Mahābhārata · Adhyāya 12.297
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.297.1
मनोरथरथं प्राप्य इन्द्रियार्थहयं नरः ।
रश्मिभिर्ज्ञानसंभूतैर्यो गच्छति स बुद्धिमान् ॥ १२.२९७.१ ॥
El hombre que, habiendo obtenido el carro del deseo uncido con los objetos de los sentidos como caballos, lo conduce con las riendas nacidas del conocimiento, ese es el sabio.
12.297.2
सेवाश्रितेन मनसा वृत्तिहीनस्य शस्यते ।
द्विजातिहस्तान्निर्वृत्ता न तु तुल्यात्परस्परात् ॥ १२.२९७.२ ॥
Para quien carece de sustento, el medio de vida obtenido de manos de los dvijas, con una mente que depende del servicio, es alabado; no el intercambio entre iguales.
12.297.3
आयुर्नसुलभं लब्ध्वा नावकर्षेद्विशांपते ।
उत्कर्षार्थं प्रयतते नरः पुण्येन कर्मणा ॥ १२.२९७.३ ॥
Oh señor de los hombres, habiendo obtenido la vida, que no se alcanza fácilmente, el hombre no debe arrastrarla hacia abajo; debe esforzarse por elevarse mediante la acción meritoria.
12.297.4
वर्णेभ्यो हि परिभ्रष्टो न वै संमानमर्हति ।
न तु यः सत्क्रियां प्राप्य राजसं कर्म सेवते ॥ १२.२९७.४ ॥
Quien ha caído de las clases sociales ciertamente no merece honor; tampoco quien, habiendo recibido un rito adecuado, practica una acción apasionada.
12.297.5
वर्णोत्कर्षमवाप्नोति नरः पुण्येन कर्मणा ।
दुर्लभं तमलब्धा हि हन्यात्पापेन कर्मणा ॥ १२.२९७.५ ॥
El hombre alcanza la elevación de su clase por la acción meritoria; si no la alcanza, que es difícil de obtener, es destruido por la acción pecaminosa.
12.297.6
अज्ञानाद्धि कृतं पापं तपसैवाभिनिर्णुदेत् ।
पापं हि कर्म फलति पापमेव स्वयंकृतम्।
तस्मात्पापं न सेवेत कर्म दुःखफलोदयम् ॥ १२.२९७.६ ॥
El pecado cometido por ignorancia debe ser apartado únicamente mediante la penitencia. La acción pecaminosa ciertamente da fruto; es el pecado hecho por uno mismo el que da fruto. Por eso no se debe practicar la acción pecaminosa, cuyo fruto es el surgir del sufrimiento.
12.297.7
पापानुबन्धं यत्कर्म यद्यपि स्यान्महाफलम् ।
तन्न सेवेत मेधावी शुचिः कुशलिनं यथा ॥ १२.२९७.७ ॥
Aunque una acción ligada al pecado diera gran fruto, el sabio y puro no debe practicarla, como no la practicaría quien desea el bienestar.
12.297.8
किंकष्टमनुपश्यामि फलं पापस्य कर्मणः ।
प्रत्यापन्नस्य हि ततो नात्मा तावद्विरोचते ॥ १२.२९७.८ ॥
¿Qué sufrimiento veo en el fruto de una acción pecaminosa? El ser de quien ha caído en ella no resplandece, por ahora.
12.297.9
प्रत्यापत्तिश्च यस्येह बालिशस्य न जायते ।
तस्यापि सुमहांस्तापः प्रस्थितस्योपजायते ॥ १२.२९७.९ ॥
Para el necio en quien no surge la expiación aquí, surge un gran tormento incluso en quien ha emprendido el camino.
12.297.10
विरक्तं शोध्यते वस्त्रं न तु कृष्णोपसंहितम् ।
प्रयत्नेन मनुष्येन्द्र पापमेवं निबोध मे ॥ १२.२९७.१० ॥
Un paño desteñido se lava, pero no el teñido de negro. Oh señor de los hombres, sabe que el pecado es así mediante el esfuerzo; apréndelo de mí.
12.297.11
स्वयं कृत्वा तु यः पापं शुभमेवानुतिष्ठति ।
प्रायश्चित्तं नरः कर्तुमुभयं सोऽश्नुते पृथक् ॥ १२.२९७.११ ॥
El hombre que, habiendo cometido él mismo el pecado, luego realiza buenas acciones y también la expiación, disfruta por separado de los frutos de ambas.
