരിക്കപ്പെടുന്നു. നൃപശ്രേഷ്ഠാ, ദേഹികൾക്കുള്ള കർമ്മവിധി ധർമ്മസ്വരൂപമാണ്.
12.296.8
तस्मिन्त्राश्रमिणः सन्तः स्वकर्माणीह कुर्वते ॥ १२.२९६.८ ॥
ആ (ധർമ്മ ക്രമത്തിൽ) ആശ്രമങ്ങളിലുള്ള സജ്ജനങ്ങൾ ഇവിടെ തങ്ങളുടെ കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യുന്നു.
12.296.9
चतुर्विधा हि लोकेऽस्मिन्यात्रा तात विधीयते ।
मर्त्या यत्रावतिष्ठन्ते सा च कामात्प्रवर्तते ॥ १२.२९६.९ ॥
മകനേ, ഈ ലോകത്തിൽ നാലുവിധ ജീവിതയാത്ര വിധിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. മർത്യർ വസിക്കുന്ന ആ യാത്ര കാമത്താൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
12.296.10
सुकृतासुकृतं कर्म निषेव्य विविधैः क्रमैः ।
दशार्धप्रविभक्तानां भूतानां विविधा गतिः ॥ १२.२९६.१० ॥
സുകൃത-ദുഷ്കൃത കർമ്മങ്ങളെ പലവിധ ക്രമങ്ങളിൽ അനുഷ്ഠിച്ച്, പത്തര ഭാഗങ്ങളായി വിഭജിക്കപ്പെട്ട ജീവികളുടെ ഗതി വിവിധമാണ്.
12.296.11
सौवर्णं राजतं चापि यथा भाण्डं निषिच्यते ।
तथा निपिच्यते जन्तुः पूर्वकर्मवशानुगः ॥ १२.२९६.११ ॥
സ്വർണ്ണമോ വെള്ളിയോ കൊണ്ടുള്ള പാത്രം ഒഴിച്ച് രൂപപ്പെടുത്തുന്നതുപോലെ, പൂർവകർമ്മവശം അനുസരിക്കുന്ന ജീവി രൂപപ്പെടുത്തപ്പെടുന്നു.
12.296.12
नाबीजाज्जायते किंचिन्नाकृत्वा सुखमेधते ।
सुकृतैर्विन्दते सौख्यं प्राप्य देहक्षयं नरः ॥ १२.२९६.१२ ॥
വിത്തില്ലാതെ യാതൊന്നും ഉണ്ടാകുന്നില്ല; കർമ്മം ചെയ്യാതെ സുഖം വളരുന്നില്ല. സുകൃതങ്ങളാൽ മനുഷ്യൻ സൗഖ്യം നേടുന്നു, ദേഹക്ഷയം പ്രാപിച്ചശേഷവും.
12.296.13
दैवं तात न पश्यामि नास्ति दैवस्य साधनम् ।
स्वभावतो हि संसिद्धा देवगन्धर्वदानवाः ॥ १२.२९६.१३ ॥
പ്രിയപുത്രാ, ദൈവത്തെ ഞാൻ കാണുന്നില്ല; ദൈവത്തിന് ഒരു സാധനവുമില്ല. ദേവന്മാരും ഗന്ധർവന്മാരും ദാനവന്മാരും സ്വഭാവത്താൽ തന്നെ സിദ്ധർ.
12.296.14
प्रेत्य यान्त्यकृतं कर्म न स्मरन्ति सदा जनाः ।
ते वै तस्य फलप्राप्तौ कर्म चापि चतुर्विधम् ॥ १२.२९६.१४ ॥
മരണശേഷം ജനങ്ങൾ ചെയ്യാത്ത കർമ്മം കൊണ്ടുപോകുന്നില്ല; ജനങ്ങൾ എപ്പോഴും ഓർക്കുന്നില്ല. അതിന്റെ ഫലലാഭത്തിൽ നാലുവിധം കർമ്മവുമുണ്ട്.
12.296.15
लोकयात्राश्रयश्चैव शब्दो वेदाश्रयः कृतः ।
शान्त्यर्थं मनसस्तात नैतद्वृद्धानुशासनम् ॥ १२.२९६.१५ ॥
ലോകവ്യവഹാരത്തെ ആശ്രയിച്ചതും വേദത്തെ ആശ്രയിച്ചതുമായ ശബ്ദം സ്ഥാപിതമായി. പ്രിയപുത്രാ, മനസ്സിന്റെ ശാന്തിക്കായി ഇത് വൃദ്ധരുടെ ഉപദേശമല്ല.
12.296.16
चक्षुषा मनसा वाचा कर्मणा च चतुर्विधम् ।
कुरुते यादृशं कर्म तादृशं प्रतिपद्यते ॥ १२.२९६.१६ ॥
കണ്ണുകൊണ്ടും മനസ്സുകൊണ്ടും വാക്കുകൊണ്ടും കർമ്മം കൊണ്ടും നാലുവിധം ചെയ്യുന്നു. ഏതുതരം കർമ്മം ചെയ്യുന്നുവോ അതുപോലെയുള്ളത് അവൻ നേടുന്നു.
12.296.17
निरन्तरं च मिश्रं च लभते कर्म पार्थिव ।
कल्याणं यदि वा पापं न तु नाशोऽस्य विद्यते ॥ १२.२९६.१७ ॥
രാജാവേ, മനുഷ്യൻ തുടർച്ചയായും കലർന്നും കർമ്മം നേടുന്നു — നന്മയോ തിന്മയോ. പക്ഷേ അതിന് നാശമില്ല.
