మహాభారతం · అధ్యాయం 12.296
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.296.1
अतः परं महाबाहो यच्छ्रेयस्तद्ब्रवीहि मे ।
न तृप्याम्यमृतस्येव वचसस्ते पितामह ॥ १२.२९६.१ ॥
మహాబాహూ, ఇకపై ఏది శ్రేయస్కరమో దాన్ని నాకు చెప్పండి. పితామహా, మీ మాటలు అమృతంలా ఉన్నా నాకు తృప్తి కలగడం లేదు.
12.296.2
किं कर्म पुरुषः कृत्वा शुभं पुरुषसत्तम ।
श्रेयः परमवाप्नोति प्रेत्य चेह च तद्वद ॥ १२.२९६.२ ॥
పురుషోత్తమా, మనిషి ఏ శుభకర్మ చేసి ఇక్కడా పరలోకంలోనూ పరమ శ్రేయస్సును పొందుతాడు? దాన్ని చెప్పండి.
12.296.3
अत्र ते वर्तयिष्यामि यथा पूर्वं महायशाः ।
पराशरं महात्मानं पप्रच्छ जनको नृपः ॥ १२.२९६.३ ॥
ఇక్కడ మహాయశస్వి అయిన జనకుడు పూర్వం మహాత్మ పరాశరుని అడిగిన విషయాన్ని నీకు చెబుతాను.
12.296.4
किं श्रेयः सर्वभूतानामस्मिँल्लोके परत्र च ।
यद्भवेत्प्रतिपत्त्व्यं तद्भवान्प्रब्रवीतु मे ॥ १२.२९६.४ ॥
ఇహంలో, పరలోకంలో సర్వప్రాణులకు ఏది శ్రేయస్సు, దేనిని పొందాలో, దాన్ని మీరు నాకు చెప్పండి.
12.296.5
ततः स तपसा युक्तः सर्वधर्मविधानवित् ।
नृपायानुग्रहमना मुनिर्वाक्यमथाब्रवीत् ॥ १२.२९६.५ ॥
అప్పుడు తపస్సుతో కూడినవాడు, సమస్త ధర్మవిధానాలు తెలిసినవాడు ఆ ముని రాజుపై అనుగ్రహంతో ఈ మాట చెప్పాడు.
12.296.6
धर्म एव कृतः श्रेयानिह लोके परत्र च ।
तस्माद्धि परमं नास्ति यथा प्राहुर्मनीषिणः ॥ १२.२९६.६ ॥
ధర్మాన్ని ఆచరించడమే ఇహంలో, పరలోకంలో శ్రేష్ఠమైన శ్రేయస్సు. అందువల్ల దానికంటే పరమమైనది లేదు, జ్ఞానులు చెప్పినట్లు.
12.296.7
प्रतिपद्य नरो धर्मं स्वर्गलोके महीयते ।
धर्मात्मकः कर्मविधिर्देहिनां नृपसत्तम ॥ १२.२९६.७ ॥
ధర్మాన్ని స్వీకరించిన మనిషి స్వర్గలోకంలో గౌరవింపబడతాడు. ఓ నృపశ్రేష్ఠా, దేహధారులకు కర్మ విధానం ధర్మస్వరూపమే.
12.296.8
तस्मिन्त्राश्रमिणः सन्तः स्वकर्माणीह कुर्वते ॥ १२.२९६.८ ॥
ఆ (ధర్మవ్యవస్థ)లో ఆశ్రమాలలో ఉన్న సజ్జనులు ఇక్కడ తమ తమ కర్మలను ఆచరిస్తారు.
12.296.9
चतुर्विधा हि लोकेऽस्मिन्यात्रा तात विधीयते ।
मर्त्या यत्रावतिष्ठन्ते सा च कामात्प्रवर्तते ॥ १२.२९६.९ ॥
తండ్రీ, ఈ లోకంలో నాలుగు విధాలైన జీవనగమనం విధించబడింది. మర్త్యులు నివసించే ఆ గమనం కామం వల్ల ప్రవర్తిస్తుంది.