12.297.12
अज्ञानात्तु कृतां हिंसामहिंसा व्यपकर्षति ।
ब्राह्मणाः शास्त्रनिर्देशादित्याहुर्ब्रह्मवादिनः ॥ १२.२९७.१२ ॥
La violencia cometida por ignorancia es apartada por la no violencia, así dicen los brahmanes expertos en el Brahman, por la enseñanza de la escritura.
12.297.13
तथा कामकृतं नास्य विहिंसैवानुकर्षति ।
इत्याहुर्ब्रह्मशास्त्रज्ञा ब्राह्मणा ब्रह्मवादिनः ॥ १२.२९७.१३ ॥
Del mismo modo, la acción hecha por deseo arrastra consigo la violencia para él. Así dicen los brahmanes, conocedores de las escrituras de Brahman, portavoces de Brahman.
12.297.14
अहं तु तावत्पश्यामि कर्म यद्धर्तते कृतम् ।
गुणयुक्तं प्रकाशं वा पापेनानुपसंहितम् ॥ १२.२९७.१४ ॥
Pero yo considero esto: cualquier acción que se realiza, ya sea unida a virtudes y manifiesta, o no ligada al pecado.
12.297.15
यथा सूक्ष्माणि कर्माणि फलन्तीह यथातथम् ।
बुद्धियुक्तानि तानीह कृतानि मनसा सह ॥ १२.२९७.१५ ॥
Así como los actos sutiles dan fruto aquí exactamente como son, así también aquellos actos unidos a la inteligencia y hechos aquí junto con la mente.
12.297.16
भवत्यल्पफलं कर्म सेवितं नित्यमुल्वणम् ।
अबुद्धिपूर्वं धर्मज्ञ कृतमुग्रेण कर्मणा ॥ १२.२९७.१६ ॥
Una acción practicada constantemente y feroz produce poco fruto. Oh conocedor del dharma, la que se hace sin entendimiento previo, por una acción feroz.
12.297.17
कृतानि यानि कर्माणि दैवतैर्मुनिभिस्तथा ।
न चरेत्तानि धर्मात्मा श्रुत्वा चापि न कुत्सयेत् ॥ १२.२९७.१७ ॥
Las acciones que hicieron los dioses y los sabios, el de alma recta no debe practicarlas; y habiéndolas oído, ni siquiera debe censurarlas.
12.297.18
संचिन्त्य मनसा राजन्विदित्वा शक्तिमात्मनः ।
करोति यः शुभं कर्म स वै भद्राणि पश्यति ॥ १२.२९७.१८ ॥
Oh rey, quien, habiendo reflexionado bien con la mente y conocido su propia capacidad, realiza una acción buena, ese ciertamente contempla lo auspicioso.
12.297.19
नवे कपाले सलिलं संन्यस्तं हीयते यथा ।
नवेतरे तथा भावं प्राप्नोति सुखभावितम् ॥ १२.२९७.१९ ॥
Como el agua vertida en una vasija nueva se pierde, así, en una nueva o en otra, alcanza un estado colmado de dicha.
12.297.20
सतोयेऽन्यत्तु यत्तोयं तस्मिन्नेव प्रसिच्यते ।
तद्धि वृद्धिमवाप्नोति सलिले सलिलं यथा ॥ १२.२९७.२० ॥
Cuando se vierte otra agua en una vasija que ya contiene agua, se mezcla con ella y crece, como el agua se une al agua.
12.297.21
एवं कर्माणि यानीह बुद्धियुक्तानि पार्थिव ।
समानि चैव यानीह तानि पुण्यतमान्यपि ॥ १२.२९७.२१ ॥
Así, oh rey, las acciones realizadas aquí con sabiduría, y asimismo las semejantes, son sumamente meritorias.
12.297.22
राज्ञा जेतव्याः शत्रवश्चोन्नताश्च ।
सम्यक्कर्तव्यं पालनं च प्रजानाम्।
अग्निश्चेयो बहुभिश्चापि यज्ञै ।
रन्त्ये मध्ये वा वनमाश्रित्य स्थेयम् ॥ १२.२९७.२२ ॥
El rey debe vencer a sus enemigos y a los altivos, proteger rectamente a sus súbditos, encender el fuego con muchos sacrificios y permanecer en el bosque, habiéndose refugiado en él, al final o en medio de la vida.
12.297.23
दमान्वितः पुरुषो धर्मशीलो ।
भूतानि चात्मानमिवानुपश्येत्।
गरीयसः पूजयेदात्मशक्त्या ।
सत्येन शीलेन सुखं नरेन्द्र ॥ १२.२९७.२३ ॥
El hombre dotado de dominio de sí y de conducta virtuosa debe ver a todos los seres como a sí mismo; debe honrar a los venerables según su propia capacidad; oh señor de los hombres, la felicidad llega por la verdad y la buena conducta.