12.296.18
कदाचित्सुकृतं तात कूटस्थमिव तिष्ठति ।
मज्जमानस्य संसारे यावद्दुःखाद्विमुच्यते ॥ १२.२९६.१८ ॥
പ്രിയപുത്രാ, ചിലപ്പോൾ സുകൃതം കൂടസ്ഥം പോലെ നിലനിൽക്കുന്നു — സംസാരത്തിൽ മുങ്ങുന്നവന്, അവൻ ദുഃഖത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനാകുന്നതുവരെ.
12.296.19
ततो दुःखक्षयं कृत्वा सुकृतं कर्म सेवते ।
सुकृतक्षयाच्च दुष्कृतं तद्विद्धि मनुजाधिप ॥ १२.२९६.१९ ॥
അതിനുശേഷം ദുഃഖക്ഷയം വരുത്തി മനുഷ്യൻ സുകൃതകർമ്മം ചെയ്യുന്നു. സുകൃതം ക്ഷയിക്കുമ്പോൾ അത് ദുഷ്കൃതമാണെന്ന് അറിയുക, മനുജാധിപാ.
12.296.20
दमः क्षमा धृतिस्तेजः संतोषः सत्यवादिता ।
ह्रीरहिंसाऽव्यसनिता दाक्ष्यं चेति सुखावहाः ॥ १२.२९६.२० ॥
ദമം, ക്ഷമ, ധൃതി, തേജസ്സ്, സന്തോഷം, സത്യവാദിത്വം, ഹ്രീ, അഹിംസ, വ്യസനരാഹിത്യം, ദാക്ഷ്യം — ഇവ സുഖം നൽകുന്നവ.
12.296.21
दुष्कृते सुकृते चापि न जन्तुर्नियतो भवेत् ।
नित्यं मनः समाधाने प्रयतेत विचक्षणः ॥ १२.२९६.२१ ॥
ദുഷ്കൃതത്തിലോ സുകൃതത്തിലോ ജീവി നിയതനായി നിൽക്കരുത്. വിവേകി എപ്പോഴും മനസ്സിനെ സമാധാനത്തിൽ നിർത്താൻ ശ്രമിക്കണം.
12.296.22
नायं परस्य सुकृतं दुष्कृतं चापि सेवते ।
करोति यादृशं कर्म तादृशं प्रतिपद्यते ॥ १२.२९६.२२ ॥
ഇവൻ മറ്റൊരാളുടെ സുകൃതമോ ദുഷ്കൃതമോ അനുഭവിക്കുന്നില്ല. എന്തു കർമ്മം ചെയ്യുന്നുവോ അതിനനുസരിച്ച ഫലമാണ് നേടുന്നത്.
12.296.23
सुखदुःखे समाधाय पुमानन्येन गच्छति ।
अन्येनैव जनः सर्वः संगतो यश्च पार्थिवः ॥ १२.२९६.२३ ॥
സുഖദുഃഖങ്ങളെ മാറ്റിവെച്ച് മനുഷ്യൻ മറ്റൊരാളോടൊപ്പം പോകുന്നു. ഓരോ മനുഷ്യനും മറ്റൊരാളോടൊപ്പമാണ് ചേർന്നിരിക്കുന്നത്, രാജാവും അങ്ങനെ തന്നെ.
12.296.24
परेषां यदसूयेत न तत्कुर्यात्स्वयं नरः ।
यो ह्यसूयुस्तथा युक्तः सोऽवहासं नियच्छति ॥ १२.२९६.२४ ॥
മറ്റുള്ളവരോട് അസൂയപ്പെടുന്നതു ചെയ്യാൻ മനുഷ്യൻ സ്വയം മുതിരരുത്. അസൂയയോടെ അതുതന്നെ ചെയ്യുന്നവൻ പരിഹാസം നേരിടുന്നു.
12.296.25
भीरू राजन्यो ब्राह्मणः सर्वभक्ष्यो ।
वैश्योऽनीहावान्हीनवर्णोऽलसश्च।
विद्वांश्राशीलो वृत्तहीनः कुलीनः ।
सत्याद्विभ्रष्टो ब्राह्मणस्त्री च तुष्टा ॥ १२.२९६.२५ ॥
ഭീരുവായ രാജാവ്, എല്ലാം ഭക്ഷിക്കുന്ന ബ്രാഹ്മണൻ, പ്രയത്നമില്ലാത്ത വൈശ്യൻ, താഴ്ന്ന വർണ്ണക്കാരൻ, അലസൻ; വിദ്വാനെങ്കിലും ദുർന്നടപ്പുകാരൻ, സദാചാരമില്ലാത്ത കുലീനൻ, സത്യത്തിൽ നിന്ന് വീണ ബ്രാഹ്മണൻ, തൃപ്തയായ സ്ത്രീ.
12.296.26
रागी युक्तः पचमानोऽऽत्महेतो ।
र्मूर्खो वक्ता नृपहीनं च राष्ट्रम्।
एते सर्वे शोच्यतां यान्ति राज ।
न्यश्रायुक्तः स्नेहहीनः प्रजासु ॥ १२.२९६.२६ ॥
ആസക്തനായവൻ, സ്വന്തത്തിനായി പാചകം ചെയ്യുന്നവൻ, മൂഢനായ വക്താവ്, രാജാവില്ലാത്ത രാഷ്ട്രം; ഇവരെല്ലാം ദുഃഖനീയരായിത്തീരുന്നു. മറ്റൊരാളുടെ ആശ്രയത്തിൽ കഴിയുന്ന, പ്രജകളോട് സ്നേഹമില്ലാത്ത രാജാവും അങ്ങനെതന്നെ.