12.296.10
सुकृतासुकृतं कर्म निषेव्य विविधैः क्रमैः ।
दशार्धप्रविभक्तानां भूतानां विविधा गतिः ॥ १२.२९६.१० ॥
పుణ్య పాప కర్మలను అనేక క్రమాలలో ఆచరించి, పదిన్నర భాగాలుగా విభజింపబడిన ప్రాణుల గతి వివిధమవుతుంది.
12.296.11
सौवर्णं राजतं चापि यथा भाण्डं निषिच्यते ।
तथा निपिच्यते जन्तुः पूर्वकर्मवशानुगः ॥ १२.२९६.११ ॥
బంగారం లేదా వెండి పాత్ర పోయబడినట్లే, పూర్వకర్మవశమును అనుసరించే ప్రాణి రూపుదిద్దబడుతుంది.
12.296.12
नाबीजाज्जायते किंचिन्नाकृत्वा सुखमेधते ।
सुकृतैर्विन्दते सौख्यं प्राप्य देहक्षयं नरः ॥ १२.२९६.१२ ॥
విత్తనం లేకుండా ఏదీ పుట్టదు; కర్మ చేయకుండా సుఖం వృద్ధి చెందదు. సత్కర్మలతో మనిషి సౌఖ్యాన్ని పొందుతాడు, దేహక్షయం పొందిన తరువాతనూ.
12.296.13
दैवं तात न पश्यामि नास्ति दैवस्य साधनम् ।
स्वभावतो हि संसिद्धा देवगन्धर्वदानवाः ॥ १२.२९६.१३ ॥
ప్రియ పుత్రా, దైవాన్ని నేను చూడలేను; దైవానికి ఒక సాధనం కూడా లేదు. దేవతలు, గంధర్వులు, దానవులు స్వభావం వల్లనే సిద్ధులు.
12.296.14
प्रेत्य यान्त्यकृतं कर्म न स्मरन्ति सदा जनाः ।
ते वै तस्य फलप्राप्तौ कर्म चापि चतुर्विधम् ॥ १२.२९६.१४ ॥
మరణానంతరం ప్రజలు చేయని కర్మను తీసుకుపోరు; ప్రజలు ఎల్లప్పుడూ గుర్తుంచుకోరు. దాని ఫలప్రాప్తిలో నాలుగు విధాల కర్మ కూడా ఉంటుంది.
12.296.15
लोकयात्राश्रयश्चैव शब्दो वेदाश्रयः कृतः ।
शान्त्यर्थं मनसस्तात नैतद्वृद्धानुशासनम् ॥ १२.२९६.१५ ॥
లోకవ్యవహారాన్ని ఆశ్రయించిన, వేదాన్ని ఆశ్రయించిన శబ్దం స్థాపించబడింది. ప్రియ పుత్రా, మనస్సు శాంతి కోసం ఇది వృద్ధుల ఉపదేశం కాదు.
12.296.16
चक्षुषा मनसा वाचा कर्मणा च चतुर्विधम् ।
कुरुते यादृशं कर्म तादृशं प्रतिपद्यते ॥ १२.२९६.१६ ॥
కన్ను, మనస్సు, వాక్కు, కర్మ ద్వారా నాలుగు విధాలుగా కర్మను చేస్తాడు. ఎలాంటి కర్మ చేస్తాడో అలాంటి ఫలాన్నే పొందుతాడు.
12.296.17
निरन्तरं च मिश्रं च लभते कर्म पार्थिव ।
कल्याणं यदि वा पापं न तु नाशोऽस्य विद्यते ॥ १२.२९६.१७ ॥
రాజా, మనిషి నిరంతరంగా, మిశ్రమంగా కర్మను పొందుతాడు — మంచి అయినా చెడు అయినా. కానీ దానికి నాశనం లేదు.
12.296.18
कदाचित्सुकृतं तात कूटस्थमिव तिष्ठति ।
मज्जमानस्य संसारे यावद्दुःखाद्विमुच्यते ॥ १२.२९६.१८ ॥
ప్రియ పుత్రా, ఒక్కొక్కప్పుడు సుకృతం కూటస్థంగా నిలిచి ఉంటుంది — సంసారంలో మునిగిన వానికి, అతడు దుఃఖం నుండి విముక్తుడయ్యే వరకు.
12.296.19
ततो दुःखक्षयं कृत्वा सुकृतं कर्म सेवते ।
सुकृतक्षयाच्च दुष्कृतं तद्विद्धि मनुजाधिप ॥ १२.२९६.१९ ॥
అప్పుడు దుఃఖ క్షయం చేసి మానవుడు సుకృత కర్మను సేవిస్తాడు. సుకృతం క్షయించినప్పుడు అది దుష్కృతమే అని తెలుసుకో, మనుజాధిపా.
12.296.20
दमः क्षमा धृतिस्तेजः संतोषः सत्यवादिता ।
ह्रीरहिंसाऽव्यसनिता दाक्ष्यं चेति सुखावहाः ॥ १२.२९६.२० ॥
దమం, క్షమ, ధృతి, తేజస్సు, సంతోషం, సత్యవాదిత్వం, హ్రీ, అహింస, వ్యసనరాహిత్యం, దాక్ష్యం — ఇవి సుఖాన్ని తెచ్చేవి.
12.296.21
दुष्कृते सुकृते चापि न जन्तुर्नियतो भवेत् ।
नित्यं मनः समाधाने प्रयतेत विचक्षणः ॥ १२.२९६.२१ ॥
దుష్కృతంలో లేదా సుకృతంలో జీవి నియతుడై ఉండడు. వివేకి ఎల్లప్పుడూ మనస్సును సమాధానంలో నిలపడానికి ప్రయత్నించాలి.
12.296.22
नायं परस्य सुकृतं दुष्कृतं चापि सेवते ।
करोति यादृशं कर्म तादृशं प्रतिपद्यते ॥ १२.२९६.२२ ॥
ఇతనికి పరుల సుకృత దుష్కృతాలు సంభవించవు. ఏ విధమైన కర్మ చేస్తాడో అటువంటి ఫలాన్నే పొందుతాడు.
12.296.23
सुखदुःखे समाधाय पुमानन्येन गच्छति ।
अन्येनैव जनः सर्वः संगतो यश्च पार्थिवः ॥ १२.२९६.२३ ॥
సుఖదుఃఖాలను పక్కన పెట్టి మనిషి మరొకరితో వెళ్తాడు. ప్రతి వ్యక్తీ ఇతరులతోనే కలిసి ఉంటాడు; రాజు కూడా అంతే.
12.296.24
परेषां यदसूयेत न तत्कुर्यात्स्वयं नरः ।
यो ह्यसूयुस्तथा युक्तः सोऽवहासं नियच्छति ॥ १२.२९६.२४ ॥
ఇతరులపై అసూయ కలిగించే పనిని మనిషి స్వయంగా చేయకూడదు. అసూయతో అదే చేసేవాడు అపహాసాన్ని పొందుతాడు.
12.296.25
भीरू राजन्यो ब्राह्मणः सर्वभक्ष्यो ।
वैश्योऽनीहावान्हीनवर्णोऽलसश्च।
विद्वांश्राशीलो वृत्तहीनः कुलीनः ।
सत्याद्विभ्रष्टो ब्राह्मणस्त्री च तुष्टा ॥ १२.२९६.२५ ॥
పిరికి రాజు, సర్వభక్షకుడైన బ్రాహ్మణుడు, ప్రయత్నం లేని వైశ్యుడు, హీన వర్ణుడు, సోమరి; విద్వాంసుడైనా దుశ్శీలుడు, సత్ప్రవర్తన లేని కులీనుడు, సత్యం నుండి జారిన బ్రాహ్మణుడు, సంతృప్తిగల స్త్రీ.
12.296.26
रागी युक्तः पचमानोऽऽत्महेतो ।
र्मूर्खो वक्ता नृपहीनं च राष्ट्रम्।
एते सर्वे शोच्यतां यान्ति राज ।
न्यश्रायुक्तः स्नेहहीनः प्रजासु ॥ १२.२९६.२६ ॥
కామాసక్తుడు, తన కోసమే వండేవాడు, మూర్ఖుడైన వక్త, రాజు లేని రాష్ట్రం; వీరంతా శోచనీయ స్థితికి చేరుతారు. పరాశ్రయంలో ఉండి, ప్రజల పట్ల స్నేహం లేని రాజు కూడా.